Hớng dẫn học sinh luyện tập phép tu từ so sánh trong Tập làm văn miêu tả lớp 4, 5

S GIO DC V O TO H TNH
Tờn ti: H TNH, 3/2014
MC LC
TT Cỏc ni dung chớnh Trang
A. T VN 1
1. Lý do chn ti 1
2. i tng v phm vi nghiờn cu 2
Sáng kiến kinh nghiệm Năm học 2013- 2014
1
Hớng dẫn học sinh luyện tập phép tu từ so sánh trong Tập làm văn miêu tả lớp 4, 5
3. Mc ớch nghiờn cu 2
4. Gi thit khoa hc 2
5. Phng phỏp nghiờn cu 2
6. D bỏo nhng úng gúp ca ti 3
7. Thi gian nghiờn cu 3
B. GII QUYT VN
1. C s lý lun
1.1. Miờu t trong vn hc v miờu t trong nh trng 4
1.2. Phộp tu t so sỏnh v vic dy phộp tu t so sỏnh trong chng
trỡnh Ting Vit tiu hc
5
2. C s thc tin 8
2.1. V phớa giỏo viờn 8
2.2. V phớa hc sinh 9
3. Hng dn hc sinh luyn tp phộp tu t so sỏnh trong Tp lm
vn miờu t lp 4, 5

trong vic vn dng phộp tu t so sỏnh vo dy v hc vn miờu t. Nguyờn nhõn ch yu
l do giỏo viờn cha nm c bn cht ca PTTSS; Cha cú nhng hiu bit c bn v lớ
thuyt ca th loi vn miờu t, cha cú cỏi nhỡn tng quan v kt cu trong tng dng bi
tp hỡnh thnh kin thc cho HS Vỡ vy, hiu qu ca vic dy hc vn miờu t cha
cao. Hc sinh cha bit trong trng hp no nờn vn dng phộp tu t so sỏnh vo núi,
vit on vn, bi vn miờu t ca mỡnh. Nu cú s dng hỡnh nh so sỏnh thỡ cng l phỏt
hin ca ngi khỏc vỡ th hnh vn ca cỏc em cha to c s mi m, c ỏo, cha
cú du n cỏ nhõn
Mt khỏc, giỏo viờn cha nhn thc ỳng tm quan trng ca vic dy vn miờu t
cho hc sinh, giỏo viờn cha cú nhng hiu bit v lớ thuyt ca vn miờu
t cng nh cha nm c c trng ca vn miờu t
Tt c nhng lý do trờn, ó thụi thỳc tụi la chn ti nghiờn cu: "Hng dn
hc sinh luyn tp phộp tu t so sỏnh trong Tp lm vn miờu t lp 4, 5."
2. i tng v phm vi nghiờn cu
2.1. i tng nghiờn cu
Nghiờn cu cỏc bc hng dn hc sinh luyn tp phộp tu t so sỏnh trong Tp
lm vn miờu t lp 4, 5
2.2. Phm vi nghiờn cu
Phộp tu t so sỏnh trong chng trỡnh Luyn T v Cõu- Lp 3; Ni dung, chng
trỡnh vn miờu t lp 4,5 thuc chng trỡnh Tp lm vn hin hnh.
3. Mc tiờu, nhim v nghiờn cu
Nghiờn cu quy trỡnh hng dn hc sinh lp 4, 5 luyn tp v phộp tu t so sỏnh
trong Tp lm vn miờu t gúp phn thỏo g nhng khú khn ca giỏo viờn v hc sinh
nhm nõng cao hiu qu ca vic dy v hc vn miờu t lp 4, 5.
3.1. Nghiờn cu lớ thuyt v phộp tu t so sỏnh v vic vn dng phộp tu t so sỏnh
trong dy- hc vn miờu t lp 4, 5.
Sáng kiến kinh nghiệm Năm học 2013- 2014
3
Hớng dẫn học sinh luyện tập phép tu từ so sánh trong Tập làm văn miêu tả lớp 4, 5
3.2. Nghiờn cu thc trng dy- hc ca giỏo viờn v hc sinh v vn dy- hc

