Bài viết số 6 Ngữ văn lớp 9
Đề 5: “Lặng lẽ Sa Pa” của Nguyễn Thành Long là một truyện ngắn giàu chất thơ.
Hướng dẫn
I - Mở bài:
- Nguyễn Thành Long là một trong những cây bút văn xuôi thành công ở thể loại truyện
ngắn và bút kí. Tác phẩm của ông thường nhẹ nhàng, đậm chất trữ tình, đậm chất thơ.
- Lặng lẽ Sa Pa được viết ra năm 1970, in trong tập Giữa trong xanh. Là kết quả của
chuyến đi thực tế tai miền tây Tổ quốc: Lào Cai-Sa Pa.
- Đây là một tác phẩm mang đầy chất thơ của Nguyễn Thành Long: cái thơ mộng, vẻ
huyền ảo lung linh của thiên nhiên Sa Pa quyện chặt với cái đẹp của tâm hồn con người -
lớp trí thức trẻ đang ngày đêm lo nghĩ và làm việc hết mình cho đất nước, cho cách mạng.
Chất thơ còn nằm trong vẻ đẹp của mối quan hệ giữa con người với nhau trong cách dựng
truyện của tác giả, thấm đến từng chi tiết truyện.
II – Thân bài:
1 Giới thiệu cốt truyện, nhân vật
- “LLSP” có cốt truyện đơn giản, xoay quanh cuộc gặp gỡ bất ngờ giữa ông họa sĩ già,
cô kỹ sư trẻ với anh thanh niên làm công tác ở trạm khí tượng trên đỉnh Yên Sơn thuộc Sa
Pa. Cuộc gặp gỡ ngắn ngủi nhưng đã để lại nhiều cảm xúc và ấn tượng tốt đẹp cho cô gái
và ông họa sĩ già về những con người làm việc say mê mà thầm lặng cho đất nước mà
tiêu biểu là anh thanh niên - nhân vật chính của truyện - trong cái lặng lẽ của Sa Pa, nơi
mà người ta tưởng như chỉ có sự nghỉ ngơi.
- Các nhân vật phụ (ông họa sĩ, cô gái, bác lái xe) không chỉ tham gia vào câu chuyện mà
còn góp phần làm nổi rõ nhân vật chính và chủ đề của truyện.
- Truyện có một chất thơ bàng bạc toát lên từ các chi tiết, từ khung cảnh thiên nhiên Sa
Pa đẹp như những bức tranh và chất thơ ấy còn ở chính trong tâm hồn các nhân vật với
những suy nghĩ, cảm xúc thật trong sáng, đẹp đẽ. Chất thơ của truyện lại đi liền với chất
họa. Truyện cũng có thể xem là những bức tranh đẹp, những bức tranh về cảnh thiên
nhiên Sa Pa, về cuộc gặp gỡ giữa ba nhân vật và bức chân dung kí họa về nhân vật chính
– anh thanh niên
2 Vẻ đẹp thiên nhiên Sa Pa
- Trước hết,”LLSP” là một bức tranh thiên nhiên thơ mộng, huyền ảo, độc đáo làm say

tượng, một “ký họa chân dung” về anh, rồi dường như anh lại khuất lấp vào trong mây
mù bạt ngàn và cái lặng lẽ muôn thuở của núi cao Sa Pa. Nhân vật anh thanh niên hiện ra
đủ để cho mọi người nhận được rằng “Trong cái im lặng của Sa Pa, Sa Pa mà chỉ nghe
tên, người ta đã nghĩ đến chuyện nghỉ ngơi, có những con người làm việc và lo nghĩ như
vậy cho đất nước.
a.Hình ảnh anh thanh niên
-Anh không xuất hiện từ đầu mà chỉ hiện ra trong cuộc gặp gỡ chốc lát với bác lái xe,
ông họa sĩ , cô gái trẻ khi xe của họ dừng lại nghỉ. Chỉ chốc lát nhưng cũng đủ để các
nhân vật khác kịp ghi nhận một ấn tượng, một kí họa chân dung về anh, rồi dường như
anh lại khuất lấp vào giữa mây mù bạt ngàn và cái lặng lẽ muôn thuở củ núi rừng Sa Pa.
-Anh còn hiện ra qua cái nhìn và sự cảm nhận của các nhân vật khác, đặc biệt là ông họa
sĩ già và anh cũng tự bộc lộ qua cuộc gặp gỡ ngắn ngủi với mọi người
* Hoàn cảnh sống và làm việc của anh thật đặc biệt.
