I HC QUC GIA HÀ NI
KHOA LUẬT
NGUYỄN QUANG LONG CHẾ ĐỊNH XÓA ÁN TÍCH
THEO LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM
(TRÊN CƠ SỞ CÁC SỐ LIỆU ĐỊA BÀN TỈNH BÀ RỊA -VŨNG TÀU)
Chuyên ngành: Luật hình sự và tố tụng hình sự
Mã số: 60 38 01 04 LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
Cán bộ hướng dẫn khoa học: GS. TSKH. LÊ VĂN CẢM
HÀ NỘI - 2013
LỜI CAM ĐOAN
1.1 Nhn thc chung v ch nh xóa án tích theo lut hình s 7
1.1.1 Các khái nim án tích, ht án tích và xóa án tích 7
1.1.2 u kin và th tc xóa án tích 17
1.1.3 - pháp lý ca vic xóa án tích 23
1.2 S hình thành và phát trin ca ch nh xóa án tích theo pháp lut
hình s Vit Nam t sau Cách mc ln pháp
n hóa ln th nh 24
1.3 Ch nh xóa án tích theo pháp lut hình s mt s c trên th gii 25
1.3.1 Xóa án tích theo B lut hình s Liên bang Nga 25
1.3.2 Xóa án tích theo B lut hình s Nht Bn 28
1.3.3 Xóa án tích theo B lut hình s Cng hòa nhân dân Trung Hoa 29
1.3.4 Xóa án tích theo B lut hình s Thái Lan 30
1.4 Kt lu 31
Chương 2: CHẾ ĐỊNH XÓA ÁN TÍCH THEO PHÁP LUẬT HÌNH SỰ
VIỆT NAM THỰC ĐỊNH TỪ SAU LẦN PHÁP ĐIỂN HÓA LẦN
THỨ NHẤT ĐẾN NAY 32
2.1. Ch nh xóa án theo B lut hình s Vi 32
2.1.1. ng h 34
2.1.2. Xóa án theo quynh ca Tòa án 41
2.1.3. ng hc bit và cách tính thi h xóa án 43
2.1.4. i vm ti 44
2.2. Ch nh xóa án tích theo B lut hình s Vin hành 45
2.2.1. 49
2.2.2. Xóa án tích theo quynh ca Tòa án 54
2.2.3. ng hc bit và cách tính thi h xóa án tích 58
2.2.4 i vm ti 63
2.3 Kt lu 64
Chương 3: THỰC TIỄN ÁP DỤNG CÁC QUY ĐỊNH CỦA BỘ LUẬT
hoc yêu cu ca vic xây dng xã hi công bng, dân
chn nay. Mt khác, công tác ging dn áp dng
pháp lut hình s trong thc quan tc nên mt
s nh ca pháp lut hình snh v ch nh xóa
án tích, còn có nhng nhn thc không thng nhc áp
dng pháp lut trong hong thc tin.
Ch nh xóa án tích trong lut hình s là mt trong nhng ch nh
quan trng góp phn bm cho vic thc hin nht quán nguyên tc nhân
o, dân ch xã hi ch ng quy i. Mc dù vy
n nay, nhiu ni dung ca ch nh xóa án tích còn có nhng
nhn thc khác nhau. Mt khác, cùng vi s phát tric kinh
t, chính tr và xã hi ci nhp quc t nhiu v 2
ca lut hình s ng và phát
trii phi tip tc nghiên cu gii quyt.
T nh chúng tôi la chn v:
"Chế định xóa án tích theo luật hình sự Việt Nam ( các s liu
a bàn tnh Bà Ra - " tài nghiên cu cho Luc
a mình.
2. Tình hình nghiên cứu
Xóa án tích là mt trong nhng v quan trng, phong phú và phc
tp ca lut hình s, nên t trc mt s nhà lut hc
- M
Ma lu mi có h thng
v mt lý lun nhng nn ca ch nh xóa án tích theo pháp lut
hình s Vinh nhng bt cp trong thc tia bàn tnh Bà Ra
- xut nhng gii pháp tip tc hoàn thin ch nh trong
thi gian ti và nâng cao hiu qu ca cu u tranh phòng và chng ti
phm c ta hin nay.
- Nhim v:
Vi mu trên, lun vp trung vào gii quyt nhng
nhim v sau:
V mt lý lu nghiên cu s phát trin ca ch nh này
trong lch s lp pháp hình s Ving thi so sánh ch nh xóa án
tích theo lut hình s Vit Nam vi ch nh xóa án tích trong lut hình s 4
mt s c, làm sáng t bn cht pháp lý ca ch nh xóa án tích theo lut
hình s Vit Nam.
