}
_
L
_
M
U
e
L
U
0
PhanJ,
:
l'-J-o'
d^U'
4
Piiau
2 ;
Tòng quat'i tei
l:-óu
2.1.
iiiOt 30 ot VU dol tlifUg
U^ihléU
CUI
2.2.
Bai
cilene
ve o:rc
n^ULeii
CUÌA
XL
jun;-;:;u
.
^ ^
.
*
#
'
.
•
4.1.
Kot
qua
"uheo dei ciua trluli puat ta.'iìn
cua
puoi.
•
4.2.
^
un
II-
1-
-
-iw^
6
2.2.3»
Xt;
0
li^.
u il .,^ ou 'Oi n
u
u e u
P_.LianJ$
:
Doi tuiyng
va
phucn.j pliap
n':hieu
cu\i . .
35"
3.1.
Boi tupug ug;.u.ia cuu "^^
^
•
'1 -1 Oa "iix'o pi-Jx • • ••
>.1.2.0a
0-i6p
••
«•.,
,.
3.2.
PiiU'o'ug
p
hap
u.,.xiiou
cuu
. .
sS
3.2.1.
Puuo^ug phap
t:Ui
'^
éf
3
«2.6-
Puucng puap laiù tiju
bau
nl:àaiii ol^o
3.2.'?.
Pi.ueou,^
p
uap
'LLÌUÌ
toàu ,,.
P:ian
4 :
Ket qua
u.:iò.o'ii
cim
45*
45
3
-
4.2.
liicu tiUiX^'o cua
puoi
va
o^
u^J't
tui agiiisiii
va
l^vuu;;
n^iieui
c5„c
ù.„L:
caa pu-i
va
o
a
0
p
"j ^'
W
'.,l.W_L,
Iw-^i'.,
va 0.
r*
^*
i:'' ''^o
oa^i.
G-'.
uuii^
ciiOai-io -^
a»
Ì/Ì-ÌO
U;^,.Ì^
1
l'O'U,
^.5.1.
JuiU
ÙUUU^,
piia'u ul'hall
p.^ox
t
^ ^
%
au
(^
•'
iC
r-'vl'^
1
;••:
puai;
'i^u^u
p.;^:
^^Cii
^i-aU
O)::
liìciU
3."LC*.
P:ian
5
i\'r,0
1U:.VL
P-LUU
O
Ka't _u uuu
va
d-c-
Tal
t;j0
ra
u^iusig
hiéu dói Are
di
t: a^'ou
co
dinu
huang.
O^ria
u oàu pan siuii
va
ùiau sinh nl\du
t^o
la
u^ung
pha.'0'ng pliap uiol tioug
di
tr^^'-'^u cupn 'p.oiuj vp.t
uaoi,
d^c
biet duyc urog duag
xpLy'.;
rai
nìii;:
lupt ctipc
cac^.^
Ì^'U'^V;:
CUO,I
.:-i6ng troQg ch,an uuoi tliiu
sin u
-^rà uiau siua u •.aa
t;:^'
ti-ot.g
còv';'
tao
clipn
giong,
d^lc
oi^tl
a
p'.tu'O'ng
pua;
gay
oìau
ain.
nuan
tao.
Gau
day,
Aft""-vc ta
da tieu aa.au
ihii
iù'a^'-
sin'i nli-n tp.o
trer'
nipt so lo
ai
aa u!:u'
: oa
tr^ig
t".:iu
tiuia boi tinu
truiig
ai Icpi
bo
uuaa
to di
tr^.^yè^',
i \v
alali
njìBXì tpo
la
puiAx:/ui;
p Uap oc y
ug^3?.al
<5;i.
Baug
p
^ :^:ou.g pUap
na"",
qua 2-3
t Iie
ne co t
• S tf;o ra a
MZ
i.g
do a
• :
Jo:
co
hipu
qua,
ugriiala
t^io
ra
dòag
toan cai,
iV:
taug
triem ty
1^
ca'. cua dan
c-a.
Boi vói di
t:"uyeu
Àio
e,
i:-a^i
siuu
nuà.:
ti?o OUP ; •^ng
gop mot vai
trò
rat
auau
troug,
no
orio puep
c^^uùg
EU
au sina
n-iaa
t^o
t:cGa
ca
o' n
x'c
ta
va^i
c':a'a
u
\'G'C
ngiiLen
cuv.
niiieu.
Da co
Liot so
i;oc
,;>L.a
t:'éu
lir-nli •ag'.r.en
MI
cm màu
sinu
t'^i^c
u^iii^ui
tra: ca
onlp
va ca
chip (Cyr;ilfyy:'.s Ca-upio
L.).
Bay
la ;.'/u:iig
1^
•
ai
ca co
ura
tia.
kxuu
-GO
cao
•"•/ •-
rat
yj
ao cren o'
nr.yc
-n.i.
Ba '^iar cua
cnun.,:;
\»or
a'^i-'c
-Luaa ^ca-i
t>^.
':••
r
•
t.u
ngbipu Te aao -iuo
ij._
0
•.:., ;.
, ^
cu
ITguyen Mpng
iauig,
^glào tiu
Tran
Max
u^Iùan
vii .iao si:j
lu;uyon-
llliu
Uièn.
'Ghung
toi da
z'i^c
ììleii
cac vau
d^
san :
1.
T/ieo
doi cac
qua
tiùn/f.
phat
txle-a puoi
e,.e
ùLui
o'
cac lieu luyug
kuao nhau deu
tinu 'crùng
ca tre
più
va ca
0
ìiep.
