SKKN: Một số kinh nghiệm soạn giáo án điện tử bằng phần mềm Microsoft Powerpoint
PHẦN I: PHẦN MỞ ĐẦU
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
1. Cơ sở lý luận:
Từ năm học 2002 - 2003, Bộ Giáo Dục Và Đào Tạo tiến hành đổi mới chương trình giảng
dạy, đổi mới sách giáo khoa để đáp ứng nhu cầu giáo dục phổ thông và sự phát triển của xã hội
trong giai đoạn mới. Sự đổi mới chương trình, sách giáo khoa lần này đặt trọng tâm vào việc đổi
mới phương pháp dạy học. Chỉ có đổi mới căn bản phương pháp dạy và học chúng ta mới có thể
tạo được sự đổi mới thực sự trong giáo dục, mới có thể đào tạo lớp người năng động, sáng tạo, có
tiềm năng cạnh tranh trí tuệ trong bối cảnh nhiều nước trên thế giới đang hướng tới nền kinh tế tri
thức. Vấn đề cốt lõi của đổi mới dạy và học là hướng tới hoạt động học tập chủ động, chống lại
thói quen học tập thụ động đọc – chép để hình thành năng lực nhận thức, năng lực hành động, năng
lực thích ứng cho học sinh; hình thành những kỉ năng cần thiết như kỉ năng vận dụng kiến thức, kỉ
năng nghiên cứu khoa học…
Phương pháp dạy học tích cực hướng tới việc tích cực hóa hoạt động nhận thức của học
sinh, nghĩa là hướng vào phát huy tính tích cực, chủ động của người học chứ không chỉ hướng vào
việc phát huy tích cực của người dạy. Muốn đổi mới cách học, phải đổi mới cách dạy. Cách dạy
quyết định cách học: giáo viên dạy học tích cực thì học sinh sẽ học tập tích cực và ngược lại. Do
vậy, giáo viên cần phải bồi dưỡng, tiếp thu và tiến hành thường xuyên, liên tục các phương pháp
dạy học tích cực để đáp ứng nhu cầu đổi mới mà tình hình giáo dục hiện tại đặt ra.
Việc tiến hành đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực của giáo viên phải được
tiến hành đồng bộ với nhiều lĩnh vực đổi mới khác như đổi mới sách giáo khoa, đổi mới hoạt động
học tập của học sinh, đổi mới các hình thức tổ chức dạy học, đổi mới môi trường dạy học và thiết
bị dạy học, đổi mới kiểm tra thi cử, đổi mới quản lý, đổi mới cách sử dụng các phương tiện dạy
học theo hướng tích cực, ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong dạy học… Trong
khuôn khổ đề tài này, tôi chỉ đề cập một phần rất nhỏ trong việc ứng dụng công nghệ thông tin và
truyền thông trong dạy học, đó là việc SOẠN GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ BẰNG PHẦN MỀM
MICROSOFT POWERPOINT.
2. Cơ sở thực tiễn:
Việc soạn - giảng theo lối truyền thống xưa nay ít nhiều có những hạn chế của nó như giáo viên
tốn rất nhiều thời gian để ‘sao chép” lại giáo án của những năm học trước; việc chuẩn bị đồ dùng
- Tìm hiểu các bước soạn giáo án điện tử bằng phần mềm Microsoft Powerpoint nhằm giúp các
thầy cô giáo chưa thành thạo phần mềm này có thể tự học và soạn được giáo án điện tử.
- Tổng kết những kinh nghiệm bản thân và đề xuất một số ý kiến giúp các thầy cô giáo soạn giáo
án điện tử bằng phần mềm Microsoft Powerpoint đơn giản, nhanh chóng, hiệu quả trong giảng dạy.
