BÁO CÁO SÁNG KIẾN
ĐỀ NGHỊ TẶNG THƯỞNG DANH HIỆU
CHIẾN SĨ THI ĐUA CẤP TỈNH
Đề tài : “Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức cho
học sinh Tiểu học”
- Họ và tên : Mai Kiến Oanh
- Đơn vị : Trường Tiểu học 1 xã Đất Mũi - Ngọc Hiển - Cà Mau
I. PHẦN MỞ ĐẦU:
Tiểu học là cấp học có vị trí nền móng trong hệ thống giáo dục quốc dân.
Trường tiểu học là nơi đặt những viên gạch đầu tiên trong việc xây dựng nhân
cách toàn diện cho học sinh. Sự phát triển của kinh tế - xã hội đặt ra những yêu
cầu ngày càng cao, đòi hỏi nền giáo dục phải đào tạo ra những con người “phát
triển về trí tuệ, cường tráng về thể lực, phong phú về tinh thần, trong sáng về đạo
đức”. Trong thực tế, Đạo đức là một hình thái ý thức xã hội bao gồm những
nguyên tắc và chuẩn mực xã hội, nhờ đó con người tự giác điều chỉnh hành vi cho
phù hợp với lợi ích, hạnh phúc của mình và sự tiến bộ của xã hội trong mối quan
hệ người và người, con người với tự nhiên. Riêng đối với học sinh tiểu học, giáo
dục đạo đức luôn được người thầy quan tâm. Bởi bậc học này, độ tuổi các em còn
rất nhỏ, rất dễ học được điều tốt và cũng dễ dàng nhiễm điều xấu nhất là trong
1
tình hình hiện nay, khi các giá trị truyền thống trong xã hội đang ngày bị mai một,
tệ nạn xã hội đang len lỏi, xâm nhập vào nhà trường.
Giáo dục đạo đức cùng với giáo dục các môn học khác trong nhà trường là
nhiệm vụ chính trị quan trọng góp phần thực hiện tốt nhiệm vụ năm học. Trong
đó, giáo dục đạo đức là một bộ phận hữu cơ có tính cốt lõi tạo nên nền tảng của
công tác đào tạo thế hệ trẻ. Việc giáo dục đạo đức cho học sinh trong nhà trường
luôn là vấn đề cần quan tâm. Đồng thời với việc dạy văn hoá các em có ngoan
ngoãn, chăm chỉ thì mới có thể học tập tốt được. Bên cạnh đó, việc tiếp thu tốt
kiến thức các bộ môn văn hoá là nền tảng xây dựng những phẩm chất tốt đẹp
trong tâm hồn trong sáng của các em.
mẹ, lười lao động, lười học, trộm cắp… sinh ra nhiều tệ nạn xã hội.
Ngoài xã hội: Hiện tượng tiêu cực, các hành vi đạo đức thiếu văn
minh như một số tụ điểm chiếu phim, băng hình có nội dung đồi truỵ ảnh hưởng
lớn đến hành vi đạo đức của các em.
Trong nhà trường: Học sinh tiểu học phần lớn là ngoan, biết vâng lời cô
giáo, thực hiện tốt nội quy của nhà trường. Tuy nhiên, đánh giá một cách khách
quan học sinh hiện nay rất nhạy cảm, rất dễ thích ứng với các hiện tượng tiêu cực
3
ngoài xã hội: hiện tượng nói tục, các hành vi thiếu văn hoá vẫn còn. Đặc biệt học
sinh không biết áp dụng kiến thức đã học vào thực tế. Chẳng hạn học sinh lớp 2
vừa được học bài “Giữ trật tự vệ sinh nơi công cộng” nhưng lại rất mất trật
tự trong giờ học hoặc vứt rác bừa bãi ở sân trường. Học sinh vừa được học bài
“Lễ phép vâng lời thầy, cô giáo’’ nhưng lại chỉ chào hỏi thầy, cô giáo dạy mình
hoặc không biết cảm ơn, xin lỗi khi được người khác giúp hay làm điều gì đó
không phải.
