Chuyên đề thực tập tốt nghiệp GVHD: PGS.TS Phan Thị Thu Hà
MỤC LỤC
DANH MỤC SƠ ĐỒ BẢNG BIỂU
DANH MỤC SƠ ĐỒ BẢNG BIỂU
SV: Nguyễn Đình Dương Lớp: Ngân hàng - K11
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp GVHD: PGS.TS Phan Thị Thu Hà
LỜI MỞ ĐẦU
Đói nghèo là vấn đề xã hội mang tính toàn cầu, đặc biệt là trong những
năm gần đây do tình hình biến đổi khí hậu dẫn đến thiên tai, lũ lụt, hạn hán,
dịch bệnh,… Bên cạnh đó là cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu càng khiến
cho đời sống kinh tế của một bộ phận người dân trong xã hội càng khó khăn
hơn, đó chính là những người nghèo trong xã hội. Tuy nhiên, trong những
năm gần đây, nhờ có chính sách đổi mới của Đảng và Nhà nước mà nền kinh
tế nước ta đã thoát khỏi ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu,
đưa nền kinh tế nước ta tăng trưởng nhanh, đại bộ phận đời sống nhân dân đã
được cải thiện, thu nhập và mức sống của nhân dân đã tăng lên một cách rõ
rệt. Song, một bộ phận không nhỏ dân cư, đặc biệt là dân cư ở vùng cao, vùng
sâu, vùng xa, miền núi hải đảo,… đang phải chịu cảnh đói nghèo, chưa đảm
bảo được những điều kiện tối thiểu của cuộc sống. Bên cạnh đó, sự phân hóa
giầu nghèo đang diễn ra mạnh mẽ, là vấn đề cần được xã hội quan tâm. Chính
vì lẽ đó, Đảng và Nhà nước ta đã xác định chương trình xóa đói giảm nghèo
là một trong những giải pháp quan trọng hàng đầu trong chiến lược phát triển
kinh tế xã hội của nước ta.
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng đói nghèo, trong đó có một
nguyên nhân rất quan trọng đó là: các hộ thiếu vốn sản xuất kinh doanh.
Chính vì vậy, Đảng và Nhà nước ta đã xác định tín dụng Ngân hàng là một
mắt xích không thể thiếu trong hệ thống các chính sách phát triển kinh tế xã
hội, xóa đói giảm nghèo ở nước ta.
Xuất phát từ thực trạng trên, nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội, xóa
đói giảm nghèo, ngày 4 tháng 10 năm 2002; Thủ tướng Chính phủ đã có
quyết định số 131/TTg thành lập Ngân hàng chính sách xã hội Việt Nam, trên

xã hội. Đưa nước ta từ một nước nghèo với nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu
trở thành một nước đang phát triển và tiến tới một nước công nghiệp hiện đại
vào năm 2020.
Năm 2010, Việt Nam được các tổ chức quốc tế rút khỏi danh sách các
nước nghèo, thu nhập thấp. Theo thống kê của Bộ Lao động thương binh và
xã hội, thì tính đến năm 2005 ở nước ta tỷ lệ hộ nghèo là 22%, năm 2009 là
11% và đến năm 2010 thì tỷ lệ này đã giảm xuống còn 9,45%, bình quân mỗi
năm giảm 2-3%.
Nghèo đói xảy ra phổ biến ở những hộ có thu nhập bấp bênh do không
có công ăn việc làm ổn định. Thu nhập của một bộ phận lớn dân cư vẫn chưa
cao, thường nằm giáp ranh ở mức nghèo, do đó chỉ cần một điều chỉnh nhỏ về
mức chuẩn nghèo cũng khiến những hộ này rơi xuống ngưỡng nghèo và làm
tăng tỷ lệ hộ nghèo ở nước ta.