III. PHƯƠNG PHÁP TIẾN HÀNH:
1. Phương pháp điều tra.
2. Phương pháp tổng hợp tài liệu.
3. Phương pháp tổng kết kinh nghiệm.
4. Phương pháp trò chuyện.
5. Phương pháp quan sát.
IV. CƠ SỞ VÀ THỜI GIAN NGHIÊN CỨU:
1. Cơ sở nghiên cứu:
Trong nhiều năm giảng dạy tại trường THCS Nhơn Hậu, tham gia sinh chuyên môn (dự
giờ, thao giảng cụm chuyên môn) cùng nhiều thầy cô giáo đồng nghiệp 2 bộ môn Hóa học và Sinh
học kết hợp với tự tìm hiểu, nghiên cứu việc soạn giáo án điện tử trên một số trang website giáo
dục như violet.vn; dayhoc.com; tailieu.vn… bản thân tôi nhận thấy: còn nhiều giáo viên không
soạn được giáo án điện tử, lúng túng trong cách trình bày bài giảng, học sinh không chép được bài
khi học với giáo án điện tử, khả năng tiếp thu của các em bị hạn chế so với học theo cách thông
thường. Căn cứ vào tình hình thực tế trên, bản thân tôi mạnh dạn chọn đề tài Một số kinh nghiệm
soạn giáo án điện tử bằng phần mềm Microsoft Powerpoint để làm cơ sở cho việc nghiên cứu của
mình.
2. Thời gian tiến hành nghiên cứu đề tài:
Trong quá trình giảng dạy tại Trường THCS Nhơn Hậu và tham gia sinh hoạt cụm chuyên
môn Đập Đá – Nhơn Hậu – Nhơn Mỹ - Nhơn Thành theo sự phân công của Phòng GD-ĐT An
Nhơn, bản thân tôi đã tiến hành nghiên cứu đề tài: Một số kinh nghiệm soạn giáo án điện tử bằng
phần mềm Microsoft Powerpoint từ năm học 2007-2008 đến nay.
PHẦN II: PHẦN KẾT QUẢ
I. TÌNH TRẠNG SỰ VIỆC HIỆN TẠI:
Qua việc dự giờ, thăm lớp kết hợp quan sát, trò chuyện với các thầy cô giáo đồng nghiệp, các
em học sinh của Trường THCS Nhơn Hậu, Nhơn Mỹ, Nhơn Thành, Đập Đá bản thân tôi nhận
có được sau bài học. Sau đó, lựa chọn những kiến thức cơ bản, bám sát vào chương trình dạy học
và sách giáo khoa bộ môn xác định đúng những nội dung trọng tâm của bài học. Việc xác định
kiến thức cơ bản của bài dạy có thể gắn với việc sắp xếp lại cấu trúc của bài để làm nổi bật các mối
quan hệ giữa các hợp phần kiến thức của bài, từ đó làm rõ thêm trọng tâm, trọng điểm của bài.
Tiếp theo, trên cơ sở nội dung, mục tiêu của bài học ta tiến hành lựa chọn phương pháp
giảng dạy cho phù hợp: trực quan, thảo luận, dạy theo góc, thuyết trình…. hay phối hợp nhiều
phương pháp với nhau sao cho bài giảng sinh động, không trùng lặp để tránh gây nhàm chán cho
học sinh.
Khâu cuối cùng nhưng vô cùng quan trọng trong bước chuẩn bị đó là sưu tầm tư liệu, hình
ảnh, bản đồ, video clip, những phần mềm có liên quan đến nội dung bài học… Tốt nhất là chúng ta
nên có kế hoạch lâu dài: sưu tầm và xây dựng thành một thư viện tư liệu riêng cho bộ môn mình
giảng dạy bằng cách sưu tầm trên mạng internet, chụp bằng máy ảnh kỉ thuật số, tự viết chương
trình bằng Flash, mua đĩa DVD, CD từ các trung tâm cung cấp thiết bị dạy học… Sau khi có được
đầy đủ các tư liệu cần dùng cho bài giảng điện tử, phải tiến hành sắp xếp, tổ chức lại thành thư viện
tư liệu, tức là tạo được cây thư mục hợp lý. Nếu việc này được thực hiện một cách thường xuyên
và khoa học, chúng ta sẽ có một thư viện tư liệu phong phú mà khi cần soạn giảng một bài nào đó,
chúng ta chỉ việc lấy chúng ra từ thư viện tư liệu mà không phải mất công tìm kiếm và do vậy tiết
kiệm rất nhiều thời gian cho việc soạn giảng.