3»
1-^guaen
Ci^ui
op
nULom sac 'cue
cua
puoi
va
ca bòo o
lo doi
chuQg
va
tuf
u^Iuem.
4.
-Bù'O'c
dau su
dimg clioauol^nli
x^o
t'ian-d
co"
GO^
l;,-
"uliuyet
daug
tin Cciy
c-aa
cacu
tgLong.
Bai
vói cuaii
nuoi ca
uiòu iii^ir
cuug
hoan 'i;oan
dung.
^juoi oalaiu-»t ngauu cìiau uu^l
d-ang
dapc phat
t^len
mpun.
Oacii
day
kiiòtigl
àu,
'-yloo
iv.iu'.
tl'^ac
ca
aaug
ke.
vx
v^i"'^
vit^c
cuu^
cap ca
cuo
nliau
dan ngay caug
puu tliuoc Uiùeu
vao
Kua uaug
gav
;glong
va nudi
duvng.
Cou
HJULTX
da tien
hauli tìuian iioa u>d.eu
lo
ai ca
truo'c dò-y
con la
oang dai a
e
t^o
ra
niiuU'.;!
goc
o'
ciiau Più,
duyc
du'a vao
nuó'c
ta
dox,
ii-jii\
lSi'3> Bay
la
mot dui
tuviig
co y
njiiLa kinli uè lón
cung cap
"uguon
GIIUC
àu
giau
id^
va co
già
tr^
yu;.ut knau
cao.
Uu
diem
u^^i
b;.t
Glurias lamiera Icn nhau oat
du'o'c
o
no
Edouara
n^ng
12,^ug
dai
1,3m£gJ
Ca
tré
piò.
ló'u unauh
gap 10 1 an
-cx^e tràug^t^-e
vàng
cua ta.
l'iiLi
giau nudi 1
nair;,
xz'è
pirn.
co
xhé
1
cn
GU
1 idBXi
2
kilogam*
tép, ca
u :i,
d^u.
;
v^.
a uat;
d^
- -^
tuàn
raam,
giun dà"G
dea
b; t
caru,
ba
di-vi,
OM
TUOI., :d'ian
l^'o,
phan
ole
C^l
(5
nuw ta
da cUo
lo
ai ca nay de
u.jan
tpc
a-uc.
tua,
2.1.2.
Ga_cuep;
Ga cuép
(téu klioa
ÌJO
e
la
Gypxinus cai'plQ
L.)
là
mot
txong
cac ca nuoi
c/iu
:-^^x
cua
nljdeu
nL,xÌc,
co
,gLa txv icinii
te lón nen
d :o"-c
nghién
c'u
x^at
k^^
cac
c.n.
"Gxèa.
d^ic
diam ±L truyèn
(va.v',
mau sac) cua ca
o^iso
^.:.vc sL
dung
ahu
cac
da.u
di
txTiyèu UUiX''kex'') tix^ug vlac
tao mau
;J.U-^
sau
uay.
Thom
vao
do,
ca chép cai co'
'GOC
de
lón nuanh
ho^n
con
due
S-^/i'
i.t:.eo
Keoslea
'i9t>1/-v-*
d
cà co the
piif^t iiLen
4
Uiiom
'X£.XICL
tx^^ng ;ìi Giiiyen
:
- Su kuàc nnau ro
ret
ve
Ì-Lnìi
'Guài
-
i'i
;ai uhdu xt
hon
3:a
ve sinh ly d
.yc quyet ^\va
boi
m^.t
gen
va
cnuiyj
di
tx-uyèn ah ichóp ch^t
cue vox càc dina
lu^at cua mendeu
(ahung
mau va
su
khac nnau
v^^
tUauh
•
pnàn prò ti
t cua càc me va càc
co*
quau ci a ca
(nht,i;-
vLali
tx-'png ilo
a 3inh).
-
iviox
su sai kuàc
'-lèdi
lac"
so vói
bina . . :ong
(di
Iun;i)
di
truyèn
mot
càch phuc
t^p,
thuang gi:.p u
n-i^JUg
Ugo
ai).
È.
Di truyèn
bo
vay
o'-
cà
chàp.
Batig
nnung cong
txluh
cua càc
aaa
bàc
:]oc 3a Lan
E.Rualzinxtci
duo'c ùien haim
'G-V
al'}x:-:ar,
uam
23,
^ c
u alea cuu
d^^yc
tien nann
a
Lieu
JCO
cua
l'ang
o'
ca
Ciàp nuui ox-ong
ao,
co t.ue
puan ox^t auyc
oa
kxeu
vay co' Dan.
Oac ia.t>u
vay
nay
da.p'C
xac
oxnn oox bipt
su
"GO
nop
caa uax cap
g-U
ox tru;^/e
dpc
l^p,
do la cà cuep va cà
siy vay
co'
uieu genSSner
va Ssu
Gà cnep
puoi,
uuu
v^y
gen
u
o'
cà chep la
g^uv"
cuet txong xxTih tr^ng
don^
hop
tu*
(kl'ii
no
gom
hai alea
u).
hgu^i
ta do chung
min''
auvc oièu
uay
tiong
càc
tixL nghi^m
l:.ti
cà
onép
"tran"
va ca
to
hax> •.'eu
aèu
cìx)
the
xia cou u) su'C
Gen
i^
va n cung
na\x
gea S va
s
vói muc
U;
-uhàp
ho'n,
anh nu'ong khòng
nhung
den vay ma con deu
U^ÙCÌU
\.XU !. '^.r-^MQ
khàc cua
oà chip aiiu oO «la
vaU,
so
Gi.;mang,
so r a,:
-^au,
kha
uahg
ly
trong
càc
ca
chep
va^r
KÌIL
dung
puép
lai
ph'ii ]5xph
vay (SSa n
ix>^c
Snnn)
X
dan (ssan).
