GREEN EYE ENVIRONMENT
CễNG TY MễI TRNG
TM NHèN XANH
GREE
Tel: (08)5150181
Fax: (08)8114594
www.gree-vn.com

THS: Nguyeón Ngoùc Chaõu

â Copyright 2006 gree-vn.com, All rights reserved. Xin ghi rừ ngun khi bn phỏt hnh li thụng tin t trang ny.
3-1 CHNG 3

NH NGHA, NGUN GC
V PHN LOI CHT THI NGUY HI 3.1 nh Ngha

Thut ng cht thi nguy hi ln u tiờn xut hin vo thp niờn 70. Sau mt thi gian
nghiờn cu phỏt trin, tựy thuc vo s phỏt trin khoa hc k thut v xó hi cng nh
quan im ca mi nc m hin nay trờn th gii cú nhiu cỏch nh ngha khỏc nhau v
cht thi nguy hi trong lut v cỏc vn bn di lut v mụi trng. Chng hn nh

Philiphin: cht thi nguy hi l nhng cht cú c tớnh, n mũn, gõy kớch thớch, hat tớnh,
cú th chỏy, n m gõy nguy him cho con ngi, v ng vt.


Tel: (08)5150181
Fax: (08)8114594
www.gree-vn.com

THS: Nguyeãn Ngoïc Chaâu

© Copyright 2006 gree-vn.com, All rights reserved. Xin ghi rõ ngun khi bn phát hành li thông tin t trang này.
3-2

Ti Vit Nam, đng trc các nguy c bùng n cht thi nguy hi là h qu ca vic phát
trin công nghip, ngày 16 tháng 7 nm 1999, Th Tng Chính Ph ký quyt đnh ban
hành Quy Ch Qun Lý Cht Thi Nguy Hi s 155/1999/Q9-TTg trong đó ti iu 2,
Mc 2 cht thi nguy hi đc đnh ngha nh sau

Cht thi nguy hi là cht thi có cha các cht hoc hp cht có mt trong các đc
tính gây nguy hi trc tip (d cháy, d n, làm ng đc, d n mòn, d lây nhim và các
đc tính nguy hi khác), hoc tng tác cht vi cht khác gây nguy hi đn môi trng
và sc khe con ngi. Các cht thi nguy hi đc lit kê trong danh mc (ph lc 1
ca quy ch ). Danh mc do c quan qun lý nhà nc v bo v môi trng cp Trung
ng qui đnh.

Qua các đnh ngha đc nêu  trên cho thy hu ht các đnh ngha đu đ cp đn đc
tính (cháy-n, n mòn, hot tính và đc tính) ca cht thi nguy hi. Có đnh ngha đ cp
đn trng thái ca cht thi (rn, lng, bán rn, khí), gây tác hi do bn thân chúng hay
khi tng tác vi các cht khác có đnh ngha không đ cp. Nhìn chung ni dung ca
đnh ngha s phù thuc rt nhiu vào tình trng phát trin khoa hc – xã hi ca mi
nc. Trong các đnh ngha nêu trên có th thy rng đnh ngha v cht thi nguy hi ca
M là rõ ràng nht và có ni dung rng nht. Vic này s giúp cho công tác qun lý cht
thi nguy hi đc d dàng hn.



THS: Nguyeón Ngoùc Chaõu

â Copyright 2006 gree-vn.com, All rights reserved. Xin ghi rừ ngun khi bn phỏt hnh li thụng tin t trang ny.
3-3

- T cỏc hot ng cụng nghip (vớ d khi sn xut thuc khỏng sinh s dng dung mụi
methyl chloride, xi m s dng cyanide, sn xut thuc tr sõu s dng dung mụi l
toluene hay xylene)
- T hot ng nụng nghip (vớ d s dng cỏc loi thuc bo v thc vt c hi)
- Thng mi (quỏ trỡnh nhp-xut cỏc hng c hi khụng t yờu cu cho sn xut
hay hng quỏ date)
- T vic tiờu dựng trong dõn dng (vớ d vic s dng pin, hot ng nghiờn cu khoa
hc, accu)