-Th nht, Kớch thớch hng thỳ hc vn ca cỏc em v cỏc em s to ra c
nhng trang vn hay nh quỏ trỡnh thit k, nh hng, t chc sỏng to ca thy.
Sáng kiến kinh nghiệm Năm học 2013- 2014
4
Hớng dẫn học sinh luyện tập phép tu từ so sánh trong Tập làm văn miêu tả lớp 4, 5
- Th hai, Dự tt c cỏc k thi c t chc trờn cụng ngh mỏy tớnh thỡ vic dy
v hc vn tiu hc núi chung v dy hc th loi vn miờu t núi riờng s khụng b mai
mt.
7. Thi gian nghiờn cu
T hc k 2 ca nm 2012- ht hc k 1 nm 2013, ti cỏc trng Tiu hc: Thch
Chõu, Mai Ph, H , Thch Bng (Lc H), Bc H (Thnh Ph H Tnh). Tụi ó
nghiờn cu trờn 2 i tng: Hc sinh thnh ph v hc sinh vựng nụng thụn.
B. GII QUYT VN
1. C S L LUN
1.1. Miờu t trong vn hc v miờu t trong nh trng
1.1.1. Th no l vn miờu t
Theo o Duy Anh trong t in Hỏn Vit, miờu t l "ly nột v hoc cõu vn
hin cỏi chõn tng ca s vt ra"
Theo SGK TV4 -Tp 1 - Chng trỡnh Ting Vit hin hnh."Miờu t l v li
bng li nhng c im ni bt ca cnh, ca ngi, ca vt giỳp ngi nghe, ngi
c hỡnh dung c cỏc i tng y"
1.1.2. c im ca vn miờu t
- Vn miờu t mang tớnh thụng bỏo, thm m, cha ng tỡnh cm ca ngi vit.
- Vn miờu t cú tớnh sinh ng v to hỡnh.
- Ngụn ng trong vn miờu t giu cm xỳc v hỡnh nh.
1.1.3.Kho sỏt chng trỡnh vn miờu t lp 4, 5 (Thuc Bng 1)
* Qua kho sỏt, phõn tớch ni dung chng trỡnh SGK Ting Vit tụi rỳt ra
cỏc nhn xột sau:
a) Xột v mt thi lng chng trỡnh Ting Vit hin hnh ó dnh 72 tit tng
ng (72 bi) cho ni dung dy hc vn miờu t lp 4, 5. Trong khi ú chng trỡnh Ci

dy lớ thuyt vn miờu t nh: Khỏi nim v vn miờu t; Cu to ca bi vn miờu t: cõy
ci, con vt, vt, t cnh, t ngi. Tt c h thng lớ thuyt ny u c dy thụng
qua kiu bi Hỡnh thnh kin thc mi v thụng qua kiu bi Luyn tp thc hnh li tip
tc cng c v khc sõu tri thc lớ thuyt.
1.2. Phộp tu t so sỏnh v vic dy phộp tu t so sỏnh trong chng trỡnh
Ting Vit tiu hc
* Phộp tu t so sỏnh l gỡ?
So sỏnh tu t l bin phỏp tu t ng ngha, trong ú ngi ta i chiu hai i
tng khỏc nhau ca thc t khỏch quan- cú nột ging nhau no ú nhng khụng hon
ton ng nht nhm din t mt cỏch hỡnh nh v em n li tri giỏc mi m v i
tng.
Dng 1: * Mụ hỡnh so sỏnh hon chnh gm 4 yu t
Mt ti nh hoa
1 2 3 4
Sáng kiến kinh nghiệm Năm học 2013- 2014
6
Hớng dẫn học sinh luyện tập phép tu từ so sánh trong Tập làm văn miêu tả lớp 4, 5
Trong ú 1 l hỡnh nh so sỏnh ( Mt ), 2 l c im so sỏnh ( ti), 3 l
liờn t so sỏnh ( nh), 4 l cỏi c so sỏnh (hoa ).
Tuy nhiờn, khụng phi bao gi bi lm ca HS cng tuõn th theo 4 yu t ú. Cú
th khuyt bt k mt yu t no m vn chm cho cỏc em bi vit hay, s dng hỡnh nh
c ỏo. Ngi giỏo viờn phi nhy bộn v thy c vic lm ny ca HS.
Dng 2: So sỏnh vng yu t (2):
So sỏnh vng yu t 2 cũn gi l so sỏnh chỡm, tc l so sỏnh khụng cú c s so
sỏnh. Thụng thng, khi bt c s so sỏnh thỡ phn thuyt minh miờu t cỏi c so
sỏnh s rừ rng hn. Ngoi ra, nú cũn to iu kin cho s liờn tng rng rói, phỏt huy s
sỏng to ca ngi c, ngi nghe hn l so sỏnh cú 4 yu t. Dng so sỏnh ny kớch
thớch s lm vic ca trớ tu v tỡnh cm nhiu hn cú th xỏc nh c nhng nột
ging nhau gia 2 i tng 2 v v t ú nhn ra c im ca i tng c miờu
t.