2. Nguyên nhân :
Sở dĩ vẫn còn có các hiện tượng trên, tôi nghĩ nguyên nhân do:
- Gia đình chưa thật sự quan tâm đến đời sống tinh thần của con cái.
- Do tác động mặt trái của cơ chế thị trường vào môi trường sống của học sinh.
- Một số nhà trường còn coi nhẹ công tác giáo dục đạo đức cho học sinh.
Thầy , cô giáo chỉ quan tâm đến việc truyền thụ kiến thức văn hoá, chưa thực sự
chú trọng đến việc giảng dạy tốt môn học đạo đức cho các em. Nếu có dạy chỉ
cung cấp cho các em về mặt lý thuyết mà coi nhẹ thực hành. Trong giờ học, giáo
viên chủ yếu sử dụng phương pháp thuyết trình, giảng giải, hình thức tổ chức dạy
học đơn điệu, học chưa đi đôi với hành. Việc soạn giáo án của giáo viên chưa sát
với mục đích yêu cầu, chưa biết lồng ghép nội dung giáo dục. Một số cán bộ quản
lý chưa nhận thức rõ vấn đề, cũng như tầm quan trọng của việc giáo dục đạo đức
cho các em thông qua bài giảng, thông qua việc phối kết hợp giữa: Nhà trường –
Gia đình – Xã hội.
Xuất phát từ mục đích yêu cầu và tầm quan trọng của việc giáo dục đạo đức
nội quy, quy định về việc học tập, nề nếp của nhà trường. Cùng với phụ huynh
giáo dục, hình thành nhân cách cho học sinh.
- Thông qua gia đình, qui định các chuẩn mực đạo đức mà học sinh phải
đạt được. Phụ huynh trao đổi với giáo viên về việc rèn luyện đạo đức của từng
em. Với những học sinh có cá tính, giáo viên cần trao đổi cụ thể với gia đình nắm
được đặc điểm tâm lý của từng em. Kết hợp với gia đình có các biện pháp cụ thể:
mềm dẻo nhưng thật kiên quyết với những em có hành vi không đúng.
- Tuyên truyền, vận động các bậc phụ huynh quan tâm hơn nữa đến đời
sống, tình cảm của học sinh. Tạo cho các em có góc học tập, có tủ sách, có một
môi trường sống lành mạnh. Cha, mẹ, anh, chị, em có mối quan hệ thân thiết,
quan tâm đến nhau từ đó có tác dụng tới việc hình thành nhân cách cho các em.
b) Phối hợp với các đoàn thể khác ở địa phương.
Học sinh tiểu học ở lứa tuổi năng động, thích vui chơi. Ngoài hoạt động ở
trường các em còn tham gia những tổ chức đoàn thể ở xóm, ấp. Đoàn thể trực tiếp
quản lý các em là đoàn thanh niên, nhà trường cần có mối liên hệ chặt chẽ với tổ
chức này. Với địa bàn xã rộng có trên 20 ấp, chúng tôi đã phân công giáo viên
phụ trách phối kết hợp với các đoàn thể trong các ấp tổ chức các hoạt động ngoại
khoá mang ý nghĩa giáo dục: Làm cỏ, sửa sang bia tưởng niệm các anh hùng liệt
sĩ, giúp đỡ người già cô đơn không nơi nương tựa, bà mẹ Việt Nam anh hùng,
6
giúp đỡ gia đình thương binh liệt sĩ Phối kết hợp với hội Cựu chiến binh mời
các bác, các chú kể chuyện về các anh Bộ đội Cụ Hồ, những thiếu nhi dũng cảm,
những tấm gương anh hùng của các chiến sĩ cách mạng. Phối kết hợp với Hội Phụ
nữ tổ chức các hoạt động vui chơi, thể dục thể thao, văn nghệ. Qua đó tích hợp
nội dung giáo dục cụ thể, giúp học sinh dễ dàng tiếp nhận. Đối với học sinh tiểu
học, việc hình thành và rèn luyện các hành vi, thói quen đạo đức đóng vai trò
quan trọng trong quá trình phát triển nhân cách.
