Đ Ạ I H Ọ C Q U Ố C G IA H À N Ộ I
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VÃN
Nguyễn Thị Thanh Huyễn
THỬ TÌM VẤN ĐỂ VÀ GIẢI PHÁP CHO VIỆC
GIẢNG DẠY THỂ LOẠI BÁO CHÍ HIỆN NAY
■ ■ ■
Mã số: ca 01.07
Đ Ể TÀ! NGHIÊN cửu cơ BẢN ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
NĂM2001
Hà Nội, 12/2004
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
• • ■
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
■ ■ ■ •
Thử tìm vấn để và giải pháp cho việc
giảng dạy Thê loại báo chí hiện nay
Để tài nghiên cứu cơ bản
Mã số: ca 0107
ĐAI H Ọ C Q U Ó C 3 I A HÀ NỘI
TRUNG TÂM TH Ô^G tin thư v iệ n
0TT&vr
Người thực hiện:
Th.s. Nguyễn Thị Thanh Huyền
Giảng viên Khoa Báo chí
Hà Nội, 2004
Mục lục
PHẦN MỞ ĐẦU
Tính cấp thiết và ý nghĩa của đề tài
Mục đích nghiên cứu
Nhiệm vụ nghiên cứu
Phương pháp và phạm vi nghiên cứu

riêng đã được đề cập khá nhiều. Cũng đã có một vài còng trình nghiên cứu cáp
Trường và Đại học Quốc gia về thể loại báo chí được các đổng nghiệp của
chúng tôi thực hiện. Tuy nhiên, cho đên nay, chưa có một đề tài nghiên cứu
khoa học nào đi sâu tìm hiểu vấn đề và giải pháp cho việc giảng dạy thể loại báo
chí. Các nhận định và ý kiến được đăng tản mạn ở nhiều nơi, chưa thống nhát và
còn khá phức tạp. Vấn đề liên quan đến giảng dạy thể loại báo chí còn khá bộn
bề. Trong khi đó, nó lại rât cần được nghiên cứu thường xuyên bởi tính luôn mới
mẻ của thực tiễn báo chí. Bên cạnh đó, tìm hiểu vấn đề này từ góc nhìn của
những sinh viên báo chí, những người đang trực tiếp thụ hưởng chương trình đào
tạo và sẽ bắt tay vào tác nghiệp cho đến nay cũng chưa được tiến hành một cách
đấy đủ và kĩ lưỡng. Chính vì vậy, chúng tôi lựa chọn đề tài “Thử tìm vein đê và
giai pháp cho việc giang dạy thể loại báo chí hiện nay” để nghiên cứu trong
khuôn khổ đề tài nghiên cứu cơ bản cãp Đại học Quốc gia này.
1
2. Mục đích nghiên cứu của đề tài:
Thứ nhất, góp phần hộ thống những ý kiến căn bản về cách giảng dạy thể
loại báo chí hiện nay để nhận diện vấn đề. Những ý kiến này được tập hợp từ
những nhóm đối tượng có liên quan nhiều nhất đến đề tài. Đó là từ các nhà giáo,
nhà nghiên cứu báo chí; từ các nhà báo và quản lý báo chí; từ các sinh viên báo
chí và từ các trường đào tạo báo chí của các nước có nền báo chí phát triển hơn
ta. Từ việc làm này, đề tài hy vọng sẽ góp phần giúp những người có liên quan,
đặc biệt là các giảng viên môn thể loại báo chí nắm bắt được tương đối toàn diện
về những bất cập trong khâu giảng dạy thể loại báo chí hiện nay. Trên cơ sở đó,
cùng tìm ra những giải pháp để tháo gỡ và giải quyết vấn đề.
Thứ hai, chúng tôi thử đưa ra một vài giải pháp chủ quan trong việc giảng
dạy thể loại báo chí trong tình hình hiện nay. Giải pháp của chúng tôi được thể
hiện qua hai bài giảng về hai thể loại báo chí cụ thể để các đổng nghiệp và sinh
viên tham khảo.
3. Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài:
Thứ nhất, đề tài tập hợp các ý kiến, quan điểm về thể loại báo chí đã đăne

mong có thể mở rộng diện điều tra để có kết quả tốt hơn trong những công trình
nghiên cứu tiếp theo nếu được cho phép.
5. Kết cấu của đề tài:
Đề tài này ngoài phần Mở đầu và phần Kết luận, phần Nội dung gồm có 2
chương:
Chương Một'. Khái quát những vân đề cơ bản trong giảng dạy Thể loại
Báo chí hiện nay và thử đề xuất giải pháp bước đầu.
3
Trong chương này, chúng tôi sẽ tái hiện lại bức tranh tổng thể về những
vấn đề gây nhiều tranh luận về Thể loại báo chí hiện nay, qua cái nhìn của các
nhà giáo, nhà nghiên cứu, nhà báo và người quản lý báo chí. Đồng thời, các vấn
đề trong giảng dạy Thể loại báo chí từ góc nhìn của sinh viên ngành Báo chí và
nguyện vọng của họ qua điều tra xã hội học cũng được thể hiện. Kinh nghiệm
đào tạo báo chí của nước ngoài cũng được xem xét trong chương này. Kèm theo
đó là những giải pháp bước đầu mà chúng tôi thử đề xuất.
Chương Hai: Giới thiệu bài giảng về Thể loại Phỏng vấn và Tường thuật
theo phương pháp dạy truyền nghề.
Bài giảng Thể loại Phỏng vấn và Tường thuật trong chương này được
chúng tôi soạn theo tiêu chí kết hợp giữa lý thuyết và thực hành, chú trọng các
thao tác và kỹ năng từ khâu đầu đên khâu cuối cùng của quá trình thực hiện tác
phẩm.
4
Chương Một: Khái quát những vấn dể cơ bản trong giảng dạy
Thể loại Báo chí hiện nay và thử để xuất giải pháp bước đầu
1. Những vãn đề cơ bản trong giảng dạy Thể loại báo chí hiện nay:
1.1. Giảng dạy Thể loại báo chí - vấn đề qua ý kiến các nhà giáo, nhà
nghiên cứu:
Trong thực tế, có nhiều nhà báo nổi danh nhưng chưa bao giờ được học về
thể loại báo chí. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là sự thành công trong nghề
của họ là hoàn toàn do năng khiếu bẩm sinh mà đo vì thiếu được học hành bài

nhà giáo và các nhà nghiên cứu trong nước xung quanh vấn đề thể loại báo chí
trên các phương tiện truyền thông đại chúng vẫn chưa có hồi chung cuộc. Nhiều
cuốn sách giáo trình, sách tham khảo về thể loại báo chí mới xuãt hiện cùng với
rất nhiều quan điểm “không ai giống ai”. Điều này khiến cho những sinh viên
báo chí và những người quan tâm trở nên bối rối là điều dễ hiểu. Vơi những sinh
viên báo chí thì bên cạnh cái lợi là có nhiều tài liệu tham khảo hơn. họ bị cuỏn
vào một dòng “nhiễu” thông tin từ chính những người thầy của mình. Dưới đay,
chúng tôi xin điểm qua những vấn đề cơ bản trong các quan điểm về thể loại báo
chí hiện nay để thấy rõ sự phức tạp của nó.
7.7.7. Quan niệm, thuật ngữ về thể loại báo chí chưa thôhg nhất:
Để khái quát nội dung này, thật đáng buồn khi nhận xét sau đây lại có
nhiều điểm đúng: “Hầu hết các trung tâm báo chí chưa có một giáo trình đào tạo
thống nhất. Thậm chí, có nơi ngay trong một khoa báo chí, giữa các giáng viên
cũng không thống nhất được với nhau về một số khái niệm, nội dung nghiệp vụ
6
báo chí. Chứng minh cho nhận định này, có thể bắt đầu bằng câu hỏi đơn giản:
Thẻ loại báo chí là gì? Bài giảng và tài liệu tham khảo mà sinh viên được cung
cấp hiện nay lại chưa thống nhát về điều tưởng chừng rất nhỏ ấy.
