Gây hứng thú học tập môn tự nhiên và xã hội cho học sinh Tiểu học
Sáng kiến kinh nghiệm:
Gây hứng thú học tập môn tự nhiên và xã hội
cho học sinh Tiểu học
***&***
I - Lý do chọn đề tài:
Để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của sự đổi mới phù hợp với yêu cầu công nghiệp
hóa đất nớc. Mục tiêu của giáo dục đào tạo hiện nay vẫn là: Nâng cao dân trí, đào tạo
nhân lực, bồi dỡng hình thành đội ngũ lao động có trí thức và tay nghề, có năng lực
thực hành tự chủ, năng động và sáng tạo, có đạo đức cách mạng, tinh thần yêu nớc, yêu
chủ nghĩa xã hội. Đó là một trách nhiệm vinh quang nhng không kém phần nặng nề
của ngành giáo dục đào tạo.
Trong giai đoạn hiện nay, ngành Giáo dục - Đào tạo đã và đang từng bớc cải cách ch-
ơng trình, cải tiến phơng pháp giảng dạy nhằm đáp ứng kịp thời nhu cầu học tập và
nâng cao trình độ của mọi đối tợng trong xã hội, tạo đà tiếp cận và hội nhập với xu thế
phát triển chung với khu vực và thế giới.
Chất lợng giáo dục bậc tiểu học là một nền tảng vững chắc tạo nên nguồn lực, là cơ
sở cho việc giáo dục liên tục thành công và là cầu nối giữa các giai đoạn khác nhau
trong cuộc đời và hành trang của mỗi con ngời.
Nh chúng ta đã biết trong dạy và học, đối tợng tác động của ngời thầy giáo là
không đồng nhất. Học sinh trong một lớp, giữa các lớp trong một khối, giữa các khối
trong một trờng đều có sự khác nhau về cá tính, trình độ kiến thức, năng lực t duy cho
nên tiếp thu bài học theo mức độ khác nhau, hiệu quả hóa học phụ thuộc tâm lý học
sinh và của bản thân giáo viên ở mỗi thời điểm, mỗi hoàn cảnh. Nhng ở mỗi ngời đều
có lòng ham muốn về nâng cao nhận thức, tầm hiểu biết, say mê học tập và học tập
suốt đời.
Hiện nay chúng ta đang tiếp tục cải tiến phơg pháp dạy học theo xu hớng Lấy học
sinh làm trung tâm nhằm nâng cao tính độc lập, óc sáng tạo của học sinh để các em
vừa lĩnh hội tri thức vừa hình thành kỹ năng. Đặc biệt là hiện nay chúng ta đang từng b-
ớc hoàn thành chơng trình thay sách. Qua 5 năm thực hiện chơng trình mới ở lớp 1
cũng nh các lớp khác vô cùng quan trọng. Môn Tự nhiên - xã hội lớp 1 đã tích hợp nội

cha chú trọng hớng dẫn học sinh biết cách quan sát, nêu thắc mắc tìm tòi, phát hiện
cũng cha tăng cờng những hoạt động thực hành để học sinh biết cách thực hiện những
hành vi có lợi cho bản thân, gia đình và xã hội.
c) Chất lợng học sinh:
Qua tìm hiểu hồ sơ, học bạ năm học trớc của khối lớp 1. Môn Tự nhiên - xã hội tôi
thấy kết quả nh sau:
Lớp Tổng số HS
Hoàn thành xuất sắc (A+) Hoàn thành (A)
SL % SL %
1A 24 10 42 14 58
1B 22 7 32 15 68
1C 23 8 35 15 65
Qua tìm hiểu tôi thấy học sinh lớp 1 cha thật hứng thú khi học môn Tự nhiên - xã
hội. Bản thân tôi đã có nhiều suy nghĩ, trăn trở cùng với tập thể giáo viên nhà trờng tìm
Trang
2
Gây hứng thú học tập môn tự nhiên và xã hội cho học sinh Tiểu học
ra các giải pháp để gây hứng thú học tập cho học sinh nhằm nâng cao chất lợng giờ học
và đạt đợc mục tiêu môn học.
