Chuyên đề tốt nghiệp GVHD: PGS.TS. Lưu Thị Hương
MỤC LỤC
!"#$%&'%()*+, ./
01230&*(**********************************************************************************************
3)45,6+75897:8;5895<-#
;* (=
>;:797:8?&.&%@&*A@&.=%@&.%B*CDE
8-FG.HIJ3KL->;M7
NO-F5,797:8*M-:;5<K
PQRS****************************************************************************************************
A*A*A*A*3T7U;VHG***********************************************************************
+HG-FRWX:YZ[+\>]H:F9W**************************
^!:_3KL->;M7A&&`'A&&a<3J
8bVJF-bL1(a633;-1(6=6A&&`*****************************
+HG;;X:YZ[+\>]J3KL->;M
7* (%
bLc(=6d^'>^d3;-Ae6116A&&aJbJU>fgd:U3K
L->;M7F-H7;Z[+\>******************************************
^9O-;-A&6116A&&aJ3KL->;M7**************************
>g?Ch\BH7;***********************************************************************************
bL77_7#;;_7ijk*******************************************
l4-m7;Z[+\>Jfl3M3********************************************************************
nFo>fgQRJ#;3ibi>;>M7***********************
pHGJH******************************************************************************************************
n/-;":K.:_48X8YbL
']qOf,H;8.^;;8
M7<;>;5;7f:r;7qoGGQ
H_:_:F9Wr !7<*^_HJ:9J
^;;8.3KL->;M7$;5,
5LS:o;.#:fJf.L#F$4"5V
3:7A&&a.3KL-<5FRI77:FU:N;
qd_5HoX:V!;;!z,*+
;X:51&&&3[t:FU:Nd{ R_$r
7A&&c.F5Ho;E5;:4|p,
:4!;J7L8d. 3KL-<5Ho
Đinh Thị Thu Hải Lớp: TCDN K21
2
Chuyên đề tốt nghiệp GVHD: PGS.TS. Lưu Thị Hương
;Z[+\>^P71accPW1*&A&3[t9
:*3;Z[+\>PWG;ib#?1*&cc3[tB;iSv#
?1*11=3[tB7;3KL-*b//7;;
;Z[+\>:F-p;lw'p:X'i:Z5'p;lw}X75
".GH5H;:_3KL-
>;M7************************************************************************************************************
3T7U;VH************************************************************************************************
+H;gG**************************************************************************************************
l;;f7;Z[+\>H5;c*=&&*&&&tp+?l;c*A&&*&&&tp+.
V 1&&&&& tp+B* 3X Q : Y+H 7 ; , -_
X:Z[+\>]3KL->;M7;;:
;5<-#;?e*=c&*&&&tp+B;5<;:e7******************************
b#gG*******************************************************************************************************
~MHaA&*&&&tp+•11yKH*3:cA&*&&&tp+5; !Do
7;2V,;1&&*&&&tp+***************************************************************************
~M-e*=c&*&&&tp+•cayKH*****************************************************************
>"JH***********************************************************************************************
i9-***********************************************************************************************************
A*A*A*%*3T7U7 !-***************************************************************
Đinh Thị Thu Hải Lớp: TCDN K21
3
Chuyên đề tốt nghiệp GVHD: PGS.TS. Lưu Thị Hương
NO-F5,797:8*M-:;5<K
PQRS****************************************************************************************************
A*A*A*A*3T7U;VHG***********************************************************************
A*A*A*A*3T7U;VHG***********************************************************************
+HG-FRWX:YZ[+\>]H:F9W**************************