Trong cỏc ngun thi nờu trờn thỡ hot ng cụng nghip l ngun phỏt sinh cht thi
nguy hi ln nht v ph thuc rt nhiu vo loi ngnh cụng nghip (bng 3.1 v bng
3.2). So vi cỏc ngun phỏt thi khỏc, õy cng l ngun phỏt thi mang tớnh thng
xuyờn v n nh nht. Cỏc ngun phỏt thi t dõn dng hay t thng mi ch yu
khụng nhiu, lng cht thi tng i nh, mang tớnh s c hoc do trỡnh nhn thc
v dõn trớ ca ngi dõn. Cỏc ngun thi t cỏc hot ng nụng nghip mang tớnh cht
phỏt tỏn dng rng, õy l ngun rt khú kim soỏt v thu gom, lng thi ny ph thuc
rt nhiu vo kh nng nhn thc cng nh trỡnh dõn trớ ca ngi dõn trong khu vc.

Bng3.1 Mt s ngnh cụng nghip v cỏc loi cht thi

Cụng nghip Loi cht thi
Sn xut húa
cht
ĩ Dung mụi thi v cn chng ct: white spirit, kerosene,


© Copyright 2006 gree-vn.com, All rights reserved. Xin ghi rõ ngun khi bn phát hành li thông tin t trang này.
3-4

trichlorotrifluoroethane, toluene, xylene, kerosene, mineral
spirits, acetone.
Ü Cht thi acid/base mnh: amonium hydroxide, hydrobromic
acid, hydrochloric acid, hydrofluoric acid, nitric acid,
phosphoric aic, potssium hydroxide sodium hydroxide, sulfuric
acid. Bng3.1 Mt s ngành công nghip và các loi cht thi (tip theo)

Sn xut gia
công kim loi
Ü Dung môi thi và cn chng: tetrachloroethylene,
trichloroethylene, methylenechloride, 1,1,1-trichloroethane,
carbontetrachloride, toluene, benzene, trichlorofluroethane,
chloroform, trichlorofluoromethane, acetone, dichlorobenzene,
xylene, kerosene, white sprits, butyl alcohol.
Ü Cht thi acid/base mnh: amonium hydroxide, hydrobromic
acid, hydrochloric acid, hydrofluoric acid, nitric acid,
phosphoric acid, nitrate, sodium hydroxide, potassium
hydroxide, sulfuric acid, perchloric acid, acetic acid.
Ü Cht thi xi m
Ü Bùn thi cha kim loi nng t h thng x lý nc thi
Ü Cht thi cha cyanide
Ü Cht thi cháy đc không theo danh ngha (otherwise
specified)

THS: Nguyeãn Ngoïc Chaâu

© Copyright 2006 gree-vn.com, All rights reserved. Xin ghi rõ ngun khi bn phát hành li thông tin t trang này.
3-5

Bng 3.2. Lng cht thi phát sinh theo ngành công nghip và chng loi cht thi nguy
hi ti T.p H Chí Minh 2002

Ngành công nghip
Lng cht thi
(tn/nm)
Chng loi
cht thi
Lng cht thi
(tn/nm)
Sn xut và bo trì phng
tin giao thông
19.000 Bao bì và đóng
gói
23000
Giày dép 11.000 Du thi 21000
Hoá cht và thuc bo v
thc vt
9.500 Các cht thi
cha du khác
15000
Da 8.600 Các cht hu c 7300
Dt 8.200 Bùn t công
nghip giy
3100

C (140
o
F).

GREEN EYE ENVIRONMENT
CÔNG TY MÔI TRNG
TM NHÌN XANH
GREE
Tel: (08)5150181
Fax: (08)8114594
www.gree-vn.com

THS: Nguyeãn Ngoïc Chaâu

© Copyright 2006 gree-vn.com, All rights reserved. Xin ghi rõ ngun khi bn phát hành li thông tin t trang này.
2. Là cht thi (lng hoc không phi cht lng) có th cháy qua vic ma sát, hp ph đ
m, hay t bin đi hóa hc, khi bt la, cháy rt mãnh lit và liên tc (dai dng) to
ra hay có th to ra cht nguy hi, trong các điu kin nhit đ và áp sut tiêu chun.
3. Là khí nén
4. Là cht oxy hóa

Loi cht thi này theo EPA (M) là nhng cht thi thuc nhóm D001 hay phn D
(RCRA-M).