-Quanh năm suốt tháng, anh sống một mình trên đỉnh núi cao, giữa cỏ cây và mây mù
lạnh lẽo.Tác giả giới thiệu anh qua lời của bác lái xe: “ Anh thanh niên hai mươi bảy
tuổi, người cô độc nhất thế gian, một mình trên trạm khí tượng ở đỉnh cao hai ngàn sáu
trăm mét, rất “thèm người”…”Thử thách lớn nhất đối với chàng trai trẻ ấy chính là sự cô
độc.Sống đơn độc nơi rừng núi mà làm việc thì không phải là chuyện dễ dàng. Biết bao
vất vả, gian lao rình rập, thiếu thốn vật chất
-Hơn nữa lại phải làm việc trong điều kiện khắc nghiệt. Công việc của anh là đo gió, đo
mưa, tích mây, đo chấn động mặt đất góp phần vào việc dự báo thời tiết hàng ngày, phục
vụ sản xuất và chiến đấu. Gian khổ nhất là vào lúc một giờ sáng, dù mưa gió, tuyết lạnh
thế nào cũng phải trở dậy ra ngoài làm việc.
=>Quả thực, điều kiện sống và làm việc đó là một thử thách lớn đối với tuổi trẻ vốn sung
sức và khát khao hành động. Nhưng anh vẫn vượt qua được. Cái gì đã giúp anh vượt qua
được hoàn cảnh ấy ? Đó là ý chí, nghị lực, những phẩm chất và sức mạnh bên trong của
nhân vật đã giúp anh vượt lên tất cả để sống một cuộc đời đầy ý nghĩa
* Anh thanh niên có những suy nghĩ và quan niệm đúng đắn về cuộc sống và công việc
- Anh sống gắn bó với sự nghiệp của đất nước, rất có trách nhiệm với cuộc đời. Đất nước
có chiến tranh, anh xin ra trận. Không được ra trận, anh làm công tác khí tượng trên núi

vươn cao hơn trong công việc để đạt được mục đích tốt đẹp nhất.
Những suy nghĩ đẹp ấy khiến anh thêm yêu cuộc sống và con người xung quanh, “thấy
cuộc đời đẹp quá!”, giúp anh có thêm nghị lực để sống một cuộc sống đẹp, đầy ý nghĩa,
gắn bó với mọi người dù một mình đơn độc làm việc trên núi cao.
* Anh thanh niên còn là người biết hành đông đẹp.
-Anh đã đề ra cho mình nhiệm vụ công tác và đã vượt mọi khó khăn thử thách để đạt
được kết quả tốt nhất. Chỉ có một mình ở trạm khí tượng trên núi cao nhưng anh tự
nguyện, tự giác, yên tâm công tác chưa hề để xẩy ra một sơ suất dù nhỏ.
-Công việc của anh ở nơi đây thật là vất vả và đơn điệu, phải lặp đi lặp lại những con số
nhưng anh không cảm thấy nhàm chán. Thậm chí từng phút, từng giờ anh làm bạn với đủ
loại máy móc : “đo gió, đo mưa, đo nắng, tính mây, đo chấn động mặt đất, dự vào việc
báo trước thời tiết hàng ngày, phục vụ sản xuất, phục vụ chiến đấu”. Công việc ấy đòi
hỏi phải tỉ mỉ, chính xác và có tinh thần trách nhiệm cao. Và anh đã lập ra một thời gian
biểu để thực hiện nó một cách nghiêm ngặt. Đây là lời anh tâm sự với ông hoạ sĩ già:
“Gian khổ nhất là lần ghi bão về lúc một giờ sáng. Rét, bác ạ. Ở đây có cả mưa tuyết
đấy. Nửa đêm đang nằm trong chăn nghe chuông đồng hồ chỉ muốn đưa tay tắt đi. Chui
ra khỏi chăn, ngọn đèn báo bão vặn to đến cỡ nào vẫn không đủ sáng. Xách đèn ra
vườn, gió tuyết và im lặng ở bên ngoài như chỉ chực đợi mình ra là ào ào xô tới…” Qua
lời anh nói ta có thể hình dung được bao nhiêu vất vả, khó khăn mà anh đã chịu đựng.
- Điều đáng quý là anh thanh niên nói rất thành thật. Anh là con người, có những phút
giây anh cũng ngại khó, ngại khổ nhưng với lòng hăng say trong công tác, người con trai
của rừng núi Sa Pa vẫn tự cố gắng vượt qua hoàn cảnh khó khăn, làm việc trong sự tự
nguyện, tự giác, để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, gặt hái những thành quả tốt
đẹp. Công việc của anh thật chẳng kém gì nhiệm vụ của các anh chiến sĩ biên phòng
đang ngày đêm bảo vệ Tổ quốc.