II. XÂY DỰNG KẾ HOẠCH BÀI DẠY:
Trước khi soạn giáo án điện tử trên Powerpoint, tốt nhất các thầy cô giáo nên có bộ giáo án
vi tính trên Microsolf Word. Điều này cũng rất dễ dàng vì gần như một điều tất yếu là thầy cô giáo
nào muốn soạn giáo án điện tử thì cũng đều đã từng soạn qua giáo án vi tính trên Microsolf Word
cả. Bộ giáo án vi tính word này càng cụ thể càng tốt, nhất là phần nội dung bài học cũng như các
câu hỏi thảo luận, phiếu học tập… Tốt nhất là bộ giáo án vi tính này được soạn bằng font chữ
Times New Roman, vì như thế chúng ta sẽ sử dụng chức năng copy từ bộ giáo án vi tính này đưa
sang giáo án điện tử Powerpoint mà không cần phải mất thời gian đánh lại phần văn bản. Còn vì
sao chúng ta phải chọn font chữ Times New Roman? Điều này tôi xin được đề cập ở phần sau.
ĐT: 0984344986
3
SKKN: Một số kinh nghiệm soạn giáo án điện tử bằng phần mềm Microsoft Powerpoint
SKKN: Một số kinh nghiệm soạn giáo án điện tử bằng phần mềm Microsoft Powerpoint
- Chèn kí tự đặc biệt: Insert -> Symbol…-> Chọn kí tự cần chèn trong bảng -> Insert.
- Tô màu cho chữ: Để tô màu chữ ta bôi đen phần chữ cần tô màu và kích vào biểu tượng chữ A ở
trên thanh Formatting hoặc thanh Draw rồi chọn màu thích ứng:
ĐT: 0984344986
7
Nhấp chuột vào
đây rồi kéo thả để
tạo thêm khung
văn bản
Chọn
màu cho
chữ ở
đây.
SKKN: Một số kinh nghiệm soạn giáo án điện tử bằng phần mềm Microsoft Powerpoint
- Tô màu nền cho chữ: Để tô màu nền ta kích vào khung cần bôi nền sau đó kích vào biểu tượng
cái xô ở trên thanh Formatting hoặc thanh Draw rồi chọn màu thích ứng:
- Tạo hiệu ứng cho đối tượng: Trên thanh menu, chọn Slide Show à Custom Animation hoặc trên
khung tác vụ Getting Started, chọn Custom Animation.
hoặc
+ Click chọn đối tượng cần áp dụng hiệu ứng hoạt hình. Trong khung tác vụ Custom
Animation, click Add Effect
ĐT: 0984344986
8
Chọn màu cho
nền ở đây.
SKKN: Một số kinh nghiệm soạn giáo án điện tử bằng phần mềm Microsoft Powerpoint
+ Khi click các nhóm hiệu ứng, sẽ xuất hiện lần lượt các menu hiệu ứng, ta chọn các hiệu
ứng cho phù hợp với từng đối tượng. Lưu ý: để thêm nhiều sự lựa chọn về hiệu ứng, click vào
More Effects…; để gỡ bỏ hiệu ứng ta chọn Remove.
* Đổi thứ tự hiệu ứng: đơn giản nhất là nhắp chuột vào hiệu ứng cần thay đổi rồi kéo thả
vào vị trí muốn thay đổi thích hợp.
- Thêm slide: Muốn thêm Slide mới thì ta vào Insert => New Slide hoặc ấn vào nút có biểu tượng
New Slide (Ctrl+M) ở trên thanh công cụ để thêm Slide hoặc nhắp phải vào vị trí muốn thêm slide
rồi chọn New Slide.
- Xóa slide: Chọn slide cần xóa rồi nhấn phím delete hoặc nhắp phải chuột vào slide cần xóa rồi
chọn Delete slide.
- Chuyển vị trí slide: Nhắp chuột vào slide cần thay đổi rồi kéo thả vào vị trí muốn thay đổi thích
hợp.
- Chèn hình ảnh: Muốn chèn hình vào các Slide ta vào: Insert => picture => From file => chọn
đường dẫn có ảnh cần chèn => chọn ảnh cần chèn => insert => sau đó điều chỉnh ảnh theo ý mình.
Đơn giản hơn, ta cũng có thể dùng chức năng copy một ảnh rồi paste vào slide cần chèn.
ĐT: 0984344986
12
SKKN: Một số kinh nghiệm soạn giáo án điện tử bằng phần mềm Microsoft Powerpoint
- Chèn âm thanh: Muốn chèn âm thanh ta vào Insert => Movies and Sounds => Sound from file =>
Chọn đường dẫn đến bài nhạc cần chèn => Chọn bài nhạc cần chèn => Insert.
