SKKN:
GÂY HỨNG THÚ CHO HỌC SINH KHI HỌC MÔN ÂM NHẠC Ở
TRƯỜNG THCS
PHẦN I
PHẦN MỞ ĐẦU
Âm nhạc là một nhu cầu nhận thức hoạt động và giải trí của xã hội loại người.
Môn âm nhạc THCS không nhằm mục đích đào tạo các em thành những ca sĩ,
nghệ sĩ chuyên nghiệp, mà chủ yếu thông qua môn học nhằm tác động vào thế
giới tinh thần của các em, giúp các em có sự phát triển hài hoà, toàn diện về nhân
cách.
Qua môn học này học sinh có thể thấy được môn âm nhạc là một liều thuốc
tinh thần, tạo sự hưng phấn trong học tập và cảm nhận được phần nào sự hấp dẫn
của thế giới âm nhạc. “Tiếng hát vẫn là hoa thơm, là không khí và là ánh sáng
mặt trời của trái đất”.
Môn âm nhạc ở trường THCS sẽ cùng các môn học khác phát triển năng lực
tư duy, trí tuệ, tạo cho các em một trình độ văn hoá âm nhạc, góp phần đào tạo
những người lao động phát triển, toàn diện về Đức - Trí - Thể- Mỹ (theo nghị
quyết TW II của Đảng về mục tiêu giáo dục).
Xuất phát từ mục tiêu giáo dục phổ thông nói chung và tầm quan trọng của
môn học âm nhạc THCS nói riêng.
Giáo dục phổ thông nhằm giáo dục học sinh phát triển toàn diện, không
những nâng cao hiểu biết về kiến thức văn hoá mà còn phát huy năng lực cảm thụ
âm nhạc và những năng khiếu âm nhạc khác.
- Xuất phát từ đặc trưng bộ môn thuộc phạm trù nghệ thuật đòi hỏi sự hứng
thú cao.
- Xuất phát từ yêu cầu của việc đổi mới phương pháp là phát huy tính tích cực
chủ động sáng tạo của học sinh. Có như vậy các em mới có điều kiện khắc phục
khó khăn tiếp nhận kiến thức mới.
- Xuất phát từ tâm lý lứa tuổi học sinh lớp 8 là lứa tuổi nhạy cảm hiếu động
ham thích ca hát. Nếu giáo viên gây được hứng thú trong bà dạy sẽ tạo cho học
sinh sự phấn chấn, hào hứng để tiêp thu bài học một cách có hiệu quả.
tương lai đất nước. Đây là một môn học còn rất mới mẻ không giống những môn
học khác, môn học mang tính nghệ thuật cao, học sinh học theo phương châm
học vui- vui học. Vì vậy tạo cho các em say mê hứng thú học tập là rất cần thiết.
Hứng thú trong học tập nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, nuôi dưỡng ở các
em lòng ham muốn chính đáng trong việc không ngừng vươn tới những đỉnh cao
của việc nắm kiến thức, luôn tìm tòi học tập cái mới tích cực sáng tạo cái đã học
vào hoạt động thực tiễn.
Môn học nào cũng có khả năng gây hứng thú cho học sinh. Âm nhạc cũng
là nguồn cảm hứng cho nhiều người. Tạo cho các em hứng thú trong học tập môn
âm nhạc không chỉ nâng cao hiệu quả dạy học mà còn làm cho các em vui tươi
phấn khởi thoải mái về tinh thần.
II/ CƠ SỞ THỰC TIỄN:
Học sinh THCS - đây là lứa tuổi có nhiều thay đổi về đặc điểm tâm sinh lý,
các em bắt đầu có sự e ngại, chất giọng cũng có sự thay đổi, có em đã thể hiện
giọng điệu của người lớn, sự hồn nhiên của trẻ em đã có sự giảm sút. Một số em
đã tỏ ra không thích hay còn e ngại khi trình bày một bài hát trước tập thể lớp vì
vậy việc tạo cho học sinh hứng thú trong học tập là một điêù hết sức cần thiết. Từ
3
thực tế giảng dạy âm nhạc trong những năm qua tôi xin mạnh dạn trình bày để các
thầy, cô và các bạn tham khảo
III/. THỰC TRẠNG:
Xuất phát từ sự thay đổi về mặt tâm sinh lý lứa tuổi và một số học sinh còn
xem môn học âm nhạc là một “môn phụ”, các em chỉ quan tâm đến môn học mà
các em đã định hướng cho nghề nghiệp tương lai sau này nên một số học sinh
chưa thực sự hứng thú học.