Trờn tri mõy trng nh bụng
gia cỏnh ng bụng trng nh mõy
(Ca dao)
Cú khi dựng cp t bao nhiờu , by nhiờu so sỏnh.
Vớ d:
Qua ỡnh ng nún trụng ỡnh
ỡnh bao nhiờu ngúi thng mỡnh by nhiờu.
(Ca dao)
Trong so sỏnh tu t, cũn cú hỡnh thc kt hp mt v so sỏnh, mt i tng so
sỏnh vi nhiu i tng c so sỏnh.
Vớ d: t ấ-ti-ụ-pi-a l cha, l m, l anh em rut tht ca chỳng tụi.
(TV3, t.1, tr. 85)
* Chc nng ca phộp tu t so sỏnh
a) Chc nng nhn thc
b) Chc nng biu cm, cm xỳc
* Cn c v mt ng ngha ngi ta cú th chia phộp so sỏnh thnh cỏc dng:
Dng 1: So sỏnh ngang bng
Dng 2: So sỏnh hn - kộm
Dng 3: So sỏnh tuyt i - (so sỏnh bc cao nht)
Túm li, so sỏnh tu t l mt bin phỏp tu t ng ngha, trong ú ngi ta i chiu
hai i tng khỏc loi ca thc t khỏch quan, khụng ng nht vi nhau hon ton m
ch cú mt nột ging nhau no ú, nhm din t bng hỡnh nh mt li tri giỏc mi m v
i tng.
* Thng kờ ni dung dy hc Phộp tu t so sỏnh trong phõn mụn Luyn t v
cõu Lp 3(Thuc Bng 2)
Sáng kiến kinh nghiệm Năm học 2013- 2014
8
Hớng dẫn học sinh luyện tập phép tu từ so sánh trong Tập làm văn miêu tả lớp 4, 5
** Mt s nhn xột v ni dung dy hc phộp tu t so sỏnh trong chng trỡnh
luyn t v cõu lp 3.