3.2/ Phối kết hợp với các lực lượng trong nhà trường
a) Nâng cao nhận thức cho cán bộ, giáo viên, nhân viên:
Để làm tốt điều này, người quản lý phải không ngừng tuyên truyền, giáo
tránh cắt xén thời gian để dạy các môn khác. Vận dụng linh hoạt các bước lên lớp.
- Với học sinh: Ngay từ đầu năm học, nhà trường phải đề ra các nội qui, nề
nếp học tập, chuyên cần, giữ vở sạch chữ đẹp, nề nếp sinh hoạt Đội, sao nhi
đồng Yêu cầu học sinh phải có đủ sách giáo khoa các môn học. Nhà trường giáo
dục cho học sinh ý thức học tập, thể hiện ở thái độ học tập đúng đắn tự giác rèn
luyện nề nếp học tập, tu dưỡng đạo đức ở lớp cũng như ở nhà.
8
Xây dựng cho các em ý thức học tập tốt, đi học đúng giờ, nghỉ học phải
viết giấy xin phép. Chỉ đạo cho Thầy tổng phụ trách tổ chức các hoạt động Đội,
sao nhi đồng vào ngày thứ bảy hàng tuần có nội dung phong phú, đa dạng, luôn
đổi mới, lồng ghép nội dung giáo dục tinh thần tự giác, chấp hành tốt 5 nhiệm vụ
của người học sinh. Đặc biệt, trong buổi chào cờ đầu tuần cần nêu những gương
tốt và nhắc nhỡ những học sinh có thái độ, hành vi chưa đúng. Đồng thời, thường
xuyên tuyên truyền gương người tốt, việc tốt thông qua chương trình phát thanh
măng non hàng tuần, lồng ghép giáo dục học sinh biết giữ gìn và phát huy truyền
thống văn hoá dân tộc. Bởi, đây là hoạt động rất phù hợp với lứa tuổi của học sinh
Tiểu học, hoạt động này nếu làm tốt sẽ có tác dụng rất lớn trong giáo dục thói
quen, hành vi cho học sinh.
Tuy nhiên, để việc thực hiện của giáo viên có hiệu quả thì người cán bộ
quản lý phải xây dựng lịch kiểm tra, nội dung kiểm tra cụ thể, có thể kiểm tra
thường xuyên, đột xuất. Từ đó xây dựng nề nếp cho giáo viên có tính kỷ luật,
gương mẫu thực hiện dạy đúng đủ bài, giờ dạy có hiệu quả cao.
b.2. Tạo điều kiện đầu tư về cơ sở vật chất cho việc dạy học môn đạo đức.
Nhận thức của học sinh tiểu học đi từ Trực quan sinh động đến Tư duy trừu
tượng. Vì vậy, để giờ dạy thành công thì việc chuẩn bị đồ dùng dạy học là vô
cùng cần thiết. Nhà trường cần phải coi trọng việc đầu tư mua sắm trang thiết bị
dạy học như tranh ảnh minh hoạ cho các giờ dạy. Chỉ đạo giáo viên nghiên cứu tự
làm đồ dùng dạy học đơn giản. Lập tủ sách Đạo đức, đầu tư mua sắm thêm sách
báo, truyện tranh Đạo đức phù hợp với lứa tuổi thiếu niên, nhi đồng, mở phòng
đọc sách cho học sinh sau giờ nghỉ giải lao, sau buổi học.
bài để cả tổ cùng nhau bàn bạc, thống nhất cách giải quyết.
- Để có tiết dạy Đạo đức đạt hiệu quả cao người quản lý cần phải chỉ
đạo giáo viên cần chuẩn bị chu đáo trước khi lên lớp:
+ Nghiên cứu nội dung bài giảng trước khi lên lớp. Xác định rõ mục đích
yêu cầu, kiến thức trọng tâm từng bài, từng phần. Soạn bài chi tiết cụ thể, bài soạn
có duyệt trước với Ban Giám Hiệu vào thứ 2 hàng tuần.
+ Căn cứ vào nội dung bài học chuẩn bị đồ dùng, tranh ảnh, sách báo, trang
phục và các đồ dùng phụ trợ khác để phục vụ cho các tiết học sinh động hơn.