+HG-FRWX:YZ[+\>]H:F9W**************************
^!:_3KL->;M7A&&`'A&&a<3J
8bVJF-bL1(a633;-1(6=6A&&`*****************************
^!:_3KL->;M7A&&`'A&&a<3J
8bVJF-bL1(a633;-1(6=6A&&`*****************************
+HG;;X:YZ[+\>]J3KL->;M
7* (%
+HG;;X:YZ[+\>]J3KL->;M
7* (%
Đinh Thị Thu Hải Lớp: TCDN K21
Chuyên đề tốt nghiệp GVHD: PGS.TS. Lưu Thị Hương
bLc(=6d^'>^d3;-Ae6116A&&aJbJU>fgd:U3K
L->;M7F-H7;Z[+\>******************************************
bLc(=6d^'>^d3;-Ae6116A&&aJbJU>fgd:U3K
L->;M7F-H7;Z[+\>******************************************
^9O-;-A&6116A&&aJ3KL->;M7**************************
^9O-;-A&6116A&&aJ3KL->;M7**************************
>g?Ch\BH7;***********************************************************************************
>g?Ch\BH7;***********************************************************************************
bL77_7#;;_7ijk*******************************************
bL77_7#;;_7ijk*******************************************
l4-m7;Z[+\>Jfl3M3********************************************************************
l4-m7;Z[+\>Jfl3M3********************************************************************
nFo>fgQRJ#;3ibi>;>M7***********************
nFo>fgQRJ#;3ibi>;>M7***********************
:F;8.D5;Hb#'3n+9*3:%7"
?A&&('A&&aB.3KL->;M7<-fg-:
;;8_Ge;X:8KL4%*A%13[t
f:F-,-_ff^L7.g7A;CFu.M
v#f:F->iw'3;>gbVC'p:X'3i
>gbVC'>iw****************************************************************************************************
Cf:r7R F5:_":o4J3KL-
>;M75;G.:_f;,-_;7
:s;945f;X8-FREmO
:_J9P, F 8;H*^_H
7R F; 3KL-E;F:N"<
,:G!;-FR_PG,-_;
fU;;O4,TJ48*3:;-FR
:F.Gf;X:5;7f:r F;GJ3K
L-7/U8H:_JO8X::,_
:F;8.D5;Hb#'3n+9*3:%7"
?A&&('A&&aB.3KL->;M7<-fg-:
;;8_Ge;X:8KL4%*A%13[t
f:F-,-_ff^L7.g7A;CFu.M
v#f:F->iw'3;>gbVC'p:X'3i
>gbVC'>iw****************************************************************************************************
>;>gn;;Muf:F->iw'>gZL'
Z'>gZL'3i>gbVC'>iw*******************************************************
Đinh Thị Thu Hải Lớp: TCDN K21
7
Chuyên đề tốt nghiệp GVHD: PGS.TS. Lưu Thị Hương
>;>gn;;Muf:F->iw'>gZL'
Z'>gZL'3i>gbVC'>iw*******************************************************
3;+F>gf:F->iw'^;x3>>gbVC'>
iw* ((
Chuyên đề tốt nghiệp GVHD: PGS.TS. Lưu Thị Hương
qd_5HoX:V!;;!z,*+
;X:51&&&3[t:FU:Nd{ R_$r
7A&&c.F5Ho;E5;:4|p,
:4!;J7L8d. 3KL-<5Ho
;Z[+\>^P71accPW1*&A&3[t9
:*3;Z[+\>PWG;ib#?1*&cc3[tB;iSv#
?1*11=3[tB7;3KL-*b//7;;
;Z[+\>:F-p;lw'p:X'i:Z5'p;lw}X75
".GH5H;:_3KL-
>;M7************************************************************************************************************
3T7U;VH************************************************************************************************
3T7U;VH************************************************************************************************
+H;gG**************************************************************************************************
+H;gG**************************************************************************************************
l;;f7;Z[+\>H5;c*=&&*&&&tp+?l;c*A&&*&&&tp+.
V 1&&&&& tp+B* 3X Q : Y+H 7 ; , -_
X:Z[+\>]3KL->;M7;;:
;5<-#;?e*=c&*&&&tp+B;5<;:e7******************************
l;;f7;Z[+\>H5;c*=&&*&&&tp+?l;c*A&&*&&&tp+.