Qua thực tế tại các trường tôi thấy số giáo viên đào tạo chuyên sâu vào môn
nhạc còn ít, chưa đáp ứng hết yêu cầu của bộ môn. Dạy còn mang tính chất qua
loa chưa thực sự gây hứng thú đối với học sinh. Bởi vì môn học âm nhạc là môn
học có tính đặc riêng so với nhiều môn khác, nhưng có một số giáo viên chưa
thực sự nắm vững đặc trưng của bộ môn nên trong quá trình dạy còn hơi cứng
Tránh cách dạy thông báo khô khan tẻ nhạt. Giáo viên phải nắm chắc đặc
trưng môn học âm nhạc để có cách dạy cho phù hợp, giờ học âm nhạc phải là giờ
học nghệ thuật hấp dẫn với phương châm: học vui - vui học. Tránh dạy lý thuyết
trừu tượng và dạy tập đọc nhạc nặng nề, căng thắng. Phải vận dụng mọi phương
pháp để cải tiến cách dạy từng phân môn.
Theo hướng tích cực hoá hoạt động của học sinh. Bổ sung sáng tạo thêm nhiều
thủ pháp sinh động, hấp dẫn, đa dạng hoá cách thức truyền đạt ở mỗi bài học mỗi
tiết dạy.
* Đối với học hát:
Muốn gây hứng thú cho học sinh thì giáo viên là người có vai trò hết sức
quan trọng, đó là quá trình chuẩn bị của giáo viên: giọng hát, phong cách biểu
diễn cách tiến hành dạy hát theo lối móc xích, giáo viên hát mẫu rồi bắt nhịp
5
cho học sinh hát. giáo viên có thể đánh đàn giai điệu cho học sinh nghe từng câu
ngắn và tập hát lời ca.
Sau khi tập hết toàn bộ lời ca của bài hát, giáo viên tập cho học sinh một số
động tác múa phụ hoạ cho bài hát. Học sinh kết hợp một số động tác múa đơn
giản hoặc vỗ tay theo nhịp. Cuối cùng cho học sinh biểu diễn theo nhóm và từng
cá nhân (thể hịên giọng hát của mình kết hợp múa phụ hoạ).
∗ Đối với dạy nhạc lý - tập đọc nhạc:
Lâu nay khi dạy về nhạc lý giáo viên thường định nghĩa, giảng giải ít xuất
phát từ thực tiễn âm nhạc qua các ví dụ sinh động để rút ra nhận nhận xét, kết
luận. Về tập đọc nhạc các giáo viên chịu ảnh hưởng sâu sắc phương pháp dạy cho
học sinh chuyên nghiệp âm nhạc, gây nên tâm lý căng thẳng nặng nề không cần
thiết, làm cho học sinh cảm thấy nặng nề trong giờ tập đọc nhạc. Những tiết dạy
như vậy thường kém hiệu quả, học sinh không hứng thú học. Vì vậy để tạo cho
các em sự hứng thú trong giờ học lý thuyết và tập đọc nhạc, trước hết giáo viên
nên cho học sinh tập đọc cao độ và đánh đàn giai điệu từng câu cho các em nghe.
Kỹ năng thể hiện trường độ và tiết tấu phải được quan tâm nhiều hơn nữa bằng
những bài tập riêng trong nhiều tiết học. Giáo viên đàn từng câu ngắn để các em
tên nốt nhạc”, hoặc “ghi tiết tấu của bài hát”.
5/ Giáo viên phải biết sử dụng phương tiện dạy học một cách thành
thạo, đó là một yếu tố gây cảm hứng học tập cho học sinh.