V mt thc tin: Nghiên cu vic áp dng các quy phm pháp lut ca
ch nh xóa án tích trong thc tin áp dng pháp lut hình s a bàn
tnh Bà Ra - phân tích nhng thiu sót, khuym và
nhng mc ca vic áp dng pháp lut hình s n ch nh
xut nhng gii pháp c th nhm góp phn to s nhn thc
và áp dng pháp luc thng nht.
- ng nghiên cu:
Luu ch nh xóa án tích theo lut hình s Vit Nam.
C th là nghiên cu các v u
kin xóa án tích; th t
Thc t nghiên cu cho thy rng, ch nh xn
nhiu v khác nhau ca lut hình s và lut t tng hình s t
u c th thng, lch s, lôgíc,
phân tích, so sánh, tng hp. Ngoài ra, trong quá trình nghiên cu, tác gi
tham kho ý ki tài.
5. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
t trong nhu tiên c lu
nghiên cu mi toàn din và có h thng v xóa án tích.
Nhng kt qu nghiên cu ca lun và thc tin quan
trng sau:
V mt lý lun: Luu chuyên kho
cn vic phân tích có h thng nhng ni n ca ch
nh xóa án tích theo lut hình s Vit Nam vi nh mt khoa
h
V mt thc tin: Lun vào vin ni 6
u kin ca vic áp di vb
Tòa án kc ht thi hi qua mt
thi gian th thách nhnh trong hou tra, truy t, xét x ca các
c có thm quyn trong hong truy cu trách nhim hình
s, nhm góp phn nâng cao hiu qu ca cuu tranh phòng và chng ti
phm c ta.
Ngoài ra, lu c s dng làm tài liu tham kho trong
vic nghiên cu, hc tp t nghiên co chuyên ngành
lut c ta.
6. Kết cấu của luận văn
Ngoài phn m u, kt lun và danh mc tài liu tham kho, ni dung
ca lu
Chương 1: Mt s v lý lun chung v xóa án tích theo lut hình
s Vit Nam.
nim án tích c th u khác nhau trong gii lut hc
v khái nin cha án tích. B
lut hình s p tnh v v án tích trong khon 5
u 3 và tu t
lut hình s 85, B lut hình s c
khái nim án tích mà ch nh v nguyên tu ki c xóa
i v ng h
quynh cng hc bit và cách tính thi
h xóa án tích. Do vy, trong ln hóa ln th hai này, B lut
hình s t cách hiu thng nht trong gii 8
lut hi nghiên cu lut nói riêng v v án tích.
Chính vì vy, sau khi B lut hình s c thông qua và có hiu
lc trên thc t, trong gii lut hc vn còn tn ti nhng cách hiu khác nhau
v bn cht ca án tích nói chung và v thc cht ca xóa án tích nói riêng.
Chng hm cho rng "Xóa án tích là xóa b bn án hình s i
vi m Tòa án kt án" [25, tr. 387]m này, theo chúng
là ch, nu hiu "xóa án tích là xóa b bn án
hiu án tích là b, xét v mt bn cht thì
án tích không th là bi b kt án b coi là có án tích
p hành xong hình phi v
Thc t ng minh rng, bn án kt ti ci vi phm ti
i phm ti chp hành xong. Vy thì không th nói xóa án tích là
xóa bn án kt tc.
V án tích trong pháp lut hình s Vit Nam k t khi thành lp
n hóa trong B lut hình s 5
bng ch nh xóa án và trong B lut hình s ng ch nh xóa
án tích. Mc dù vy, trong c hai ln hóa nói trên, không hiu vì lý
chp hành xong hình phc nhu kic
nh trong B lut hình s i chu tình tinh khung
ng hình pht nu phm ti trong thi gian mang vng b kt
u 49 B lut hình s) hoc phi chu trách nhim hình s v
nhng hành vi vi phm pháp lunh ca B lut hình s, vt
ng b kt án là yu t u kin cu thành ti phm [29, tr. 229].
m trên ca TS. H S g có nhm
cth nht, án tích không phi xut hi
chp hành xong hình pht mà thc t, thm chp hành xong hình pht ch
nh thi h xóa án tích; th hai, án tích ch xut hin 10
cùng vi thm bn án kt ti có hiu lc pháp lut. Vic phm ti trong thi
p hành hình phc coi là tái phu 49 B lut hình s);
và cui cùng, vic dùng thut ng "v
Trong khoa hc lut hình s ca mt s c trên th gii hin nay, có
mt s m ch yn khái ni
1. u 87 B lut hình s - i
b kt án v mt ti phm b i có án k t ngày bn án kt ti có
hiu lc pháp lunh ca B lut này,
ng hp tái phm và khi quynh hình pht.