V 1&&&&& tp+B* 3X Q : Y+H 7 ; , -_
X:Z[+\>]3KL->;M7;;:
;5<-#;?e*=c&*&&&tp+B;5<;:e7******************************
b#gG*******************************************************************************************************
b#gG*******************************************************************************************************
~MHaA&*&&&tp+•11yKH*3:cA&*&&&tp+5; !Do
7;2V,;1&&*&&&tp+***************************************************************************
~MHaA&*&&&tp+•11yKH*3:cA&*&&&tp+5; !Do
7;2V,;1&&*&&&tp+***************************************************************************
~M-e*=c&*&&&tp+•cayKH*****************************************************************
lại cho nền kinh tế sự phát triển xứng đáng. Do đó, trong quá trình thực tập tại
NHTM Cổ phần Hàng Hải Việt Nam em đã lựa chọn đề tài: “ Nâng cao chất
lượng thẩm định tài chính dự án trong hoạt động cho vay của Ngân Hàng
Thương mại Cổ phần Hàng Hải Việt Nam”.
Chuyên đề tốt nghiệp gồm 3 chương:
Chương I: Cơ sở lý thuyết về chất lượng thẩm định tài chính dự án
trong hoạt động cho vay của Ngân Hàng Thương Mại.
Chương II: Thực trạng chất lượng thẩm định tài chính dự án trong hoạt
động cho vay của Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam.
Chương III: Giải pháp nâng cao chất lượng thẩm định tài chính dự án
trong hoạt động cho vay của Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam.
Đinh Thị Thu Hải Lớp: TCDN K21
11
Chuyên đề tốt nghiệp GVHD: PGS.TS. Lưu Thị Hương
CHƯƠNG I
CƠ SỞ LÍ THUYẾT VỀ CHẤT LƯỢNG THẨM ĐỊNH TÀI CHÍNH
DỰ ÁN TRONG HOẠT ĐỘNG CHO VAY CỦA NGÂN HÀNG
THƯƠNG MẠI
1.1. Hoạt động cho vay của Ngân hàng Thương mại
1.1.1. Tổng quan về Ngân hàng Thương mại
Khái niệm
Lịch sử hình thành và phát triển của ngân hàng gắn liền với lịch sử
phát triển của nền sản xuất hàng hoá: Các ngân hàng thương mại xuất hiện
trong nền kinh tế với tư cách là các nhà tổ chức trung gian, nhận tiền gửi
của các tổ chức kinh tế có dư thừa và trên cơ sở đó cấp tín dụng cho các
đơn vị kinh tế có nhu cầu tức là luân chuyển vốn một cách gián tiếp. Hệ
thống ngân hàng thương mại có phạm vi hoạt động rộng rãi vì nó cung cấp
các dịch vụ tài chính cho tất cả các lĩnh vực của nền kinh tế và các tầng lớp
dân cư. Tuỳ theo cách tiếp cận mà có các quan điểm khác nhau về NHTM,
điều đó còn phụ thuộc vào tính chất và mục tiêu của nó trên thị trường tài
các hoạt động khác vì mục tiêu lợi nhuận”.
Mặc dù có nhiều quan điểm khác nhau về NHTM, nhưng tựu chung lại
Đinh Thị Thu Hải Lớp: TCDN K21
Trung gian tài chính
Ngân
hàng
Các tổ
chức tín
dụng phi
ngân hàng
Tổ chức
tài chính
vi mô
Công ty
Bảo hiểm
13
Chuyên đề tốt nghiệp GVHD: PGS.TS. Lưu Thị Hương
có thể hiểu tổng quát: Ngân hàng thương mại là một tổ chức kinh tế có tư
cách pháp nhân hoạt động kinh doanh trên lĩnh vực tiền tệ với hoạt động
chính là huy động tiền gửi dưới các hình thức khác nhau của khách hàng, trên
cơ sở nguồn vốn huy động này và vốn chủ sở hữu của ngân hàng để thực hiện
các nghiệp vụ cho vay, đầu tư, chiết khấu đồng thời thực hiện các nghiệp vụ
thanh toán, môi giới, tư vấn và một số dịch vụ khác cho các chủ thể trong nền
kinh tế.
Các hoạt động Ngân Hàng:
Ngân hàng có 3 hoạt động chính là: nhận gửi, tín dụng và thanh toán.