* Lưu ý : Power Point ưu tiên cho một số bài nhạc có đuôi avi, wav, cda, Power Point
mặc định khi mở đến slide có chèn nhạc thì bài hát tự động bật và nó sẽ tắt khi mình chuyển sang
slide khác. Nhưng nếu muốn cho bài hát hát tiếp trong các slide khác, hoặc muốn ẩn biểu tượng đi
thì mình click chuột vào nốt nhạc đó và chọn : Slide Show => Custom_Animation => Rồi kích
chuột vào mũi tên phía bên phải màn hình chọn Effect Option => After : chọn số Slide cần phát bài
hát đó hoặc chọn Hide …. để ẩn biểu tượng nốt nhạc đi.
- Chèn phim: Muốn chèn một đoạn film vào slide ta thực hiện các bước sau :
Vào : Insert => Movies and Sounds => Movie from file => Chọn đường dẫn đến đoạn phim cần
chèn => Chọn đoạn phim cần chèn => Insert.
ĐT: 0984344986
13
Chọn các đối tượng (Shift + Left click)
Nháy chuột phải trên chúng, chọn Grouping/Group
+ Đưa 1 đối tượng hiện xuống phía sau các đối tượng khác: Nháy chuột phải trên đối tượng, chọn
Order/Send to back
IV. TRÌNH CHIẾU:
Để trình chiếu ta ấn phím F5; Hoặc click vào biểu tượng màn hình ở góc dưới bên trái màn
hình; hoặc vào Slide Show => View Show (F5)
ĐT: 0984344986
15
SKKN: Một số kinh nghiệm soạn giáo án điện tử bằng phần mềm Microsoft Powerpoint
B. MỘT SỐ KINH NGHIỆM RIÊNG:
1. Chọn nội dung để soạn - giảng:
Xác định bài giảng hay phần bài giảng nào thích hợp cho việc soạn giáo án điện tử tùy
thuộc đặc trưng của mỗi môn học và từng bài học cụ thể. Ví dụ, trong môn Hóa học, khi gặp những
bài mà phòng thí nghiệm có đầy đủ dụng cụ và hóa chất thì chúng ta nên chọn từng phần để soạn
giảng, vẫn nên tiến hành thí nghiệm như thường mà không nên thay bằng hình ảnh hay videoclip
trên Powerpoint vì như thế sẽ làm mất đi tính đặc thù của bộ môn. Có hai phương án để chúng ta
sử dụng giáo án điện tử: Phương án thứ nhất là soạn và dạy nguyên cả bài bằng giáo án điện tử mà
không cần sử dụng các phương tiện hỗ trợ khác. Phương án thứ hai là có thể dùng Powerpoint như
một công cụ hỗ trợ trực quan cho 1 phần bài học cụ thể, làm cho học sinh hào hứng hơn trong tiết
học.
Thông thường ta sẽ chọn phương án dạy nguyên cả bài bằng giáo án điện tử khi bài học dài
mà chúng ta lại muốn mở rộng nội dung bài học; phương tiện để tiến hành các thí nghiệm thật
không đầy đủ trong khi nguồn tư liệu liên quan đến bài dạy phong phú: hình ảnh, bản đồ, thí
nghiệm ảo; nội dung bài học trừu tượng không thể dùng phương pháp giảng giải hay thảo luận
nhóm mà phải vận dụng kết hợp giữa trực quan và lời nói.
Phương án dạy bằng giáo án điện tử trong một phần nội dung bài học được sử dụng khi ta
có đủ dụng cụ thực hành, thí nghiệm hoặc các phương pháp dùng lời khác hiệu quả hơn, khai thác
được vốn hiểu biết của học sinh. Nghĩa là không nhất thiết phần nào cũng trình diễn bằng giáo án
không nên xuất hiện dày đặc cùng lúc. Ta nên phân dòng hay phân đoạn thích hợp, cho xuất hiện
theo hiệu ứng thời gian tương ứng (giảng phần nào cho học sinh ghi phần đó). Trường hợp có nội
dung dài mà nhất thiết phải xuất hiện trọn vẹn cùng lúc, ta trích xuất từng phần thích hợp để giảng,
sau đó đưa về lại trang có nội dung tổng thể, học sinh sẽ dễ hiểu và dễ chép hơn. Cũng như khi viết
bảng, tên bài học, các đề mục và các ý trọng tâm phải được giữ lại ở tất cả các slide. Tuy nhiên, ở
những slide trình bày các câu hỏi thảo luận, các ví dụ, bài tập giáo viên có thể linh hoạt bỏ qua
phần đó. Cách trình bày khoa học (gạch đầu hàng, các đề mục, gạch chân – tô đậm những ý cần
nhấn mạnh) giúp học sinh dễ hiểu bài, các em sẽ hình dung được mình đang “ở đâu” trong bài học.
