KÝ HIỆU CHỮ VIẾT TẮT
Trung học cơ sở THCS
Phòng Giáo dục và Đào tạo Phòng GD&ĐT
Ban giám hiệu BGH
Cơ sở vật chất CSVC
Giáo viên GV
Giáo viên giỏi GVG
Học sinh giỏi HSG
Sáng kiến kinh nghiệm SKKN
1
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
Bảo Thắng, ngày 18 tháng 10 năm 2013
Kính gửi: Hội đồng sáng kiến, kinh nghiệm cấp cơ sở
Họ và tên tác giả: Tôn Thanh Chương.
Sinh ngày: 07 tháng 05 năm 1977.
Chức vụ: Cán bộ.
Nơi công tác: Phòng Giáo dục và Đào tạo Bảo Thắng.
Trình độ chuyên môn: Đại học Vật lý.
Đề nghị công nhận sáng kiến, kinh nghiệm:
" MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CHUYÊN MÔN NÂNG CAO
CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC Ở TRƯỜNG THCS ".
XÁC NHẬN CỦA CƠ QUAN NGƯỜI VIẾT
2
A. TÊN SÁNG KIẾN, KINH NGHIỆM: Một số biện pháp quản lý
chuyên môn nâng cao chất lượng giáo dục ở trường THCS.
B. NỘI DUNG SÁNG KIẾN, KINH NGIỆM:
PHẦN I. MỞ ĐẦU
Trong giai đoạn đẩy mạnh công nghiệp hóa hiện đại hoá đất nước và hội
nhập Quốc tế, nguồn lực con người có ý nghĩa quan trọng, quyết định sự thành
nghiệm trong quản lý chuyên môn nâng cao chất lượng giáo dục ở trường THCS.
Thực hiện chủ đề năm học “Tiếp tục đổi mới quản lý nâng cao chất lượng giáo
dục”, tôi chọn đề tài “Một số biện pháp quản lý chuyên môn nâng cao chất lượng
giáo dục ở trường THCS”.
PHẦN II. NỘI DUNG
I. Cơ sở lý luận:
1. Trên cơ sở nghiên cứu thực tế
2. Tên cơ sở các khái niệm, chức năng, nội dung, yêu cầu, nguyên tắc quản
lý giáo dục.
1.1. Các khái niệm về quản lý giáo dục:
1.1.1. Khái niệm về quản lý giáo dục: Quản lý giáo dục là công việc rất quan
trọng trong chiến lược đào tạo nguồn nhân lực, nhằm chuẩn bị đầy đủ kiến thức, kỹ
năng để trở thành người công dân tốt sau này. Quản lý giáo dục là sự tác động có ý
thức của chủ thể quản lý tới khách thể quản lý, nhằm đưa hoạt động sư phạm của
hệ thống giáo dục đạt hiệu quả cao nhất. Quản lý giáo dục ở trường THCS được
thực hiện trong phạm vi xác định của một đơn vị giáo dục nhà trường và thực hiện
nhiệm vụ giáo dục.
1.1.2. Khái niệm về giáo dục: Giáo dục là hoạt động hướng tới con người,
bằng những biện pháp hướng tới truyền thụ: Tri thức và khái niệm, kỹ năng và lối
sống, tư tưởng và đạo đức. Từ đó hình thành năng lực, phẩm chất, nhân cách, phù
hợp với mục đích, mục tiêu, hoạt động lao động, sản xuất và lối sống xã hội.
1.1.3. Quản lý chuyên môn: Là hoạt động của chuyên môn nhằm tập hợp, tổ
chức, huy động tối đa các nguồn lực để nâng cao chất lượng hoạt động giáo dục.
2. Nội dung của quản lý chuyên môn:
- Nắm vững nhiệm vụ trọng tâm của năm học để xây dựng kế hoạch chuyên
môn. Kế hoạch năm, kế hoạch học kỳ, kế hoạch học tháng, kế hoạch tuần phù hợp
với đặc điểm tình hình của trường của địa phương, thực hiện và chỉ đạo thực hiện
kế hoạch.
- Xây dựng kế hoạch giáo dục đạo đức cho học sinh.
- Xây dựng chỉ tiêu và biện pháp phát triển số lượng và duy trì sĩ số.
tham gia vào các hoạt động xã hội tại địa phương.
- Học sinh phần lớn ngoan ngoãn, lễ phép, chăm chỉ học tập, có hoài bão và
lí tưởng sống, kính thầy, yêu bạn, chấp hành tốt nội quy của nhà trường đề ra.
1.2. Khó khăn:
- Một số trường cách xa trung tâm huyện, dân cư phần lớn là người dân tộc.