K:à
lai uuu
G'-a
neu
ca
chep vav la
av::i^
hop
t',.'
u^a
"GOan
bo
Gne iip cou bO
j ,
su co
rucit lio^c
vàug màt
mpt
se
i't
;en
d^iC
biet
:
-croi hDp.c làa
.
Deu nay
nga'oi -ca
da
xàc
l^p
duyc
triTnh chat
di
oruyèn
cua mot vai
Kit;u xaau
sàc cà cuep.
ivlgu-òl
ta da
ugiùèn
cuu ky
SU'
di
la
a.ut
bien
lg,n,
nhung sue song
tUiap
iion. Bièu dàng
luu
y la cà
C:L'P
xauh
da
"iirox
cua
Balan txoug ngpi uau
lón
nuauh ìio'n
n'^iieu
so vói
oà
^uàp
"bxnn
thurag"
cùnò
tuoi nhung
tx-ong
nai::
ouu
hai va
nhàt
da
tròl
(gen b)
u Izraen duo'c ngixLeu
cuu
uy.
Ca
oa ia.eu
mau sàc deu
dup'C
qui dinn
boi
càc geu
l^u
di
txuyèn ai.c
l^p
-co-
lepi gi&tt sue
sózi^
cua ca cou mpt càch
dangke.
f
a^ixa
cua
^en
nay la de
daah
dau cac
dòng
sic
or ca chép
Vipt nam va nhatla 5
ca chép
canh
lUi^t,
mau
ó&t
Tang,
txm,
nàu,
den
va e© don
ahièumàu.
Theo
V.Kataxonc
cac
thiJ
ca chép co mau cua
iih|Lt
co
drpc
là
n
ho'
ahurOe^
to
ì%xp
cua mpt so gen
l|Ln
s5ng
cua cà chép con nhung
dong hjyp
tu
ihl
hau
nhi :
chet
hoàn toàn.
Ngux>l
ta hau
nhu diu'a nr^iièn ciSu ^
cac kieu
màu cà chép b Viet
naa va Indonexlat clii
biet
raugmpt
so
trong
chung lón
ch|liì,
2«2.2
The
airàem sic
cua ca;
Nhung
dinhlu^t
ca ban ve
tà> tfrxh
cua the nhiem
ng
nhus-g
giót hem
rat
rpng -fu 1&-176
dei.
Son
cà
mipu;;
tron
dup'c cMa Issa
hai
nl-jcm
:
<3 bpn
kixLn
so the
nhicm sic
dao
douQ tir
42-52,
eoa.
a cn mut
dà
chung
tàn:
leu ro
z-^at
va
3'
d^c
bU't tio
ug 1
ep
Cti.
So the
uhiom sic
cua so xt loài
eoa
sotx:
don nav
thucc
ìiiiom rat co^aày t>Tl khòng
1 ón
llu,
o
mpt so
loà:-
khòng
qui 4
Trong klii dò tìix BÓ^IUO'U;:
Ai)i.
tr>
ag
nìi.a
te
bào
boa
cf)
p'hoi
nìi^em sic
T£;
SO
lup'ng
AB^,
lai
hol
cao
ho'n
auurn:
Ioni
ph^t trlen^va chuyeu ììm
han.
BÌ:o.
tian
là càc bi:
càu
òi.
ca
r:o':
t'iucc
bp Ca
'rxac.
ca
Mk ca oua
cà lieu
iiàai.
Trouo
da so
truong uo^p a
chù
yen
acls
cài gol là
s,.
lién kéx ucix
u*'>'ug
IJOJÀC
là SU' chuyén
dopa
kieu
Boberosou.
Càc tne
nlìiem
sac
ca.a ìinuui
CfiP iàiàc
nuau lién ket
voi
nnau
( Guuò'ng
màt
m^^i^
tro::g
càc
taia
dòng)
va
ket qua 1 a
yLxili tìiàun
da boi
xio<
haii
dà xay ra vào
giua
ky thu
ba.
Troug
iio oa oi^ép
t'jx
d^ing
da bui the là cà
chip,
iriax
loài cà
diee,
hai loai
oà .3ax''bus
va
mot loài cà
h
IT^iìii-tu'
(Antopxge
hugeli).
Ò
j-lt
oa bpn
lì-ay
so
-ishe nlxLem sàc gllu gaug
10 4.
6
mp-G
so loài cà
::^.X0X:^:^
co
iiì^n
t jp'ng
phà vo' cui
xu^^t
co dinh cua so the
nnxem
sàC.
6
nhuag
cà tue
iiaàc
nudu,
dai
k^xL
o'
nht'^.g
te bào
kiiac nuuu
caa
uiot
cà
&ué,
a'
l.:ong
uha nMem sic
xay
ra
txong
klix vàn
j;Li.^^
uung so
cauh
cua the
niiLem sao va ce
so
cua
no vau là
nhutig tìiay
doi
ve Cau truc the
nlùetii
sàc :
s,^
lièn
ket
cà-c
tai
d,òug
va
nguox
Ipi
la
SU'
tach càc cànu
u).
