cộng hòa x hội chủ nghĩa việt namã
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc.
--------------------
đề tài sáng kiến kinh nghiệm
I- Sơ yếu lý lịch:
Họ và tên: Nguyễn Thị Phơng
Ngày tháng năm sinh: 13- 12- 1974
Năm vào ngành: 1995
Chức vụ và đơn vị công tác: Giáo viên
Trờng THCS Cao Viên
Trình độ chuyên môn: Đại học Môn Ngữ văn
Bộ môn giảng dạy: Môn Ngữ văn 8
Ngoại ngữ:
Trình độ chính trị:
- Sơ cấp
- Trung cấp
- Đại học
- Sau đại học
- Khen thởng (ghi hình thức cao nhất): Đạt danh hiệu Giáo viên giỏi cấp cơ
sở
II/ nội
II/ nội dung đề tài
- Tên đề tài:
Để dạy học tốt văn thuyết minh
- Lý do chọn đề tài:
Lần đầu tiên, văn bản thuyết minh đợc đa vào chơng trình Ngữ văn THCS. So
với các loại văn bản tự sự, miêu tả, biểu cảm, nghị luận thì đây là một khái niệm
mới mẻ với cả ngời dạy và ngời học. Tuy nhiên trong thực tế loại văn bản này ngày
càng trở nên thông dụng, phổ biến, có phạm vi sử dụng rộng rãi trên tất cả các lĩnh
vực của đời sống, Mua một cái tivi, xe máy,... đều phải kèm bản thuyết minh để ta
hiểu tính năng, cấu tạo, cách sử dụng, cách bảo quản. Đến một thắng cảnh, trớc

việc và diễn biến), khác với miêu tả( vì không đòi hỏi miêu tả cụ thể để ngời đọc cảm
thấy mà cốt làm ngời ta hiểu), khác với nghị luận( vì không có luận điểm, luận cứ),
khác với hành chính công vụ( vì không trình bày yêu cầu nguyện vọng).
Giáo viên sẽ giúp học sinh nắm vững sự khác biệt của các kiểu loại văn bản
bằng những đoạn văn cụ thể về cùng một đối tợng.
Miêu tả:
Tán lá phợng rộng, xanh rì, trùm kín cả một góc sân. Những cành cây khoẻ
khoắn nh những cánh tay khổng lồ toả ra mọi phía. Gốc cây xù xì, màu nâu sẫm
săn chắc nh một cơ thể dám nắng trong lao động... Hè đến, cây phợng bừng nở
những trùm hoa rực rỡ nh những đốm lửa bập bùng.
Biểu cảm:
3
Có ai lại cha từng một lần ngẩn ngơ ngắm những cánh phợng thắp lửa giữa tán
phợng xanh. Màu đỏ của hoa phợng nh sức sống của tuổi trẻ, dù có rơi, có lạc khỏi
chùm vẫn vẹn nguyên sắc đỏ.
Thuyết minh:
Cây phợng thuộc loại cây bóng mát, thân gỗ, vỏ màu nâu sẫm. Cây có thể cao
hàng chục mét. Lá phợng thuộc họ lá kép, những phiến lá chi chít những chiếc lá li
ti mà che rợp cả sân trờng. Đẹp nhất là hoa. Thuộc họ đậu, hoa phợng nh cánh bớm
xoè ra, rực rỡ sắc đỏ, thỉnh thoảng xen vài cánh vàng nhạt tạo nên sự hài hoà độc
đáo.
Qua đây có thể thấy văn bản thuyêt minh là văn bản sử dụng phơng thức trình
bày, giới thiệu, giải thích nhằm trả lời những câu hỏi: Sự vật ( hiện tợng) ấy là gì?
Có đặc điểm gì ? Vì sao nh vậy? Nó có lợi ích gì? Sử dụng, chăm sóc và bảo quản
ra sao?.
2) Đặc điểm của văn bản thuyết minh
- Cung cấp tri thức khách quan: Muốn vậy phải tiến hành điều tra,học hỏi,
nghiên cứu, tích luỹ tri thức về đối tợng. Ngời thuyết minh không đợc phép h cấu, t-
ởng tợng, không dùng cảm quan cá nhân để thay đổi thông tin về đối tợng, sự việc.
Tất cả những gì trình bày trong bài thuyết minh phải chính xác, đúng đặc trng, bản

Mỗi phơng pháp đều đợc cụ thể qua những ví dụ cho học sinh nắm vững. Giáo
viên giúp học sinh thấy rõ: trong một bài thuyết minh, thờng sử dụng kết hợp nhiều
phơng pháp thuyết minh để đạt hiệu quả cao nhất.
B. Tích hợp các văn bản thuyết minh trong chơng trình
Thật ra văn bản thuyết minh không xa lạ gì với học sinh. Giáo viên yêu cầu
học sinh nhớ lại, tìm hiểu những văn bản thuyết minh đã học trong chơng trình.
Theo trục tích hợp dọc, ở lớp 6 có : Cầu Long Biên - chứng nhân lịch sử
Động Phong Nha
Lớp 7 có : Ca Huế trên sông Hơng
5