Một giờ học sinh động giáo viên không thể không sử dụng phương tiện dạy
học. Đồ dùng dạy học phổ biến đó là sách giáo khoa, nhạc cụ và tranh ảnh. Các
phương tiện đó giáo viên phải biết sử dụng cho phù hợp với nội dung từng bài
7
học. Biết minh hoạ một cách nhuần nhuyễn, thú vị thì sẽ kích thích được hứng thú
học tập của các em. Qua quá trình dạy học đã cho thấy, nếu chỉ lặp đi lặp lại
những kiến thức và nội dung trong sách giáo khoa thì học sinh sẽ không hứng thú
học tập và vai trò của giáo viên trên lớp cũng không phát huy được. Mặt khác nêu
biết kết hợp và lồng ghép phù hợp một số nội dung ngoài sách giáo khoa thì tiết
học sẽ rất hấp dẫn và sinh động. Vì vậy giáo viên cần phải biết kết hợp kiến thức
sách giáo khoa nhưng cũng cần mở rộng kiến thức một cách khoa học. Đặc biệt
với môn âm nhạc. Giáo viên dạy âm nhạc không có nhạc cụ, không biết sử dụng
nhạc cụ thì tiết học sẽ trở nên nhàm chán, hiệu quả bài dạy sẽ không cao. Các mẩu
chuyện tranh ảnh đòi hỏi giáo viên phải có để minh hoạ thêm cho học sinh, ngoài
ra học sinh cũng phải có đầy đủ các phương tiện học tập như: sách, vở, bút, bảng
phụ
6/ Tăng cường các hoạt động âm nhạc trong trường để học sinh được
xem, được nghe, đựơc thể hiện và bình luận :
Bằng các hình thức tổ chức nhiều Hội thi văn nghệ về các chủ đề, các buổi
ngoại khoá âm nhạc nói về các nhạc sĩ giúp cho học sinh có niềm say mê hứng
thú trong học tập, qua đó nhằm phát hiện những học sinh có năng khiếu âm nhạc
và bồi dưỡng cho các em phát huy khả năng âm nhạc của mình.
V. KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM QUA QUÁ
TRÌNH GIẢNG DẠY:
1. KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC:
Qua thời gian giảng day và áp dụng các biện pháp nói trên, trong những
nghệ thuật, trang bị thêm một số tranh ảnh, nhạc cu, tài liệu phục vụ môn học.
- Hàng năm nên tổ chức nhiều cuộc thi văn nghệ ở cấp Phòng và Huyện.
PHẦN III
Kết luận chung
Có thể nói rằng môn âm nhạc ở trường phổ thông có vị trí quan trọng trong
việc giáo dục thế hệ trẻ. Ngày nay với nội dung chương trình đổi mới phương
pháp dạy học, người giáo viên phải không ngừng học hỏi để nâng cao trình độ
chuyên môn nghiệp vụ. Ngoài những môn học chính thì môn học âm nhạc giúp
cho học sinh phát trển thị hiếu thẩm mỹ nghệ thuật nâng cao dần một bước về tiếp
xúc với âm nhạc tạo đà cho sự giáo dục và phát triển toàn diện về nhân cách cho
học sinh.
Việc dạy môn âm nhạc ở trường THCS trong quá đổi mới ngày nay là vô
cùng cần thiết. Tất cả các giáo viên đứng lớp, giáo viên chuyên biệt và các cấp
chỉ đạo cần hiểu rõ điều này để môn âm nhạc ngày càng phát huy tác dụng góp
phần vào sự nghiệp đào tạo các em cho tương lai đất nước.
Từ thực trạng dạy học môn âm nhạc ở trường THCS, từ kiến thức được học
trong nhà trường bản thân tôi đã đúc rút ra một số kinh nghiệm. Có thể nói phần
lớn các yếu tố làm cho học sinh hứng thú học tập đó là đều phụ thuộc vào vai trò
của giáo viên.
Những cách thức, những con đường gây hứng thú cho học sinh trong học
tập môn âm nhạc là hết sức phong phú, mỗi người có một phương pháp biện pháp
riêng của mình.
10
Trên đây là một số kinh nghiệm nhỏ của bản thân đúc rút qua những năm
dạy học, chắc chắn không tránh khỏi sự thiếu sót. Mong quý thầy, cô giáo cùng
các bạn đồng nghiệp góp ý bổ sung thêm./. Tuân Đạo, ngày 12 tháng 05 năm 2009
Người viết