Mở đầu
1. Lý do chọn đề tài
Trong văn kiện của đại hội đại biểu Đảng toàn quốc lần thứ IX, phần Xây
dựng, chỉnh đốn Đảng, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng
đã đánh giá trong công tác xây dựng Đảng đang nổi lên một số vấn đề trong đó
có nêu:
Trong công tác xây dựng Đảng, bên cạnh những u điểm, đang nổi lên một
số mặt yếu kém và khuyết điểm, nhất là khuyết điểm về công tác giáo dục, rèn
luyện đội ngũ cán bộ, đảng viên, cha ngăn chặn và đẩy lùi đợc sự suy thoái về
t tởng chính trị và đạo đức, lối sống. Một số tổ chức Đảng ở các cấp cha đợc
chỉnh đốn; dân chủ bị vi phạm, kỷ luật, kỷ cơng lỏng lẻo, nội bộ không đoàn
kết. Công tác t tởng, công tác lý luận còn yếu kém, bất cập. Công tác tổ chức,
cán bộ còn một số biểu hiện trì trệ. Tổ chức chỉ đạo thực hiện các nghị quyết
của Đảng và pháp luật của Nhà nớc còn yếu.
(1)
Để khắc phục tình trạng trên nhằm đảm bảo vai trò lãnh đạo của Đảng đối
với sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nớc theo định hớng xã
hội chủ nghĩa, Đại hội IX cũng đã chỉ ra là Trong những năm tới, toàn Đảng
phải tiếp tục thực hiện có hiệu quả các nghị quyết về xây dựng Đảng, nhất là
Nghị quyết Trung Ương 6 (lần 2) khóa VIII về xây dựng, chỉnh đốn Đảng.
(2)
Một trong các giải pháp nhằm tiếp tục thực hiện cuộc vận động xây dựng,
chỉnh đốn Đảng với quyết tâm và nỗ lực cao hơn, tạo chuyển biến cơ bản trên
cả ba mặt chính trị, t tởng và tổ chức là:
Thực hiện đúng nguyên tắc tập trung dân chủ, chế độ tự phê bình và phê
bình trong Đảng.
Nâng cao nhận thức thống nhất trong Đảng về nguyên tắc tập trung dân chủ.
Xây dựng và bổ sung các quy định, quy chế thực hiện nguyên tắc này.
1
() (2) Đảng cộng sản Việt Nam, Văn kiện ĐHĐB toàn quốc lần thứ IX, NXB Chính trị Quốc Gia, H-2001,
Tr 52-53
1
() Đảng cộng sản Việt Nam, Văn kiện Hội nghị lần thứ sáu (lần 2) Ban Chấp hành Trung Ương khóa VIII,
NXB Chính trị Quốc gia, H1999, Tr31
(2) Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện ĐHĐB toàn quốc lần thứ IX, NXB Chính trị Quốc gia, H2001, Tr55
2
chính sách mới của Đảng và Nhà nớc tại lớp cao cấp lý luận chính trị tại chức,
tôi lựa chọn đề tài: Cải tiến nâng cao chất lợng sinh hoạt chi bộ tại Đảng
bộ nhà máy Gỗ Cầu Đuống, với mong muốn sử dụng các kiến thức đã đợc
học để giải quyết vấn đề nêu trên.
2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài: đổi mới chất lợng sinh hoạt chi bộ tại
Đảng bộ nhà máy Gỗ Cầu Đuống nhằm nâng cao năng lực, sức chiến đấu của
chi bộ để đảm bảo hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị đợc giao.
3. Nhiệm vụ của đề tài:
- Một là: khái quát những vấn đề chung về chi bộ, sinh hoạt chi bộ dựa
trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác Lê Nin, t tởng Hồ Chí Minh và quan điểm
của Đảng ta về chi bộ đảng và vấn đề sinh hoạt chi bộ đảng.