Chính vì tất cả những điều trên mà cuộc sống của người thanh niên ấy giữa núi cao mây
mù vẫn không buồn tẻ. Anh đã dồn tất cả thời gian, tâm sức mình cho nhiệm vụ. Sự say
mê công việc đã giúp anh không cảm thấy cô đơn.
* Anh thanh niên còn có phong cách sống rất đẹp
Ngoài ra anh tổ chức cuộc sống của mình ở trạm khí tượng thật ngăn nắp, phong phú cả

cứu khoa học ở cơ quan cháu…” Và anh say sưa kể về thành tích của những người ấy.
Đức tính khiêm tốn ấy của anh đã làm cho ông hoạ sĩ, bác lái xe và cô gái hết sức yêu
mến và khâm phục.
b.Bác lái xe: qua lời kể của nhân vật này, ông họa sĩ và cô gái trong truyện cũng như
người đọc được kích thích sự chú ý, đón chờ sự xuất hiện của anh thanh niên – nhân vật
chính của truyện mà theo lời của bác lái xe là “một trong những người cô độc nhất thế
gian”. Cũng qua lời kể của bác mà ta biết được những nét sơ lược về nhân vật chính và
nỗi “thèm” được gặp người của anh khi mới lên sống một mình trên đỉnh núi cao quanh
naă lạnh lẽo chỉ có cỏ cây và mây mù.
c. Nhân vật ông họa sĩ già: Đây là nhân vật rất gần với quan điểm trần thuật của tác giả.
Qua những quan sát, ý nghĩ của ông họa sĩ già - một người từng trải cuộc sống và am
tường nghệ thuật – nhân vật chính hiện ra rõ nét và đẹp hơn đồng thời lại khơi gợi thêm
nhiều khía cạnh ý nghĩa về cuộc sống, về nghệ thuật.
- Ngay từ những phút đầu gặp anh thanh niên, bằng sự từng trải nghề nghiệp và niềm
khao khát của người nghệ sĩ đi tìm đối tượng của nghệ thuật, ông đã xúc động và bối rối
“vì họa sĩ đã bắt gặp một điều thật ra ông vẫn ao ước được biết, ôi, một nét thôi đủ khẳng
định một tâm hồn, khơi gợi một ý sáng tác…”
- Ông họa sĩ muốn ghi lại hình ảnh anh thanh niên bằng nét bút kí họa, và “người con trai
ấy đáng yêu thật, nhưng làm cho ông nhọc quá. Với những điều làm cho người ta suy
nghĩ về anh. Và về những điều anh suy nghĩ…”
- Những xúc cảm và suy tư của nhân vật họa sĩ về người thanh niên và về những điều
khác nữa (ví dụ về nghệ thuật với cả sức mạnh và sự bất lực của nó về mảnh đất Sa Pa…)
được gợi lên từ câu chuyện của anh thanh niên đã làm cho chân dung nhân vật chính
thêm sáng đẹp và chứa đựng những chiều sâu tư tưởng.
d.Nhân vật cô gái: Cuộc gặp gỡ bất ngờ với anh thanh niên, những điều anh nói, cả
chuyện anh kể về những người khác đã khiến cô “bàng hoàng”, cô hiểu thêm cuộc sống
một mình dũng cảm tuyệt đẹp của người thanh niên, về cái thế giới những con người như
anh” và quan trọng hơn nữa là về con đường mà cô đã lựa chọn, cô đang đi tới (việc lên
công tác ở miền núi). Đây là cái “bàng hoàng” đáng lẽ cô phải biết khi yêu, nhưng bây
giờ cô mới biết, nó còn giúp cô đánh giá đúng hơn mối tình nhạt nhẽo mà cô đã từ bỏ và

đằm thắm ấm áp, lắng sâu trong câu văn tả tình với những mẩu chuyện xúc động, đáng
yêu. Cảnh mơ màng lung linh, còn con người như ta đã thấy, mỗi chân dung, mỗi lời nói,
ý nghĩ, hành động đều như ngân lên những vang âm ngọt ngào, êm ái. Tất cả như làm nên
cái chất thơ của con người, của cuộc sống. Văn xuôi truyện ngắn mà giầu nhịp điệu, âm
thanh, êm ái như một bài thơ…
Bài tham khảo 1:
Nguyễn Thành Long là nhà văn chuyên viết truyện ngắn và bút kí. Các tác phẩm của ông
là sự chắt lọc hiện thực của cuộc sống. "Lặng lẽ Sa Pa" là một truyện ngắn đặc sắc, hấp
dẫn và lôi cuốn người đọc. Truyện đc viết sau chuyến đi đến Lào Cai, một vùng núi đẹp
nổi tiếng. Nhận xét về tác phẩm, có ý kiến cho rằng: " Nguyễn Thành Long đã viết bài
thơ văn xuôi ca ngợi vẻ đẹp trong sự lặng lẽ tỏa hương của thiên nhiên và con người
trong vùng đất xa xôi của Tổ quốc."