chn hỡnh thc dy hc ra sao hc sinh d hiu. 73,12% giỏo viờn gp khú khn trong
quỏ trỡnh dy Tp lm vn. Ngoi kim tra nhng hiu bit chung ca giỏo viờn v vn
miờu t, trong quỏ trỡnh iu tra chỳng tụi cng tin hnh kho sỏt v nhn thc cng nh
thc trng s dng phộp tu t so sỏnh trong khi dy hc vn miờu t. Cú 28,12% giỏo viờn
Sáng kiến kinh nghiệm Năm học 2013- 2014
9
Hớng dẫn học sinh luyện tập phép tu từ so sánh trong Tập làm văn miêu tả lớp 4, 5
ó vn dng bit phỏp tu t so sỏnh trong khi hng dn HS núi, vit on vn, bi vn
miờu t. Tuy nhiờn, mc v hiu qu cha thc s cao.
Cú 41,87% giỏo viờn nm c khỏi nim ca phộp tu t so sỏnh. 33,12% giỏo
viờn nhn bit c phộp tu t so sỏnh. 56,25 % giỏo viờn nm c cỏc dng so sỏnh
tiu hc. Cú th thy rng: nhng hiu bit v mt lớ lun ca giỏo viờn v vn miờu t v
phộp tu t so sỏnh ang cũn l mt khong trng vi h vỡ th vic vn dng vo thc tin
dy hc cũn gp nhiu khú khn.
Ngoi nhng thc trng c th m chỳng tụi kho sỏt trờn giỏo viờn cũn tn ti
mt s nhc im chung sau õy:
- Giỏo viờn ch cú mt con dng duy nht hỡnh thnh cỏc hiu bit v lớ thuyt th
vn, cỏc k nng lm bi thụng qua vic phõn tớch cỏc bi mu.
- i phú vi hc sinh lm bi kộm, bo m "cht lng" thi nh kỡ nhiu
thy giỏo, cụ giỏo cho hc sinh hc thuc mt s bi mu cỏc em khi gp mt bi
tng t v nh th c vic chộp ra.
- Ra bi vn miờu t khụng cn bit n ú cú thớch hp vi hc sinh ca
mỡnh khụng. Giỏo viờn quỏ l thuc vo sỏch giỏo khoa v sỏch giỏo viờn, cha cú s ch
ng, linh hot trong mi ln ra , cha chỳ ý n c im ca tng vựng min.
- Qua thc t ging dy ca bn thõn trng tiu hc chỳng tụi cng d dng
nhn thy mt iu: Tt c cỏc gi hc Tp lm vn khụng ch riờng th loi vn miờu t
m cỏc gi TLV cũn li u c tin hnh trong bn bc tng cht hp. a s hc sinh
c hi u cú cõu tr li: "cụ giỏo ch ghi bi bng lp, sau ú cho hc sinh c
gi ý trong SGK v tip theo l chỳng em t lm bi vn".
- Trong quỏ trỡnh dy - hc vn miờu t giỏo viờn cha khai thỏc ht cỏc bin phỏp

th nhng dng nh giỏo viờn u b qua cỏc bc, khụng cú s nh hng cho hc
sinh mt cỏch chi tit trong tng bc, tng phn. Vỡ vy, hiu qu ca vic dy - hc vn
miờu t cha em li kt qu nh mong i.
+ Hỡnh thc dy hc v dựng trc quan cũn nghốo nn nờn hc sinh khụng cú
nhng hiu bit, nhng hỡnh dung c th v rừ nột v i tng miờu t. Bi vy, hc sinh
núi v vit m h, chung chung, khụng cú sc thỏi biu cm, hay núi cỏch khỏc trong mi bi
lm cha a ra c yu t liờn cỏ nhõn.
+ Chng trỡnh Ting Vit hin hnh vi mt quan im mi v mc ớch, ni dung, ph-
ng phỏp dy hc v nh hng mi v dy hc vn miờu t cng l iu kin cho nhng
xut ca ti cú iu kin ng dng trong thc t dy hc, khng nh c s khoa hc v
tớnh kh thi ca nhng xut m chỳng tụi ó ra.
Thc trng nhn thc v mc ớch, ni dung, phng phỏp v tm quan trng ca
vic luyn tp phộp tu t so sỏnh vo dy hc vn miờu t cho hc sinh lp 4, 5 cũn cú
nhiu tn ti v bt cp. Nhng hn ch trong khõu ra ca giỏo viờn cng nh ca
SGK, nhng nhc im cũn bt gp hc sinh s l vn chỳng tụi tip tc nghiờn
cu, tỡm kim mt quy trỡnh c th hn cho tng bi hc.
HNG DN HC SINH LUYN TP PHẫP TU T SO SNH TRONG TP
LM VN MIấU T LP 4, 5
Bc 1: Hng dn hc sinh quan sỏt i tng miờu t
Quan sỏt l s dng cỏc giỏc quan nhn bit s vt. Dy HS quan sỏt chớnh l
dy cỏch s dng cỏc giỏc quan tỡm ra c im ca s vt. Mun quan sỏt i tng miờu
t, GV cn hng dn HS thc hin cỏc thao tỏc sau:
- La chn v trớ quan sỏt
Sáng kiến kinh nghiệm Năm học 2013- 2014
11
Hớng dẫn học sinh luyện tập phép tu từ so sánh trong Tập làm văn miêu tả lớp 4, 5
V trớ quan sỏt tt s giỳp cỏc em cm nhn vt, cõy ci, cnh vt rừ rng, c th
v tinh t hn, do vy, miờu t cng hn nhiờn, sinh ng v hp dn. Quan sỏt lm bi
vn miờu t, cn tỡm ra nhng c im chung v c im riờng bit ca tng vt, con
vt, cõy ci . Vớ d: Dy quan sỏt cõy bỳt chỡ ca em, giỏo viờn hng dn hc sinh nhn