Nhân dân chủ yếu sống bằng nghề nông, đời sống một số gia đình còn gặp nhiều
khó khăn, do đó việc quan tâm đến việc học tập của con em bị hạn chế dẫn đến ảnh
hưởng không nhỏ đến việc đầu tư thời gian, vật chất, tinh thần cho con em học tập,
nên ảnh hưởng phần nào đến kết quả học tập và rèn luyện của một số học sinh và
kết quả phấn đấu của nhà trường.
5
- Đội ngũ giáo viên tuy rất nhiệt tình, nhưng chất lượng giáo viên không
đồng đều, nhiều giáo viên trẻ nên kinh nghiệm giảng dạy phần nào còn hạn
chế.
2. Thành công – Hạn chế:
2.1. Thành công:
Những năm gần đây chất lượng giáo dục THCS trên địa bàn huyện luôn đạt
kết quả cao và tương đối ổn định.
2.2. Hạn chế:
Học sinh học lực yếu kém, học sinh nghỉ học dài ngày và học sinh bỏ học
tuy đã giảm nhưng vẫn còn.
Sự phối hợp giữa ba môi trường (Gia đình, nhà trường, xã hội) còn chưa
đồng bộ.
3. Mặt mạnh – Mặt yếu:
3.1. Mặt mạnh:
Đa số các trường THCS có tập thể sư phạm đoàn kết, cán bộ, giáo viên,
công nhân viên tự giác tích cực, thực hiện nghiêm túc quy chế chuyên môn, học
sinh chăm ngoan, ham học hỏi, phụ huynh đồng tình ủng hộ, chính quyền địa
phương quan tâm.
3.2. Mặt yếu:
xử, lời nói, việc làm,
2. Làm tốt công tác phát triển số lượng và duy trì sĩ số:
Công tác phát triển và duy trì sĩ số là vô cùng quan trọng trong việc nâng cao
chất lượng giáo dục. Nhận thức được tầm quan trọng của công tác phát triển số
lượng và duy trì sĩ số BGH nhà trường đặc biệt quan tâm đến vấn đề này và đề
ra nhiều biện pháp để phát triển số lượng và duy trì sĩ số cụ thể như sau:
2.1. Biện pháp phát triển số lượng:
Hàng năm vào đầu tháng 7 sau khi nhận được kế hoạch tuyển sinh của
PGD&ĐT. Các nhà trường lên kế hoạch, gửi thông báo tuyển sinh về các thôn bản,
đồng thời phân công giáo viên xuống các thôn bản tuyên truyền vận động phụ
huynh có con em đã hoàn thành chương trình tiểu học, mang hồ sơ của con em về
trường nhập học. Huy động hết số học sinh hoàn thành chương trình tiểu học vào
lớp 6.
2.2. Biện pháp duy trì sĩ số:
Công tác duy trì sĩ số là công tác hết sức quan trọng, có ảnh hưởng lớn đến
chất lượng hai mặt giáo dục. Các nhà trường cần áp dụng nhiều biện pháp để tăng
tỉ lệ chuyên cần, giảm thiểu tình trạng học sinh bỏ học như:
- Công tác tư tưởng: Tăng cường quán triệt đầy đủ quan điểm, đường lối
giáo dục của Đảng đến tập thể sư phạm nhà trường và tuyên truyền sâu rộng trong
nhân dân về công tác xã hội hoá giáo dục và phổ cập THCS.
- Tăng cường các hoạt động Đoàn - Đội và các hoạt động tập thể: Nắm bắt
tâm lý học sinh bậc THCS thích hoạt động tập thể, nhà trường luôn coi trọng các
hoạt động thập thể. Tăng cường các hoạt động Đoàn - Đội, các hoạt động ngoài giờ
lên lớp, thực hiện có hiệu quả sinh hoạt 15 phút đầu giờ và tiết sinh hoạt lớp cuối
tuần, đa dạng hóa các hình thức tổ chức hoạt động như thi văn nghệ, thể thao, thi
an toàn giao thông, thi chúng em kể chuyện Bác Hồ, các trò chơi dân gian, thi nét
đẹp đội viên, Kết quả mỗi khi trường tổ chức vui chơi, văn nghệ, thể thao thì tỉ
lệ chuyên cần hàng buổi cao, có em đã nghỉ học lại tiếp tục đến trường, tỉ lệ học
sinh bỏ học giảm.
7
thoải mái, cùng nhau thực hiện tốt nhiệm vụ năm học thì BGH nhà trường cần làm
tốt công tác tư tưởng: Ngay từ đầu năm các nhà trường cần quán triệt sâu sắc
nhiệm vụ năm học của ngành cấp trên, nêu cao tinh thần tự học và sáng tạo trong
chuyên môn. Nâng cao tinh thần, ý thức trách nhiệm cá nhân, tận tụy trong công
tác. Phân công, công việc phù hợp với chuyên môn, năng lực của từng giáo viên,
BGH thường xuyên động viên, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi để mọi người cố
gắng hoàn thành tốt nhiệm vụ, vươn lên đạt thành tích xuất sắc trong giảng dạy.