- Hai là: Đánh giá thực trạng chung công tác sinh hoạt chi bộ tại Đảng bộ
nhà máy Gỗ Cầu Đuống. Việc đánh giá thực trạng chung công tác sinh hoạt chi
bộ sẽ đợc dựa trên nội dung thực tế sinh hoạt của các chi bộ, đối chiếu với chức
năng, nhiệm vụ của chi bộ cũng nh quan điểm của chủ nghĩa Mác Lê nin, Bác
Hồ và Đảng ta nói về chi bộ, về sinh hoạt chi bộ để rút ra đợc những vấn đề chi
bộ đã làm đợc trong sinh hoạt, những vấn đề cha làm đợc cũng nh những nội
dung trong sinh hoạt cần cải tiến, bổ sung đề nâng cao sức chiến đấu, khả năng
lãnh đạo của chi bộ.
- Ba là: Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lợng sinh hoạt của
các chi bộ. Các giải pháp nâng cao chất lợng sinh hoạt chi bộ đợc dựa trên cơ
sở nhằm khắc phục những tồn tại đợc phát hiện, tìm thấy trong quá trình phân
tích, đánh giá thực trạng chung công tác sinh hoạt chi bộ hiện nay. Các giải
pháp đa ra phải đảm bảo tính khả thi, thiết thực đối với việc chỉ đạo thực hiện
các nhiệm vụ chính trị của chi bộ đồng thời phải phù hợp với quy định của điều
Điều lệ Đảng cộng sản Việt Nam đã nêu rõ: Chi bộ, Đảng bộ cơ sở là nền
tảng của Đảng, là hạt nhân chính trị ở cơ sở. Tổ chức cơ sở Đảng trực tiếp gắn
bó với quần chúng, vừa là nơi trực tiếp biến đờng lối chính sách của Đảng
thành hành động cách mạng của đảng viên, quần chúng để hình thành nên đờng
lối chính sách của Đảng.
Đảng mạnh là do các chi bộ cơ sở, Đảng bộ cơ sở vững mạnh. Ngợc lại, nếu
tổ chức cơ sở Đảng yếu kém thì các cấp trên cơ sở không thể mạnh và sẽ hạn
chế thành tựu của cách mạng. Các tổ chức cơ sở Đảng lập thành nền tảng của
Đảng và là hạt nhân chính trị ở cơ sở bởi vì:
- Mọi chủ trơng đờng lối và chính sách của Đảng đều đợc tổ chức thực
hiện ở cơ sở, mặt khác, nó cũng đợc hình thành ở cơ sở và đợc kiểm nghiệm ở
cơ sở.
- Là nơi rèn luyện, giáo dục, sàng lọc và kết nạp đảng viên, làm cho Đảng
luôn trong sạch, vững mạnh.
- Là nơi đào tạo, rèn luyện cán bộ cho Đảng, chính quyền và các đoàn thể
nhân dân.
- Là nơi giới thiệu ngời tham gia vào các cơ quan lãnh đạo của Đảng các
cấp.
- Tổ chức cơ sở Đảng là hạt nhân chính trị ở cơ sở đợc thể hiện ở vai trò
đoàn kết và lãnh đạo các tổ chức trong hệ thống chính trị và nhân dân ở cơ sở,
giữ vững mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội trong quá trình đổi mới,
5
nắm vững hai nhiệm vụ chiến lợc xây dựng và kiên trì chủ nghĩa Mác Lê Nin
và t tởng Hồ Chí Minh.
(1)
Tổ chức cơ sở Đảng là nơi tập trung quy tụ, tập hợp mọi lực lợng ở cơ sở
thành một khối thống nhất về ý chí và hành động định hớng phát triển đúng đắn
cho cơ sở cũng nh cho mỗi tổ chức trong hệ thống chính trị bằng những chủ tr-
ơng, nhiệm vụ cụ thể, có tính khả thi, đồng thời tạo nên sức mạnh tổng hợp của
cơ sở bằng việc tổ chức và phối hợp chặt chẽ các lực lợng để thực hiện thắng lợi
Chức năng của tổ chức cơ sở Đảng, của chi bộ là lãnh đạo thực hiện các
nhiệm vụ và hoạt động ở cơ sở theo đúng đờng lối, chủ trơng của Đảng, chính
sách, pháp luật của Nhà nớc, lãnh đạo sản xuất kinh doanh, công tác chuyên
môn, nghiệp vụ, quốc phòng, an ninh... đạt hiệu quả ngày càng cao, không
ngừng cải thiện đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, hoàn thành nghĩa
vụ của cơ sở đối với Nhà nớc. Mọi chủ trơng, giải pháp đề ra và quy trình lãnh
đạo tổ chức thực hiện các nhiệm vụ ở cơ sở, tổ chức cơ sở Đảng phải luôn đảm
bảo tính chính trị, giữ vững định hớng xã hội chủ nghĩa. Đồng thời phải tạo đợc
sự phát triển về kinh tế, xã hội, văn hóa...; tích cực xóa đói, giảm nghèo, cải
thiện đời sống của ngời lao động, chống tham nhũng, ức hiếp quần chúng, kịp
thời giải quyết những nguyện vọng chính đáng thiết thực, bức xúc của nhân
dân. Chức năng lãnh đạo đó của chi bộ đợc thực hiện bằng các phơng thức sau:
- Lãnh đạo bằng cách quán triệt và thực hiện nghiêm túc các quan điểm,
đờng lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nớc; vận dụng những điều đó
vào hoàn cảnh cụ thể của đơn vị mình để đề ra chủ trơng sát hợp; tổ chức thực
hiện và kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ chính trị ở cơ sở.