Thix'ng
càc
phòi
dan boi
^ha nhung
song
dup'c.
B9n
tam boi the (cà bp là 3u) cung 'a^^r
-:Ui't liLèn
.
A^
olxx.
ass^j
ca
kuL
s^'
'hiu izLnii
là bxnu
thutiig
do
u co.i
cai
:hóng
co
s],i.'
giam plian
va te bào
tx'-ung luong
"JD
au ou
su
pliàt cxl.ea
phu
'chuoc
vao cac
tiio niàem
sàc
Cu.a
me. Troug
nhung
dàu ca diec
b^c
gau
mpa:
gioì td^nh
(cài) va
iu,-t ioni
cà
ul3D tro./g x)o
cà Cuép co' ràng
Boecilxopsis
txong
tut
ca
càc te bao deu co
bp cam
bpi the.
KiiL
nghien
cnu 'aìi'i:^ii
cua
[^
hùi mot
so loai ca
ìo-uh
te,
nguol ta
da
pliat liL^u
x^a
e-
ca uoi khi
xuàt iiLen
d^ang
tu
bpi thè
(co bp
ohe
niiiem sic
gèm
4n).
' D
2.2.3.
Xàc^jg-^uJl ^é>i-jJl_tìrnji
^o;._cà.
Baìag phuv/ug pl'xap 'i^e
bào
Ijpc
CO
mot
thè
niiiefa
sàc X
va mùò
the
niàeni sic
Y.
TnS
miLem
sàc
Y cikj "Ghucng
co
kxcn thuvc nrio
hoT:i.
xihung cà;t
c^un
thupc dòug
Z.
maciaatus (Poeoil^a)
tli
con cài là di giao tu
(\^Z-ZZ),
nhung
o-Merico,
troug
càc cnung
quàji
t;u
yóu)
va
W
(cài
mfinn).
Càc
eoa
caa.
co
thè
co ba
kicu
u.iàn
k.u^c
nhau
(WY,
WZ,
XX), càc
coii UÌA^C tlii
co 2 kieu
(h"Y va
XY).
r
Trong
da
sS^'c
pnep lai ty le
gioì
txnh là oxnh
^Uvòni::
+ +
+-t
5
ZZ Z ÓYY
=
<^^TI
(lOOxfcT).
Ce
che xac
dj.nh gLol txun 5
cà
criL.a dupc
xo
ràn^.
S.::
"d-en
he
a co
'Che
theo mot
txxjug liai
huóng,
dive
là
-ix
giao
u.^
(ZX-
TI)
1.10p.c
pxiL
cno thay chung cung
giung
uhi,,
Poe-
cilia
cung co cà
xiai co
che xac
d^uh
gLol
txn.^.
Dp„c bipt
du^nz chù
y là
txon:;
càc dong
cliàu
Più
Tilapia [i-Gsa'-'raoJ_ca
ca
Cai la
•u;^
giao tu
coix
o^
ma
Lai (cuag
n.i^p
t.^
ZÓ
P.ii
(YY) =
tó M (iOO>i)
Txong
txu:ò"ng
nop sau tap
ràao
s'è
cho ra
ifflàn ca du'c
nèn rat
Ipl.
Cà
re pM
duo lón
niianh
ÌÌOU
cà
cui;
u.
oài ra
su
/àagm^t
cà
co'-
se
lo^
tru kh'i
niixii^
idem (XlpriopiiDrus helleil)
hai loài cà de
con
tx-ong
giong
Limia,
cà cà'
(iviacropodus concolox^)
va
mut
so loài
xCix'c.
i>(ipt 30
khòng
ni.io
càc loài cà
khong
co
trie
niiLt^m sac
giói
txun ma tu;vo
s,u
là
dt^ixg
v*^t
laxt'ng
txnh
d'^ung
thol co
bang &nh huon
g cua
hoaaòn due
(testoa-
texon) va hocmòn
cài
(est^flMx^)
•
u.hà
di
truyèn
.JOC
uhat
Yamamoto
(l9ó5-l9So7 kiiL
cho them
Ijocmon
vào nuóc da thay
duL ho^n
toàn
^loi 'InTuu
cu» ca soc
-
nho'
pniiX;ng auap
nni^
co the thu
dupc tx-ong ii^r^u
the toàn cà cài
iic^,.c
lio'
lu,uug
va
tàc dpng vào
giaaj dofìu
nriat
dj-un
co the
lam
t.^.;.
d^^i
duvc
gioì txnii
cua mpt
so
loai ca
vùi^x Ca
vau^^,
ca
soo,
ca
id.ém,
TO
phi v.v
2.2.4.
C.£e^i>iH3ìS.JiAi& 9S!£ji.
i 2Jhl_cà
:
2.^.4.1
Cac
lìatió,
lopt
(theo
fenotip)
là
L^U
Ipi
làm
giong nhung cà noi
b;it
ve icieu
hln ii
so
vói nhuà:,j
cà
cuxig
tuoi
v^
kxcn
thuóc
thàn, hinh
daug
ben
ngoài,
suo
son^
pl'iau 0ioat
mau
•oj
Yièc
cà bo mp tueo the
l}p
cou
aoi c
ao
s&nh
.
^f
piiam
chat cua
i^ay
c^p
bó me.