- Tăng cường áp dụng quy chế chuyên môn: Biện pháp này mang tính pháp
lý, yêu cầu tất cả cán bộ, giáo viên, công nhân viên phải thực hiện:
+ Thực hiện tốt quy chế chuyên môn, trước khi lên lớp phải chuẩn bị kĩ bài
giảng làm sao đảm bảo phù hợp với từng đối tượng học sinh, phải bao quát lớp,
phải biết được những em nào học giỏi, học khá và những em nào học yếu, học
8
kém (Đầu năm nhà trường tổ chức thi khảo sát, phân loại học sinh) để kịp thời có
phương pháp giảng dạy phù hợp, khuyến khích các em học khá giỏi vươn lên, em
yếu kém không nản cố gắng vươn lên học tốt. Thực hiện giảng dạy theo chuẩn kiến
thức bộ môn.
+ Tích cực đổi mới phương pháp dạy và học, không truyền thụ kiến thức
một chiều, bắt học sinh ghi nhớ kiến thức, mà phải hướng dẫn học sinh tích cực
chủ động, sáng tạo, rèn luyện thói quen tự học, tinh thần hợp tác, niềm say mê học
tập.
+ Thực hiện chấm trả bài đúng quy định, đảm bảo các tiết dạy phải đạt từ
khá trở lên, hạn chế đến mức thấp nhất số tiết dạy trung bình. Triển khai xây dựng
thư viện câu hỏi và bài tập kiểm tra của từng bộ môn để giáo viên, học sinh tham
khảo và sử dụng trong dạy học.
+ Soạn bài bằng công nghệ thông tin phần mềm mới, khuyến khích soạn
giáo án điện tử, tăng cường trao đổi kinh nghiệm ứng dụng công nghệ thông tin
trong giảng dạy. Rèn luyện kĩ năng sống và những quy tắc ứng xử cho học sinh.
Soạn bài theo hướng đổi mới trong đó học sinh giữ vai trò chủ động, giáo viên là
người đóng vai trò hướng dẫn cho học sinh khai thác, tiếp nhận kiến thức.
ngồi nhầm lớp.
+ Phân công giáo viên có năng lực và kinh nghiệm trong giảng dạy giúp đỡ
những giáo viên mới về trường.
+ Bám sát phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm của toàn ngành trong năm
học.
+ Thực hiện nghiêm túc phân phối chương trình và nội dung giảm tải.
+ Thực hiện nghiêm túc kỷ luật lao động, đảm bảo ngày công, soạn giảng
đầy đủ, chấm trả bài chính xác kịp thời, giáo viên phải phê ý kiến nhận xét về kết
quả bài kiểm tra để học sinh đối chiếu khi trả bài, đảm bảo giờ giấc lên lớp, không
vào muộn ra sớm.
+ Đánh giá chất lượng học sinh phải đảm bảo khách quan, trung thực chính
xác với từng đối tượng theo đúng thông tư hướng dẫn.
+ Khen thưởng kịp thời những giáo viên có thành tích cao trong giảng dạy,
nghiêm khắc phê bình những giáo viên, công nhân viên vi phạm quy chế chuyên
môn.
- Đẩy mạnh các phong trào thi đua:
+ Phát động phong trào viết sáng kiến kinh nghiệm, tổ chức chuyên đề và
xây dựng các giải pháp để nâng cao chất lượng (Mỗi năm trường tổ chức ít nhất là
bốn chuyên đề).
+ Các tổ tăng cường sinh hoạt tổ, nhóm: Trao đổi, thảo luận, đúc rút kinh
nghiệm thống nhất phương pháp sau mỗi tiết dự, hay sau mỗi chuyên đề. Duy trì
các tiết dạy mẫu, phát triển các tiết dạy tốt.
+ Phối hợp với Ban đại diện cha mẹ học sinh, chính quyền đoàn thể tuyên
truyền trong nhân dân về sự đồng thuận trong cuộc vận động “Nói không với tiêu
cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục”.
+Phát động phong trào học tốt (tháng học tốt, tuần học tốt, giờ học tốt), phát
triển phong trào hoa điểm mười trong suốt cả năm học, cho học sinh đăng kí đôi
bạn cùng tiến.