Lời nhận xét trong đề bàu đã nêu bật được nét đặc sắc bao trùm truyện ngắn Lặng lẽ Sa
Pa của Nguyễn Thành Long: vẻ đẹp đầy chất thơ, chất trữ tình lãng mạn của thiên truyện.
Đây cũng là nét riêng làm nên vẻ đẹp độc đáo của ngòi bút của Nguyễn Thành Long.
Cụm từ "bài thơ văn xuôi" nghĩa là một áng văn giàu chất thơ, truyện ngắn vốn là thể loại
văn xuôi thuộc loại hình tự sự nhưng Lặng lẽ SaPa lại là tác phẩm văn xuôi mang nhiều
đặc điểm của thơ. Sự hứng thú, khám phá về tâm hồn con người, niềm say mê với thiên
nhiên mơ môngh, sự tạo dựng câu văn uyển chuyển, đầy sức uyển chuyển. Về mặt nội
dung, nhận xét chỉ ra nét độc đáo của Nguyễn Thành Long ở việc ca ngợi vẻ đẹp trong sự
lặng lẽ tỏa hương của thiên nhiên, con người trong vùng đất xa xôi của Tổ Quốc. Tức là
nguyên văn không chỉ miêu tả cái hình hài SaPa mà còn khám phá cái hồn của SaPa - vẻ
đẹp của con người nơi đây. Nguyễn Thành Long quả là một văn nhân, thi nhân độc đáo.
Có thể thấy, chất thơ trong Lặng lẽ Sapa thể hiện hài hòa giữa nội dung và hình thức, giữa
thiên nhiên và con người, ngòi bút nhân văn đậm chất trữ tình.
Ta cảm nhận đâu đây chất thơ tỏa ra, thấm đẫm nhan đề tác phẩm. "Lặng lẽ SaPa" - dưới
ngòi bút của NTL - đẹp như 1 câu thơ hàm súc. Từ "lặng lẽ" trong nhan đề đem lại cho
người đọc cảm giác về không gian, về những phút giây yên bình, thanh thản. Cái lặng lẽ
gắn liền với Sa Pa gợi cho người ta nghĩ đến xứ sở của sương mù, của những dinh thự cũ
kĩ, nơi mà chỉ nghe tên, người ta đã nghĩ đến chuyện nghỉ ngơi. Ở đó, có những cảnh đẹp

có đeo chuông ở cánh đồng cỏ trong lũng 2 bên đường." Một cuộc sống thanh bình và
yên ả biết bao! Nắng ở Sa Pa thật là đẹp. Ngòi bút miêu tả đặc sắc của Nguyễn Thành
Long đã tôn lên vẻ đẹp rực rỡ của nắng Sa Pa: nắng bây giờ bắt đầu len tới đốt cháy rừng
cây, hừng hực như một bó đuốc lớn. Mỗi câu, mỗi chữ như có đường nét, màu sắc, hình
khối, vừa đậm chất hội họa vừa mang nhịp điệu âm thanh êm ái của một bài thơ. Người
đọc như đc chứng kiến vẻ đẹp con người với rung động đầy nghệ sĩ trước vẻ đẹp thiên
nhiên đất nước. Qua cảm nhận của ông họa sĩ và cô gái, mỗi rặng mây và cả những hàng
sương cỏ đều tràn đầy sức sống. Mây ở đây hiện ra mang một vẻ đẹp kì thú: mây bị nắng
xua, cuộn tròn lại từng cục, lăn trên các vòm lá ướt sương, rơi xuống đường cái, luồn cả
vào gầm xe làm cho không gian ở đây trờ nên mát lạnh, mờ ảo. Vườn hoa với màu sắc
rực rỡ cũng như chính tâm hồn và cuộc sống của những con người thầm lặng nơi đây sôi
trào tuôn chảy trg nỗi lực đầy sức sống mộng mơ của tuổi trẻ. "Nắng đã mạ bạc cả con
đèo rực rỡ theo". Dường như vẻ đẹp thiên nhiên đã làm nền cho vẻ đẹp con người nơi
đây, tôn lên vẻ đẹp của họ trên đỉnh nứi cao vời vợi Yên Sơn, Phan-xi-păng ta đều thấy
những con người ở tầm cao của sự cống hiến và hi sinh. Có lẽ vì vậy mà trên chuyến xe
chở khách lên Sa Pa với cảm nhận đầy thú vị về thiên nhiên nơi đây, người đọc hiểu rằng
thiên nhiên không chỉ là bức trânh phản chiếu sức sống âm thầm nhg mãnh liệt của cuộc
sống con người mà còn là lời mời gọi hấp dẫn để chúng ta tới khám phá những điều kì
diệu của mảnh đất này.
