Đề tài :Thuyết quản lý của trờng phái quan hệ con ngời và sự
vận dụng vào các doanh nghiệp Việt Nam.
Lời mở đầu.
iệc chuyển đổi cơ chế quản lý nhà nớc từ cơ chế tập chung quan
liêu bao cấp sang nền kinh tế mở nền kinh tế thị tr ờng đang mở ra
một lộ trình thông thoáng cho nền kinh tế Việt Nam phát triển, đa nền kinh
tế nớc nhà vào sự vận hành, hội nhập với nền kinh tế thế giới. Cơ chế thị
trờng mở sẽ là lấc thang đa nền kinh tế nuớc nhà phát triển mạnh mẽ.
V
Trong sản xuất cũng nh trong kinh doanh, mọi doanh nghiệp đều cố
gắng để đạt đựơc tới cái đích là tối đa hoá đợc lợi nhuận. Nhng để tối đa
hoá lợi nhuận các doanh nghiệp cần phải tối đa sử dụng các nguồn lực
hiện có. Đa số các doanh nghiệp đều áp dụng biện pháp tăng năng suất
lao động. Yếu tố con ngời trong quá trình này đóng góp một phần rất
quan trọng. Sự ảnh hởng của cơ chế bao cấp vẫn còn tồn tại đến ngày
nay là công nhân Việt Nam rất thụ động trong sản xuất, khiến năng suất
lao động bị giảm sút dẫn tới doanh nghiệp khó có khả năng cạnh tranh
trên thi trờng thế giới. Vậy tại sao ảnh hởng yếu tố con ngời lại có thể
đóng một vai trò to lớn trong việc tối đa hoá sản xuất ?Có phải chỉ cần
tăng lơng và điều kiện làm việc cho công nhân là có thể tăng năng suất
lao động ? . Một trong số các trờng phái nghiên cứu tác động của con ng-
ời tới sản xuất là trờng phái Quan hệ con ng ời .
Vậy trờng phái Quan hệ con ng ời đề cập đến vấn đề gì ? Thuyết này
có những u và nhuợc điểm gì ? Thực tế vận dụng vào các doanh nghiệp
tại Việt Nam hiện nay ra sao ? để tìm hiểu vấn đề này em đã chọn đề tài:
Thuyết quản lý của trờng phái quan hệ con ngời và sự vận dụng vào
các doanh nghiệp Việt Nam.
Với những kiến thức hạn chế về kinh doanh cũng nh về mặt xã hội, bài
tiểu luận này của em không tránh khỏi những thiếu sót. Em mong thầy, cô
giáo và các bạn đóng góp ý kiến để em có thể hoàn thành tốt tiểu luận
này, đồng thời qua các đóng góp đó chắc chắn kiến thức của em sẽ đợc

