TRƯỜNG THCS DIỄN KỶ Sáng kiến kinh nghiệm
SỬ DỤNG POWER POINT THIẾT KẾ BÀI 49: CƠ QUAN
PHÂN TÍCH THỊ GIÁC (SINH HỌC LỚP 8)
I.NHẬN THỨC CŨ- TÌNH TRẠNG CŨ.
Định hướng đổi mới PPDH hiện nay là tích cực hoá hoạt động học tập của
học sinh, khơi dậy và phát triển năng lực tự học, nhằm hình thành cho học sinh
tư duy độc lập, tích cực sáng tạo, nâng cao năng lực phát hiện và giải quyết vấn
đề, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào hoạt động thực tiễn, tác động đến
tình cảm đem lại niềm tin, hứng thú học tập cho học sinh. Trong thời kì bùng nổ
của Công nghệ thông tin (CNTT) chúng ta nhất thiết phải cải cách phương pháp
dạy học theo hướng vận dụng CNTT và các trang thiết bị dạy học hiện đại phát
huy mạnh mẽ tư duy sáng tạo, kỹ năng thực hành và hứng thú học tập của học
sinh để nâng cao chất lượng dạy học.
Trong những năm vừa qua, khả năng ứng dụng CNTT vào công tác giảng
dạy của giáo viên THCS đã đạt nhiều kết quả khả quan. Tuy nhiên qua thăm lớp
dự giờ của đồng nghiệp tôi nhận thấy vẫn còn có những hạn chế sau:
- Phần lớn tâm lý giáo viên ngại khó, tuy rất muốn dạy học bằng phương tiện
máy chiếu nhưng lại chưa biết hoặc mới biết rất ít về vi tính nên không muốn
thiết kế bài giảng điện tử, giáo viên mới chỉ sử dụng máy chiếu để trình chiếu
tranh ảnh hoặc thay bảng phụ chép đề bài trong qúa trình giảng dạy trên lớp.
- Về phía nhà trường, do điều kiện kinh tế còn khó khăn và do chưa thấy hết
được tác dụng của việc ứng dụng CNTT nên chưa đầu tư thiết bị máy chiếu
phục vụ cho việc giảng dạy, số trường THCS có máy chiếu trong huyện cũng
như trong tỉnh có thể nói là rất ít.
- Một số bài giảng điện tử còn mang tính chất trình diễn kiến thức, gần như là
một “bảng đen” được viết sẵn tất cả nội dung dạy học lên đó.
Người viết: Lê Thị Hoa
1
TRƯỜNG THCS DIỄN KỶ Sáng kiến kinh nghiệm
- Cách bố cục mỗi trang trình diễn chưa hợp lí về cỡ chữ, màu chữ, màu nền,
tranh ảnh

đề xuất sau:
II.NHẬN THỨC MỚI. GIẢI PHÁP MỚI.
Nếu giáo án được chuẩn bị kỹ lưỡng, chu đáo trước khi lên lớp thì nhất
định cách dạy của thầy giáo sẽ chủ động, tự tin, linh hoạt và đạt chất lượng cao
hơn. Dù thầy, cô đó có tài giỏi, thông tuệ tới đâu đi nữa và phương tiện dạy học
có hiện đại đến đâu đi nữa nhưng nếu không soạn giáo án hoặc soạn giáo án qua
loa, hời hợt thì nhất định tiết dạy ấy, bài học ấy sẽ không tránh khỏi những lúng
túng, bỡ ngỡ và sơ suất và chẳng có gì mới mẻ, sâu sắc hơn so với lần dạy trước
về kiến thức, nội dung vì do phụ thuộc quá nhiều vào trí nhớ và kinh nghiệm của
mình mà không cập nhật kiến thức, phương pháp mới. Vì vậy ở từng năm học,
mỗi thầy, cô giáo đều phải thực hiện nghiêm túc việc soạn giáo án theo quy định
các bước lên lớp đã được phổ biến. Trong bài soạn cần chú ý những vấn đề sau:
- Xác định mục tiêu của bài học: Trình bày cụ thể mức độ cần đạt được đối
với kiến thức, kỹ năng và phát triển tư duy của học sinh.
- Lựa chọn các kiến thức cơ bản, cần thiết và cập nhật theo một cấu trúc hợp lý
không nhất thiết phải thực hiện tuần tự theo sách giáo khoa.
- Chuẩn bị nội dung bài giảng theo hệ thống câu hỏi dưới dạng các vấn đề mà
giáo viên nêu ra, để thiết kế câu hỏi, giáo viên phải nắm bắt được tinh thần của
bài học, ý đồ của người viết sách. Việc tham khảo những giáo án soạn sẵn,
những tài liệu tham khảo là cần thiết nhưng chỉ có tính chất tham khảo chứ
không rập khuôn một cách máy móc. Giáo án phải là sản phẩm sáng tạo, trí tuệ,
công sức của từng cá nhân và phải được hoàn thiện hơn sau mỗi tiết dạy, trong
Người viết: Lê Thị Hoa
3
TRƯỜNG THCS DIỄN KỶ Sáng kiến kinh nghiệm
mỗi giáo án phải thể hiện được phương pháp phù hợp với từng kiểu bài, làm nổi
bật được hoạt động giữa thầy và trò.
- Lựa chọn các phương pháp và phương tiện gắn với từng nội dung cụ thể giúp
học sinh khai thác tự chiếm lĩnh từng đơn vị kiến thức đặt ra. Tuỳ theo nội dung
kiến thức của bài để lựa chọn phương tiện thích hợp (không phải nhất thiết bài