2. GS.TSKH lut Vittenberg G.B: Án tích là tình trng pháp lý hình s
i vi ch th do vii này b Tòa án x pht mt bin pháp hình pht
ti phc hin [9, tr. 826].
3. GS.TSKH lut Tkatrevxki Iu.M: Án tích là hu qu pháp lý ca ch
th xut hin do s kii này b kt án mt hình ph ti phm
c hin và kèm theo các hu qu pháp lý nhi vi chính bn
i này [9, tr. 827].
4. GS.TSKH lut Rarôg A.L: Án tích là tình trc bit ca
nghiêm khi vi nhi b kp hành xong hình pht mà
li phm ti mi trong thi gian mang án tích - tái phm hoc tái phm nguy
hing hp này, án tích s t tình ti
pháp lý trong vit nguy him ca ti phm
cht nguy him ci phm tnh ca pháp lut hình s Vit
Nam, vic mi mang án tích li phm ti mc coi là
tình tinh khung hình pht honh tu 49 và
u thuc phn các ti phm ca B lut hình s ng thi, trong
mt s ng hp vic mi mang án tích li thc hin hành vi vi phm
pháp luc coi là yu tu kin cu thành ti phm. Chng 12
hnh tu 138 - Ti trm cp tài si nào trm cp
tài sn ci khác có giá tr t i 50 tring
hou qu nghiêm trng ho x
pht hành chính v hành vi chit ho kt án v ti chit tài
sc xóa án tích mà còn vi phm thì bn
ng, trong B lut hình s
t trong nhng yu t n ca cu thành ti
phng cn khnh rng án tích không t nó làm
phát sinh nhng hu qu pháp lý bi vì nó ch là vng b kt án ca
i phm ti phm ti ch phi gánh chu nhng hu qu pháp lý
nhnh khi vi phm nghiêm trng nhu kin th thách: Phm ti mi,
thc hin hành vi vi phm pháp luc xóa án tích.
nghiên cu mt cách rõ ràng, c th khái nhim án tích,
chúng ta có th ch ra mt s du hin c
- Án tích là hu qu pháp lý ca vic phm tc áp di vi
i b kt án theo bn án kt ti có hiu lc pháp lut ca Tòa án, không có
ti phm thì không có án tích, ch i phm ti mi chu án tích;
li, nó li là bin pháp nhm khuyi b kt án t b hn quá kh
ti li c ng b kt án.
Trong quá trình áp dnh ca pháp lut hình s v xóa án
tích, vinh mi b kt án trong v án hình s c xóa án
t quan trng. Ni b kt án c xóa án
m ti mi s không b tính là phm ti thung
hp tái phm hay tái phm nguy him. Ngoài ra, vic xóa án tích hay
ng trong vinh mi là có ti hay
không có ti. Mt khác, trong lý l kt án có mc
xác nhn có hay không có tin án. Vic ghi có tin án hay không có tin án 14
trong vic gii quyt các v v xã h
ng hay hc tp a rt li vi mi. Vi
nhng ca vii vi b kt án, cho
thy vic nghiên cu c th, rõ ràng và có h thng v xóa án tích là cn thit
c tin áp dng các quy
phm pháp lut hình s v xóa án tích.
T n nay, xung quanh v khái nim xóa án tích, trong khoa
hc lut hình s m khác nhau:
Theo PGS.TS Tr tha nhn v mt
i b kt án không còn mang án tích và vì vy không còn chu hu
qu nào do vic kt án mang li [23, tr. 222].
m trên ca PGS.TS Tr c hiu theo khía
cng. Theo chúng tôi nu hiy
s không chính xác, khái ni hic khía cnh t tng ca
ving hp xóa án tích theo quynh ca Tòa án
i phm ti s không th ng mà phi do Tòa án
xem xét quynh.
pháp lý ca ch nh án tích:
Án tích là mt ch o ca lut hình s Vit Nam và
c th hin trong vic hy b hu qu pháp lý hình s i vi b
kt án, tc là chm dt hoàn toàn trách nhim hình s c
nhu ki t
án tích honh ca B lut hình
s , tr. 831].