- Lãnh đạo bằng giáo dục, thuyết phục quần chúng tham gia các phong
trào cách mạng, đồng thời lãnh đạo bằng sự tiên phong gơng mẫu của mỗi đảng
viên của Đảng, bởi vì mọi đờng lối, chủ trơng chính sách của Đảng đều nhằm
phục vụ lợi ích của nhân dân.
- Lãnh đạo bằng công tác tổ chức cán bộ, thông qua hệ thống tổ chức
Đảng và đảng viên trong hệ thống chính trị.
Đảng lãnh đạo để đảm bảo phát huy vai trò làm chủ của nhân dân.
Tổ chức cơ sở Đảng có 5 nhiệm vụ:
1
(1) Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng, NXB Sự thật,
H1987, Tr.141
7
+ Chấp hành đờng lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nớc; đề ra
và lãnh đạo thực hiện có hiệu quả các chủ trơng, nhiệm vụ chính trị của
huy vai trò chủ đạo của kinh tế Nhà nớc trong nền kinh tế quốc dân; phát huy
dân chủ, thực hiện công bằng xã hội, thực hiện công khai về tài chính và phân
phối; chống tham nhũng, trù dập, ức hiếp quần chúng; thực hiện tốt nhiệm vụ
an ninh quốc phòng.
Nhiệm vụ của tổ chức cơ sở Đảng đợc thể hiện và cụ thể hóa ở các nhiệm
vụ của chi bộ nh sau:
- Lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị của đơn vị.
- Giáo dục, quản lý và phân công công tác cho đảng viên.
- Làm công tác vận động quần chúng và công tác phát triển đảng viên.
- Kiểm tra, thi hành kỷ luật đảng viên.
Đối với các chi bộ của các phân xởng trong doanh nghiệp Nhà nớc cần chú
trọng các nhiệm vụ: cải tiến kỹ thuật, đổi mới công nghệ, tổ chức lại sản xuất
hợp lý, áp dụng cơ chế quản lý mới để đạt mục tiêu năng suất, chất lợng, hiệu
quả cao, cùng doanh nghiệp làm ra sản phẩm có sức cạnh tranh, kiếm đợc lãi
ngày càng nhiều, không ngừng tăng nguồn vốn đầu t phát triển doanh nghiệp và
tăng thu nhập cho ngời lao động; thực sự chăm lo xây dựng đội ngũ công nhân
phát huy vài trò làm chủ, thờng xuyên nâng cao trình độ học vấn và tay nghề,
có năng lực ứng dụng và sáng tạo công nghệ mới, có tác phong công nghiệp và
ý thức tổ chức kỷ luật cao; cải thiện điều kiện lao động, thực hiện đến mức thấp
nhất tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp; thực hiện công bằng xã hội; tham
gia kiểm tra, giám sát về tài chính và phân phối; chống tham nhũng, trù dập, ức
hiếp quần chúng; thực hiện tốt nhiệm vụ quốc phòng, an ninh; phấn đấu xây
dựng phân xởng đoàn kết, sản xuất - kinh doanh giỏi, thực hiện đợc vai trò chủ
đạo của kinh tế Nhà nớc trong nền kinh tế quốc dân.