Nhận gửi là hoạt động nhận tiền của cá nhân, tổ chức dưới hình thức
tiền gửi không kì hạn, tiền gửi có kì hạn, tiền gửi tiết kiệm, phát hành chứng
chỉ tiền gửi, kỳ phiếu, tín phiếu và các hình thức nhận tiền gửi khác theo
nguyên tắc có hoàn trả đầy đủ tiền gốc, lãi cho người gửi tiền theo thỏa thuận.
Tạo phương tiện thanh toán giúp:
- Tạo ra các phương tiện thanh toán cho khách hang
- Mở rộng nguồn vốn từ lượng tiền ban đầu
1.1.2. Hoạt động cho vay của Ngân hàng Thương mại
Hoạt động cho vay là một trong các dịch vụ mà Ngân hàng cung cấp
cho công chúng và các doanh nghiệp.
Hoạt động cho vay bao gồm 3 hoạt động chính:
Đinh Thị Thu Hải Lớp: TCDN K21
Trung gian
thanh toán
Trung gian
tài chính
Tạo phương
tiện thanh
toán
15
Chuyên đề tốt nghiệp GVHD: PGS.TS. Lưu Thị Hương
Cho vay thương mại: Là việc các NH chiết khấu thương phiếu mà thực
tế là cho vay đối với những người bán (người bán chuyển các khoản phải thu
cho NH để lấy tiền trước). Sau đó là bước chuyển tiếp từ chiết khấu thương
phiếu sang cho vay trực tiếp đối với các khách hán (là người mua), giúp họ có
vốn để mua hàng dự trữ nhằm mở rộng sản xuất kinh doanh.
Cho vay tiêu dùng: Trong giai đoạn đầu hàu hết các NH không tích cực
cho vay đối với cá nhân và hộ gia đình bởi vì họ tin rằng các khoản cho vay
tiêu dung có rủi ro vỡ nợ tương đối cao. Sự gia tăng thu nhập của người tiêu
dung và sự cạnh tranh trong cho vay đã buộc các NH phải hướng tới người
tiêu dung như là một khách hàng tiềm năng. Sau chiến tranh thế giới thứ hai,
tín dụng tiêu dung đã trở thành một trong những loại hình tín dụng tăng
trưởng nhanh nhất ở các nước có nền kinh tế phát triển.
Tài trợ cho dự án: Bên cạnh cho vay truyền thống là cho vay ngắn hạn,
đất nước.
Góp phần cải thiện, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của
nhân dân.
Thực hiện mục tiêu công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.
Bảo đảm nhịp độ tăng trưởng kinh tế đề ra trong chiến lược phát triển
kinh tế – xã hội của đất nước.
1.2.1.2. Nội dung thẩm định tài chính dự án trong hoạt động cho vay
của NHTM
Thẩm định nhu cầu tổng vốn đầu tư:
Dưới giác độ của một dự án, vốn đầu tư là tổng số tiền được chi tiêu để hình
thành nên các tài sản cố định và tài sản lưu động cần thiết. Những tài sản này sẽ
được sử dụng trong việc tạo ra doanh thu, chi phí, thu nhập suốt vòng đời hữu ích
của dự án. Thẩm định vốn đầu tư là việc phân tích và xác định nhu cầu vốn đầu tư
cần thiết dành cho một dự án.
Đặc điểm của các dự án là thường yêu cầu một lượng vốn lớn và sử dụng
trong một thời gian dài. Tổng vốn đầu tư nay trước khi trình Ngân hàng thì đã được
Đinh Thị Thu Hải Lớp: TCDN K21
17
Chuyên đề tốt nghiệp GVHD: PGS.TS. Lưu Thị Hương
xác định và đã được nhiều cấp, ngành xem xét, phê duyệt. Tuy nhiên, Ngân hàng
vẫn cần phải thẩm định lại trược khi cho vay, bởi vì: Sai lầm trong việc xác định
nhu cầu vốn đầu tư của dự án có thể dẫn tới tình trạng lãng phí vốn lớn, gây khó
khăn trong hoạt động đầu tư cũng như hoạt động vận hành kết quả đầu tư sau nay,
thậm chí gây hậu quả nghiêm trọng đối với chủ đầu tư.