trong và các yếu tố bên ngoài).
2/Lý thuyết về mối quan hệ con ngời.
Nhiều ngời cho rằng trong thời kỳ công nghiệp nhân tố con ngời trong
sản xuất dần đợc thay thế bởi máy móc hiện đại. Đổng thời không ít ngời
quản lý cho rằng khi muốn tăng năng xuất lao động chỉ cần tăng lơng
hoặc tăng điều kiện làm việc cho nhân công là có thể đạt đợc mục tiêu.
Liệu những suy nghĩ về hành vi của ngời lao động nh vậy có đúng với
2
thực tế không ? Chúng ta hãy cùng xem sét một số t tởng của mtj số học
giả nghiên cứu về trờng phái quan hệ con ng ời .
a/ Trờng phái quan hệ con ngời và t tởng của Hugo Munsterberg.
Hugo Munsterberg đặt vấn đề nghiên cứu một cách khoa học về
hành vi của con ngời để tìm ra những chuẩn mực chung và những điểm
khác biệt. Ông cho rằng năng suất lao động sẽ tăng lên nếu công việc
phù hợp với tâm lý ngời lao động và đề ra nhiệm vụ nghiên cứu, phân
tích các đặc điểm tâm lý của họ. Munsterberg đề nghị dùng các bài trắc
nghiệm tâm lý để tuyển chọn nhân viên, và phải tìm hiểu tác phong con
ngời trớc khi đi đi tìm những kỹ thuật thích hợp để kích tích họ làm việc.
Những ý kiến của ông ngày nay đang đợc ứng dụng nhiều.
b/ Trờng phái quan hệ con ngời và t tởng của Mary Parker Follet.
Còn đối với Mary Parker Follet một trong số rất ít ng ời lu ý tới khía
cạnh tâm lý con ngời và xã hội trong hoạt động quản lý. Follet cho rằng
đơn vị sản xuất kinh doanh là một hệ thống các quan hệ xã hội, và hoạt
động quản lý là một tiến trình mang tính chất quan hệ xã hội. Bà phản
đối việc thi hành quyền lực một cách thẳng thừng vì công nhân xã phản
đối và do đó không thể là cơ sở hợp tác thích hợp. Từ đó bà đa ra quy
luật tình thế, ở đó mệnh lệnh không phải từ ngời khác mà từ tình thế. Bà
cho rằng trong quản lý cần chú ý tới ngời lao động với toàn bộ đời sống
của họ bao gồm cả yếu tố kinh tế, tinh thần và tình cảm. Trong quan hệ
quản lý, bà đề cao sự hợp tác, thống nhất giữa ngời quản lý với ngời lao

Mayo là đại diện chủ yếu của trờng phái đó. Trớc khi trờng phái này xuất
hiện, các nhà lý luận về quản lý chủ yếu nhấn mạnh tính khoa học, tính
chặt chẽ của quản lý nhng coi nhẹ vai trò của con ngời, coi công nhân là
vật phụ thuộc vào máy móc.Trờng phái của Mayo chú trọng nhân tố con
ngời, nhấn mạnh việc thoả mãn nhu cầu xã hội của công nhân viên. Căn
cứ vào kết quả nghiên cứu ông đã đa ra những nguyên lý mới nhằm
hoàn thiện lý luận về quản lý xí nghiệp. Đó là:
- Công nhân là con ng ời xã hội , là thành viên của hệ thống xã
hội phức tạp.
- Trong xí nghiệp, ngoài tổ chức chính thức còn có tổ chức phi
chính thức.
- Năng lực lãnh đạo kiểu mới thông qua việc nâng cao mức độ
hài lòng của công nhân viên, khích lệ tinh thần công nhân viên, do đó
mà mà đạt đợc mục đích nâng cao năng suất lao động.
Thông qua công trình nghiên cứu này mà ông nhận thấy công nhân
không phải là con ng ời kinh tế , coi tiền bạc là động lực duy nhất kích
thích tính tích cực của họ mà là con ng ời xã hội nên ngoài yếu tố vật
chất, họ còn có nhân tố xã hội và tâm lý. Do đó, năng lực lãnh đạo kiểu
mới đợc thể hiện ở chỗ nó giữ đợc sự cân bằng giữa nhu cầu kinh tế của
tổ chức chính thức với nhu cầu xã hội của tổ chức phi chính thức của
công nhân. Họ cho rằng chỉ có nh vậy mới có thể bổ cứu vào sự khiếm
4
khuyết của lý luận quản lý cổ điển, giải quyết mâu thuẫn và xung đột
giữa chủ với thợ, thậm chí là của cả xã hội văn minh công nghiệp. Những
tiến bộ về vật chất và những thành tựu về kỹ thuật của thế giới là to lớn
nhng chính những tiến bộ và những thành tựu đó làm cho xã hội mất đi
sự cân bằng vốn có. Nhà nớc coi trọng việc phát triển khoa học-kỹ thuật
nhng coi nhẹ vấn đề xã hội và con ngời. Truờng phái quan hệ con ngời
quan tâm thoả đáng tới các yếu tố tâm lý con ngời, tâm lý tập thể và bầu
không khí trong xí nghiệp, phân tích tác động qua lại của con ngời với

5