1.2 Quan điểm của chủ nghĩa Mác Lê Nin, Đảng ta và Bác Hồ nói về chi
bộ, công tác sinh hoạt chi bộ:
9
Ngay từ những ngày đầu của phong trào công nhân quốc tế, Mác, Ăng ghen
đã nhấn mạnh đến vai trò của chi bộ: biến mỗi chi bộ thành trung tâm và hạt
nhân của các hiệp hội công nhân.
- Hội nghị ban chấp hành Trung ơng khóa VIII lần thứ sáu (lần 2) tiếp tục
khẳng định:
- Củng cố tổ chức, tăng cờng sức chiến đấu và năng lực lãnh đạo của các
tổ chức cơ sở Đảng. Kiểm tra, bổ sung, hoàn thiện quy định chức năng, nhiệm
vụ và quy chế hoạt động cụ thể của các loại hình tổ chức cơ sở Đảng. Chấn
chỉnh nền nếp sinh hoạt chi bộ, phân công và kiểm tra công tác đảng viên.
(1)
- Nghị quyết trung ơng 3 khóa VIII đặc biệt coi trọng nhiệm vụ xây dựng
cơ sở. Ban bí th đã có nhiều chủ trơng chỉ đạo xây dựng cơ sở, ban hành hàng
loạt quy định về chức năng nhiệm vụ của các loại hình tổ chức cơ sở Đảng,
nhiều cấp ủy coi xây dựng cơ sở là nhiệm vụ trong tâm đổi mới và chỉnh đốn
Đảng (Trích nghị quyết hội nghị lần thứ sáu Ban chấp hành trung ơng khóa IX).
(2)
- Văn kiện Đại hội đại biểu Đảng toàn quốc lần thứ IX phần xây dựng
chỉnh đốn Đảng, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng đã
nêu:
+ Nâng cao vai trò của các chi bộ trong công tác giáo dục, quản lý cán bộ,
đảng viên.
+ Đảm bảo dân chủ trong sinh hoạt Đảng, từ sinh hoạt chi bộ đến sinh hoạt
cấp ủy Đảng và các cơ quan lãnh đạo ở các cấp. Các tổ chức Đảng thực hiện
quyền của đảng viên đợc thông tin, đợc phê bình, chất vấn và trả lời trong sinh
hoạt Đảng; quyền đợc bảo lu ý kiến riêng, đồng thời đòi hỏi đảng viên nói và
làm đúng đờng lối, nghị quyết của Đảng. Giữ vững nền nếp và nâng cao chất l-
ợng sinh hoạt cấp ủy, chi bộ, chế độ tự phê bình và phê bình thờng xuyên và
theo định kỳ; vận động nhân dân góp ý phê bình cán bộ, đảng viên. Cán bộ lãnh
đạo gơng mẫu tự phê bình, cấp ủy cấp trên trực tiếp chỉ đạo cấp dới tự phê bình
1
() Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Hội nghị lần thứ sáu BCH Trung Ương khóa IX, NXB Chính trị Quốc
gia, Tr. 151
(2) Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện hội nghị lần thứ sáu (lần 2) BCH Trung Ương khóa VIII. NXB Chính
- Đặc biệt coi trọng việc giáo dục, rèn luyện phẩm chất đạo đức cách
mạng, khắc phục tình trạng một bộ phận cán bộ, đảng viên sa sút về phẩm chất
đạo đức, lối sống.
1
() Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VIII của Đảng, NXB Chính trị
Quốc gia, H-1996, Tr 148
12
Trong các biện pháp giáo dục, rèn luyện phẩm chất đạo đức cách mạng, cần
chú trọng duy trì và nâng cao chất lợng sinh hoạt chi bộ hàng tháng, thờng
xuyên tiến hành tự phê bình và phê bình, kịp thời biểu dơng ngời tốt việc tốt.
- Giữ nghiêm ý thức tổ chức, kỷ luật Đảng. Sức mạnh của toàn Đảng cũng
nh từng tổ chức cơ sở Đảng phải dựa vào sức mạnh của từng cán bộ, đảng viên.
Trong Đảng, phát huy dân chủ đi đôi với tăng cờng kỷ luật mới làm cho sức
chiến đấu của Đảng ngày càng dồi dào mạnh mẽ. Chi bộ phải thực hiện việc
quản lý đảng viên, thờng xuyên kiểm tra và yêu cầu Đảng viên báo cáo về
những việc mình đã làm là thuộc trách nhiệm và thẩm quyền của tổ chức cơ sở
Đảng.