Do đó việc xác định hợp lý tối đa tổng mức vốn đầu tư của một dự án là cần
thiệt đối với ngân hàng. Ngân hàng sẽ thẩm định chi tiết tổng vốn đầu tư được hình
thành như thế nào:
Vốn đầu tư vào tài sản cố định:
Đây là hoạt động đầu tư nhằm mua sắm, cải tạo, mở rộng tài sản cố định.
Vốn đầu tư vào tài sản cố định thường chiếm tỷ trọng lớn trong tổng vốn đầu tư cho
xem xét cơ sở pháp lý và cơ sở thưc tế của các nguồn vốn để có thể khẳng
định chắc chắn rằng các nguồn đó là có thực. Trong thực tế có đơn vị vốn tự
có thực tế không đủ hoặc không có tham gia vào dự án, nên đã đẩy vốn đầu tư
lên mức nhu cầu cao hơn thực tế cần thiết để vay tín dụng bù đắp, nếu không
xem xét kỹ thì vô tình ngân hàng đã tham gia 100% nhu cầu vốn đầu tư. Ngân
hàng phải đánh giá nhu cầu vốn và mức cân đối vốn từ các nguồn tài trợ trong
các giai đoạn thực hiện dự án. Từ đó, xây dựng một trình tự cho vay sao cho
tiến độ bỏ vốn phù hợp với tiến độ thi công xây lắp và việc điều hành vốn của
Ngân hàng.
Thẩm định hiệu quả tài chính của dự án:
Hiệu quả tài chính dự án đầu tư được đánh giá thông qua các phương
pháp phân tích tài chính trên cơ sở dòng tiền của dự án. Dòng tiền của một dự
án được hiểu là các khoản chi và thu được kỳ vọng xuất hiện tại các mốc thời
gian khác nhau trong suất chu kỳ của dự án. Khi lấy toàn bộ khoản tiền thu
Đinh Thị Thu Hải Lớp: TCDN K21
19
Chuyên đề tốt nghiệp GVHD: PGS.TS. Lưu Thị Hương
được trừ đi khoản tiền chi ra thì chúng ta sẽ xác định được dòng tiền ròng tại
các mốc thời gian khác nhau. Quá trình xác định dòng tiền ròng hàng năm
dựa trên lợi nhuận sau thuế, khấu hao, lãi vay và những khoản mục điều chỉnh
khác khi có sự khác biệt trong cơ cấu đầu tư tài trợ cho dự án. Nếu sai lầm
trong việc xác định các dòng tiền có thể dãn đến tính toán và thẩm định hiệu
quả tài chính dự án không có ý nghĩa thực tế nữa. Do đó đứng trên góc độ là
Ngân hàng khi xác định dòng tiền còn lưu ý một số vấn đề sau:
Cơ cấu vốn tài trợ cho dự án: Như đã phân tích ở trên, cơ cấu vốn tài
trợ cho dự án có ảnh hưởng đến việc xác định dòng tiền hoạt động mỗi năm
của dự án. Một dự án có thể đựơc tài trợ bằng nhiều nguồn khác nhau, do đó
dòng tiền sẽ được điều chỉnh để phù hợp với mỗi phương thức tài trợ.
Lãi suất chiết khấu được được lựa chọn là thực hay danh nghĩa: Lãi
suất thực là lãi suất danh nghĩa trừ đi tỷ lệ lạm phát dự kiến. Việc lựa chọn lãi
giai đoạn lập dự án, khi mà nhiều điều kiện vay trả nợ cụ thể chưa được
khẳng định còn mang tính chủ quan dựa trên những dự định. Ngân hàng khi
thẩm định sẽ xem xét tính hợp lý của kế hoạch trả nợ này dựa trên cơ sở phân
tích dòng tiền thu của dự án. Nguồn thu của dự án phải đảm bảo phù hợp với
kế hoạch trả nợ ngân hàng. Tính toán các chỉ tiêu nhằm đưa ra kỳ hạn cũng
như việc thu hồi khoản nợ sao cho không lớn hơn thời hạn tồn tại của dự án.