Nhiều giáo viên khi soạn thường chỉ soạn theo từng phần ở mỗi slide, thậm chí có khi còn không
có cả đề bài làm cho học sinh (có khi cả với giáo viên dự giờ) không biết là mình đang học bài nào,
đang ở phần nào của bài học. Một điều cần lưu ý khác là giáo viên không nên trình bày nội dung
tràn lấp đầy nền hình từ trên xuống dưới, từ trái qua phải mà cần chừa ra khoảng trống đều hai bên
và trên dưới theo tỷ lệ thích hợp (thường là 1/5), để đảm bảo tính mỹ thuật, sự sắc nét và không
mất chi tiết khi chiếu lên màn hình.
ĐT: 0984344986
17
SKKN: Một số kinh nghiệm soạn giáo án điện tử bằng phần mềm Microsoft Powerpoint
Thứ tư là về font chữ: Chỉ nên dùng các font chữ đậm, rõ và gọn (Times New Roman,
Arial, Tahoma, VNI-Helve…) hạn chế dùng các font chữ có đuôi (VNI-times…) vì dễ mất nét khi
trình chiếu. Tôi thích nhất sử dụng fon chữ Times New Roman vì kiểu chữ này chuẩn, đẹp, không
bị mất nét khi chúng ta sao chép từ word sang Power point nên có thể sử dụng chức năng sao chép
từ Word sang để giảm thiểu thời gian soạn. Đương nhiên, khi chúng ta muốn làm nổi bật một nội
dung nào đó, chúng ta có thể chọn kiểu font chữ kiểu cách một chút như thư pháp chẳng hạn như
cần tránh lạm dụng vì học sinh đọc không được lại phản tác dụng giáo dục.
Thứ năm là cách xử lí hình ảnh: Các tranh vẽ SGK không phải bao giờ chúng ta cũng sử
dụng hết mà có khi chỉ sử dụng một phần, có khi ta lại muốn sử dụng như tranh câm (không có chú
thích). Muốn xử lí tranh theo những chủ ý như thế thì có rất nhiều cách nhưng theo tôi cách đơn
giản nhất là xử lí theo phần mềm Paint. Nhắp chuột phải vào tranh muốn xử lí rồi chọn Open with
3. Cách soạn các đơn vị kiến thức:
Có rất nhiều cách soạn khác nhau nhưng riêng kinh nghiệm bản thân tôi thường
chọn cách trình bày kiểu title and 2 – column text như trên rồi soạn thẳng nội dung vào nền mà
không dùng text box. Sau đó, để chuyển sang nội dung tiếp theo ta chỉ cần copy slide trước rồi bỏ
đi phần hiệu ứng (remove) để soạn slide sau: soạn mới nội dung, bỏ đi hình ảnh và câu hỏi không
sử dụng nữa và tạo ra hiệu ứng khác. Cách soạn như vậy giúp ta giữ được nguyên vẹn phần bài
giảng trước mà không sợ bị xê dịch khi chuyển sang slide mới. Khi bảng nhiều thông tin, ta mới
chọn thêm phần text box để đặt câu hỏi phụ hoặc những phần cần có hiệu ứng riêng. Mặt khác,
kiểu trình bày title and 2 – column text không những quen thuộc với học sinh, giúp các em ghi bài
mà còn giúp chúng ta tiết kiệm thời gian trên lớp rất nhiều. Do chúng ta vẫn giữ lại được các phần
nội dung bài học nên những học sinh ghi chậm vẫn có thể tranh thủ chép bài bất kì lúc nào mà ta
không phải đợi cho học sinh chép bài xong rồi mới sang slide tiếp theo hay ngược lại vì ta sợ
không kịp thời gian tiết học nên vội vã chuyển sang slide tiếp theo, bỏ mặc còn rất nhiều em chưa
chép được nội dung bài học. Cách trình bày giáo án điện tử theo kiểu title and 2 – column text khắc
phục được tình trạng học sinh không chép được bài khi học bằng giáo án điện tử.