- Động viên và tổ chức nhân dân tham gia xây dựng và giám sát cán bộ
đảng viên.
Bốn nội dung quan trọng cần làm nêu trên để nâng cao sức chiến đấu của
chi bộ là việc làm thờng xuyên mà chủ yếu là trong sinh hoạt định kỳ. Cần phải
tổ chức sinh hoạt chi bộ định kỳ để cán bộ, đảng viên học tập, tự phê bình và
phê bình. Vấn đề đặt ra là cần phải cải tiến nâng cao chất lợng sinh hoạt chi bộ
để đảng viên tham gia đầy đủ, tiếp thu đợc kiến thức cũng nh phát huy dân chủ
trong tự phê bình và phê bình, tham gia xây dựng chi bộ trong sạch vững mạnh.
Do vậy, có thể nói nâng cao chất lợng sinh hoạt chi bộ là nhiệm vụ quan trọng
nhằm nâng cao sức chiến đấu, năng lực lãnh đạo của chi bộ.
13
Chơng 2
Thực trạng công tác sinh hoạt chi bộ ở Đảng bộ
Ngày 17/11/1992 Bộ Công nghiệp nhẹ ra quyết định đổi tên Nhà máy Gỗ
Cầu Đuống thành Công ty Gỗ Cầu Đuống.
Từ ngày 1.11.1997 Công ty Gỗ Cầu Đuống sáp nhập vào công ty Giấy Bãi
Bằng và đổi tên thành Nhà Máy Gỗ Cầu Đuống.
Quá trình hình thành và phát triển của Nhà máy Gỗ Cầu Đuống có thể chia
thành các thời kỳ nh sau:
- Thời kỳ 1956-1960: Xây dựng, sản xuất thử và chính thức đi vào sản xuất
với các sản phẩm chủ yếu là gỗ xẻ, gỗ dán, đồ gỗ, số lợng CBNV khoảng 1000
ngời.
- Thời kỳ 1961-1965: Thực hiện kế hoạch 5 năm lần thứ nhất. Đây là thời kỳ
sản xuất ổn định và phát triển cả về số lợng và chất lợng. Ngoài các sản phẩm
phục vụ trong nớc nh đồ gỗ, gỗ xẻ đã xuất khẩu 70% gỗ dán và 100% gỗ lạng
sang các nớc xã hội chủ nghĩa. Đội ngũ cán bộ công nhân viên đã tăng từ 1200
ngời năm 1961 lên 1334 ngời năm 1965.
- Thời kỳ 1966-1972: Là thời kỳ vừa sản xuất vừa chống chiến tranh phá
hoại của Mỹ. Từ 26/4/1967 đến 29/6/1967 Nhà máy bị máy bay Mỹ đánh phá,
80% mặt bằng, nhà xởng bị phá huỷ. Các phân xởng sản xuất sơ tán về các xã ở
Gia Lâm và Vĩnh Phúc vừa sản xuất vừa chiến đấu và bảo vệ nhà máy.
- Thời kỳ 1973-1983: Thời kỳ phục hồi nhà máy sau chiến tranh phá hoại.
Từ 1976-1983, ngoài các sản phẩm đã nêu trên, Nhà máy đợc giao nhiệm vụ
sản xuất hàng mộc cho Lăng Chủ Tịch Hồ Chí Minh, các biệt thự của Chính
phủ ở Đồ Sơn và tay đập, phôi thoi dệt cho ngành dệt, bút chì. Số lợng cán bộ
công nhân của Nhà máy lên gần 2000 ngời.
15
- Thời kỳ 1984-1987: Hai Nhà máy Gỗ Cầu Đuống và Diêm Thống Nhất
hợp nhất thành Xí nghiệp Liên hợp Gỗ Diêm Cầu Đuống với hơn 3000 cán bộ
công nhân viên. Các phân xởng sản xuất của hai nhà máy đợc sắp xếp lại thành
các xí nghiệp thành viên.
- Thời kỳ từ 1988-10/1997: Sau khi tách khỏi Xí nghiệp liên hợp Gỗ Diêm
Cầu Đuống, Nhà máy còn hơn 1300 cán bộ công nhân viên. Ngoài các mặt