Thuc
chat cua chou
Xac
ca
the là dành già càc
id_eu
geu
va
do
cung
là
vxi di ^^ui
cua
phuctig
phàp này so
voi dajiU I9C iiàug
lo^t.
piiàp
lai :
Lai cong
ngràè|) (lax
kinh te)
dup'c
tien
hàuu
de
chpn
ÌÌLÓII-J
va
nuoi
-^he
li^
con lax di
iiop
t^
ca'-;
-l;.]
e
n^
dàu tieu. Uu the lai là su
lon
nnanii,
s"uc
sói:g co.o cua
cou lai.
hguìil
ta
nhikig
noi ca
mol
tren
ce
su thu hut
niiui^g
d^c
diem tot nhat cua cac
dv.ug
à-^xyc
t^p
giao
va
dàng tuoi
nàng
cao txnh kndng
aoug nuàt
c{xa
d^an
tx-u'óc kiii
chpn
l^c.
Lai
toag
hpp
ctvc'C
A.I.
Uuzenia
dung de
dung trong
cn9n giong
ca ia gay dpt
biàn
nhàn
tpo,
thuc
day qua txinh dpt bien
o\ni^
càcii
su ly san
phcuu
aiuu
due
cà
bau
g càc
prjoag xp
lon
(Ro'n-;hen,
GiaZT,
uotion) ijo^c
càc
Iioa
chat gay dot bien
i^eti
lenimiu,
nitrosiouetil
uré).
uhuìig tlix ugniem
^^^Y
la
tàng do
khong
dong
niiat
cua
càc
noi
duye
c:x.n
p-óng
va nho
tue
ma
tàng
iiLeu
qua cua
choii
1;JC.
Su hieu biet ve co cne di
truyèn
xàc
dj.nh
;,;LÓ1
txnh
a
cà
va
vip
-t>pe
jov^o
cai.
Mot
phucng
phàp
rat
ly
thii
vu
dpc
dao cua.
cong
tac
c-ipn
gióng
la màu
si^ui
luvng
box.
-
Tx'-uiig
pliàt
txlen
sau
ktd
tLiiu
tx^uiig
XUÙ
uuL.a
chuyeu
là nhanh chong
tpo
diK/c
dOug &ng
hpp tu.
uì^Uìjg
cà
cfòng
hpp
tJ'
uuu
vie
rat
càn de giai quyet
i'ìhii':^
Ioat
vàu
de
quau
ti'oug
cua
phuoTag
ph^p
c'-j?n
^otii:.
+
+ 4-
2.3.
Li^ch_^s^u
càc tàc nnan sinu
lipc,
v_t
ly,
h/a
/ipc
i/hung
tx^ung
tx-lun
san se
dmi
bao
duy
txx
bw>
nlii*Sm
aac
tue cua
ce
tue
Uie.
Pau'OTig
puap
txa.ui
san
na;";-
all'oc
ap
dung rat co ket qua
x'à.ng
cri
chep co the pnàt txlen
tiinh
san
k.ii
xu*
ly tran g
bang
un'oc
bvt
cua
ììguol.
n
i
M.^yf^t^
.
n -
YJ
Mgoai phuong
puap
tpo
^giao
do
tpo do g
-ix:
an
a^.c,
phu'ong
tao
ohu siuii duo e Bo vero
tien
iiaaii
dàu
tiaa tx^on
c^^u
gai,
G-urdou
tien
iiann diuig
txa
c^.^c
txm
gxct
nii-an traXLg
ocn
ham
phi
As-ta-u-x-óp
dà
ngiiien cóli
phu
sinh
Xr^n
tam
nhxxnz
ket
qua
cln.
hai
txnh
tx'ung cùng
thu
'cinn
i^ipt
trun.j,
kxh.
vao
trung
hai
nhan nguyèn
^
du'c
dup'C
ket
hup
voi
nliau
t^ao
nèn
h^j
niiiem
s o
thè
luong
boi,
dàng thol
vói qua
txxuu
tiiu
il nu
bai-g 'cL
nh
trung
ca
tràii
co
kiiong CiXì.eu
xp,
CÌÌD
t:iay
trung pnàt txlen theo
con diK/ng
pnu
^au
cung
chua
co ket qua cac
Tneo
oc
che
IL tx-uyen .jLol
txii-,
ut3u
tpo dup'C
iiàu
tue
puy.
sin.,
txun
tx-tuag
luan:,
ni'd.TjXii sàc
the
Z con mpt
tiuiì
truii,';,'
kiiac
maug
nràem sic
th^
Y
iio.ac
se
co tru'o'ug
xjp*p
cho
x*a
con
'j^ ^c
jrY.
r^eu
dem oou d.:c
^"'
1;.!
voi
con cài XZ se
t^o
ra
t^o
dup'C
dàn cà
thuàn klxLet
ve càc
txnh
trpn ;
ui
truyer
Boi
vay
trong
clipn
giong
ca
phuong
phàp
gay
rn^xx
^na naun
00 ^
t-AO
da
duyc
ap
duug.
*>s.^?t™:—• ™:-;-?.v^ •:'•*•.•?^^''
?W*-'ti-'
rf tifi
,"•• •• '^''••
niiiom
a'c^tlié
bo
(Sìfelson
1940; hay nói mot
càcu
kuàc (theo
Berg
194/)
":
"Màu
'ÌSLTÙI
tue là
siuli oou
cài".
Day
cung là
nhuì'ig
die;.,
sai
kiìàc
ro
r^t
giua
m"u"
scuuu
so
voi
»
* .