Tác giả Đinh Văn Hường trong bài “Một sô vấn đề vể thé ỉoại báo chí”
cho răng: ‘T/ỉê loại báo chí là hình thức biểu hiện cơ bản thông nhất và tương
đổi Ốn định của các bài báo, được phân chia theo phương thức phản ánh hiện
thực, sử dụng ngôn ngữ và các công cụ khác để chuyển tải nội dung mang tính
chính trị - tư tưởng nhất định
Tác giả Đức Dũng lại nêu ra định nghĩa theo cách của riêng mình trong
cuốn “Ký báo chí”: ‘T hể loại báo chí là một khái niệm để chỉ tính quy luật loại
hình của tác phẩm báo chí. Thể ìoại là sự thống nhất có tính CỊUV híậỉ lặp đi lập
lại cuả các yếu tố trong một loạt tác phẩm báo chí.”2
Tác giả Tạ Ngọc Tấn thì cho ràng: “ Thể loại tác phẩm là một khái niệm
đ ể chỉ tính quy luật loại hình của tác phẩm báo chí. Thể loại lả sự thống nhất có
tính CỊity luật lặp đi lặp ỉạì của các yếu tố trong một loạt tác phẩm báo chC"

giáo Đức Dũng cho rằng đó là các thể loại báo chí trong khi các tác giả Trần
Quang, Kiều Ngọc Kim thì cho rằng đó chỉ là tên các chuyên mục của một số tờ
báo. Chúng cũng ngang hàng với các chuyên mục như: “ Chợt nghe chợt nghĩ”,
“ Muôn mặt ngày thường”, ‘‘Ông kính phóng viên”
1.1.2. Vị trí các thể loại trong các nhóm thể loại cùn lộn xộn: Điều rất đáng
mừng là nhìn chung, các nhà nghiên cứu và các nhà giáo đều thống nhât hệ
* Dươnọ Xuân Sơn, Các thế loại bao ch í chính luận nghệ thuật, Nxb. Đại hoe Quui; gia Ha N ội. HN. 2004. tr.9.
8
thống thể loại báo chí có thể được chia thành ba nhóm. Dù tên gọi các nhóm thể
loại này có sự khác nhau giữa các cơ sở đào tạo, nhưng nó cũng đã là một đóng
góp hữu ích của các nhà nghiên cứu trong viộc tạo điều kiện thuận lợi cho người
học. Tuy nhiên, việc săp xếp vị trí của các thể loại trong các nhóm lại chưa
thống nhất. Bảng dưới đây đã thể hiện sự thiếu nhất quán đó:
\ Tác gid
N hóm X
th ể loại
Đinh Hưèmg (lạp chi
N gười làm báo 2/04,
tr.13 -14)
Đức D ũng (tạp ch í Người
lảm báo 4104, tr.17 -19)
Tạ N gọc Tấn (chù biên, Tác
phẩm báo chi, \ x b . Giáo dục,
HI995, tr4l-4 5)
N hóm I
Các thể loại báo chí
thồng tán: Tin, Phỏng
vấn. Tường thuật, Ghi
nhanh
Loại ihể Thông tấn báo

Theo chúng tôi, căn nguyên của điều này lại nằm ở chỗ quan niệm về đặc
trưng (tính trội) của thể loại và nhóm thể loại giữa các tác giả còn khá nhiều
khác biệt. Chẳng hạn, thể loại Ghi nhanh và thể loại Phóng sự, có tác giả xếp
vào nhóm I, có tác giả lại khẳng định nó thuộc nhóm III. Tương tự, thể loại Điều
tra lúc thì được xếp ở nhóm I, khi thì nhỏm II. Tác giả Đinh Thị Thu> Hăng
9
trong bài viết "Lại bàn về Thể loại báo chí”5 thì cho rằng ta “cần phải xem xét
định nghĩa của chúng, và xem các cơ quan báo chí đã đật hai thể loại này ở
đâu”. Sau khi đã thực hiện hai thao tác trên, tác giả kết luận là thể loại Phóng sự
và Điều tra đều nên xếp vào nhóm I, tức là nhóm trội hơn về thông tin thời sự
khách quan, ít bình luận. Tuy nhiên, cái khác của tác giả Đinh Thị Thuý Hàng là
chị đã viện dẫn những ví dụ về việc sử dụng hai thể loại nói trên trong loại hình
báo truyền hình, trong khi hầu hết các tác giả khác sử dụng khái niệm các thê