Tính n mòn

pH là thông s thông dng dùng đ đánh giá tính n mòn ca cht thi,

GREEN EYE ENVIRONMENT
CÔNG TY MÔI TRNG
TM NHÌN XANH
GREE
Tel: (08)5150181
Fax: (08)8114594
www.gree-vn.com

THS: Nguyeãn Ngoïc Chaâu

© Copyright 2006 gree-vn.com, All rights reserved. Xin ghi rõ ngun khi bn phát hành li thông tin t trang này.
4. Khi trn vi nc, cht thi sinh ra khí đc, bay hi, hoc khói vi lng có th gây
nguy hi cho sc khe con ngi hoc môi trng.
5. Là cht thi cha cyanide hay sulfide  điu kin pH gia 2 và 11.5 có th to ra khí
đc, hi, hoc khói vi lng có th gây nguy hi cho sc khe con ngi hoc môi
trng.
6. Cht thi có th n hoc phn ng gây n nu tip xúc vi ngun kích n mnh
(strong initiating source) hoc nu đc gia nhit trong thùng kín.
7. Cht thi có th d dàng n hoc phân hy (phân ly) n, hay phn ng  nhit đ và
áp sut chun.
8. Là cht n b cm theo lut đnh.

Nhng cht thi này theo EPA (M ) thuc nhóm D003. c tính đc

 xác đnh đc tính đc hi ca cht thi ngoài bin pháp s dng bng lit
kê danh sách các cht đc hi đc ban hành kèm theo lut, hin nay còn s
dng phng pháp xác đnh đc tính đc hi bng phng thc rò r

TM NHÌN XANH
GREE
Tel: (08)5150181
Fax: (08)8114594
www.gree-vn.com

THS: Nguyeãn Ngoïc Chaâu

© Copyright 2006 gree-vn.com, All rights reserved. Xin ghi rõ ngun khi bn phát hành li thông tin t trang này.
3-8 Bng 3.3 Nng đ ti đa ca cht ô nhim đi vi đc tính đc theo RCRA (M)

Nhóm
CTNH
theo
EPA
Cht ô nhim
Nng đ
ti đa
(mg/l)
Nhóm
CTNH
theo
EPA
Cht ô nhim
Nng đ
ti đa
(mg/l)

5.0
D016 2,4-D
a
10.0 D047 Tetrachloroethylene 0.7
D030 1,4 Dichlorobenzene 7.5 D015 Toxaphene
a
0.5
D031 1,2-Dichloroethane 0.5 D052 Trichloroethylene 0.5
D032 1,1-Dichloroethylene 0.7 D053 2,4,5 trichlorophenol 400.0
D033 2,4-Dinitrotoluene 0.13 D054 2,4,6 trichlorophenol 2.0
D012 Endrin
a
0.02 D017 2,4,5-TP (Silvex)
a
1.0
D034 Heptachlor (va
hydroxide ca nó)
0.008 D055 Vinyl chloride 0.2
D035 Hexachlorobenzene 0.13
a Thành phn ô nhim đc tính theo EP trc đây
Ngun: Lut liên bang title 40 phn 261.24

• Theo lut đnh

 xác đnh cht thi có phi là cht thi nguy hi hay không, có th tham kho loi cht
thi nh đc quy đnh trong quy ch đc ban hành theo quyt đnh 155/1999/Q-TTg

Bên cnh cách phân lai đã trình bày  trên, theo lut RCRA ca M bên cnh các đc
tính ca cht thi, EPA còn lit kê các cht thi nguy hi đc trng theo phân nhóm khác
nhau K, F, U, P và vic phân lai đc thc hin theo mt quy trình nh sau

Chất thải nguy hại

Khi đó mt cht thi đu tiên s đc xem xét v kh nng nguy hi, nu có kh nng
nguy hi đu tiên s đc kim tra trong các danh mc cht thi nguy hi F, K, U và P
(ph lc A,B,C), nu thuc trong các danh mc này, thì cht thi đó là cht thi nguy hi.
Nu khơng thuc các danh mc này, cht thi đó s đc mang đi kim tra xem có thuc
mt trong bn đc tính nguy hi khơng. Nu cht thi có mt trong 4 đc tính nguy hi,
cht thi đó là cht thi nguy hi, còn khơng thì thuc vào cht thi khơng nguy hi.