M .;c dp Tì'ae.t tilen cus
phòi thu du'oc lai
TD-UI
tuuoo
vào
mot uLeu kipn
kuàc
uua,
do là
kuà
nàng
du^;
oxl
bp
niàem
sac
tne cua
mp iì:iXong
giau
n aem,
co
agiXia la
O;J
n^L
JUI
saC
the
CU& UIC
la
l'-'-vag
già
da su
d^mg
cà diec
b^iC
ni :
uG hlnh
tu
nllen
de phat
Xii.en cac
d^c
diem mau sinh nhau
tao a o&c
loàd.
cà khàc. Su
siuii
san mau
3,
ini ò
cà
phai
co
s-v
tàc
doxis
cua con
due cu»
chxuii loài do
l3Dp.c
don
gioì
'^xiia
vói
a:>n
auc
cua
lìkii:;
Icpit
cà
kliàc nliic
ca
olien,
ca
S^l''^
diec vàng,
cliacìi,
thpi'a chu
ca cà hol
(Rv:jiua-sop Golovin^disda
1954
va oZnr su
19o5,
Tx*è-ro'-ph«is
19o8;.
Ket qua qua
txxuh
lai
e.a
t«i0
(Gopova
1954,
Lleder 1955, 1959, Busnita 1954,
Graobir i9o3p.O
-
^9
_
Ben
c;inn
màu
siiin
t'^'
nidén
co the gay
miai
d-ur.
mot
càch nhan
tfio bang
càch dùng
oàc
tàc nnan, tàc
dpa
; leu
•cinh
timig,
sau do*
uiox
cho thu tinn
voi
cu.
tru;;àu
cuji.
^:-;ì-ao
tu
diJC,
dàng
thàl
vàn
^iu kiia
nàng tnu
tiuix cua
no.
2.
Knoi
plipc
tinh luong boi cua
iip'p
tu
(tue làiàiu
clx)
n.aàj:ì
nguyèn
cai ket
lu^p voi Lhe cp:c
thu
2).
càc pUucng
piiàp gay tpo
màvU
tuong
ech.
*;àn
1911
oiig
da
diCxi-mina ring
icijx ViU txUii di u tru5:ìg
oau :;
iiiiUiig uxun
tru*.^,,;
uup'o
o^x,
eu
jqj
ti
a
Ronguen u
nuuu-;
lieu tnap
tlix
ty le
son";
or
ahci
rat
tuap.
Sau
dò
tau^
•L;MMrlg va qt-ii lui^t iCm
da duyc
ggx
là
hl^u
ung
rlert\^lg.
Dieu
x'ì'xy
da
dupc ULdeu
tac
.gia
cong
ni"i^i,:u liii^u
dxig;^
hertvàg ueu
x*aug
h
lieu
clùeu xp
thàp
ti
a
pxiong ^Cfi
anh
huxj'ag mpnh do'a
bp nhiom sàc thè cua
tinh txn-ing
gay oien doi sau sàc auh
vao
aia
trliiu
:/-,iu
tinn
voi niiàn ti'uiig diip'c
nua,
lue
no no uai co
V^u?,
nxu'"';
kxcii thx eh triiig
phàt
tj.lau iiià
thol.
'/x
v^^^^
puoi
pxi't trién
voi
bp
nxàoi:!
sic
tue don
Dwl
cua
tue,
auui
pnàt
ti7L*:ì doti
1955
Rugh va Giugoton
da làm
iuau
sinh
aiuìXi tpo trtiU
cà
ca^hi
Pundulus heterociiitus
va càc loai cà
kiiàc Dan nà^i l95o-l95S
•leifacn
dà 1 àm mau sinu nhàn
t^o
tn^n olipch
Liia,.
:uxrLus fossil
Ty le thu
tinii dupc
xàc diuh
bang
t •
Ip
pnàn
0.^1;
cua puoi.
ó
lieu chieu
xp
cao, piiàn lón càc puoi
x;^, che
tinn trung cà chpcu vói
liàu liLpTig
dJOKR
zìa.
thay tinn
lirun
g criuyen
dpug
ch^j"i:,
duu/;
lieu lan
nhu'bOO-IOOOKR
tra
li
ah trun g
knòng chu^'-t^n
dQv.,^
d:iyc
nua,
nhung van co mpt so xt
tiuh txnxng
con
Iicpc dv-a ^; thaui :^a
vao
qua tla
nÌÌ
tÌ4.1
ti
u.J.
4c
già sau
uiù
thu
tinh
tlTx
thay co su anu
hu'S'ng dèa
phòi
va
muc
dò àiili hu'oìig
ty le
vói
lieu
cijieu
xp.
h'aiii
197Ó,
Staih^^
uà
1 àm
tljx ta^-^hipm
mà.u
:?àa}ì nUan
t^o
trèu
cà
trilli
co. Thu
song cua
dòt: g trà*ù
co
.,o'n aiól
txnh cài này rat là
t":àp.
Eleu uo
co the du'a ta
ufii
ket
~ '
f f
0^
V
00
xupn
CIJX
ii3a
su dung
m.:^u
siuh
niiàn
b^o
a
nnuii ^ d&ng
con
cài dong hpp tu ZX
va coii du'c
di hpp tu
T/,
Hert\vig h
2-3KH,
cpn
a lieu
lOO-aaviì tlu
t y le
phvi cuot
va
dj.
deng giani dx
n^jxeu.
uuidig puox
puat
trxou
à.'^c
^.i .ong
cbiem ty
Ip
rat xt (khoang
3>
so
voi tong
so trung).
ihutaig
phòi này co
sue
son,:;
khà nnung niiip
'dipu
tàng
va
tiet tinii),
txoug icui
do trong
30 cac coli uuL
chung
cung tuoi, da co
nnLou
COLI
co
du nhung
d;ic
txuii
uà. Trong
sa
8 con do co 3 con
h'uui
tup
bxnh
uauoTi^:,
1 con
b^.
cliàt
do
kiiong may, con 4
con
con
li3i
rat coi
eoe.
the
Oiitìt txléa
khòng tot la do muc
d».
d^jn'
Ivp
qua
Cac.