loại báo chí trong bối cảnh báo in. Cho dù các loại hình báo chí đều có nhiệm vụ
chung là thống tin cho công chúng, nhưng đương nhiên xét một cách lý tính,
yếu tố loại hình (kênh truyền) trong truyền thông cũng ảnh hưởng ít nhiều đến
việc mã hoá và giải mã thông điệp của cả người gửi và người nhận. Cho nên, lý
ỉẽ của tác giả Đinh Thị Thuý Hằng vẫn còn có chỗ chưa hợp lý, nếu nhìn từ góc
độ loại hình báo chí khác. Câu chuyện về việc sắp xếp các thể loại báo chí do
vậy vẫn còn nhiều điểm chưa thống nhất bởi các tác giả ‘'chủ yếu nghiên cứu
trẽn lý thuyết và chủ yếu là tập trung vào loại hình báo viêt”6
l .1.3 .Phương pháp giảng dạy thể loại báo chí còn nhiêu tranh cài:
Có thể khẳng định ngay răng việc tìm ra một phương pháp giảng dạy
chuẩn, mẫu mực đối với nghề báo thật khó khăn, có khi Là không tưởng. Nó phụ
thuộc rất nhiều vào sĩ số lớp học, cơ sở vật chất, thiết bị, giáo trình, trình độ lý
luận và nghiệp vụ báo chí của giảng viên, và cả tâm huyết của họ với nghề
nghiệp và với người học Nhưng việc đi tìm những phương pháp giảng dạy báo
chí có hiệu quả lại là điều rất cần thiết phải làm. Chính vì vậy, trẽn các diễn đàn
trao đổi về nghề báo và đào tạo báo chí hiện nay, chưa bao giờ vấn đề phương
pháp giảng dạy lại được khuấy động và sôi nổi như vậy. Có thế thấy ở đây

nhà báo như thẽ nào, trong đó cũng đề cập và nhấn mạnh phương pháp dạy lý
thuyet va thực hanh thê loại báo chí. Trong đó, về phương pháp dạy thể loại báo
chi, tư sô 13 đên 15, 17 — 18 năm 2004, các tác giả Phạm Huy Thướng, Trần
Quang, Khăc Thành tranh luận khá mạnh mẽ liên quan đến việc hướng dẫn sinh
viên làm bài tập thực hành món thể loại báo chí. ông Phạm Huy Thướng (Nghề
báo, số 13, tr.50) mở đầu cuộc tranh luận bằng thái độ bất bình với việc dạy sinh
viên thực hành thể loại báo chí trong đó học viên được tự chọn tư liệu do thầy
giáo cung cấp và mặc sức tưởng tượng để thực hiện bài viết cho hoàn chỉnh. Ông
cho rằng cách dạy học như vậy sẽ đưa sinh viên dần đến chỗ “bịa đặt sóng
s ư ợ n g Đáp lại, trong bài “Cớ nên phê phán phương pháp dạy học” (Nghề báo
số 15, tr.39), tác giả Trần Quang cho rằng đó là cách dạy cho sinh viên lựa chọn
tư liệu và sắp xếp tư liệu hoàn toàn phù hợp với mục tiêu và hình thức giảng dạy
của nhiều nước có đào tạo báo chí, trong đó có Việt Nam. Hơn thế nữa, việc dạy
cho các nhà báo tương lai “biết tưởng tượng”, theo tác giả Trần Quang, lại là
điều hết sức cần thiết vì nó giúp các nhà báo có them khả năng phán đoán, dự
báo trong bài viết của mình. Tạp chí “Nghề báo’’ só 16 ngay sau đó lại cỏ bài
của tác giả Khắc Thành nhan đề “£)/ tìm một phương pháp đào rạo nhủ báo"
(tr.20) phê phán mạnh mẽ tác giả Trần Quang về việc đổng tình với việc cho học
viên dữ liệu để họ tự thực hành môn lý thuyết thể loại, với lý do việc làm đó
“đặc biệt nguy hiểm” và có thể chỉ đào tạo được các nhà báo giả. Ông Trần
Quang bảo vệ quan điểm của mình bằng một bài viết dài số tiếp theo nhan đề
“ Thử tìm một quy trình đào tạo nhá báo hợp tý” (Nghề báo, số 17-18, tr.70).