khai thác kiến thức từ những câu hỏi (ở bên trái của màn hình) và ghi những nội
dung cơ bản của bài (ở bên phải màn hình). Sau mỗi một câu hỏi giáo viên để
thời gian (tuỳ theo nội dung câu hỏi) cho học sinh suy nghĩ trả lời, giáo viên
nhận xét đánh giá câu trả lời của học sinh, đồng thời trình chiếu nội dung cơ bản
lên màn hình.
*Slide 2: “Cấu tạo của cầu mắt”.
Người viết: Lê Thị Hoa
5
TRƯỜNG THCS DIỄN KỶ Sáng kiến kinh nghiệm
Mục này, qua dự giờ một số đồng nghiệp tôi thấy có hạn chế sau: Giáo
viên cho học sinh quan sát “Sơ đồ cấu tạo của mắt” trên Slide (trang) riêng và
nêu bài tập trên một Slide khác, vì sợ không kịp thời gian nên học sinh chưa
quan sát kỹ được sơ đồ thì giáo viên đã chuyển sang Slide bài tập, do đó học sinh
chưa xác định rõ được các thành phần và chức năng của cầu mắt. Từ những tồn
tại trên, tôi đã đầu tư suy nghĩ xây dựng cách dạy phần này như sau:
Đối tượng học sinh bậc THCS đang nhận thức “từ trực quan sinh động đến tư
duy trừu tượng”, do đó để tìm hiểu cấu tạo và chức năng của cầu mắt, tôi đã thiết
kế cả kênh hình và kênh chữ trên cùng một Slide ( khi trình chiếu học sinh vẫn
thấy rất rõ cả kênh hình và kênh chữ). Giáo viên trình chiếu đồng thời cả hai sơ
đồ và bài tập, hướng dẫn học sinh quan sát sơ đồ, trao đổi nhóm để hoàn chỉnh
các thông tin về cấu tạo cầu mắt bằng cách điền các từ thích hợp vào chỗ trống.
Sau khi cử đại diện các nhóm báo cáo kết quả, các nhóm khác điều chỉnh, bổ
sung, giáo viên mới đưa hiệu ứng đáp án đúng (đáp án phải dùng màu khác với
bài tập và chọn hiệu ứng đơn giản để tránh làm mất sự chú ý của học sinh). Sau
khi hoàn thành bài tập, gọi một học sinh trình bày cấu tạo của cầu mắt, giáo
viên trình chiếu những nội dung cơ bản về cấu tạo của cầu mắt (bên phải màn
hình) hướng dẫn học sinh chép vào vở (phải chọn hiệu ứng chậm và lường thời
gian để học sinh chép kịp).
Người viết: Lê Thị Hoa
6