Trên cơ sở đó hai bên thoả thuận nguồn trả nợ, hình thức trả nợ, lãi suất cho
vay, thời hạn vay, thời gian ân hạn, kỳ hạn nợ,
Thẩm định tình hình tài chính của chủ đầu tư:
Để có cái nhìn toàn diện, tổng thể hơn về tình hình tài chính và tính khả
thi của dự án đầu tư thì bên cạnh việc thẩm định tình hình tài chính của dự
Đinh Thị Thu Hải Lớp: TCDN K21
21
Chuyên đề tốt nghiệp GVHD: PGS.TS. Lưu Thị Hương
án, Ngân hàng còn phải thẩm định khía cạnh tài chính của chủ dự án. Để phân
tích tình hình tài chính của chủ dự án các ngân hàng thường sử dụng các tỷ số
tài chính. Thông qua phân tích các tỷ số tài chính của doanh nghiệp Ngân
hàng có thể đánh giá khá chính xác tình hình tài chính của doanh nghiệp. Các
tỷ số tài chính được thiết lập để đo lường những đặc điểm cụ thể về tình trạng
và hoạt động tài chính của doanh nghiệp. Chúng có thể được phân chia thành
các loại như sau:
– Các tỷ số về khả năng thanh khoản.
– Các tỷ số về khả năng hoạt động.
– Các tỷ số về khả năng cân đối vốn.
– Các tỷ số về khả năng sinh lãi.
Thẩm định dự án trong điều kiện rủi ro:
Trong thực tế các dự án đầu tư luôn tiềm ẩn những rủi ro, những dự kiến
khi phân tích dự án để đưa vào tính toán đều mang tính tương lai khó có thể
biết trước được đặc biết là những dự án kéo dài trong nhiều năm. Do đó, việc
thẩm định tài chính dự án trong điều kiện rủi ro là rất cần thiết đối với ngân
án với vốn đầu tư bỏ ra được hiện tại hoá ở mốc 0. NPV có thể mang giá trị
dương, âm hoặc bằng không. Đây là chỉ tiêu được sử dụng phổ biến nhất
trong thẩm định tài chính dự án.
Cách xác định:
Trong đó:
CFt: Dòng tiền ròng năm thứ t.
Đinh Thị Thu Hải Lớp: TCDN K21
( )
∑
=
+
=
n
0t
t
t
ki
CF
NPV
23
Chuyên đề tốt nghiệp GVHD: PGS.TS. Lưu Thị Hương
k: Lãi suất chiết khấu.
n: Số năm thực hiện dự án.
Ý nghĩa của chỉ tiêu: NPV phản ánh giá trị tăng thêm cho chủ đầu tư.
NPV mang giá trị dương nghĩa là việc thực hiện dự án sẽ tạo ra giá trị tăng
thêm cho chủ đầu tư; hay nói cách khác, dự án không những bù đắp đủ vốn
đầu tư bỏ ra, mà còn tạo ra lợi nhuận; không những thế, lợi nhuận này còn
được xem xét trên cơ sở giá trị thời gian của tiền. Ngược lại, nếu NPV âm có
nghĩa là dự án không đủ bù đắp vốn đầu tư, đem lại thua lỗ cho chủ đầu tư.
Tiêu chuẩn lựa chọn dự án:
k2: lãi suất chiết khấu ứng với NPV2 âm gần tới 0.
NPV1: Giá trị hiện tại ròng ứng với lãi suất chiết khấu k1.
NPV2: Giá trị hiện tại ròng ứng với lãi suất chiết khấu k2.
Ý nghĩa của chỉ tiêu: IRR phản ánh khả năng sinh lợi của dự án, chưa
tính đến chi phí cơ hội của vốn đầu tư, tức nếu như chiết khấu các luồng tiền
theo IRR, PV sẽ bằng đầu tư ban bầu Co. Hay nói khác, nếu chi phí vốn bằng
IRR dự án sẽ không tạo thêm được giá trị hay không có lãi.
Tiêu chuẩn lựa chọn dự án:
Gọi r là chi phí sử dụng vốn bình quân của dự án.
Đinh Thị Thu Hải Lớp: TCDN K21
( )
21
121
1
NPVNPV
kkNPV
kIRR
+
−
+=
25