ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
*****
TRẦN THU QUỲNH NGA CHIẾN LƯỢC “ KHOA GIÁO HƯNG QUỐC” VÀ NHỮNG
TÁC ĐỘNG TÍCH CỰC ĐỐI VỚI VẤN ĐỀ NÂNG CAO
CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC ĐẠI HỌC TRUNG QUỐC LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: Châu Á học HÀ NỘI – 11 / 2012
2
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
*****
CHIẾN LƢỢC “KHOA GIÁO HƢNG QUỐC” 12
1.1 Bối cảnh ra đời chiến lược 12
1.1.1 Tình hình thế giới 12
1.1.2 Tình hình trong nước 13
1.2. Quá trình hình thành và phát triển của chiến lược “Khoa giáo hưng quốc” 18
1.3. Nội dung cơ bản của chiến lược 23
1.4. Chủ trương chính sách chủ yếu để thực thi chiến lược 34
1.5. Ý nghĩa hiện thực của chiến lược 38
CHƢƠNG 2 40
TÁC ĐỘNG TÍCH CỰC CỦA CHIẾN LƢỢC “KHOA GIÁO HƢNG QUỐC” TỚI
CHẤT LƢỢNG GIÁO DỤC ĐẠI HỌC TRUNG QUỐC 40
2.1. Nâng cao chất lƣợng giảng dạy 44
2.1.1. Cơ chế quản lý giáo dục đại học 44
2.1.1.1. Chuyển giao phần lớn các trường đại học từ trung ương về cho các tỉnh,
thành phố quản lý 44
2.1.1.2. Nới rộng quyền quản lý các trường đại học, cao đẳng cho các địa phương 45
2.1.2.Đội ngũ giảng viên 46
2.1.3. Cơ sở vật chất 49
2.1.3.1. Xây dựng các phòng thí nghiệm, phòng nghiên cứu 49
2.1.3.2. Xây dựng hệ thống dịch vụ 50
2.1.4. Hợp tác quốc tế 51
2.2. Nâng cao chất lƣợng học tập 53
2.2.1. Môi trường học tập kết hợp lý thuyết với thực hành 53
2.2.2.Xây dựng các ngành khoa học trọng điểm 58
2
2.2.3.Chất lượng đào tạo 60
2.3. Nâng cao chất lƣợng nghiên cứu khoa học 66
CHƢƠNG 3 72
LIÊN HỆ VỚI VIỆT NAM 72
Trung Quốc giai đoạn 1993 - 2011 62
Bảng 2.4: Số lượng chiêu sinh Tiến sỹ và số lượng Tiến sỹ ở các trường Đại học
Trung Quốc giai đoạn 1993 – 2011 63
Bảng 2.5: Phân bố cơ sở đào tạo NCS Thạc sỹ ở Trung Quốc 64
Bảng 3.1: Phần trăm các bài báo khoa học 1996 – 2005 tính cho từng nước và phân
theo lĩnh vực nghiên cứu 80
Bảng 3.2: Số lần trích dẫn và không trích dẫn của các bài báo khoa học từ Việt Nam
phân tích theo lĩnh vực nghiên cứu 80
1
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do lựa chọn đề tài
Ngày nay các quốc gia tồn tại và tác động qua lại với nhau, không có quốc gia
nào có thể tồn tại một cách độc lập, tách rời. Thế giới đang xích lại trở thành một
“làng toàn cầu”. Kinh tế thế giới đang phát triển trong bối cảnh mới, với hai xu
hướng lớn bao trùm là toàn cầu hóa và chuyển sang kinh tế tri thức. Theo hai xu
hướng đó, nền kinh tế thế giới đang biến đổi sâu sắc và toàn diện, cả về trình độ
công nghệ, cơ cấu sản phẩm lẫn thể chế kinh tế. Đó là "trạng thái chuyển đổi có ý
nghĩa thời đại" với hàm ý một giai đoạn bùng nổ và tăng trưởng kinh tế cao kéo dài
trên phạm vi toàn cầu, gắn với bước chuyển từ nền công nghiệp cơ khí sang kinh tế
tri thức.
Trong xu thế hội nhập và toàn cầu hoá hiện nay, khoa học - kỹ thuật đã trở
người lao động hiện đại mới”.[1, tr.98]
Sau đó, đến năm 1995, tại Đại hội Khoa học
kĩ thuật toàn quốc, tổng bí thư Giang Trạch Dân thay mặt Trung ương Đảng chính
thức đề ra chiến lược “khoa giáo hưng quốc” với tinh thần “ Cần phải đưa giáo dục
lên vị trí chiến lược ưu tiên phát triển, nỗ lực nâng cao trình độ tư tưởng và đạo đức
văn hoá, khoa học kĩ thuật của toàn dân tộc, đây là kế hoạch lớn cơ bản, thực hiện
hiện đại hoá Trung Quốc”[1, tr.117].Chiến lược “Khoa giáo hưng quốc” đã đem lại những biến đổi nhất định cho
diện mạo của giáo dục Trung Quốc, thiết lập nền tảng và mở ra một tương lai mới
mẻ đầy lạc quan cho nền giáo dục và khoa học - kỹ thuật Trung Quốc. Chiến lược
“Khoa giáo hưng quốc” là một chính sách lớn của Trung Quốc, được nhiều nhà
nghiên cứu của Trung Quốc và Việt Nam quan tâm nghiên cứu, chiến lược này đã
tạo điều kiện cho giáo dục đại học Trung Quốc có những bước đi vững chắc và
nâng cao chất lượng, đóng góp thiết thực cho công cuộc phát triển kinh tế-xã hội,
hiện đại hoá theo chiều sâu và hội nhập quốc tế của Trung Quốc.
Việt Nam và Trung Quốc là hai nước láng giềng, trên các lĩnh vực chính trị,
kinh tế, văn hoá, giáo dục và khoa học có không ít những điểm tương đồng. Trong
vài năm trở lại đây, cải cách giáo dục cũng đang trở thành một đề tài nóng hổi được
các chuyên gia, học giả và toàn xã hội quan tâm. Việc nghiên cứu chiến lược “khoa
giáo hưng quốc” của Trung Quốc vì vậy không chỉ góp phần nâng cao hiểu biết về