Phần lớn thu nhập của người nghèo từ nông nghiệp. Với điều kiện
nguồn lực rất hạn chế (đất đai, lao động, vốn), do đó thu nhập của những
người nghèo rất bấp bênh và dễ bị tổn thương trước những biến cố của
mỗi gia đình và cộng đồng. Nhiều gia đình tuy mức thu nhập ở trên
ngưỡng nghèo nhưng vẫn giáp ranh với ngưỡng nghèo vì vậy, khi có dao
động về thu nhâp hay chính sách của Nhà nước cũng khiến họ rơi xuống
SV: Nguyễn Đình Dương Lớp: Ngân hàng - K11
3
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp GVHD: PGS.TS Phan Thị Thu Hà
ngưỡng nghèo. Đặc thù mùa vụ trong sản xuất nông nghiệp cũng tạo nên
khó khăn cho người nghèo.
Nghèo đói tập trung chủ yếu ở các vùng có điều kiện sống, điều kiện
kinh tế khó khăn:
Ở Việt Nam, đa số người nghèo sống trong các vùng tài nguyên thiên
nhiên nghèo nàn, điều kiện tự nhiên khắc nghiệt như vùng núi, vùng sâu,
vùng xa, miền Trung, Tây Nam Bộ,… do sự biến đổi của thời tiết như mưa
bão, lũ lụt, hạn hán làm cho các điều kiện sống của người dân ở những nơi

8 Đồng bằng sông Cửu Long 9,77 8,91
(Nguồn: Cục bảo trợ xã hội)
Bảng 2. Tỷ lệ hộ nghèo- cận nghèo năm 2010
Đơn vị tính: hộ, %
STT Khu vực
Hộ nghèo Hộ cận nghèo
Tổng số Tỷ lệ Tổng số Tỷ lệ
1 Cả nước 3.055.566 14,2 1.612.381 7,53
2 Miền núi Đông Bắc 581.560 24,62 227.496 9,68
3 Miền núi Tây Bắc 236.365 39,16 80.118 13,27
4 Đồng bằng sông Hồng 409.823 8,30 261.586 5,30
5 Bắc Trung Bộ 578.007 22,68 343.370 13,47
6 Duyên hải miền Trung 333.250 17,27 208.833 10,82
7 Tây Nguyên 262.879 22,48 87.860 7,51
8 Đông Nam Bộ 77.802 2,11 81.213 2,20
9 Đồng bằng sông Cửu Long 575.880 13,48 321.905 7,53
(Nguồn: Ngân hàng chính sách xã hội)
Từ số liệu trên ta thấy số người nghèo tập trung khá cao ở các vùng núi
phía Bắc, Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung, khu vực Tây Nguyên. Đây
là những vùng có điều kiện sống khó khăn, điều kiện tự nhiên, địa lý không
thuận lợi, khả năng tiếp cận với các điều kiện sản xuất và dịch vụ còn nhiều
hạn chế, hạ tầng cơ sở kém phát triển, điều kiện thiên nhiên khắc nghiệt và
thiên tai xảy ra thường xuyên.
Tỷ lệ hộ nghèo đặc biệt cao ở nhóm dân tộc ít người:
SV: Nguyễn Đình Dương Lớp: Ngân hàng - K11
5
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp GVHD: PGS.TS Phan Thị Thu Hà
Trong những năm qua, Nhà nước và Chính phủ đã đầu tư và hỗ trợ tích
cực, nhưng đời sống của cộng đồng dân cư ở các dân tộc ít người vẫn gặp rất
nhiều khó khăn và bất cập, mặc dù dân tộc ít người chỉ chiếm 14% tổng dân

nghèo. Kết quả điều tra xã hội học về nguyên nhân đói nghèo của các hộ nông
dân ở nước ta năm 2006 cho thấy: thiếu vốn chiếm khoảng 70%-90% tổng số
hộ được điều tra.