3.3 Các Vn  Trong Ly Mu Và Phân Tích Cht Thi Nguy Hi

Vic xác đnh cht thi có là nguy hi hay khơng nm vai trò quan trng trong cơng tác
qun lý cht thi, kt qu phân tích s là c s d liu làm cn c chn la phng pháp
kim sốt x lý thích hp.  s liu phân tích có tính chính xác cao vn đ ly mu, bo
qun, vn chuyn mu và phng pháp phân tích có nh hng đáng k. Ngồi ra các
cơng tác qun lý và các bin pháp an tồn cng nm mt vai trò quan trng quyt đnh
đc trng ca s liu. Ly mu và các vn đ liên quan

Ly mu GREEN EYE ENVIRONMENT
CÔNG TY MÔI TRNG
TM NHÌN XANH
GREE
Tel: (08)5150181
Fax: (08)8114594


Duplicate sampling: mu này đc ly nhm chng minh tính lp li ca phng pháp
ly mu. Thông thng 10% ca mu nên đc ly làm hai ln.

A travel blank (mu vn chyn) là các chai đng mu đc chun b nh nhng chai cha
mu khác. Cng đc vn chuyn t phòng thí nghim đn v trí ly mu và t v trí ly
mu v phòng thí nghim nhm mc đích xác đnh có hay không s nhim bn trong vic
chun b chai (thit b) đng mu và phng thc chuyên ch.

Mu trng (field blank) là chai ly mu nhng dùng đng nc không ô nhim theo
phng pháp nh nhng phng pháp dùng đ ly mu. Mu này ch th s nhim bn
liên quan đn phng thc ly mu ti hin trng (field sampling procedure).

Khi ly mu lng ngoài mu cht thi cn ly phi làm c ba loi mu trên. Còn khi ly
mu đt, semi-soils, bùn và cht thi rn, cùng vi mu cn ly, ch cn ly thêm loi
mu th nht (duplicate sampling).

Bo qun mu

Công tác bo qun mu cng không kém phn quan trng, vì nu không bo qun mu
hp lý do quá trình bin đi hóa hc và hóa lý cng nh bin đi sinh hc s làm thay đi

GREEN EYE ENVIRONMENT
CÔNG TY MÔI TRNG
TM NHÌN XANH
GREE
Tel: (08)5150181
Fax: (08)8114594
www.gree-vn.com



Tùy thuc vào loi thùng cha mu, v trí ly mu mà s dng các thit b khác nhau. Có
nhiu loi thit b ly mu tng ng vi các cách ly mu khác nhau. Hình 3.1 trình bày
mt s thit b ly mu thng dùng
GREEN EYE ENVIRONMENT
CÔNG TY MÔI TRNG
TM NHÌN XANH
GREE
Tel: (08)5150181
Fax: (08)8114594
www.gree-vn.com

THS: Nguyeãn Ngoïc Chaâu

© Copyright 2006 gree-vn.com, All rights reserved. Xin ghi rõ ngun khi bn phát hành li thông tin t trang này.


3-12 GREEN EYE ENVIRONMENT
CÔNG TY MÔI TRNG
TM NHÌN XANH
GREE
Tel: (08)5150181
Fax: (08)8114594
www.gree-vn.com

THS: Nguyeãn Ngoïc Chaâu

© Copyright 2006 gree-vn.com, All rights reserved. Xin ghi rõ ngun khi bn phát hành li thông tin t trang này.

toàn, mt s vn đ cn chú ý trong công tác ly mu là

• Khi m các thùng cha cht thi nên s dng các công c đc ch to bng vt
liu không phát tia la (tránh cháy n) ví d dùng c lê có ng lót bng đng thau.
• Trc khi m thùng cha nên kim tra xem thùng có b phng mt hay không, nu
có phi s dng các thit b m thùng mà có th vn hành t xa vi khong cách an toàn
cn thit cho ngi vn hành.
• Khi ly mu, ngi ly mu bt buc phi có các đ bo h lao đng cn thit (đ
bo h và các trang thit b khác). Vic gim bt các trang thit b bo h ch đc phép
thc hin khi đã bit rt rõ bn cht ca cht thi cn ly mu. Các vn đ giám sát và qun lý mu