II - Những giải pháp thực hiện:
1/ Cách tổ chức hình thức lớp học:
Ngoài những công việc khác ngời giáo viên cần áp dụng các cách tổ chức hình thức
lớp học nh sau: Cần thờng xuyên thay đổi chỗ ngồi cho học sinh, tạo một lớp học cơ
động, mỗi tháng thay đổi chỗ ngồi cho học sinh một lần. Sắp xếp chỗ phù hợp, có sự hỗ
trợ cho nhau trong học tập, đảm bảo tính học tập khoa học.
Ngoài việc tổ chức học tập trên lớp, cần tổ chức học tập ngoài trời, quan sát thực tế
(tùy bài học) giáo viên cần nêu yêu cầu chuẩn bị bài cho học sinh. Ví dụ: Cây rau
học sinh quan sát cây rau ở nhà. Công việc ở nhà học sinh quan sát kỹ đồ dùng trong
nhà. Ngoài ra còn làm cho phụ huynh thấy sự cần thiết hợp tác của phụ huynh trong
việc học tập của các em. Trong những buổi họp phụ huynh, giáo viên cần trao đổi cho

hỏi ngắn, rõ ràng để hớng dẫn học sinh tập trung vào kiến thức cần tìm.
Tôi cho học sinh quan sát và thảo luận giữa trò với trò, giữa thầy với trò, trò với thầy.
Có thể cho học sinh quan sát độc lập, quan sát theo nhóm hay quan sát cả lớp theo
số đồ dùng học tập có đợc hoặc khả năng quản lý của giáo viên.
b) Sử dụng phơng pháp thực hành:
Chúng ta thờng nói: Lý thuyết cần đi đôi với thực hành ngoài những bài học lý
thuyết các em sẽ đợc học những dạng bài thực hành.
Ví dụ: Khi dạy bài: Đánh răng và rửa mặt, giáo viên chuẩn bị 4 chậu nớc và 4
khăn mặt, gọi 4 học sinh lên rửa mặt. Sau đó cho học sinh nhận xét Đúng, Sai. Qua việc
là đó học sinh biết nên rửa mặt thế nào để đạt yêu cầu và hợp vệ sinh.
c) Dạy học hợp tác trong nhóm và cách tổ chức:
Việc tổ chức cho học sinh học tập theo nhóm là rất quan trọng, kể cả học sinh bắt
đầu vào lớp 1. Nó cho phép học sinh có nhiều cơ hội để khám phá, diễn đạt ý tởng của
mình, mở rộng suy nghĩ hiểu biết và rèn kỹ năng nói, phát huy vai trò trách nhiệm, phát
triển kỹ năng giao tiếp và tính cách của trẻ. Giáo viên cần biết cách chia nhóm (Từ 3
đến 6 học sinh), chia theo sở thích, ngẫu nhiên hay chia nhóm theo trình độ vì học sinh
cần có cơ hội để tham gia vào các nhóm với các bạn học sinh khác nhau trong lớp, chia
mình, mở rộng suy nghĩ hiểu biết và rèn kỹ năng nói, phát huy vai trò trách nhiệm, phát
triển kỹ năng giao tiếp và tính cách của trẻ. Giáo viên cần biết cách chia nhóm (Từ 3
đến 6 học sinh), chia theo sở thích, ngẫu nhiên hay chia nhóm theo trình độ vì học sinh
cần có cơ hội để tham gia vào các nhóm với các bạn học sinh khác nhau trong lớp, chia
mình, mở rộng suy nghĩ hiểu biết và rèn kỹ năng nói, phát huy vai trò trách nhiệm, phát
triển kỹ năng giao tiếp và tính cách của trẻ. Giáo viên cần biết cách chia nhóm (Từ 3
đến 6 học sinh), chia theo sở thích, ngẫu nhiên hay chia nhóm theo trình độ vì học sinh
cần có cơ hội để tham gia vào các nhóm với các bạn học sinh khác nhau trong lớp, chia
sẻ kinh nghiệm. Giáo viên cần chỉ dẫn cho học sinh biết vai trò, công việc cho từng em
trong nhóm một cách rõ ràng, cặn kẽ, chi tiết. Từ nhóm trởng đến các thành viên ai
cũng có thể nhắc lại nhiệm vụ của mình làm gì? Có nh vậy nhóm mới hoạt động tốt.
Riêng lớp 1, giáo viên cần kiên trì hơn trong việc dạy học sinh biết cách học tập
hợp tác.