- Thiếu kinh nghiệm và kiến thức làm ăn: Phương pháp canh tác cổ
truyền đã ăn sâu và tiềm thức, sản xuất tự cung tự cấp là chính, thường sống ở
những nơi hẻo lánh, giao thông đi lại khó khăn, thiếu phương tiện, con cái
thất học,… Những khó khăn đó làm cho hộ nghèo không thể nâng cao trình
độ dân trí, không có điều kiện áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào canh tác,
thiếu kinh nghiệm và trình độ sản xuất kinh doanh dẫn đến năng suất thấp,
không hiệu quả.
- Bệnh tật và sức khỏe yếu kém cũng là yếu tố đẩy con người vào tình
trạng nghèo đói trầm trọng.
- Đất đai canh tác ít, tình trạng không có đất canh tác đang có xu hướng
tăng lên.
- Thiếu việc làm, không năng động tìm việc làm, lười biếng; mặt khác,
do hậu quả của chiến tranh dẫn đến nhiều người dân bị mất sức lao động,
nhiều phụ nữ bị góa phụ dẫn tới thiếu lao động hoặc thiếu lao động trẻ, khỏe
có khả năng đảm nhiệm những công việc nặng nhọc.
- Gặp những rủi ro trong cuộc sống: người nghèo thường sống ở những
nơi hẻo lánh, xa trung tâm, thời tiết khắc nghiệt, nơi mà thường xuyên xảy ra
hạn hán, lũ lụt, dịch bệnh… Cũng chính do thường sống ở những nơi hẻo
lánh, giao thông đi lại khó khăn mà hàng hóa của họ sản xuất thường bị bán rẻ
(do chi phí giao thông) hoặc không bán được, chất lượng hàng hóa giảm sút
do lưu thông không kịp thời.
1.1.2.2 Nhóm nguyên nhân do môi trường tự nhiên xã hội
SV: Nguyễn Đình Dương Lớp: Ngân hàng - K11
7
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp GVHD: PGS.TS Phan Thị Thu Hà
Điều kiện tự nhiên khắc nghiệt đã tác động sâu sắc đến sản xuất nông
nghiệp của các hộ gia đình nghèo. Ở những vùng khí hậu khắc nghiệt: thiên

trợ để tự vươn lên, tạo thu nhập, từ đó làm tăng sức mua, khuyến khích sản
xuất phát triển. Chính vì vậy, quan điểm cơ bản của chiến lược phát triển xã
hội mà Đảng ta đã đề ra là phát triển kinh tế, ổn định và công bằng xã hội
nhằm thực hiện mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng văn minh.
Tóm lại, hỗ trợ người nghèo là một tất yếu khách quan. Xuất phát từ lý
do của sự đói nghèo có thể khẳng định một điều: mặc dù kinh tế đất nước có
thể tăng trưởng nhưng nếu không có chính sách và chương trình riêng về
XĐGN thì các hộ gia đình nghèo không thể thoát ra khỏi đói nghèo được.
Chính vì vậy, Chính phủ đã đề ra những chính sách đặc biệt để trợ giúp người
nghèo, nhằm thu hẹp dần khoảng cách giữa giàu và nghèo. Tất nhiên, Chính
phủ không phải tạo ra cơ chế bao cấp mà tạo ra cơ hội cho hộ nghèo vươn lên
bằng những chính sách và giải pháp. Cụ thể là:
-Điều tra, nắm bắt được tình trạng hộ nghèo và thực hiện nhiều chính
sách đồng bộ: tạo việc làm, chuyển giao kỹ thuật, xây dựng cơ sở hạ tầng với
quy mô nhỏ ở những vùng nghèo, cho hộ nghèo vay vốn với lãi suất ưu đãi,
đồng thời cung cấp thông tin cần thiết cho họ có thể tiếp cận với thị trường và
hòa nhập với cộng đồng.