Điều đáng chú ý là ở bài viết này, dù tác giả đã rất khiêm tốn khi đặt tít cho bài
viết nhưng nội dung của nó thể hiện sự nghiên cứu, nghiên ngâm nghiêm túc
của no ười đã có thâm niên giảng dạy báo chí có nhicu tâm huyet. Tac gia đa
khái quát một quy trình gồm 4 bước CƯ bân đd đào tạo nhà báo. Có thể tóm tăt
lại như sau:
12
Bước 1, giáo viên hướng dẫn sinh viên về đặc điểm các thế loại báo chí và
giup họ nhận diện được thê loại, bước đầu biết cách tạo lập văn bản theo thể loại

1.2. Giảng dạy Thể loại báo c h í- vấn đề qua ỷ kiến các nhà báo:
Trong khuôn khổ đề tài, chúng tôi không có điều kiện điều tra ý kiến các
nhà báo về vấn đề giảng dạy thể loại báo chí hiện nay. Tuy nhiên, điều rất may
mắn là trên tạp chí Người làm báo, số ra tháng 7/2004 có bài viết “ Phùn chìa hệ
thống thê loại báo chí: Góc nhìn từ những người lủm báo” đã cung cấp một góc
nhìn mà chúng tôi còn thiếu tư liệu. Theo bài báo này, tác giả Thạc sĩ Lê Thanh
Xuân đã tiến hành thám dò ý kiến hơn 70 nhà báo dang tham gia một lớp học vé
báo chí. Những ý kiến dù “không thể đại diện cho hàng vạn nhà báo ờ Việt
Nam” như tác giả đã nói trong phần kết, nhưng cũng đã đóng góp những tư liệu
tốt để giới nghiên cứu tham khảo. Bởi phần lớn (2/3) những người được hỏi đều
là những người đang làm việc của các nhà báo, người quản lý toà soạn đến từ
các loại hình báo chí khác nhau ở trung ương và địa phương.
Theo bài báo, việc phân chia thể loại báo chí là cần thiết, giúp cho người
thực hiện tác phẩm báo chí, người biên tập, người quản lý toà soạn báo và nhất
là công chúng báo chí có nhiều thuận lợi trong việc thực hiện công việc cũng
như tiếp thu thông tin từ báo chí. Chẳng hạn, người làm báo xác định được
phương pháp lao đông sáng tao của mình để thể hiên tác phâm có hiệu quá;
người biên tập dễ dàng thực hiện cồng việc cho phù hợp; người quản 1> toà soạn
dễ chi trả nhuận bút; công chúng được tiếp nhận thông tin một cách thuận lợi,
tiết kiệm thời gian. Tuy nhiên, những ý kiến về thể loại báo chí còn rất đa dạng;
thiếu thống nhất giữa các nhà nghiên cứu và giảng dạy báo chí hiện nay. Mong
muốn cua các nhà báo là giới nghiên cứu và giảng dạy cân sớm ngủi lại VỚI
14
nhau, “cớ sự khảo sát, nghiên cím khoa học đ ể đưa ra những luận cứ đáng tin
cậy cho vấn đề này và cần chú ý tới đặc trưng cùa mỗi loại hình báo chí: báo
in, báo nói, báo hình, báo điện tử để xác định thể loại và chia nhóm cho phù
hợp.”
Về vị trí của các thể loại, phần lớn các ý kiến cho rằng nên để các thế loại
phóng sự, ghi nhanh, điều tra ở nhóm I — nhóm các thể loại thông tấn vì nhóm
này mang tính báo chí cao, thể hiện được hơi thở cuộc sống và đảm bảo tính

viên khô khan, thiếu phong phú, uyển chuyển, mềm mại, gây cảm giác khó chịu
cho người đọc. Xỉi hướng “giao thoa " giữa các thể loại được xem là tất yếu.'''’ Bài
báo tóm tắt lại ý kiến chung của những người đang trực tiếp làm quản lý các toà
soạn báo, phóng viên, biên tập viên các loại hình báo chí khác nhau ở trung
ương và địa phương như vậy. Rõ ràng ở đây, vấn đề thể loại báo chí đã được
khẳng định sự quan trọng của nó, nhưng cũng nhấn mạnh sự linh hoạt của nó
trong đời sống báo chí.