nhng nột riờng bit ca s vt, hin tng so sỏnh vi s vt, hin tng khỏc. Nhng
ch quan sỏt khụng thụi thỡ cha chỳng ta cũn phi liờn tng, tng tng.
Bc 2: Hng dn hc sinh liờn tng, tng tng
Liờn tng l t chuyn ny ngh n chuyn khỏc, t chuyn ngi ngm ra
chuyn mỡnh. Liờn tng trong vn miờu t cng l t mt cõu, mt on, mt bi vn gi
ra nhng suy ngh, cm xỳc v nhng gỡ con ngi ó sng, ó cm, ó thy, ó tri qua.
Liờn tng cú th cú nhiu cỏch khỏc nhau:
- Xột theo quan h v ni dung gia nhng s vt c liờn tng vi nhau thỡ cú
cỏc kiu:
+ Liờn tng tng t. Vớ d: thy mt tng ỏ trờn mm nỳi cao, liờn tng ti
hỡnh nh mt ngi n b ụm con ch chng tr v t bin khi. Hoc thy hỡnh nh dờ
con ang chm chỳ kộo xe hng ca mỡnh chic cp bn hc sinh ngy ngy mang ti
trng, cu hc sinh liờn tng n chuyn dờ con nh ang mun nhc nh mỡnh phi
tht chm hc.
+ Liờn tng cp ụi: Thy bn con n thm, ngi m bt khúc nh a con hi
sinh trong chin tranh.
+ Liờn tng trỏi ngc: Miờu t bin lỳc hin du, bỡnh yờn li liờn tng nh n
bin nhng ngy d di, ỏng s ca nhng ngy bóo t.
- Xột theo quan h ca cp gia cỏc s vt vi nhau thỡ cú liờn tng cựng cp
v khỏc cp:
+ Liờn tng cựng cp:
T cõu ch ny ngh n nhng cõu ch khỏc. Vớ d, khi thy cỏc ch "mỡnh" v "
ta" trong cõu th ca T Hu:
Mỡnh v mỡnh cú nh ta
Mi lm nm y thit tha mn nng.
(Vit Bc
Ta liờn tng n nhng ch "mỡnh", "ta" m hng v dõn gian trong cõu ca dao.
Mỡnh v ta chng cho v
Ta nm vt ỏo, ta bi th.
+ Liờn tng khỏc cp: T cỏc cõu ch gi ra hỡnh nh, hỡnh tng. Vớ d, khi nh