- Tiếp tục triển khai mở rộng Chương trình mục tiêu Quốc gia XĐGN
của Thủ tướng Chính phủ. Hàng năm, Chính phủ dành ra một tỷ lệ trong tổng
chi ngân sách để bổ sung quỹ cho vay XĐGN.
- Kết hợp Chương trình mục tiêu quốc gia XĐGN với các chương trình
kinh tế xã hội khác như: Chương trình khuyến nông, chương trình phát triển
các ngành công nghiệp và dịch vụ, chương trình phủ xanh đất trống đồi núi
trọc, chương trình hỗ trợ các xã đặc biệt khó khăn, chương trình nước sạch
nông thôn, dân số kế hoạch hóa gia đình, xóa mù chữ…
- Thực hiện một số chính sách khuyến khích và giúp đỡ hộ nghèo như:
miễn giảm thuế, viện phí, học phí… đối với hộ nghèo không còn khả năng lao
SV: Nguyễn Đình Dương Lớp: Ngân hàng - K11
9
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp GVHD: PGS.TS Phan Thị Thu Hà

Chuyên đề thực tập tốt nghiệp GVHD: PGS.TS Phan Thị Thu Hà
đối với người nghèo hoạt động theo những mục tiêu, nguyên tắc, điều kiện
riêng, khác với các loại hình tín dụng khác của các Ngân hàng Thương mại
mà nó chứa đựng những yếu tố cơ bản sau:
- Mục tiêu: Hoạt động của NHCSXH là không vì mục đích lợi nhuận. Sự
ra đời của NHCSXH có vai trò rất quan trọng là cầu nối đưa chính sách tín
dụng ưu đãi của Chính phủ đến với hộ nghèo và các đối tượng chính sách
khác; tạo điều kiện cho người nghèo tiếp cận được các chủ trương, chính sách
của Đảng và Nhà nước; hộ nghèo và các đối tượng chính sách có điều kiện
gần gũi với các cơ quan công quyền ở địa phương, giúp các cơ quan này gần
dân và hiểu dân hơn. Tín dụng đối với người nghèo nhằm vào việc giúp
những người nghèo đói có vốn phát triển sản xuất kinh doanh, nâng cao đời
sống, hoạt động vì mục tiêu XĐGN, không vì mục tiêu lợi nhuận.
- Nguyên tắc cho vay: Cho vay hộ nghèo có sức lao động nhưng thiếu
vốn sản xuất kinh doanh. Hộ nghèo vay vốn phải là những hộ được xác định
theo chuẩn mực nghèo đói do Bộ LĐ-TBXH hoặc do địa phương công bố
trong từng thời kỳ. Thực hiện cho vay có hoàn trả (gốc và lãi) theo kỳ hạn đã
thỏa thuận.
Sở dĩ NHCSXH phải dựa trên những nguyên tắc trên đối với cho vay hộ
nghèo vì trong tín dụng hộ nghèo có nhiều rủi ro và có nhiều đặc thù riêng.