+ Tổ chức thao giảng chào mừng các ngày lễ lớn (Ngày nhà giáo Việt Nam
20/11, ngày thành lập đoàn 26/3, ) Thao giảng ở tổ tiến tới hội giảng toàn trường,
viên, giao nhiệm vụ, các hình thức khen thưởng. Đôi khi bằng sự phê bình tế nhị,
kích để giáo viên tức trí, quyết tâm giảng dạy, bồi dưỡng để có học sinh giỏi. BGH
cũng luôn tạo điều kiện về thời gian cho giáo viên bồi dưỡng học sinh giỏi, đặc
biệt là bồi dưỡng học sinh giỏi đi thi huyện, đặc cách thi đua (Bình xét tiên tiến
xuất sắc) treo giải thưởng cho giáo viên có học sinh giỏi tỉnh, quốc gia,
* Đối với học sinh: Động viên khích lệ lòng tự hào của bản thân gia đình,
phát huy truyền thống của trường, thể hiện lòng biết ơn các thầy cô và cho các em
thấy tương lai quyền lợi của các em khi đạt học sinh giỏi để các em nhiệt tình tham
gia thi tuyển và cố gắng hơn trong học tập.
+ Để giáo viên tự chịu trách nhiệm: Cũng như chất lượng đại trà BGH để
giáo viên tự chủ tự chịu trách nhiệm như: Hàng năm các tổ trưởng xây dựng kế
hoạch cho giáo viên đăng ký học sinh giỏi trường, huyện, tỉnh và cả quốc gia.
11
Những giáo viên có năng lực và kinh nghiệm nhà trường cho giáo viên đó tự chọn
và cam kết bồi dưỡng có HS đạt HSG cấp huyện và tỉnh.
+ Tuyển chọn đội tuyển: Đây là khâu hết sức quan trọng để có đội tuyển học
sinh giỏi ở khối 9 nhà trường phải tiến hành tuyển chọn bồi dưỡng tạo nguồn ngay
từ lớp 6 (Môn Ngữ văn, Toán) các môn khác từ lớp 7, lớp 8 và chọn lọc dần đến
đầu năm lớp 9 thì tuyển chọn đội hình chính thức.
+ Công tác bồi dưỡng: BGH nhà trường cần đặc biệt quan tâm từ khâu chọn
lựa giáo viên dạy và bồi dưỡng đến sắp xếp thời khoá biểu ôn tập; tạo điều kiện về
thời gian và cơ sở vật chất.
B. TÍNH MỚI CỦA GIẢI PHÁP
Trong quá trình nghiên cứu các nội dung của đề tài tôi đã thực hiện đổi mới
và kết hợp đồng bộ nhiều giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục THCS
trong các nhà trường. Cụ thể:
Để các mục tiêu giáo dục đạt chất lượng cao thì việc đầu tiên ở trường
THCS là giáo dục đạo đức cho các em, giúp các em hiểu được cái đúng, cái sai,
việc gì lên làm, việc gì không nên làm
Tiếp theo là phải làm tốt công tác duy trì sĩ số, đảm bảo tỉ lệ chuyên cần cao,
2012
5924 329 5,55% 1886 31,84% 3559 60,08% 340 5,54% 3 0.05%
2012
-
2013
6105 399 6,54% 2042 33,45% 3365 55,12% 299 4,9% 0 0
Từ bảng 1 cho thấy chất lượng giáo dục được nâng cao rõ rệt tỉ, năm học
2012-201 lệ học lực giỏi 3 tăng 0.99%, tỉ lệ học lực khá tăng 1,16%, tỉ lệ học lực
TB giảm 5,76%, tỉ lệ học lực yếu giảm 0.64%, tỉ lệ học lực yếu giảm 0.05% so với
năm trước.
Biểu số lượng học sinh đạt giải học sinh giỏi cấp huyện, cấp tỉnh các
hai năm gần đây: (bảng 2)
Cấp huyện
Năm học Giải nhất Giải nhì Giải ba Giải KK Tổng số
giải
2011 - 2012 22 57 68 223 370
2012- 2013 34 71 100 311 516
Cấp tinh
Năm học Giải nhất Giải nhì Giải ba Giải KK Tổng số
giải
2011 - 2012 2 10 18 20 50
2012- 2013 0 19 15 23 57
Từ bảng 2 cho thấy chất lượng giáo dục mũi nhọn được nâng cao rõ rệt.
Năm học 2012-2013 số học sinh giỏi cấp huyện tăng 146 HS, cấp tỉnh tăng 7 HS
so với năm học 2011-2012.
D. KHẢ NĂNG PHỔ BIẾN VÀ NHÂN RỘNG.
Trong đề tài này tôi đã tổng kết được một số vấn đề lý luận cơ bản về công
tác nâng cao chất lượng giáo dục THCS. Đồng thời, tôi đã tiến hành khảo sát thực
trạng kết quả giáo dục cấp THCS. Tôi nhận thấy việc phân chia rõ rệt các nhóm
giải pháp để thực hiện mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục có thể giúp các nhà
3.Thành viên hội đồng sáng kiến, kinh nghiệm chấm lần 3: 15