Trên nền bức tranh thiên nhiên kì ảo ấy, Sa Pa còn đẹp thêm biết bao với những con
người làm việc quên mình cho đất nước. Chất thơ của tác phẩm toát ra từ vẻ đẹp tâm hồn
của những con người nơi đây. Trước hết là anh thanh niên làm công tác khí tượng kiêm
vật lí địa cầu, một mình sống trên đỉnh Yên Sơn cao hơn hai ngàn sáu trăm mét, quanh
năm suốt tháng, giữa cỏ cây và mây núi Sa Pa. Đó là một con người đầy trách nhiệm, say
mê với công việc và ân tình với mọi người. Anh hiểu công việc của mình tuy gian khổ
nhưng thiếu nó cháu buồn đến chết mất vì công việc là niềm vui, là nguồn sống của anh.
Anh đả tìm được hạnh phúc trong công việc. Anh quan niệm công việc là người bạn đồng
hành với mình, chính vì thế cuộc sống của anh không bao giờ tẻ nhạt và buồn chán. Anh
tâm sự: khi ta làm việc, ta với công việc là đôi, sao gọi là một mình được? Huống chi việc
của cháu gắn liền với bao anh em đồng chi dưới kia. Con người đó cũng có quan niệm về

lặng lẽ ấy lại là những tâm hồn không hề lặng lẽ. Họ hiểu được tầm quan trọng của những
công việc mình đang làm có ý nghĩa đối với đất nước, với nhân dân. Họ làm việc bằng
niềm say mê, bằng sự say mê quên mình. Họ xứng đáng là vần thơ đẹp trong bài thơ của
cuộc đời.
Nhà văn Nguyền Thành Long đã dem đến cho chúng ta niềm cảm hứng dạt dào về vẻ dẹp
thiên nhiên và con người Sa Pa. Người đọc như nghe thấy được những lời khuyên nhủ
nhỏ nhẹ, tâm tình của nhà văn qua thiên truyện đầy chất thơ với cái tên độc đáo Lặng lẽ
Sa Pa. Đó là hãy nhìn vào mọi người để phát hiện những điều vô cùng nhỏ nhưng đáng ca
ngợi biết bao.
Bài tham khảo 2:
Chỉ có cuộc sống vì người khác mới là cuộc sống đáng quý!
Câu nói đầy ý nghĩa của nhà khoa học A.Einstein khiến ta phải trăn trở, suy nghĩ về
cuộc sống, về bổn phận của mỗi con người trong cuộc đời này.Lời ngụ ý ấy đựơc nhà văn
Nguyễn Thành Long gởi gắm qua một tác phẩm bàng bạc chất thơ, thấm đẫm chất trữ
tình- “ Lặng lẽ Sa pa”.Đến với truyện ngắn “ Lặng lẽ Sa pa”, ta không chỉ thán phục
những con người làm việc quên mình vì người khác, vì tổ quốc mà còn say sưa, ngây
ngất trong chất men say trữ tình lãng mạn của một thiên nhiên nên thơ qua những trang
viết rất mực tài hoa.Phải nói rằng một trong những yếu tố tạo nên sức hấp dẫn và góp
phần thành công cho truyện ngắn này là Chất trữ tình.
Nguyễn Thành Long ( 1925 – 1991 ) quê huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam, là cây
bút chuyên về truyện ngắn và kí. Ông tham gia hoạt động văn nghệ trong những năm
kháng chiến chống Pháp ở Nam Trung Bộ. Sau năm 1954, tập kết ra Bắc, công tác ở Hội
nhà văn Việt Nam, chuyên về sáng tác và biên tập. Những truyện ngắn của Nguyễn
Thành Long không gân guốc, gai góc mà thường pha chất kí, mang vẻ đẹp trong trẻo, thơ
mộng, giàu chất trữ tình.
Tác phẩm chính: Bát cơm Cụ Hồ ( 1955 ), Những tiếng vỗ cánh ( 1967 ), Giữa trong
xanh (1972)… Với truyện kí Bát cơm Cụ Hồ – 1953 Nguyễn Thành Long đã đựơc trao
giải thưởng Phạm Văn Đồng.
Truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa là kết quả trong chuyến đi lên Lao Cai trong mùa hè năm
1970, sau này in trong tập Giữa trong xanh (1972) của Nguyễn Thành Long. Đây là một

xe thì đang nằm ngang với mây trời Tây Bắc.Chính vì lẽ đó mà có những đụn mây vón
cục xen vào những tán lá rừng.Vì lẽ đó mới thấy được những giọt sương len trên vòm lá,
cùng lúc với những tia nắng mặt trời chiếu trên đỉnh những chòm thông.Thiên nhiên đuợc
nhân hoá trở nên sống động lạ kì “ Nắng len tới”; chòm thông rung tít với “những ngón”
tay bằng bạc; cây tử kinh với cái “ Nhìn bao che” “nhô dầu” ; “ mây xua nắng đi” Bức
tranh hiện lên với nhiều màu sắc tươi sáng, màu xanh của những cánh rừng bạc ngàn,
màu tím của những cây tử kinh,màu trắng của những đụn mây trời và màu vàng tươi của
sắc nắng Khung cảnh bồng bềnh, sương khói, lãng đãng mây trời và ngập tràn ánh sáng
ấy chính là khung nền cho một cuộc gặp gỡ cũng thấm đẫm chất trữ tình, bàng bạc chất
nên thơ.
Chất trữ tình trong truyện chủ yếu toát lên từ cuộc gặp gỡ tình cờ mà để lại nhiều dư vị
ấy, từ những nét đẹp rất đáng mến của anh thanh niên, từ những câu chuyện anh kể về
cuộc sống của mình giữa lặng lẽ Sa pa.Trong câu chuyện rất mực tình cờ trên một chuyến
xe, qua lời kể của bác tài xế, anh thanh niên hiện lên là một chàng thanh niên “ Cô độc
nhất thế gian” với một nỗi “ thèm người” hiếm có. Nỗi “thèm người” ấy khiến anh phải
một mình hè lưng đẩy cả một gốc cây to ra ngáng đường xe chạy, để được nhìn đôi chút,
được trò chuyện một lát với những người từ dưới xuôi lên. Nỗi “thèm người” ấy không
phải là nỗi nhớ phồn hoa đô thị, nhớ cuộc sống an nhàn ở dưới xuôi mà đó là thèm cái
tình người, thèm được bày tỏ tình cảm.Bởi dù phải lao động một mình ở một nơi hoàn
toàn khắc nghiệt như vậy nhưng con người ấy không hề cảm thấy buồn tẻ, cô đơn. Ta hãy
nghe anh tâm sự: “Khi ta làm việc, ta với công việc là một đôi chứ sao gọi là một mình
được?”.Nỗi “thèm người” của anh chính lẽ đương nhiên của một con người, của một
chàng trai trẻ.
Qua cái nhìn của người họa sĩ, anh thanh niên hiện lên là một “ chàng trai nhỏ bé
với khuôn mặt rạng rỡ”. Anh sống trong một căn nhà ba gian, sạch sẽ với bàn ghế, sổ
sách, biểu đồ, thống kê, máy bộ đàm. Cuộc đời riêng của anh thanh niên thu gọn lại ở một
góc trái gian với chiếc giường con, một chiếc bàn học, một giá sách. Một cuộc sống gọn
gàng, ngăn nắp của một người yêu đời, say mê công việc, và không lấy gì là buồn chán
cô đơn.Ngoài những giờ ốp, anh nuôi gà, trồng hoa và đọc sách. Với anh, sách là người
bạn.Cuộc sống giản dị ấy tưởng chừng giản đơn nhưng để có nó thật không đơn giản chút

rạng ngời thì có lẽ không có gì khó vẽ đối với người họa sĩ, nhưng anh thanh niên đã
khiến ông muốn vẽ lại bức chân dung tinh thần về anh. Chính anh đã khiến ông có suy
nghĩ khác về cuộc sống về nghệ thuật .Để vẽ được tất cả những gì cảm nhận được về anh
thanh niên thật khó quá.Người nghệ sĩ cảm thấy “ nhọc quá”.
Chính cái tình người của anh thanh niên đã khiến bác lái xe mỗi khi lên đến ngang đèo
đều cho xe dừng lại. Bác dừng lại chắc cũng không chỉ vì những chén nước chè tươi,
chắc cũng không chỉ vì muốn đưa cho anh những cuốn sách mà bởi vì bác quý một con
người, quý một tâm hồn thầm lặng. Cô kĩ sư, để lại chiếc khăn tay không phải vì mới đầu
cô có tình ý gì đặc biệt với anh thanh niên mà bởi chính cuộc sống của anh thanh niên đã
làm thay đổi suy nghĩ của cô về con người về lí tưởng sống của thanh niên, cô muốn để
lại một cái gì đó kỉ niệm cho lần gặp gỡ này. “ Cô chìa tay cho anh nắm, cẩn trọng, rõ
ràng như người ta trao cho nhau cái gì chứ không phải là cái bắt tay” . Cô đã hiểu được
nhiều điều về cuộc sống từ anh thanh niên. Còn người họa sĩ già thì cũng thật sự xúc
động lúc chia tay. Đã chụp lấy tay anh thanh niên và nói : “ Chắc chắn tôi sẽ quay trở lại.