Những hộ nghèo nguyên nhân chủ yếu là do thiếu vốn và kinh nghiệm sản
xuất kinh doanh, nhưng điều quan trọng là họ phải có sức lao động thì khi
được NHCSXH cấp nguồn vốn tín dụng ưu đãi cho họ thì những hộ nghèo
này mới có đủ điều kiện để phát triển kinh tế gia đình, góp phần vào công
cuộc xóa đói giảm nghèo của cả nước. Khi cho vay hộ nghèo thì hộ nghèo
được vay vốn phải có trách nhiệm hoàn trả cả gốc và lãi cho ngân hàng theo
lãi suất và kỳ hạn đã thỏa thuận trong hợp đồng tín dụng nhằm tránh tình
trạng những hộ nghèo này ỷ lại vào sự trợ giúp từ các chính sách của Đảng và
Nhà nước mà không cố gắng sản xuất để có thể tạo thu nhập và trả nợ cho
SV: Nguyễn Đình Dương Lớp: Ngân hàng - K11

SV: Nguyễn Đình Dương Lớp: Ngân hàng - K11
12
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp GVHD: PGS.TS Phan Thị Thu Hà
thức trong sản xuất kinh doanh, do điều kiện tự nhiên không thuận lợi, do
không được đầu tư, do thiếu vốn… trong thực tế ở nông thôn Việt Nam bản
chất của những người nông dân là tiết kiệm, cần cù, nhưng nghèo đói là do
không có vốn để tổ chức sản xuất, thâm canh, tổ chức kinh doanh. Vì vậy,
vốn đối với họ là điều kiện tiên quyết, là động lực đầu tiên giúp họ vượt qua
khó khăn để thoát khỏi đói nghèo. Khi có vốn trong tay, với bản chất cần cù
của người nông dân, bằng chính sức lao động của bản thân và gia đình họ có
điều kiện mua sắm vật tư, phân bón, cây con giống để tổ chức sản xuất thực
hiện thâm canh tạo ra năng suất và sản phẩm hàng hóa cao hơn, tăng thu
nhập, cải thiện đời sống.
Tạo điều kiện cho người nghèo không phải vay nặng lãi, nên hiệu quả
hoạt động kinh tế được nâng cao hơn
Những người nghèo đói do hoàn cảnh bắt buộc hoặc để chi dùng cho sản
xuất hoặc để duy trì cho cuộc sống họ là những người chịu sự bóc lột bằng
thóc hoặc bằng tiền nhiều nhất của nạn cho vay nặng lãi hiện nay. Chính vì
thế, khi nguồn vốn tín dụng đến tận tay người nghèo với số lượng khách hàng
lớn thì các chủ cho vay nặng lãi sẽ không có thị trường hoạt động.
Giúp người nghèo nâng cao kiến thức tiếp cận với thị trường, có điều
kiện hoạt động sản xuất kinh doanh trong nền kinh tế thị trường
Cung ứng vốn cho người nghèo theo chương trình, với mục tiêu đầu tư
cho sản xuất kinh doanh để XĐGN, thông qua kênh tín dụng thu hồi vốn và
lãi đã buộc những người vay phải tính toán trồng cây gì, nuôi con gì, làm
nghề gì và làm như thế nào để có hiệu quả kinh tế cao nhất. Để làm được điều
đó, họ phải tìm hiểu học hỏi kỹ thuật sản xuất, suy nghĩ biện pháp quản lý từ
đó tạo cho họ tính năng động sáng tạo trong lao động sản xuất, tích lũy được
kinh nghiệm trong công tác quản lý kinh tế. Mặt khác, khi số đông người
nghèo đói tạo ra được nhiều sản phẩm hàng hóa thông qua việc trao đổi trên

- Thông qua các tổ tương trợ tạo điều kiện để những người vay vốn có
cùng hoàn cảnh gần gũi, nêu cao tinh thần tương thân, tương ái giúp đỡ lẫn
SV: Nguyễn Đình Dương Lớp: Ngân hàng - K11
14
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp GVHD: PGS.TS Phan Thị Thu Hà
nhau, tăng cường tình làng nghĩa xóm, tạo niềm tin ở dân đối với Đảng, Nhà
nước.
Kết quả phát triển kinh tế đã làm thay đổi đời sống kinh tế ở nông thôn,
an ninh, trật tự an toàn xã hội phát triển tốt hơn, hạn chế được những mặt tiêu
cực, tạo ra được bộ mặt mới trong đời sống kinh tế xã hội và nông thôn.
1.3 Hiệu quả tín dụng đối với hộ nghèo
1.3.1 Khái niệm về hiệu quả tín dụng đối với hộ nghèo
Hiệu quả tín dụng là một khái niệm tổng hợp bao hàm ý nghĩa toàn diện
về kinh tế, chính trị xã hội. Có thể hiểu hiệu quả tín dụng đối với hộ nghèo là
sự thỏa mãn nhu cầu về sử dụng vốn giữa chủ thể Ngân hàng và người vay
vốn, những lợi ích kinh tế mà xã hội thu được và đảm bảo sự tồn tại và phát
triển của Ngân hàng.