4. Tùy chọn hiệu ứng cho phù hợp.
Việc tùy chọn hiệu ứng phù hợp không những làm cho giáo án chúng ta đẹp, thể hiện sự
khoa học trong trình bày mà còn thể hiện cả nghiệp vụ sư phạm của chúng ta nữa. Việc xuất hiện
câu hỏi nào trước câu nào sau, khi nào bản đồ xuất hiện hay mất đi khi không sử dụng nữa nếu
được sắp xếp khoa học, có chủ đích sẽ tăng tác dụng lên rất nhiều. Ví dụ, những tranh vẽ không sử
dụng nữa ta nên cho hiệu ứng mất đi (exit) để học sinh tập trung ghi bài chứ không phải “thảo
luận” những vấn đề ngoài rìa của tranh vẽ đó. Hơn nữa, nếu ta biết phối hợp tốt việc lựa chọn các
hiệu ứng có thể sẽ làm giảm đi số lượng slide rất nhiều từ đó giảm dung lượng cho tập tin. Những
người mới soạn thường không biết phối hợp việc này nên số lượng slide rất nhiều, có khi lên đến
trên 30 slide cho một giáo án điện tử, nhưng với những người soạn thành thạo, biết phối hợp tốt
các hiệu ứng mỗi bài giảng thường sẽ không quá 15 slide.
5. Trình chiếu và giảng bài:
Nhiều giáo viên chưa thật nhuần nhuyễn về vi tính nên thường nhờ đồng nghiệp soạn giúp
khi hội giảng, thao giảng. Giáo án được soạn thật hay, công phu tỉ mỉ nhưng khi trình chiếu và
thư mục “tham khảo”, bên trong mỗi lớp như vậy sẽ là các thư mục “bài 1”, “bài 2”… khi muốn
soạn giáo án điện tử Bài 1, môn Hóa học lớp 9, tôi chỉ việc mở thư mục Bài 1 theo đường dẫn: Thư
viện tư liệu -> Hóa học -> Lớp 9 -> Bài 1 mà không phải tìm kiếm vất vả.
Để thư viện tư liệu của chúng ta ngày càng phong phú, bên cạnh việc mày mò tự làm, tìm
kiếm thì việc trao đổi, chia sẻ tư liệu là hết sức cần thiết. Chúng ta có thể chia sẻ với các đồng
nghiệp cùng chuyên môn ở cùng trường hoặc khác trường, chia sẻ với nhau trên mạng Internet.
Hiện nay trên mạng internet có rất nhiều trang website chia sẻ về giáo dục (tôi xin giới thiệu ở
phần sau), tốt nhất chúng ta nên đăng kí làm thành viên để có thể chia sẻ cùng nhau những nguồn
tư liệu mà mình có. Chúng ta có thể hình dung, 10 người mỗi người có 1 quyển sách, nếu như ai
cũng bo bo giữ riêng quyển sách của mình thì mỗi người chỉ đọc được 1 quyển, còn nếu cùng nhau
chia sẻ thì cả 10 người đều được đọc 10 quyển sách. So sánh như thế để chúng ta thấy rằng, việc
chia sẻ tư liệu cá nhân không những làm mất đi nguồn tư liệu mình hiện có mà ngược lại còn làm
phong phú thêm rất nhiều lần thư viện tư liệu của mỗi cá nhân chúng ta.