1.3. Giảng dạy Thể loại báo chí - vấn đề qua ỷ kiến các sinh viên báo
chí:
Chúng tôi đã tiến hành thăm dò ý kiẽn của gần 300 sinh viên các hệ chính
quy, tại chức, văn bằng hai tại khoa Báo chí trường Đại học Khoa học Xã hội và
Nhân văn. Họ là những người đã và đang học về thể loại báo chí. Phiếu thăm dò
gồm 10 câu hỏi. Có 278 phiếu hợp lệ đã được tổng hợp để cho thấy kết quả chi
tiết như trình bày trong phần Phụ lục của đề tài nghiên cứu này. Trong mục này,
chúng tôi chỉ rút ra những tóm tắt và nhận xét chung về ý kiên của những người
được hỏi.
16
v ề câu hỏi 1: Trong các thể loại báo chí dưới đáy, anh chị đã được học
những thể loại nào? Câu hỏi này sau đó liệt kê ra 20 thể loại báo chí theo khung
chương trình đào tạo của khoa Báo chí trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân
văn (bản in tháng 2/2002)
Trên 80% các sinh viên đã được học 7 thể loại báo chí gồm: Tin, phỏng
vấn, tường thuật, ghi nhanh, phản ánh, bình luận, xã luận. Trên 50% sinh viên
đã được học 7 thể loại chuyên luận, điểm báo, điều tra, phóng sự, ký chân dung,
câu chuyện báo chí, tiểu phẩm báo chí. Như vậy, dù những người được hỏi đang
học các khoá khác nhau, nhưng nhìn chung họ đã được tiếp xúc với môn học về
các thể loại báo chí. Đó là cơ sở để họ đưa ra những ý kiến của mình trons
những câu hỏi tiếp theo.
Về câu hỏi 2: Số lượng các thể loại báo chí phải học trong chương trình
đào tạo của Khoa như vậy là: ( Sinh viên chọn 1 trong 4 ý kiến có sẵn: l.vừa

thích thú và tâm lý tự tin cho người học, giúp họ thấy thoải mái trong việc áp
dụng sau khi học. Điều này cũng là điểm cần lưu ý đối với người dạy thể loại
báo chí.
Về câu hỏi 4: Những thể loại nào khó áp dụng? Vì sao?
3 thể loại được nhắc đến đầu tiên là: xã luận (47,8%), bình luận (31,7%)
và chuyên luận (27%). Điều rất đáng chú ý là toàn bộ danh sách 20 thể loại
trong chương trình cũng lại được sinh viên đề cập tới trong khi trả lời câu hỏi
này, giống như khi trả lời câu hỏi số 3. Những lý do mà sinh viên nêu ra chú yéu
là: thiếu kiến thức (17,6%), thiếu kinh nghiệm (6,5%) và lý luận cao siêu (5%).
Tất nhiên, đây là câu hỏi mở nên còn có rất nhiều ý kiên phong phú khác mà
chúng tối đã liột kê và tổng hợp trong phần phụ lục. Tựu chung lại, các thể loại
nói trên khó áp dụng sau khi học bởi trên thực tế cũng có rất ít nhà báo mới vào
nghề có thể sử dụng được nó. Câu trả lời của sinh viên khiến cho chúng ta cần
đặt ra vân đề: mục đích của việc học các thể loại báo chí có cần xác định lại (để
18
nhằm giúp sinh viên biết rằng có những thể loại nào được báo chí sử dụng hay
nhằm giúp sinh viên thực hành được những thể loại đó), từ đó dẫn đến vấn đề:
có nên dạy cho sinh viên những thể loại mà họ khó áp dụng hay là cẩn điều
chỉnh cách dạy như thế nào để các sinh viên dễ áp dụng các thể loại báo chí,
hoặc: nên chăng phân loại sinh viên (đã làm báo, có kinh nghiệm công tác và
chưa làm báo, chưa có kinh nghiệm) để lựa chọn những thể loại phù hợp với nhu
cầu học hỏi của họ. Nói cách khác, chương trình cíùĩg về các thể loại báo chí có
cần thiết phải áp dụng cho mọi đối tượng học viên không khi mà rất nhiều thể
loại họ khó áp dụng sau khi học? Nên chăng, chúng ta tìm kiếm một chương
trình mang tính mềm dẻo hơn, tăng tính thực tế hơn cho người học?
