PHẦN A: PHẦN MỞ ĐẦU:
I . LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Trong hệ thống giáo dục ở trường trung học cơ sở, môn lòch sử có vai trò quan trọng
trong việc bồi dưỡng thế hệ trẻ về kiến thức văn hoá, tư tưởng chính trò, phẩm chất đạo đức
và năng lực hành động.
Nếu văn học giúp học sinh thấy được cái hay, cái đẹp trong thơ ca để càng yêu quý
hơn con người, dân tộc Việt Nam thì thông qua môn học lòch sử các em không chỉ thấy được
quá trình phát triển của một đất nước, một dân tộc mà rộng hơn là cả một xã hội loài người,
bên cạnh đó nó góp phần quan trọng trong việc hình thành bồi dưỡng nhân sinh quan, thế
giới quan khoa học.
Mặt dù có vai trò, chức năng, nhiệm vụ quan trọng trong giáo dục thế hệ trẻ nhưng
hiện nay việc dạy học lòch sử chưa hoàn thành tốt vai trò của mình và một thực tế đáng
buồn là học sinh không thích học môn lòch sử, xem nhẹ môn lòch sử. Các em tiếp thu kiến
thức một cách hời hợt, thiếu chính xác, thiếu hệ thống.
Vì vậy làm thế nào để tạo cho học sinh hứng thú học lòch sử, phát huy tích cực xây
dựng bài, kích thích sự tìm hiểu khám phá về kiến thức…Thiết nghó có rất nhiều công trình
nghiên cứu, nhiều ý kiến xoay quanh vấn đề trên, vậy trong khuôn khổ bài viết nhỏ này tôi
xin trình bày một vài suy nghó trong việc xây dựng hứng thú học tập lòch sử cho học sinh
bằng cách vận dụng, lồng ghép kiến thức văn học vào bài giảng.
II. Phạm vi triển khai thực hiện:
Nghiên cứu vận dụng lồng ghép kiến thức văn học vào trong giảng dạy bộ môn lòch sử
tạo nên hứng thú trong học tập của học sinh đối với môn lòch sử lớp 6, 7, 8, 9, và từ đó đưa
ra phương pháp hỗ trợ nhằm kích thích sự hứng thú trong học tập ở các em.
PHẦN B. NỘI DUNG:
I. Cơ sở lí luận:
Trong thực tế, giảng dạy lòch sử là môn học có kiến thức liên môn, song có lẽ có mối
quan hệ tác động qua lại mật thiết và bổ sung cho nhau nhiều nhất là mối quan hệ giữa lòch
sử và văn học. Trước hết lòch sử đề cập đến nhiều lónh vực khác nhau của cuộc sống cho
nên việc lồng ghép kiến thức văn học vào trong giờ dạy lòch sử là điều không thể thiếu
được. Nếu như văn học thường mô tả những sự kiện bằng hình tượng thì lòch sử tái tạo lại
quá khứ bằng những con số , sự kiện cụ thể, điều đó đã tác động rất lớn đến nhận thức của

khó có thể tạo dựng lại không khí lòch sử cần thiết. Để thu hút các em đi sâu tìm hiểu khám
phá quá khứ của dân tộc tạo nên những cảm xúc thực sự trước những sự kiện thì việc vận
dụng kiến thức văn học vào giảng dạy lòch sử là điều cần thiết góp phần làm cho bài giảng
trở nên sinh động và hấp dẫn , nâng cao hứng thú học tập của các em.
Chẳn hạn khi dạy bài “ Cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân pháp xâm
lược kết thúc” (Lòch sử 9 phần II) sau khi khái quát về kết quả của chiến dòch Điện Biên
Phủ tôi đã trích dẫn thơ của Tố Hữu:
“… 56 ngày đêm khoét núi ngủ hầm, mưa dầm cơm vắt máu trộn bùn non
Gan không núng, chí không mòn…”.
Hoặc đoạn thơ.
“….Chiều 7/5 một chiều hè lịch sử Tướng Đờcát xin hàng
Bố kể chuyện Điện Biên Bốt đồn đều san phẳng
Bộ đội mình chiến thắng Cờ quyết chiến quyết thắng
Lũ tây bị bắt sống Tung bay trên nóc hầm…”
Ta giải đi từng đàn
Không chỉ mô tả về khí thế của chiến dòch mà còn khắc sâu sự kiện ngày chiến thắng
Điện biên phủ, hướng cho học sinh đi tìm hiểu nguyên nhân thắng lợi của cuộc kháng chiến
hào hùng của dân tộc, tôi nhận thấy rằng các em rất xúc động về những hình ảnh mà mình
thu nhận được. Điều này có ý nghóa rất lớn trong việc giáo dục tinh thần cảm phục đối với
công lao của các thế hệ đi trước cũng như góp phần nâng cao ý thức bảo vệ quê hương đất
nước trong nhận thức của các em.
Khi nói về ý nghóa chiến thắng của Điện Biên Phủ tôi trích hai câu thơ:
“9 năm làm một Điện Biên
Nên vành hoa đỏ nên thiên sử vàng”
Cũng bằng phương pháp trên tôi áp dụng trong bài “Chiến thắng Chi Lăng –
Xương Giang” lòch sử 7. Khi giảng diễn biến trận Chi Lăng – Xương Giang tôi trích dẫn
trong bài “Bình Ngô Đại Cáo” của Nguyễn Trãi:
“… Ngày 18 trận Chi Lăng Liễu Thăng thất thế
Ngày 20 trận Mã Yên Liễu Thăng cụt đầu
Ngày 25 bá tước Lương Minh đại bại tử vong