Tôi sẽ ở với anh vài hôm được chứ!”. Chính anh thanh niên đã làm thay đổi cả suy nghĩ
chủa người nghệ sĩ lão thành ấy. Chính cuộc sống trẻ trung của anh, chính lí tưởng sống
quên mình của anh đã khiến cho người họa sĩ có cách nhìn nhận khác về Sa pa, về quan
điểm nghệ thuật. Ông sẽ quay lại Sa pa không phải để nghĩ ngơi, tỉnh dưỡng như lời nói
với bác lái xe ban đầu mà để làm một viêc gì đó có ích cho cuộc sống này. Ông đã cảm
thấy rằng Sa Pa không chỉ là nơi để nghỉ ngơi, tỉnh dưỡng mà nơi ấy còn có biết bao con
người làm việc và cống hiến một cách thầm lặng cho cuộc đời.
Có thể nói, Truyện Lặng lẽ sa pa có dáng dấp của một bài thơ,chất thơ bàng bạc trong
toàn truyện, từ phong cảnh vùng núi cao đến hình ảnh những con người sống và làm việc
trong cái lặng lẽ mà không hề cô độc, bởi sự gắn bó của họ với đất nước, với mọi
người.Nếu như đến với “ Gió lạnh đầu mùa của Thạch Lam người đọc cảm nhận được
chất trữ tình toát lên từ tình người đầm ấm của cậu bé Sơn, của vú già, của mẹ Sơn qua
những cử chỉ yêu thương, ấm áp tình người trong mùa gió lạnh thì đến với “ Lặng lẽ sa pa
của Nguyễn Thành Long ta lại cảm nhận cũng cái tình người ấm áp ấy qua cuộc gặp gỡ
đầy tình cờ và bất ngờ giữa những con người ở cái nơi heo hút tưởng chừng chỉ có núi
đồi, và yên lặng.Ta bắt gặp hình ảnh những con người chỉ mới thoáng qua thôi, không

nơi yên ắng, lạnh giá, hiu hắt hoặc nghĩ về một vùng đất nghỉ ngơi tham quan du lịch
nhiều hơn. Nhưng điều kì diệu và bất ngờ là trong cái lặng lẽ của Sa Pa vẫn vang lên
những nhịp sống sôi động trong sáng, tuổi trẻ, vẫn lung linh những sắc màu và lan toả ấm
áp lòng người. Nơi ấy đang bừng dậy sức sống của những con người, những tấm lòng
đang sống, cống hiến làm việc âm thầm lặng lẽ cho quê hương đất nước. Đó là những con
người sống đẹp, có ích cho đời, có lý tưởng ước mơ, niềm tin yêu vững bền vào nghề
nghiệp, kiến thức, trình độ, khoa học mà nhân vật anh thanh niên là hiện thân vẻ đẹp đó.
Nhân vật anh thanh niên, ở tuổi đời hai mươi bảy vừa rời phồn hoa, đô thị đông đúc, anh
lên công tác ở đỉnh núi Yên Sơn (Sa Pa) ở độ cao hai nhìn sáu trăm mét, quanh năm mây
mù tuyết phủ, suốt ngày làm bạn với núi đá rừng cây. Cái yên ắng, yên lặng tĩnh mịch đến
ghê sợ để khiến cho người ta thoái thác nhiệm vụ rời bỏ vị trí nhưng theo tiếng gọi nghề
nghiệp và tình yêu cuộc sống, công việc, anh đã tự nguyện gắn bó mình với nghề nghiệp
khí tượng kiêm vật lí địa cầu. Công việc là như vậy nhưng điều kiện làm việc là ngoài
trời, kỹ thuật máy móc lại thiếu thốn đơn giản, thô sơ. Cả ngày nắng cũng như ngày mưa
hay lúc giá rét lạnh buốt xương, anh vẫn phải lên “ốp” đúng giờ, ghi chép đầy đủ chính
xác để bảo vệ cơ quan cấp bộ.