Giáo viên giới thiệu tên trò chơi, luật chơi cho học sinh chơi thử, chơi thật, nhận xét
kết quả trò chơi. Kết thúc giáo viên hỏi xem học sinh đợc học những gì qua trò chơi.
Giáo viên kết luận những điều cần đợc học qua trò chơi: Đi chợ
Dạy bài: Cây hoa. Tổ chức trò chơi: Vẽ hoa tặng cô
III Kết quả đạt đ ợc:
Qua việc áp dụng các giải pháp nêu trên vào giảng dạy môn Tự nhiên - xã hội ở lớp 1
Về học sinh: Học sinh rất hứng thú khi đến tiết học Tự nhiên - xã hội. Lớp học luôn
sinh động, học sinh tham gia phát biểu tích cực. Đây là một bớc tập cho các em tự tin,
năng động, không nhút nhát, phát triển t duy quan sát và suy đoán của học sinh qua
việc thảo luận, tìm hiểu bài học. Học sinh biết chuẩn bị cho bài học của mình, biết
cùng nhau thảo luận nhóm sôi nổi, mạnh dạn, 100% học sinh đạt yêu cầu bài học tốt.
Trang
5
Gây hứng thú học tập môn tự nhiên và xã hội cho học sinh Tiểu học
So với những năm học trớc đó, không khí và tinh thần của các em không tích cực,
không hăng hái nh vậy. Môn Tự nhiên - xã hội còn rèn kỹ năng sống cho học sinh, sau
khi học các em thích ăn rau và biết đợc lợi ích khi ăn rau.
Qua tìm hiểu hồ sơ năm học 2007 - 2008 của khối 1 nh sau:
Lớp Tổng số HS
Hoàn thành xuất sắc
(A+)
Hoàn thành (A)
SL % SL %
1A 24 10 42 14 58
1B 22 7 32 15 68
1C 23 8 35 15 65
Sau khi áp dụng những giải pháp và phơng pháp dạy học nhằm gây hứng thú học
tập cho học sinh trong năm học 2008 - 2009. Qua đợt khảo sát kỳ I thu đợc kết quả nh
sau:
Lớp Tổng số HS

Quan tâm đến việc học của con cái về vật chất và tinh thần. Tạo những điều kiện
thuận lợi cho việc học của trẻ, giúp đỡ kèm cặp thêm ở nhà, chuẩn bị đầy đủ đồ dùng
học tập.
4/ Đối với nhà trờng:
Tổ chức tốt các buổi học chuyên đề, tổ chức hội thảo ngoại khóa chuyên môn, ph-
ơng pháp giảng dạy.
Khuyến khích giáo viên trong trờng trình bày những sáng kiến mới trong phơng
pháp dạy học.
V - Bài học kinh nghiệm:
Trong quá trình dạy học để có thành công mỹ mãn, ngời giáo viên cần phải biết
cách tổ chức hình thức lớp học và chuẩn bị tốt đồ dùng dạy học sinh động, đảm bảo
tính khoa học, gây đợc hứng thú học tập cho học sinh.
Nghiên cứu kỹ bài dạy kết hợp sử dụng phơng pháp phù hợp bài học và đối tợng
cách tổ chức hình thức lớp học và chuẩn bị tốt đồ dùng dạy học sinh động, đảm bảo
tính khoa học, gây đợc hứng thú học tập cho học sinh.
Nghiên cứu kỹ bài dạy kết hợp sử dụng phơng pháp phù hợp bài học và đối tợng
cách tổ chức hình thức lớp học và chuẩn bị tốt đồ dùng dạy học sinh động, đảm bảo
tính khoa học, gây đợc hứng thú học tập cho học sinh.
Nghiên cứu kỹ bài dạy kết hợp sử dụng phơng pháp phù hợp bài học và đối tợng
học sinh. Sử dụng phơng pháp dạy học cần chú ý cách chia nhóm từ hai đến nhiều nhất
là 6 học sinh. Mỗi tiết học cần tổ chức trò chơi cho học sinh. Trong quá trình dạy học
phải chịu khó lắng nghe học sinh, tạo cơ hội cho học sinh tham gia toàn bộ các hoạt
động thật sôi nổi, hứng thú, tạo sự gần gũi thân mật với học sinh, không chê bai, trách
phạt khi các em làm sai.
Trang
7