Bau
QQ
Cuep,
oiipcl;.
cuDg
la
mpt
d^ji
uUJpng njiien
cuu
màu sinh rat
tliup-u
Xwl.
ho cho phep
ngarlèn
c^ju.
r^.t
vi mx
Cina txlnu lu'cug
b^i
iioa
ve mpt ta bao
Ugliien
cuu te bao hoc màu aiuu
pi'3oug
z^^.
co
u-iay
:
Khàc
vói
mau
siz^ai
tp."
unien
o'
e
a
di è
e,
ò'
e aaon
dàu
tinn
tx^uìg Vd.u giù
Kiie.
naìig
oxen
aox onann
nuan
nguyan
d^co
cua oa diec,
piiiui cuia meioz Ìi
xay ra bxnh
thv^'ng
"và '^ililJ.uc^'ig "epi khol pjip-c IÌ;-;!^
t^:euii
l,ànjnan
cui a
melo%
1
do
,;vl^c^
tao nen
cax
go^
la
Uiiaii
n£^yen_
cax_
tiiu;
2.vr:.l
v^y.
sau kni thu tinn,
V
^JOU
doli
bpi
tuo'ng
lai se
t;'ày
: mpt nhàn
Xi,:\x]j%n
UÌ-ÌC
va
hai
nl^a
nguyèn
cài, sau
xìay
I\Ì\2XÌ
nguyen dp'c
tieu bien
olii
cou.
If^i
hai nhàn nguyèn cài ket
iipp vói
n.iau
tpD
n^^a
puoi
luo'ng
b.6i
cài.
So
ràng ve co che
khioi
pupo
tinii liiSTig
bpi
o'
càc dpug
doli tfnn bx bión
doi
aiiitìu
di^a;
do
co
Iion
c-^irca
<^n
vl^c cliuyen
san^;
muc
dì-
X-sx
bpi.
(5 tieu ky cua 1
àìi ph"n chi
a melos 1 tàt ca
uliiux sac tiie
deu
dcTi
trj.
khòng
:-::a?'
ra tiep
ht^.
ó
khu
bpi. Tuy
nidòu
qua
trlnn xìi^y
khòng dan
uen
._p.ara
Xihè^o.
vi cuóx
cùng chung lai ket
h<^v vói nliau
thành
mot tam
tx-ung
ky tam bpi.
SGU
kià pi:ian chle uguyGn nìiion
phu'c he tam bpi dan dau
iixan tliành
xiùàx-^
nuuyen cà's
<i3r-^
la làu phan
cliia
duy nhat cua qua
tAnh tliàiuu
thpc.
.^hu
v^y
o
tn;rc
te
iiai
gen
tuo'ng dorg
cua co
tìie
me chi tàch ra
t^i
thàl sau
dò Ipi
k e t
ì\ar>
Ipi
vói nhau nhur cu,
boi vgy mi-'c ùs>
dong hpp là
100 JS
neu
khoi^
co trac doi
chéo.
Qua
trlnh
này da tri
hi^n tit>
ng
tlif
nghièm
tren ca chép oua phàn
ta da va daug
l.am
nhuVig oiai
phap de
Imi
tàng
t*''
le
cà
luoiig
bòi mau sinn hay
làsi
tàng sue
^-o.^ig
cua
phòi màu sinu.
Bou vpy
sau khi tac dpug tia
Rea^.ten
leu tinh
tx'ung,
cac tàc
già da
dung mpt so tac
Uiiàu kiiàc tac doaglòn
trung thu tin h vao
Uii^iig ^±el oDpn
sau
kcrl
thu
l^a
traiia
dà
thu
tiUii
co
tiic
u.^uiv;
ty
Xo
soi'
x-óa
caci.
Ss) ^^^ \
Vz^'
dolo-^/xaxicaia (19^)5
rr,
-ro-plias
(19\'
o)
Pur'd.aixX.(19o9:
-
thong bào
x'aug
voi
dieu
KI^-U
thut;Tig,
càc con màu sinu 2n
oln.
Cac thx
nglupm
uà." duyc chung miuh
tx^OLi
cà
ben
(Pxeurouetes
ptautesse
L.)
va
cà
oan
uno
(Pl :t:_as Plenus
L.) là ' tu
J-aC
hai. Tuy
nìTlen
ty
10
són^
era
oà^
i.Yu
sinh
rat
tiiap.
Vào
nèin I9'r3-1975
Stanie:'-
chxei
d^ip'c
0,
1"C*,OA'
cà
bpt la-ong
bpx
son^ì.
j.^uu'iig
khu x,
Ipnh
4^C
vào 5-10'
s-u
t;:.u
ti.
.^i va ic
eo lai
txrjng
90'
tlil
co
tiÀ
tàug ty le
L:à.u
siuu
1-JX>'ÌX
g bpi
x.u
tÓi
con màu sinh
lu'ong opi
v^n
co kha nang
h-^xi
tup.