S dng phộp tu t so sỏnh trong mi bi TLV, tc l giỳp hc sinh phỏ v lp
ngụn t khụ cng tỡm ra nhng hỡnh nh va chõn thc, "chớnh xỏc" li va "cú hn".
Thụng qua so sỏnh cỏc em cú th "thi" vo cỏc s vt, hin tng cỏi linh hn ca con
ngi cng nh v p muụn mu ca th gii xung quanh. Nh cú phộp tu t so sỏnh m
khi t v bin bn hc sinh ó cú cỏch so sỏnh tht hay, tht hỡnh nh: "Bin bao la nh
tỡnh m dnh cho nhng a con th"; "Bin tr mói, xanh ti mói nh a tr con"; cú
lỳc bin li gi di, nh "ngi khng l núng chy, quỏi d, gi sm, gi chp".
Sáng kiến kinh nghiệm Năm học 2013- 2014
14
Hớng dẫn học sinh luyện tập phép tu từ so sánh trong Tập làm văn miêu tả lớp 4, 5
bc ny, ng trc mt yờu cu, mt bi c th chỳng ta s s dng phộp
tu t so sỏnh nh th no trong bi lm vn miờu t ca mỡnh?
Mt s lu ý:
- Trỏnh tỡnh trng giỏo viờn chộp TLV lờn bng, mc nhiờn hc sinh ngi vit
di lp, cũn giỏo viờn cú th lm cụng vic riờng ca mỡnh.
- Giỏo viờn cn hng dn hc sinh lm bi vo giy nhỏp, lu ý cỏch trỡnh by
bi vit b cc p, rừ rng, hp lớ, lu ý s dng cõu chuyn gia cỏc on vn cú s
múc ni, lin mch. Cõu ch din t, ngn gn, sỳc tớch, trỏnh vit di dũng, khụng ỳng
trng tõm, xa .
- Giỏo viờn ng viờn, un nn, õn cn ch bo phng hng, khờu gi ngun
hiu bit cỏc em hi tng li cỏc em phn khi dn ht tõm trớ vo bi lm.
- Giỏo viờn theo dừi nu trong bi lm ca HS nu cha cú nhng cõu vn s dng
phộp tu t so sỏnh cú th gi ý HS lm bi, tuy nhiờn khi s dng phộp tu t so sỏnh
khụng c quỏ lm dng vỡ nh th bi lm ca cỏc em s tr nờn gng ộp, thiu tớnh
t nhiờn.
Bc 4: Hng dn hc sinh núi, vit on vn, bi vn miờu t cú s dng
phộp t so sỏnh.
a) Hng dn HS núi cú s dng hỡnh nh so sỏnh:
bi núi ca hc sinh tt c giỏo viờn v hc sinh phi cú s chun b t m, cụng
phu thỡ khi ú mi em li kt qu nh mong i. Mt khỏc, bi núi ca hc sinh tr

ỏng chỳ ý?
- HS quan sỏt, nờu c v trớ ca cõy
hoa hng (trong chu cnh, trc sõn
nh, trong vn trng )
- Thõn cõy mnh khnh, cao ngang ngc
em, mc thnh tng khúm, khụng nh
hng dng ng mt mỡnh
- Thõn trũn, mc y gai, xanh nht; Lỏ
hỡnh bu dc, vin rng ca, xanh m
- HS kt hp nhiu giỏc quan quan sỏt
(mt, mi, tay) nờu c s lng
hoa trờn cõy nhiu hay ớt, hỡnh dng,
mu sc ca n hoa; Cỏnh hoa; Hng
thm, v p ca hoa.
- HS tr li theo nhn xột riờng ca tng
em.
- HS cú th nờu v thi tit, (nng, giú),
chim chúc (ting hút), ong bm bay
ln
Bc 2: Hng dn HS liờn tng,
tng tng
- Hoa hng bt u n- va n- n
r cú nhng nột gỡ c bit? Bụng hoa
hng cú v p gỡ ỏng núi? Gi cho em
liờn tng n iu gỡ?
- Bng s quan sỏt t m, tinh t HS nờu
c c im ni bt ca hoa; Liờn
tng ti s e p, ngp ngng khoe sc.
- Hng thm lan ta, du ngt, gi
Sáng kiến kinh nghiệm Năm học 2013- 2014