ây là công vic cn thit đ đm bo đ chính xác, và đ tin cy ca mt kt qu. Các
công vic ch yu là phi giám sát đc quá trình t v trí ly mu đn phòng thí nghim
3-13 GREEN EYE ENVIRONMENT
CÔNG TY MÔI TRNG
TM NHÌN XANH
GREE
Tel: (08)5150181
Fax: (08)8114594
www.gree-vn.com

THS: Nguyeãn Ngoïc Chaâu

© Copyright 2006 gree-vn.com, All rights reserved. Xin ghi rõ ngun khi bn phát hành li thông tin t trang này.

M, khi đó nên u tiên phân tích 129 cht hu c và vô c sau (bng 3-2) Bng 3.4 Các loi cht ô nhim đc u tiên phân tích Volatile organic
34
2-nitrophenol
69
1,2-diphenylhyrazine
103
PCB-
1221
1
Acrolein
35
4-nitrophenol
70
Fluoranthene
104
PCB-
1232
2
Acrylonitrile
36
Parachlorometacresol
71
Fluorene
105

Carbon tetrachloride

Base and netral
organic
75
Hexachloroethane
109
Toxaphen
e
7
Chlorobenzene
40
Acenaphthene
76
Indeno(1,2,3-cd)-pyrene
110
Metals

GREEN EYE ENVIRONMENT
CÔNG TY MÔI TRNG
TM NHÌN XANH
GREE
Tel: (08)5150181
Fax: (08)8114594
www.gree-vn.com

THS: Nguyeãn Ngoïc Chaâu

© Copyright 2006 gree-vn.com, All rights reserved. Xin ghi rõ ngun khi bn phát hành li thông tin t trang này.
3-15

80
N-nitrosodi-n-propylamine
114
Cadmium
12
Dichlorobromomethane
45
Benzo(a)pyrene
81
N-nitrosodimethylamine
115
Chromium
13
1,2-dichloroethane
46
Benzo(ghi)perylene
82
N-nitrosodiphenylamine
116
Copper
14
1,1-dichloroethane
47
Benzo(k)fluoranthene
83
Phenathrene
117
Lead
15
1,1-dichloroethylene

Aldrin
121
Silver
19
Methyl bromide
52
Bis(2-
ethylhexyl)phthalate
87
Alpha-BHC
122
Thallium
20
Methyl chloride
53
4-bromophenyl phenyl
ether
88
Beta-BHC
123
Zinc

Bng 3.4 Các loi cht ô nhim đc u tiên phân tích (tip theo)

21
Methylene chloride
54
Butyl benzyl phthalate
89
Gamma-BHC

dichloroethylene
58
di-n-butyl phthalate
93
4,4’-DD chloroethane 26
1,1,1-trichloroethane
59
di-n-octyl phthalate
94
Dieldrin 27
1,1,2-trichloroethane
60
Dibenzo(a,h)anthracene
95
Alpha-endosulfan 28
Trichloroethylene
61
1,2-dichlorobenzene
96
Beta- endosulfan


Dimethyl phthalate
100
Heptachlor 32
2,4-dimethylphenol
66
2,4-dinitrotoluene
101
Heptachlor epoxide 33
4,6-dinitro-o-cresol
67
2,6-dinitrotoluene
102
PCB-1016 Source: reprinted from US. Environmental protection agency (EPA), 1980-1988, national pollutant discharge
elimination system, code of federal regulations, title 40 part 122. (washington, DC: U.S. government printing office.)

Do chi phí phân tích cho mt mu cht thi nguy hi thng rt cao. Vì vy đ gim chi
phí phân tích nên chun b nhiu mu và ban đu ch nên phân tích mt s ch tiêu sau đó
da trên các ch tiêu này loi dn các ch tiêu không cn thit. Theo EPA, các ch tiêu
thng dùng làm c s đ loi tr các ch tiêu phân tích không cn thit là: pH, đ dn,
TOC (tng carbon hu c), phenol tng, organic scan-ph hu c (qua vic dùng GC vi
flame ionization detector), halogenated (qua vic dùng GC vi electron capture detector);