VÓI
nhung
phu'ong
phap tra nghipm
trèn,
ng.xàl
ta
iiiuón
tpo
ra nhung dòug cà
don
txnh theo
3'
muón .
Ugàv nay
n'.;uxjl
ta dan g nghien
ciax
kha nàng dung tàc
nnàii
sinh
ÌÌQC
d'I-
1
zìiiàt,
tài
tilnn
s^ci
phu sinh dea
chuyè.i gioì
txuh,
Uxiat
là
phu'ong
puàp
mà-u
siun. Tira
nliau
hàng
lo
pi;
nh"u:.:
oou
m'au
sinh luong
bòi
khòng
cui
co y
nglila
tx-ong chpn
:i
ong cà,
ma
tin.et
elio
tiip'c
te n
hài'i
giong va cac
n^jixLen
càu;
'1 tro/on
"/i
neu muon
d^t
doug
dc>uz
hop qua
CÌ^ÌI
phoi
«l'il
piiai can
4p'iè
the
hp.
Màu
sinli
là
iaot piivx)'ng
phàp
x^lt
dan ^gian va nr:anh
C/iong
cua càc dpt bien, c6
ths
tàch càc
dpt bien, bo geu co
hpi,
clìpn nhuttg ^^en 00
lol.
Mau sinh luong bpi là
phuong
phàp dieu
kliien .lól
txnh rat co hieu qua,
tpo
nen dòng
dea
,gióa.
tana
or*i.
Làu
sinh riàng
lopt
se
d^c
bi,:-t cali tliiet
troug càc truong
h<^^
phai
hpxi
ohi sinh san
vói mpc
mól, co the àp dpng
mau ^Inn
trong di
tx'uyen
so
luoìig
(A.
h:^g^J•^
Csan^d.
1931;.
t>oi vói
loài diec
bpc,
mà.u fi
uh co
tue coi là mpt buo'C cua su da bpi thè hóa.
+
+
+
- ^
- .
Da. bpi dong mpt vai
txo
lón txong tien hoa cà. Theo
Va-:d-
li-ep
(1977)
/"35_7 óiàn
55 loài cà. (txong so da
ULÙiSn cuxi)
ox
eu
K
.
Ì.'
:
e cua
i v
u.?
r ^
.„_
^,^^ 2n
a:-gL
cà
chep làm
iar;i
n;_;uàl
chót
y
a.hu'
là
ixpt
doi
tivcng cloàn
nuoi cong
ngliipp.
ugoài
x^a
a
cà
sai
kliàc
sau
sic .ciua
màu
sL uii
tp'
ulilCu va
màu
sinh nhàn
teo (da-lo-vinx-kaia
l9^)_y3o_/
.
hfpax ra iir-ct et in
no cou tao
itua iiau-»
sa: duu.
x^n^i
mt
mi
-^ %
Jt
rai màu
sinii tivi.*c
u;vni£m
tx^
a/: cac cong
txlah chgu .long
va
txong càc
-a,
^wu ^.a ri-p
Txlò-plias
1So3)
/'37,
42 7.
*
Uiao
K^jn_;
to
Uao ri^c
•.i.^a.
ÙX^-H
cua
O'-^^c
.•._i.^.t
x
.a.
p
lio
huy tuoi
p".xa.n
chin
do-
làu
oieu
cJilt
càc
piai:
t.cpratein.
tàc dpng
cii-oàng nlxipt
dà
tàn-
so
hpu
the mau sinh
luo'nr^
bpi
leu
rat
nlaieu
y^"24,
44_7 co
tlie
tal
dOyi
a trpch
va
chop. Tac
dpnf<
nhiet co
hxÉu qixa
han
Cala <i:;iai doan enafase II
doi
voi tx^pch ^"44
7^.
Gay
clioang
Bé-la-e-va (l9o5) /"44 T
cho biet
là càc con me
khac nhau
co the cho ty
1^
uàu
sinh luo'ng
bpi rat
kiiàc uliau tu 0
deu
ó2/>.
<3
txxc ,
cau
klà
SU'
dung
cho
an;-
Ipnh
da cho mpt ty le
'^,Ò.V.
é^un
X^-:OTÌ^I;
bpi
cao
/"45y.
Curi,;
vói
vói loài
ma.
X10
•
tr.iX^M"
lipp
^ìk"^
ng ^i
ta
uà u
1
'
n.::
^.àt
hopt
txnh
nh%n bo
bà^n
su'
^cuót liii-u
hàu
'iiie ióu,;me
va
hoàn toàn khòng
co
biau ìùSn
txni
lai.
Khi theo
doi
dau leu tól
60/*J.
IJghièn
cuu
tr^n;":
thàl
tu^^-ón siau
due
o
càc
a^a
i^àu
sinh^
Ga-faeux-ki,
U-lia-:cò-va
va Txl.6
phasi/^^SSj^
cho
biet
t*:X
ca càc con
chép
mau
é.xhi
deu là
co.,
cài.
Kln.
n
.ixiSn
30/.
Càcnhà
nghien
cuu
Hung
c^
de
XLJ-Q.
phnoir;
p hàp thu
Vi'xì^n
càc
dòng
nu'a
mau
sinh.
Do là càc
dòu.;
2 i ól
GXUU
va
cpu
huyet
cao,
;.,au
co càc a?
u
cài mau
sinh
va
tho.
i.iàu
sinh
a
day co vai trò nhu
mot
cài
•'sàn;,;,^'
ma aia
moi
the
he
lei
loàìi oo
cac
^jai
khong
co
Ipl.
Thieo
h'agy,