Khác với mục tiêu của các ngân hàng thương mại thì mục tiêu hoạt động
chính của NHCSXH là hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận, chính vì vậy
hiệu quả hoạt động của NHCSXH cũng không phải là chỉ tiêu lợi nhuận, mà
phải xét cả hiệu quả về mặt kinh tế và hiệu quả xã hội. Nếu một dự án mà
đem lại hiệu quả kinh tế ít hơn nhưng đem lại hiệu quả về mặt xã hội thì
NHCSXH vẫn xem xét để tài trợ cho dự án đó.
Đối với tín dụng cho hộ nghèo thì hiệu quả của chương trình là giúp
nguời nghèo có cơ hội tiếp cận với nguồn vốn ưu đãi của Chính phủ, các
nguồn vốn ủy thác của các tổ chức, cá nhân,… giúp người nghèo có vốn để
sản xuất, tiếp cận được tiến bộ khoa học kỹ thuật để áp dụng trong sản xuất,
nâng cao năng suất, nâng cao khả năng tiêu thụ sản phẩm mà mình làm ra góp
phần xóa đói giảm nghèo cho chính gia đình mình và góp phần làm giàu cho
quê hương đất nước.

Số tiền cho vay Dư nợ cho vay đến thời điểm báo cáo
bình quân =
một hộ Tổng số hộ còn dư nợ đến thời điểm báo cáo
SV: Nguyễn Đình Dương Lớp: Ngân hàng - K11
16
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp GVHD: PGS.TS Phan Thị Thu Hà
- Số hộ đã thoát khỏi ngưỡng nghèo đói: đây là chỉ tiêu quan trọng nhất
đánh giá hiệu quả của công tác tín dụng đối với hộ nghèo. Hộ đã thoát khỏi
ngưỡng đói nghèo là hộ có mức thu nhập bình quân đầu người trong hộ cao
hơn chuẩn mực nghèo đói hiện hành, không còn nằm trong danh sách hộ
nghèo, có khả năng vươn lên hòa nhập với cộng đồng:
Tổng số HN Số HN Số HN Số HN trong Số HN
đã thoát khỏi = trong DS – trong DS - DS đầu kỳ + mới vào
ngưỡng nghèo đầu kỳ cuối kỳ di cư đi nơi # trong kỳ BC
1.3.2 Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả tín dụng đối với hộ nghèo
- Hoạt động tín dụng đối với hộ nghèo là hoạt động có tính rủi ro cao.
Ngoài những nguyên nhân khách quan như thiên tai, bão lụt, dịch bệnh cây
trồng vật nuôi…thường xảy ra trên diện rộng, thiệt hại lớn còn là những
nguyên nhân khác từ bản thân hộ nghèo như: thiếu kiến thức làm ăn, sản
phẩm làm ra không tiêu thụ được, sức cạnh tranh kém, ảnh hưởng đến chất
lượng và hiệu quả đầu tư.
- Do cơ sở hạ tầng kém phát triển ở vùng sâu, vùng xa, có những xã chưa
có đường giao thông đến trung tâm xã nên nhiều hộ nghèo chưa có điều kiện
sử dụng vốn Ngân hàng, hơn nữa trình độ dân trí chưa cao là những trở ngại
lớn cho việc thực hiện các chính sách tín dụng đối với hộ nghèo.
- Vốn tín dụng Ngân hàng chưa đồng bộ với các giải pháp khuyến nông,
khuyến lâm, khuyến ngư, cung cấp vật tư kỹ thuật cho sản xuất và tổ chức thị
trường, lồng ghép các chương trình kinh tế xã hội đối với nông nghiệp nông
thôn nông dân còn nhiều vấn đề khó khăn nên điều kiện nâng cao hiệu quả
còn nhiều tồn tại, vốn và hiệu quả đầu tư thấp.