Hồ Chí Minh, Hồ Chí Minh!
Khi đọc trích đoạn này ngồi việc tái hiện lại sự kiện ngày 2/9, về khơng gian, thời gian,
địa điểm, khơng khí hân hoang của nhân dân thủ đơ, còn hướng cho các em tìm hiểu về ý nghĩa
lịch sử của cuộc cách mạng tháng Tám 1945.
Khi dạy bài “ Cuộc kháng chiến từ 1858 – 1873” (sử 8) mô tả về hoàn cảnh nước ta
khi thực dân Pháp xâm lược, lên án trách nhiệm của nhà Nguyễn và nêu cao tinh thần chiến
đấu của nhân dân Nam Kỳ. Chúng tôi trích dẫn thơ của Nguyễn Đình Chiểu bài “ Chạy
tây” và bài “Văn Tế Nghóa Sỹ Cần Giuộc”:
“ Ngoài cật có một manh áo vải, nào đợi mang bao tấu, bầu ngòi, trong tay cầm một
ngọn tầm vông chư nài, sắm dao tu nón gõ
Hoả mai đánh bằng rơm con cúi cũng đốt xong nhà dạy đạo kia, gươm đeo dùng
bằng lưỡi dao phay chém rớt đầu quan hai nọ…”
Học sinh có ngay những hình dung về phong trào đấu tranh của nhân dân ta lúc bấy
giờ.
Chẳng hạn khi dạy bài “Phong trào kháng Pháp trong những năm cuối thế kỷ
XIX” (sử 8) ta có thể đặt câu hỏi: Trong văn học các em thấy có tác phẩm nào đề cập đến
bối cảnh đất nước giai đoạn này? Bằng các ý trả lời của học sinh chúng ta đi vào khái quát
tình hình đất nước trên cơ sở các kiến thức lòch sử đã học.
Khi dạy về hành trình ra đi tìm đường cứu nước của Nguyễn Tất Thành lịch sử lớp 8 bài 30:
giáo viên đọc một đoạn thơ trong bài thơ “Người đi tìm hình của nước”
Đất nước đẹp vơ cùng nhưng Bác phải ra đi
Cho tơi làm con sóng dưới thân tàu đưa tiễn Bác…
Hay trích đoạn thơ của nhà thơ Tố Hữu
“ Kể từ đó Người đi những bước đầu tiên
Lênh đênh bốn biển một con tàu
Cuộc đời sóng gió trong than bụi
Tay đốt lò, lau chảo, thái rau…”
Qua 4 câu thơ trên giúp các em hình dung rõ hơn về cách đi: đi bằng lao động vất vả
hình dung được những cơng việc mà người thanh niên Nguyễn Tất Thành (Nguyễn Văn Ba)
phải làm của một người phụ bếp trên con tàu Latussơtêrenvin.

Năm học 2011-2012 đạt được 98.7% trung bình trở lên.
2. Kiến nghị, đề xuất:
a. Đối với giáo viên:
-Dạy những bài học lịch sử là vấn đề không dễ, nếu giáo viên không có sự chuẩn bị kĩ
lưỡng sẽ rất dễ rơi vào tình trạng bài giảng khô khan hoặc quá nặng nề, không gây được ấn
tượng, cảm xúc mạnh đối với học sinh. Vì vậy cần nghiên cứu kĩ lưỡng bài giảng, sưu tầm,
nghiên cứu tài liệu, sử dụng phương pháp tích, có như vậy mới đạt hiệu quả giáo dưỡng, hiệu
quả giáo dục
-Đối với người giáo viên khi dạy những dạng như bài này vai trò của phương pháp
thuyết trình là rất quan trọng, trình bày sao cho lời giảng trôi chảy, trau chuốt, có sức thuyết
phục cao, có tính gợi hình, gây cảm xúc mạnh là điều rất quan trọng, do đó cần có sự chuẩn bị
kĩ về nội dung thuyết trình.
b. Đối các cấp quản lý:
Trong các hoạt động ngoại khoá, sinh hoạt chủ đề nhân kỷ niệm các ngày lễ lớn: 22/12,
3/2, 8/3, 30/4, 19/5… nên lồng ghép một số trò chơi như trên nhằm kiểm tra kiến thức học
sinh, kích thích sự tìm tòi học hỏi, tạo ra sân chơi bổ ích đối với mọi lứa tổi học sinh.
Cần chú trọng phát huy các mô hình câu lạc bộ lịch sử, ngược dòng lịch sử, tổ chức các
hội thi tìm hiểu về lịch sử…trong các nhà trường để nhằm thúc đẩy quá trình dạy, học có hiệu
quả.
Xác nhận Ngày23 tháng 5 năm 2013
Của thủ trưởng đơn vị Ngöôøi Vieát
Lê Trọng Minh