+ Tuỳ từng nội dung bài học, đối tượng học sinh, điều kiện về cơ sở vật chất
của lớp, của trường, người giáo viên lựa chọn và sử dụng linh hoạt các phương
pháp cũng như các hình thức dạy học.
+ Giáo viên phải tham khảo thêm truyện, sách báo, các thông tin về
sách giáo khoa hoặc có thể sưu tầm những câu chuyện về những gương tốt, người
thật, việc thật kể cho học sinh nghe. Qua đó cung cấp thêm những hiểu biết, rèn
kỹ năng sống và giáo dục cho các em theo nội dung, chủ đề của bài học.
Hàng năm, trước 20/11 nhà trường phát động phong trào hội giảng cho tập
thể giáo viên trong nhà trường. Mỗi giáo viên tham dự dạy 2 tiết, trong đó có một
tiết Toán hoặc Tiếng Việt và một tiết Đạo đức. Sau các giờ hội giảng đều được tổ
11
chức trao đổi rút kinh nghiệm thống phương pháp dạy. Tổ chức hai lần hội thảo
cần dành riêng quan tâm đến nội dung và phương pháp giảng dạy môn đạo đức.
Mỗi giáo viên viết một sáng kiến kinh nghiệm về các đề tài. Phân công những
giáo viên có kinh nghiệm viết sáng kiến kinh nghiệm đổi mới phương pháp giảng
daỵ môn đạo đức, phối kết hợp giáo dục đạo đức học sinh giữa nhà trường, gia
đình, xã hội Sau đó tổ chức cho mỗi tổ trình bày đề tài của mình để toàn thể
giáo viên trao đổi, bàn bạc rút kinh nghiệm trong giảng dạy.
b.4. Bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên.
Nhà trường cần coi trọng công tác chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên và
thực hiện một cách thường xuyên việc giáo dục đạo đức cho học sinh mọi lúc,
mọi nơi, trong lớp cũng như nơi công cộng. Thực hiện sinh hoạt chuyên môn
hoàn thành
( B)
2009-2010 750 100% 60,5% 39,5% 0%
2010-2011 694 100% 75,6% 24,4% 0%
2011-2012 625 100% 81,5% 18,5% 0%
2012-2013
(Học kỳ I)
568 100% 90,3% 9,7% 0%
Qua kết quả thống kê trên cho thấy tỷ lệ học sinh xếp loại hạnh kiểm hoàn
thành tốt tăng nhanh, số học sinh xếp loại hạnh kiểm hoàn thành giảm xuống, đặc
biệt số học sinh có hạnh kiểm chưa hoàn thành không có. Học sinh ngoan ngoãn,
kính thầy, yêu bạn, vâng lời ông bà, cha mẹ, thầy cô giáo, Từ đó hoạt động
ngoài giờ lên lớp ngày một tốt hơn, chất lượng giáo dục toàn diện ngày một nâng
cao. Các chỉ số thi đua của nhà trường luôn đạt thứ hạng cao trong nhiều năm.
13
Tuy nhiên, để đạt được kết quả trên là cả một quá trình phấn đấu lâu dài và phải
thực hiện có nề nếp thường xuyên, liên tục.
1. Bài học kinh nghiệm
- Ngay từ đầu năm học người Quản lý phải có kế hoạch chỉ đạo cụ thể, phù
hợp chương trình giảng dạy, phương pháp giảng dạy, giỏi về chuyên môn nghiệp
vụ, có năng lực thực sự, nhiệt tình chăm lo đến các hoạt động giáo dục đạo đức
cho học sinh của từng khối lớp.
- Quản lý chỉ đạo thực hiện đúng chương trình giảng dạy, tổ chức hội thảo,
hội giảng để thống nhất về nội dung phương pháp dạy học. Tăng cường dự giờ
thăm lớp, giúp đỡ giáo viên yếu kém về chuyên môn. Đặc biệt là các tiết thực
hành của giờ Đạo đức.
- Quan tâm đúng mức tới giáo viên có tâm huyết với nghề nghiệp. Phối
hợp chặt chẽ với các lượng lượng trong và ngoài nhà trường. Xây dựng tốt mối
quan hệ với địa phương, với hội cha mẹ học sinh, huy động toàn cộng đồng và gia
đình