lập Ngân hàng Chính sách xã hội (viết tắt là NHCSXH), tên giao dịch quốc tế:
Viet Nam Bank For Social Polices (VBSP) để thực hiện tín dụng ưu đãi đối
với hộ nghèo và các đối tượng chính sách khác trên cơ sở tổ chức lại Ngân
hàng phục vụ người nghèo được thành lập và hoạt động từ tháng 8 năm 1995.
NHCSXH là một tổ chức tín dụng của Nhà nước, hoạt động không vì
mục tiêu lợi nhuận; được Nhà nước cấp, giao vốn và đảm bảo khả năng thanh
toán; huy động vốn có trả lãi hoặc tự nguyện không lấy lãi, vốn đóng góp tự
nguyện không hoàn trả, vốn nhận ủy thác của các tổ chức, cá nhân trong và
ngoài nước để ủy thác hoặc trực tiếp cho vay ưu đãi đối với hộ nghèo, học
sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn đang học đại học, cao đẳng, trung học
chuyên nghiệp dạy nghề; các đối tượng cần vay vốn để giải quyết việc làm;
các đối tượng chính sách đi lao động có thời hạn ở nước ngoài… và các đối
SV: Nguyễn Đình Dương Lớp: Ngân hàng - K11
19
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp GVHD: PGS.TS Phan Thị Thu Hà
tượng chính sách khác. NHCSXH có hệ thống thanh toán nội bộ và tham gia
hệ thống liên Ngân hàng trong nước; thực hiện các dịch vụ Ngân hàng về
thanh toán và ngân quỹ, nghiệp vụ ngoại hối phù hợp với khả năng và điều
kiện thực tế. NHCSXH có bộ máy quản lý và điều hành thống nhất trên phạm
vi cả nước, có mạng lưới chi nhánh, phòng giao dịch ở các địa phương.
2.1.2 Đối tượng phục vụ của Ngân hàng chính sách xã hội
Ngân hàng chính sách xã hội thực hiện tín dụng ưu đãi đối với người
nghèo và các đối tượng chính sách khác gồm:
- Hộ nghèo
- Học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn đang theo học đại học, cao
đẳng, trung học chuyên nghiệp và học nghề.
- Các đối tượng cần vay vốn để giải quyết việc làm theo Nghị quyết
120/HĐBT ngày 11 tháng 04 năm 1992 của Hội đồng Bộ trưởng (nay là
Chính phủ).
- Các đối tượng chính sách đi lao động có thời hạn ở nước ngoài.

- Nhận làm dịch vụ ủy thác cho vay từ các tổ chức quốc tế, quốc gia, cá
nhân trong nước, ngoài nước theo hợp đồng ủy thác.
2.2 Thực trạng tín dụng đối với hộ nghèo của Ngân Hàng Chính
Sách Xã Hội
2.2.1 Chính sách tín dụng của NHCSXH đối với người nghèo
Theo Nghị định 78/2002/NĐ-CP ngày 04/10/2002 của Chính phủ (NĐ
78) thì Nhà nước ta đã có những chính sách ưu đãi tín dụng đối với hộ nghèo
trong cả nước. Theo đó, NHCSXH Việt Nam có nhiệm vụ truyền tải vốn đến
tay người nghèo theo đúng chính sách của Nhà nước, giúp người nghèo trên
cả nước tiếp cận được nguồn vốn ưu đãi để thúc đẩy sản xuất kinh doanh,
thoát nghèo và hướng tới thoát nghèo bền vững.