nét vẽ hoặc các chữ tương ứng. Chẳng hạn giáo viên vừa vẽ vừa đặt câu hỏi 7,
học sinh dự đoán (vì đã được biết qua mục 2 “ Cấu tạo của màng lưới”), sau đó
giáo viên mới trình chiếu tiếp ảnh của vật (dùng màu đỏ hoặc khác màu để dễ
phân biệt) và kết luận “ ảnh ngược, nhỏ, rõ”. Các câu hỏi 8,9 cách dạy cũng
tương tự như vậy.
Người viết: Lê Thị Hoa
9
TRƯỜNG THCS DIỄN KỶ Sáng kiến kinh nghiệm
Với cách thiết kế bài như trên, buộc học sinh phải chủ động suy nghĩ, tiếp
thu trên cơ sở hướng dẫn của giáo viên qua một hệ thống câu hỏi lôgic, chứ
không phải thụ động thừa nhận kết quả thí nghiệm của tác giả do giáo viên mô tả
như thường làm. Do đó sau khi học xong bài, học sinh đã hiểu rõ được cấu tạo,
chức năng của từng bộ phận của mắt và đã biết vận dụng kiến thức để trả lời câu
hỏi và bài tập trong sách giáo khoa một cách dễ dàng.
Để củng cố và ghi nhớ bài học, giáo viên chỉ định một học sinh đọc phần
kết luận của bài (Slide 6), sau đó giáo viên cho học sinh làm bài tập trắc nghiệm
và hướng dẫn học sinh về nhà làm bài tập (Slide 7,8).
Người viết: Lê Thị Hoa
10
TRƯỜNG THCS DIỄN KỶ Sáng kiến kinh nghiệm
Người viết: Lê Thị Hoa
11
TRƯỜNG THCS DIỄN KỶ Sáng kiến kinh nghiệm
Giáo viên lưu ý học sinh câu 2 : Màng giác không phải là màng của cầu
mắt do đó đáp án đúng là c (màng lưới).
Người viết: Lê Thị Hoa
12
TRNG THCS DIN K Sỏng kin kinh nghim
III- KT QU THU C SAU KHI P DNG
SNG KIN KINH NGHIM.

T.Bình 18
40
Yếu 7
15
Lớp 8B
Sĩ số 45
Số
lợng
Tỷ lệ
(%)
Giỏi 14
31
Khá 18
40
T.Bình 11
25
Yếu 2
1
TRƯỜNG THCS DIỄN KỶ Sáng kiến kinh nghiệm
IV - BÀI HỌC KINH NGHIỆM
Sử dụng bài giảng thiết kế trên PowerPoint nâng cao được hiệu quả giờ
dạy. Sự hỗ trợ của hình ảnh và âm thanh và nghệ thuật của người thầy làm bài
giảng sinh động hơn. Tuy nhiên khi thiết kế bài giảng điện tử cũng cần lưu ý một
số điểm sau đây:
*Không nên quan niệm trong tiết dạy sử dụng giáo án điện tử là không cần
sử dụng bảng, phấn mà phải tuỳ theo kiến thức yêu cầu của từng bài, có những
bài phần trình chiếu chỉ là phương tiện hỗ trợ giáo viên điều khiển tiến trình dạy
học trên lớp có hiệu quả hơn, phần ghi bảng của thầy luôn giúp học sinh hệ
thống kiến thức bài giảng.
*Cần bố cục trang trình diễn hợp lý về cỡ chữ, màu chữ, màu nền. Nên

học tập, phân chia nhóm đặc biệt với cách viết “dấu ” kiến thức của SGK hiện
nay nhằm bắt học sinh phải tư duy tìm tòi kiến thức thì việc cho học sinh ghi
nội dung bài học là rất quan trọng, vì vậy giáo viên phải đầu tư thời gian vào
phần ghi bảng đó chính là nội dung cơ bản của bài học. Nội dung ghi bài của học
sinh nên cụ thể hoá dưới dạng sơ đồ hoặc chắt lọc những kiến thức căn bản nhất
để học sinh có thời gian thực hiện được các hoạt động tìm hiểu bài trên lớp và
thuận lợi trong việc học bài ở nhà .
Việc soạn giáo án, lựa chọn phương tiện dạy học và tổ chức dạy học trên
lớp của mỗi người cần mang một phong cách, nét riêng của người ấy, tuyệt
nhiên không có loại giáo án khuôn mẫu, không có cách tổ chức lên lớp giống
nhau mà phải tùy thuộc vào đối tượng học sinh, phụ thuộc vào từng kiểu bài để
thiết kế bài dạy, lựa chọn phương tiện dạy học và tổ chức việc dạy học trên lớp
đạt hiệu quả cao nhất. Trên đây là một vài kinh nghiệm nhỏ của tôi, chắc chắn
Người viết: Lê Thị Hoa
15
TRƯỜNG THCS DIỄN KỶ Sáng kiến kinh nghiệm
còn nhiều thiếu sót, rất mong được sự góp ý chân thành của các thầy, các cô và
đồng nghiệp./.
Xin chân thành cảm ơn.

Diễn Kỷ, ngày 20 tháng 4 năm 2008.
Lê Thị Hoa
P. Hiệu trưởng trường THCS Diễn Kỷ
Diễn Châu – Nghệ An
(Kèm theo bản SKKN này là đĩa CD ghi bài “Cơ quan phân tích thị giác ”)

(Đạt bậc 4KK Tỉnh)
Người viết: Lê Thị Hoa
16