Thế nhưng tất cả những sự vất vả, khó nhọc, thiếu thốn với anh nào có kể gì, thấm tháp gì
đâu so vói sự lạnh lẽo buồn cô đơn đến “thèm người”. Ở chốn rừng sâu hoang vu vắng
lặng, anh chỉ biết làm bạn với chim kêu vượn hót. Xuất phát từ lòng yêu nghề, tinh thần
trách nhiệm tự giác, ý thức được nhiệm vụ của tuổi trẻ: “Đâu cần thanh niên có, đâu khó
có thanh niên”. Ở anh còn có một tấm lòng nhiệt tình say mê nghề nghiệp, nghiên cứu,
sáng tạo và luôn tìm thấy niềm vui từ công việc. Anh từng tâm sự: “khi ta làm việc, ta với
công việc là đôi”.
Ngoài là người có học thức, có trình độ, anh thanh niên lại còn có một tâm hồn trong
sáng, cao đẹp, yêu đời, yêu cuộc sống, yêu nơi mình gắn bó, làm việc bằng cách tự tạo ra
niềm vui từ công việc hiện thực - đẩy lùi buồn tẻ cô đơn như đọc sáng – nghiên cứu -
trồng rau - trồng hoa, nuôi gà, cải thiện cuộc sống. “Thèm người” anh thanh niên tìm
cách gặp người, gặp bạn để trao đổi, trò chuyện thân mật và cởi mở, luôn quan tâm chu
đáo đến người khác. Anh tự tạo ra một cuộc sống ngăn nắp, khoa học, một thói quen chủ
động trong mọi tình huống và công việc. Trong giao tiếp ở anh thanh niên toát lên một

xây dựng chủ nghĩa xã hội.
Bài tham khảo 4:
Nhiều nhà nghiên cứu văn học cho rằng truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa của Nguvễn Thành
Long không có cốt truyện bởi có sự kết hợp các yếu tố tự sự, trữ tình và bình luận. Bức
tranh phong cảnh thiên nhiên đẹp và thơ mộng của Sa Pa đã tạo nên chất trữ tình, chất thơ
cho tác phẩm, vẻ đẹp ấy được miêu tả qua cái nhìn của người họa sĩ già, thấm đượm hài
hòa giữa vẻ đẹp của tự nhiên, cuộc sống và con người.
Mở đầu tác phẩm, tác giả giới thiệu cho người đọc về một vùng đất đầy ấn tượng. Phong
cảnh Sa Pa – núi cao với thác đổ trắng xóa, đường núi uốn lượn quanh co, cây cối rậm
rạp cứ chen nhau hiện dần lên bức tranh mỗi lúc một hấp dẫn: những rặng đào, những đàn
bò lang cổ có đeo chuông ở các đồng cỏ trong thung lũng hai bên đường, sự sống thật
thanh bình, yên ả. Cảm giác đầu tiên đến với ông họa sĩ và cô gái trẻ là bức họa lung linh,
kì ảo: ‘’Cảnh trước mặt bỗng hiện lên đẹp một cách kỉ lạ. Nắng bây giờ bắt đầu len tới
đốt cháy rừng cây, những cây thông chỉ cao quá đầu, rung tít trong nắng những ngón tay
bằng bạc dưới cái nhìn bao che của những cây tử kinh, thỉnh thoảng nhô cái đầu màu hoa
cà lên trên màu xanh của rừng. Mây bị nắng xua, cuộn tròn lại từng cục, lăn trên những
vòm lá ướt sương, rơi, xuống đường cái, luồn cả vào gầm xe” Cảnh vật được nhân cách
hóa sống động. Mỗi câu, mỗi chữ như có đường nét, màu sắc, hình khối… đậm chất hội
họa, vừa mang nhịp điệu thanh êm ái của một bài thơ. Tất cả như muốn đem đến cho các
nhân vật một cảm giác mới lạ, thơ mộng về một vùng đất, về những khát khao, háo hức
khi lần đầu tiên bước chân đến một vùng đất mới.

Nổi bật lên giữa bức tranh cao xanh bao la rộng lớn của núi rừng Tây Bắc là bức tranh
thiên nhiên thu nhỏ nơi mảnh vườn của chàng trai khí tượng: “… đứng trong mây mù
ngang tầm với chiếc cầu vồng kia, bỗng nhiên lại gặp hoa dơn, hoa thược dược, vàng, tím
đủ, hồng phấn, tổ ong,… ngay lúc dưới kia là mùa hè”. Vườn hoa cùng với màu sắc rực
rỡ như chính tâm hồn và cuộc sống trong thầm lặng của con người ở nơi đây, sôi trào,
tuôn chảy từ trong nội lực đầy sức sống và mộng mơ của tuổi trẻ.
Song Sa Pa không phải chỉ có bốn mùa mây phủ, cây phong, lạnh mát mà SaPa còn có cả
nắng: “Nắng đã mạ bạc cả con đèo, đốt cháy rừng cây hừng hực như một bó đuốc lớn.