Chính sách tín dụng đối với người nghèo của NHCSXH là:
- Hộ nghèo vay vốn không phải thế chấp tài sản nhưng phải là thành viên
của Tổ tiết kiệm và vay vốn (Tổ TK&VV) được tổ bình xét, lập thành danh
sách đề nghị vay vốn có xác nhận của UBND xã, phường, thị trấn.
SV: Nguyễn Đình Dương Lớp: Ngân hàng - K11
21
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp GVHD: PGS.TS Phan Thị Thu Hà
- Thời hạn cho vay linh hoạt, phụ thuộc vào nhu cầu và chu kỳ sản xuất
kinh doanh của hộ vay vốn.
-Hạn mức cho vay tối đa để sản xuất kinh doanh với mỗi hộ là 30 triệu
đồng với mức lãi suất ưu đãi là 0,65%/tháng, tạo điều kiện cho hộ nghèo tiếp
cận được với vốn vay dễ dàng hơn để phát triển sản xuất kinh doanh.
2.2.2 Tổ chức cho vay, quy trình cho vay
2.2.2.1 Đối tượng được vay vốn
Hộ nghèo: là những hộ được xác định theo chuẩn nghèo của Chính phủ
trong từng thời kỳ.
Hộ nghèo không được vay vốn bao gồm:
- Hộ không còn sức lao động, hộ độc thân đang trong thời gian thi hành
án, hộ lười biếng không chịu lao động, hộ mắc các tệ nạn xã hội như cờ bạc,

- Cho vay ngắn hạn: cho vay đến 12 tháng (1 năm).
- Cho vay trung hạn: cho vay từ trên 12 tháng đến 60 tháng (5 năm).
- Cho vay dài hạn: cho vay trên 60 tháng.
2.2.2.4 Mức cho vay
Mức cho vay đối với từng hộ nghèo được xác định căn cứ vào: mục đích
vay vốn,nhu cầu vay vốn, vốn tự có và khả năng hoàn trả nợ của hộ vay. Mỗi
hộ có thể vay vốn một hay nhiều lần nhưng tổng dư nợ không vượt quá mức
dư nợ cho vay tối đa đối với hộ nghèo do HĐQT NHCSXH quyết định và
công bố từng thời kỳ.
Mức cho vay tối đa đối với một hộ nghèo là 30 triệu đồng. Trong đó:
- Cho vay sửa chữa nhà ở: Tối đa không quá 03 triệu đồng/hộ.
- Cho vay điện thắp sáng: Tối đa không quá 1,5 triệu đồng/hộ.
- Cho vay nước sạch: Tối đa không quá 04 triệu đồng/ hộ.
- Cho vay hỗ trợ một phần chi phí học tập cho con em hộ nghèo theo học
tại các cấp học phổ thông: Tổng giám đốc ủy quyền cho Giám đốc chi nhánh
SV: Nguyễn Đình Dương Lớp: Ngân hàng - K11
23
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp GVHD: PGS.TS Phan Thị Thu Hà
các tỉnh, thành phố quyết định trên cơ sở 4 khoản chi gồm: Tiền học phí, tiền
xây dựng trường, tiền sách giáo khoa và tiền quần áo đồng phục.
- Còn lại là để cho vay để sản xuất kinh doanh, dịch vụ.
2.2.2.5 Lãi suất cho vay
Lãi suất cho vay ưu đãi đối với hộ nghèo do Thủ tướng Chính phủ quyết
định cho từng thời kỳ, thống nhất một mức trong phạm vi cả nước. Mức lãi
suất cho vay cụ thể sẽ có thông báo riêng của NHCSXH. Ngoài lãi suất cho
vay, hộ nghèo vay vốn không phải trả thêm bất kỳ một khoản phí nào khác.
Lãi suất cho vay từ nguồn vốn do chi nhánh NHCSXH nhận ủy thác của
chính quyền địa phương, của tổ chức và cá nhân trong, ngoài nước được thực
hiện theo hợp đồng ủy thác.
- Lãi suất cho vay là 0,65%/tháng.