7. Một số trang website hỗ trợ giáo dục:
Chúng ta đang sống trong thời đại công nghệ thông tin, có thể nói chính xác một điều là
hiện nay công nghệ thông tin đã thâm nhập vào tất cả các lĩnh vực, các nghành nghề và giáo dục
cũng không phải là một ngoại lệ. Công nghệ thông tin càng phát triển khi mạng máy tính internet
ra đời giúp mọi người kết nối, chia sẻ thông tin một cách nhanh chóng và hiệu quả hơn. Và để khai
thác nguồn thông tin khổng lồ và bổ ích đó nhằm phục vụ tốt hơn cho việc giảng dạy của mình,
bản thân tôi đã tìm tòi, sưu tầm nhiều địa chỉ các trang website liên quan đến giáo dục. Tuy nhiên,
trong khuôn khổ có hạn của đề tài này, tôi chỉ xin giới thiệu một số trang website tiêu biểu liên
quan đến bộ môn mà mình đang giảng dạy là Hóa học và Sinh học:
-
-
- />- />- />- />- />- />- />- />- />- />- />-
- /> ĐT: 0984344986
21
SKKN: Một số kinh nghiệm soạn giáo án điện tử bằng phần mềm Microsoft Powerpoint
- />-
được tôi đã lặn lội ra tận Phù Mỹ, xuống tới Qui Nhơn tìm bạn để học. Rồi thì tự mình lên mạng
internet tải giáo án điện tử về “phá” một vài giáo án ra để tự tìm hiểu. Kết quả thì giờ tôi đã có thể
soạn và soạn thành thạo giáo án điện tử bằng phần mềm Powerpoint và một số phần mềm khác
nữa.
Một điều quan trọng khác không thể không đề cập đến đó là sự tự tin. Nếu chúng ta tin
tưởng rằng mình hoàn toàn có thể soạn được giáo án điện tử và quyết tâm thực hiện nó đến cùng
thì một điều chắc chắn là chúng ta sẽ thành công. Tôi rất tâm huyết với một câu ngạn ngữ là: Điều
tôi làm chưa chắc đã thành công nhưng điều tôi không làm chắc chắn là thất bại. Vậy nên nếu
chúng ta tự tin đối mặt với sự thật là khoa học hiện nay phát triển như vũ bão, thì có thể xem giáo
án điện tử như một phát triển tất yếu trong vận dụng dạy học. Còn nếu chúng ta cứ bảo thủ khư khư
ôm giữ cái cũ thì chẳng phải chúng ta sẽ trở nên lạc hậu, không theo kịp thời đại ư?
9. Kinh nghiệm để rút ngắn thời gian soạn bài:
ĐT: 0984344986
22
SKKN: Một số kinh nghiệm soạn giáo án điện tử bằng phần mềm Microsoft Powerpoint
Một trong những “khuyết điểm” của giáo án điện tử là thời gian chuẩn bị lâu hơn so với
cách dạy bình thường. Đó là nhận xét khi chúng ta chưa quen, chưa thật sự thành thạo với giáo án
điện tử, còn khi đã thành thạo tôi nghĩ điều ngược lại mới là đúng. Các thầy cô giáo thử nghĩ, việc
đi vẽ 1 vài tranh trên giấy roki hay giấy A
0
rồi chuẩn bị 4, 5 bảng phụ cùng đồ dùng thí nghiệm, mô
hình trực quan so với việc chuẩn bị một giáo án điện tử việc nào sẽ tốn nhiều thời gian hơn? Chắc
chắn là soạn giáo án điện tử nhanh hơn rồi. Bên cạnh đó, việc lỉnh kỉnh đồ dùng dạy học phải mang
từ lớp này sang lớp kia, bảng phụ thì sang dạy lớp mới phải xóa đi, dán lại băng keo khác… rất vất
vả và tốn thời gian, đó là chưa kể đến việc tranh mình tự vẽ chưa chắc đã đẹp và chính xác. Với
bản thân tôi hiện nay, việc chuẩn bị một giáo án điện tử hoàn chỉnh mất không quá 120 phút. Đó là
bởi tôi có một số kinh nghiệm sau:
Xây dựng thư viện tư liệu hoàn chỉnh như tôi đã đề cập ở phần 6. Khi chúng ta có sẵn kho
tư liệu như thế rồi thì khi soạn chỉ việc vào đó lấy ra mà không phải mất thời gian tìm kiếm. Đây là
soạn giáo án điện tử, tức là nên kế thừa những cái đã có sẵn mà không phải làm lại tất cả mọi thứ
từ đầu. Ví dụ như phần nội dung kiến thức, câu hỏi đàm thoại, phần dự kiến trả lời của học sinh…
đã có sẵn trong giáo án Word thì ta chỉ việc copy sang Powerpoint rồi cho chạy hiệu ứng là xong
chứ không nên ngồi đánh lại từng chữ, từng câu. Hoặc ta đã có một vài giáo án điện tử thật chuẩn,
thật vừa ý rồi thì ta coppy giáo án đó lại, thay đổi tiêu đề, nội dung bài học mới cho phù hợp mà
không phải chọn lại cách trình bày rồi tô chữ, tô nền…như giáo án đầu tiên. Ví dụ khác là khi ta
tìm kiếm trên mạng internet được một trò chơi ô chữ, hay một thí nghiệm Flash phù hợp với ý đồ
sử dụng của ta thì ta có thể copy lại ô chữ hay download thí nghiệm này để sử dụng mà không phải
mày mò thiết kế ô chữ trong khi thời gian gấp rút mà những thao tác về thiết kế ô chữ của chúng ta
ĐT: 0984344986
23
SKKN: Một số kinh nghiệm soạn giáo án điện tử bằng phần mềm Microsoft Powerpoint
lại chưa rành. Nói như thế không có nghĩa là khuyến khích chúng ta đi sử dụng giáo án của người
khác mà là phải biết vận dụng những cái hay, cái tốt của người ta trong những trường hợp và hoàn
cảnh cụ thể.
C. KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC:
Sau một thời gian thực hiện việc soạn giáo án điện tử trên Powerpoint, bản thân tôi
nhận thấy những kinh nghiệm trên đã giúp cho mình rất nhiều lợi ích:
1. Kết quả học tập của học sinh: Qua theo dõi việc ứng dụng những kinh nghiệm trên vào thực tế
giảng dạy, kiểm tra 1 tiết, 15 phút thu được kết quả như sau:
* Năm học 2008-2009: Chương I, Chương II – Sinh 9:
Lớ
p
Hình thức dạy
Khảo sát đầu năm Bài kiểm tra 15 phút Bài kiểm tra 1 tiết
G K Tb Đạ
t
y/c
9A
4
Giáo án điện tử 4 7 10 21 8 12 15 35 1
3
1
6
11 40
9A
5
Dạy thường 6 9 11 26 8 12 14 34 1
0
1
3
12 36
9A
6
Dạy thường 5 8 10 23 1
0
11 14 35 1
1
1
1
16 38
* Năm học 2009-2010: Chương I, Chương II – Sinh 9:
Lớp Hình thức dạy Khảo sát đầu năm Bài kiểm tra 15 phút Bài kiểm tra 1 tiết
G K Tb Đạ
t
y/c
G K Tb Đạt
y/c
y/c
G K Tb Đạt
y/c
9A
1
Giáo án điện
tử
3 5 10 18 6 8 13 27 1
0
1
2
16 38
9A
4
Dạy thường 3 6 12 21 5 8 13 26 8 1
0
15 33
Với kết quả thống kê như bảng trên, ta dễ dàng nhận thấy học với giáo án điện tử không
những giúp các em học sinh hứng thú trong tiết học mà còn nâng cao khả năng tiếp thu bài, khả
năng vận dụng của các em.
2. Qua trò chuyện, tham khảo ý kiến của các thầy cô giáo ở các Trường THCS Nhơn Hậu, Nhơn
Mỹ, Nhơn Thành, Đập Đá đa số các ý kiến đều cho rằng với cách soạn theo những kinh nghiệm
của tôi học sinh có thể dễ dàng chép bài, nắm vững nội dung và tỏ ra hào hứng trong học tập. Bên
cạnh đó, khi tôi upload các giáo án này lên mạng, các thầy cô giáo khác cũng tỏ ý kiến đồng tình
theo cách soạn trên và số lượt tải các giáo án này khá cao (so sánh với các giáo án khác được đưa
lên cùng nội dung bài dạy và thời điểm).
3. Nhiều thầy cô giáo khi nhờ tôi hướng dẫn cách soạn giáo án điện tử theo những kinh nghiệm này
đã soạn được và tiến hành thực hiện nhiều tiết lên lớp bằng giáo án điện tử.
4. Thời gian: Việc chuẩn bị cho một giáo án điện tử trước đây khá vất vả và tốn nhiều thời gian,
giáo án đầu tiên tôi soạn cho thao giảng cụm phải mất 1 tuần để hoàn thành xong nhưng hiện nay