Luật Tố tụng dân sự
MỤC LỤC
MỤC LỤC..................................................................................................................................................................1
A.MỞ ĐẦU................................................................................................................................................................2
B.NỘI DUNG.............................................................................................................................................................2
1. Khái niệm cấp xét xử...................................................................................................................................2
2. Nội dung của nguyên tắc thực hiện chế độ hai cấp xét xử trong Tố tụng dân sự....................................2
3. Điều kiện đảm bảo thực hiện nguyên tắc thực hiện chế độ hai cấp xét xử................................................4
4. Ý nghĩa của nguyên tắc hai cấp xét xử.........................................................................................................6
II. Thực tiễn áp dụng nguyên tắc thực hiện chế độ hai cấp xét xử trong Tố tụng dân sự...................................6
III. Hướng hoàn thiện pháp luật...........................................................................................................................8
C.KẾT LUẬN...............................................................................................................................................................9
Bài tập học kỳ Trang 1
Luật Tố tụng dân sự
A. MỞ ĐẦU
Thực hiện chế độ hai cấp xét xử là một nguyên tắc cơ bản trong hoạt động xét
xử của Tòa án Việt Nam. Chính vì vậy cùng với việc quy định cụ thể trong Luật tổ
chức Tòa án nhân dân 2002, nguyên tắc này còn được ghi nhận trong rất nhiều văn
bản pháp luật của nước ta. Hiện nay, nguyên tắc thực hiện chế độ hai cấp xét xử được
quy định trong Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2004. Nhận thức được tầm quan trọng của
nguyên tắc này, em đã chọn đề tài “Nguyên tắc thực hiện chế độ hai cấp xét xử trong
tố tụng dân sự và thực tiễn thực hiện”
B. NỘI DUNG
I. Nguyên tắc thực hiện chế độ hai cấp xét xử trong tố tụng dân sự.
1. Khái niệm cấp xét xử.
Hiện nay ở Việt Nam chưa có một khái niệm pháp lý chính thức về cấp xét
xử.Tuy nhiên, khái niệm cấp xét xử trong khoa học pháp lý Liên Xô được thừa nhận
khá phổ biến ở nước ta. Theo đó cấp xét xử được hiểu là : “giai đoạn xem xét vụ án tại
Toà án với thẩm quyền xác định”
1
.

pháp luật hoặc có tình tiết mới thì được xem xét theo thủ tục giám đốc thẩm hoặc tái
thẩm theo quy định của Bộ luật này”.
Ngoài ra, nguyên tắc này còn được quy định thêm về thời hạn kháng cáo và
kháng nghị tại Điều 245, 247, 252 – BLTTDS
2
. Từ các quy định của BLTTDS có thể
hiểu nội dung cơ bản của nguyên tắc này như sau :
Thứ nhất, các bản án, quyết định sơ thẩm của Tòa án bị kháng cáo kháng nghị
theo quy định của pháp luật tố tụng thì vụ án phải được xét xử phúc thẩm. Theo đó các
bản án, quyết định của tòa án sơ thẩm khi ban hành sẽ chưa có hiệu lực pháp luật ngay
mà được trù liệu một thời hạn nhất định cho các đương sự kháng cáo, viện kiểm sát
kháng nghị. Hết thời hạn đó mà các chủ thể không kháng cáo, kháng nghị thì bản án,
quyết định có hiệu lực pháp luật, còn nếu bản án, quyết định bị kháng cáo, kháng nghị
thì sẽ phải được xét xử lại theo thủ tục phúc thẩm.
Tuy nhiên, phạm vi phúc thẩm là chỉ xét lại những nội dung do đương sự kháng
cáo và bị giới hạn bởi phạm vi mà bản án sơ thẩm đã giải quyết. Toà phúc thẩm không
2
Tham khảo thêm quy định cụ thể trong phần phụ lục đính kèm
Bài tập học kỳ Trang 3
Luật Tố tụng dân sự
thể giải quyết những yêu cầu mới vì nếu như vậy sẽ vừa xét xử sơ thẩm vừa xét xử
phúc thẩm ngay nên sẽ vi phạm nguyên tắc hai cấp xét xử.
Thứ hai, bản án, quyết định của tòa án cấp phúc thẩm có hiệu lực pháp luật và
phải được thi hành. Quy định này nhằm bảo đảm cho tính nhanh chóng của tố tụng
cũng như tránh tình trạng lạm dụng quyền yêu cầu xét lại của đương sự để kéo dài vụ
án, pháp luật quy định chỉ cho phép đương sự kháng cáo, viện kiểm sát kháng nghị
một lần.Theo đó, những bản án, quyết định của tòa án phúc thẩm là chung thẩm và
được mọi chủ thể tuyệt đối chấp hành.
Giám đốc thẩm và tái thẩm không phải là cấp xét xử thứ ba mà chỉ là một thủ
tục đặc biệt để xem xét lại những bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật trong

trở nên dễ hiểu, dễ áp dụng.
- Quy định rõ trách nhiệm của Tòa án cấp sơ thẩm trong việc đảm bảo quyền
kháng cáo, kháng nghị của đương sự. Đảm bảo các điều kiện thuận lợi nhất để chủ thể
có quyền kháng cáo, kháng nghị bản án quyết định sơ thẩm một cách kịp thời và đầy
đủ quyền của mình.
•Phương diện tổ chức.
- Tổ chức hệ thống tòa án và quy định về thẩm quyền xét xử của các tòa án phải
phù hợp khả năng thực tế của từng cấp xét xử, trình độ tổ chức, khả năng chuyên môn
cũng như về điều kiện cơ sở vật chất nhằm đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ xét xử, đảm bảo
xét xử kịp thời, chính xác và khách quan.
- Tổ chức tòa án theo cấp xét xử phải hạn chế được sự lệ thuộc và can thiệp vào
hoạt động xét xử nhằm đảm bảo sự độc lập trong xét xử, phù hợp với yêu cầu của Nhà
nước pháp quyền.
- Nhằm đảm bảo sự đồng bộ, thống nhất với mô hình tổ chức các cơ quan tiến
hành tố tụng trong cải cách tư pháp, phù hợp với việc thực hiện nguyên tắc hai cấp xét
xử, cần phải đổi mới trong việc tổ chức các cơ quan tiến hành tố tụng khác như Cơ
quan điều tra, Viện kiểm sát cho phù hợp và tương ứng với tổ chức của Tòa án các
cấp.
- Trình độ chuyên môn của người tiến hành tố tụng cần phải được nâng cao. Cần
một đội ngũ người tiến hành tố tụng có chuyên môn đáp ứng yêu cầu của công tác xét
Bài tập học kỳ Trang 5