- Th tc thc hin khi u kin do pháp
lunh: Chp hành xong bn án hoc ht thi hiu thi hành bn án,
không phm ti mi trong thi hn lunh 16
- Hu qu ca vi
b kt án.
thc hin vii phm
tnh ca B lut hình s
mt trong nhng nguyên tc x lý ca lut hình s Vit Nam. Ma
xóa án tích là nhm xóa b mc cm ci b kng viên h
tr v cuc sn. Ngoài ra, xóa án tích còn có tác dng h tr cho
công tác ci to, giáo dp hành hình ph
lai, vào s công bng ca xã hi vi h.
T nhng s phân tích, nghiên c và tham kho mt s quan
m khác nhau v ng th thc tin công tác áp dng các
quy phm pháp lut hình s Vit Nam v khoa hc
hin có 3 khái niu ca GS.TSKH Lê Cm theo chúng tôi là
khái ni nht, th hic rõ nét nht bn cht pháp lý ca án tích.
1)Án tích: là hu qu pháp lý ca vic phm ti b kt án phi
chu hình pht theo bn án kt tu lc pháp lut, gánh chu trong
thi hn nhnh k t khi bn u lc pháp lun khi hu
ng hi b kc min hình ph i
u kin này, mà ch cu kii b kc Tòa án min
hình ph;
Th hai, ht thi hiu thi hành án;
Th bai b kt án theo bn án kt ti có hiu lc pháp lut ca
p hành xong bn án ho t thi hiu thi hành bn án
không phm ti mi trong thi hnh ca pháp lut. Thi h
có th là mc bc vào loi hình
pht mà Tòa án tuyi vi phm ti. 18
u kin v mt thi gian thì vic xóa án tích ch c thc hin khi
m ti mi trong thi hnh:
- ng h t khi bn án có hiu
lc pháp lun thi hn do B lut hình s nh;
- ng hp xóa án tích theo quynh ca Tòa án: K t khi
bn án có hiu lc pháp lun khi Tòa án ra quynh xóa án tích. Tòa án
ch xem xét quynh vic xóa án tích sau mt thi hnh theo quy
nh ca B lut hình s.
Thi hi h Tòa án xem xét, quyt
nh xóa án tích có th c rút ngng hc binh
ca pháp lut hình s.
nh ca B lut hình s
nhu kin c th i b kc s c xem xét
1. i vi b pht cnh cáo, pht tin, ci to không giam gi, ci
to k lut ci, tù có thi h
thì nhu ki c xóa án tích là:
i b k p hành xong hình pht chính, hình pht b
nhu kin v c
i tuân theo nhng trình t, th tc nhnh v xóa án
nh ca pháp lut hình s.
i vng hích, th tnh
- nhu kinh tu 77 B
lut hình s k
ti cp giy chng nhn cho
tt c nh cp giy chng nhn
khi nhc xóa án tích yêu cu. 20
- i muc cp giy chng nhn xóa án tích phi n
xóa án tích t ng giy t sau:
a) Giy chng nhn ca Công an huyn, qun, th xã, thành ph thuc
t ng trú là h m ti mi trong thi gian mà pháp
lu c xóa án tích.
ng hp b pht cnh cáo, pht tin, ci to không giam gi, ci
to k lut ci, pht tù, thì tùy tng hp, phi có
gi t thi hn tù; giy chng nhn ca Công an huyn,
qun, th xã, thành ph thuc tnh ho k lut ci
i b k p hành xong hình pht ci to không giam gi
hoc ci to t i; quynh ca Tòa án gim thi gian chp
hành hình pht.
Ni b kt án còn b hình pht b sung thì tùy tng hp
phi có nhng giy t sau: Giy chng nhn ca y ban nhâng
i b kp hành xong hình pht qun ch hoc c
Biên lai np tin ph
c) Nu bn án có quynh v bng thit hi b kt án
t ngày nhc h ng Vin kim sát phi phát biu ý kin và
gi tr h nh xóa án tích ho
xóa án tích. Quynh xóa án tích phi gi b kt án, Vin kim
sát nhân dân cùng cp, Công an huyn, qun, th xã, thành ph thuc tnh và
ng
hi nói rõ lý do.
- Vin kim sát nhân dân có quyn kháng ngh theo th tc phúc thi
vi quynh xóa án tích. Nu quynh cu lc pháp
lut mà phát hin có sai lm thì có th b kháng ngh theo th tc thm.
- i b u phi ch m
sau mc xin xóa án tích. Nu b n th hai thì ph