Về câu hỏi 5: v ề phương pháp giảng dạy (phẩn lý thuyết), theo anh (chị),
phương pháp nào hiệu quả và dễ ghi nhớ hơn cả?
Câu hỏi sau đó đề ra 4 cách cho trước và một phần mở để sinh viên tự
điền phương pháp của họ. Kết quả cho tháy, chỉ có 2 sinh viên (0,7^) là muốn
giảng viên đọc cho sinh viên chép từ khái niệm đến phương pháp vi é! theo thê

phương án thứ 4 ít người đổng ý. Có thể thầy sinh viên tỏ ra thích việc được thực
hành và tự cùng nhau trao đổi, nhận xét bài theo nhóm có sự hướng dẫn của giáo
viên hơn là chỉ được thầy cô giáo đọc và nhận xét riêng vào bài của mình. Như
vậy, khi bài báo được đưa ra nhận xét và góp ý trong mồi trường tập thể, tính
khách quan trong đánh giá sẽ cao hơn là chỉ có một người dù là giáo viên làm
nhiệm vụ đó. Được thực hành theo nhóm là nguyện vọng của phần lớn sinh viên.
Nó phù hợp với thực trạng về sĩ số của các khóa Báo chí gần đây. Trong phần
phương pháp cúa riêng sinh viên tự đề xuất, hầu hết các sinh viên cho ý kiên
cũng nhấn mạnh tính sáng tạo của cá nhân sinh viên, giáo viên chỉ là người gợi
mở, hướng dẫn và cùng làm việc với các sinh viên. Đa phần sinh viên thích học
20
Vậy tại sao không dạy cho sinh viên cách làm bài theo kiểu “giao thoa thể loại”
ấy cho phù hợp hơn với thực tế? Đó là những vấn đề mà câu trả lời của sinh viên
khiến cho người nghiên cứu phải lưu tâm một cách nghiêm túc.
Về câu hỏi 8: Theo anh!chị, việc dạy thể loại báo chí hiện nav ở kỉìoa
Báo chí nên:
Giữ nguyên như hiện nay: 1,8% tán thành
Tăng phẩn thực hành, thảo luận nhóm: 89,6% tán thành
Tăng phần lý thuyết: 4,7% tán thành
Như vậy, hầu hết sinh viên mong muốn có sự thay đổi trong việc dạy các
môn thể loại báo chí theo hướng tăng phần thực hành, thảo luận nhóm. Đó là
yêu cầu của đa số sinh viên nên có tính cấp thiết cao.Trong phần ý kiến riêng
hay ý kiến bổ sung của sinh viên (xin xem chi tiết tại phần phụ lục), có thể phân
loại thành 3 nhóm ý kiến chung như sau:
Các sinh viên mong muốn phần lý thuyết thể loại được các thầy thốna
nhất với nhau về quan điểm, hoàn thiện hệ thông sách giáo trình. Việc dạy lý
thuyết cần cơ bản, không cần dạy nhiều và giáo viên chỉ cho sinh viên cách tự
học, những cuốn sách hay để tham khảo, yêu cầu đọc sách trước khi đến lớp đế
có khả năng thảo luận tại lớp.
Sinh viên đều mong muốn được học thực hành thể loại nhiều hơn, nhưng

nền nhìn nhận vấn đề một cách nghiêm túc hơn và nhanh chóng tìm ra giải pháp
đ ể nâng cao hiệu quả đào tạo nhà báo, phục vụ nhân dân tốt hơn.
23