- GV hng dn HS ln lt din t
nhng cõu vn cú s dng hỡnh nh so
sỏnh.
- GV nhn xột, un nn, sa cha
- GV hng dn HS da vo kt qu
quan sỏt, ghi chộp, s liờn tng, vn
dng phộp tu t so sỏnh (kt hp mt s
bin phỏp khỏc: nhõn húa ) hon
thnh bi vn.
- HS vn dng cỏc k nng lm bi
* Mt s yờu cu
Sáng kiến kinh nghiệm Năm học 2013- 2014
17
Hớng dẫn học sinh luyện tập phép tu từ so sánh trong Tập làm văn miêu tả lớp 4, 5
hng dn hc sinh luyn tp phộp tu t so sỏnh trong Tp lm vn miờu t
lp 4, 5 chỳng ta phi m bo mt s yờu cu: Quy trỡnh luyn tp phộp tu t so sỏnh
trong lm vn miờu t 4, 5 phi phự hp vi mc tiờu, c im vn miờu t, c im
tõm sinh lý HSTH, phi phự hp vi quy trỡnh dy TLV núi chung, vn miờu t núi
riờng
hc sinh lm vn miờu t cú hiu qu, to c hng thỳ vi cỏc em cn luyn
tp phộp tu t so sỏnh thụng qua vic hng dn cho hc sinh: Quan sỏt i tng miờu t;
Hng dn cỏc em liờn tng, tng tng; Hng dn HS xõy dng cỏc hỡnh nh so sỏnh
v Hng dn HS núi vit on vn, bi vn miờu t cú s dng phộp tu t so sỏnh.
Giỏo viờn cn linh ng trong khõu ra cho cỏc HS cho phự hp vi hc sinh
tng vựng min. Nu tranh minh ha hoc SGK cha rừ, GV cú th minh ha tranh
nh thc HS cú c biu tng rừ nột v i tng t ca mỡnh.
* KT QU THC NGHIM
* V mt nh lng: x lý kt qu thc nghim tụi ó s dng phng phỏp
thng kờ toỏn hc, c th l phng phỏp thng kờ mụ t, trong ú ch yu s dng cỏc
thụng s sau:

X
lch
im TB
3 4 5 6 7 8 9 10
Bc H
TN(4A) 34 0 1 2 7 9 8 4 3 7,32
0,91
C(4B) 34 1 2 5 9 11 4 1 1 6,41
Mai Ph
TN(4B) 26 0 0 2 3 8 7 5 1 7,50
0,77
C(4C) 26 0 1 4 7 6 5 3 0 6,73
Thch Chõu
TN(4A) 36 0 1 3 7 12 8 3 2 7,11
0,89
C(4B) 36 2 2 6 8 13 4 1 0 6,22
Sáng kiến kinh nghiệm Năm học 2013- 2014
18
Hớng dẫn học sinh luyện tập phép tu từ so sánh trong Tập làm văn miêu tả lớp 4, 5
Thch Bng
TN(5B) 34 0 1 4 7 9 7 5 1 7,06
0,91
C(5C) 34 1 4 7 9 6 4 3 0 6,15
Tng hp
TN 130 0 3 11 24 38 30 17 7 7,23
0,88
C 130 4 9 22 33 36 17 8 1 6,35
T cỏc s liu tng hp c t bng 3, chỳng tụi thy: im trung bỡnh ca nhúm
lp thc nghim l 7,23; trong khi ú, im trung bỡnh ca nhúm lp i chng l 6,35.
Nh vy im trung bỡnh ca nhúm lp thc nghim cao hn nhúm lp i chng l 0,88.

* ỏnh giỏ mc hot ng hc tp ca hc sinh
- i vi nhúm lp thc nghim: Trong quỏ trỡnh hc tp, hc sinh tớch cc, t
giỏc trong vic tỡm kim v khỏm phỏ tri thc. Giỏo viờn úng vai trũ l ngi t chc,
hng dn, giỳp hc sinh.
- i vi nhúm lp i chng: Gi hc din ra õm thm v lng l nh mi hụm.
Cụ giỏo thỡ lm vic riờng ca mỡnh, mc hot ng hc tp ca hc sinh khụng c
th hin rừ.
** ỏnh giỏ mc hng thỳ ca HS trong gi hc
Bng 5: Mc hng thỳ hc tp ca HS i vi cỏc bi hc
Tờn trng Lp S HS
Mc hng thỳ
Rt thớch Thớch Khụng thớch
S
lng
%
S
lng
%
S
lng
%
Bc H
TN 34 17 50,00 12 35,29 5 14,71
C 34 5 14,70 14 41,17 15 44,13
Mai Ph
TN 26 14 53,84 11 42,30 1 3,86
C 26 2 7,69 6 23,87 18 68,44
Thch Chõu
TN 36 18 50,00 14 38,88 4 11,12
C 36 4 11,11 17 47,22 15 41,67

sỏnh trong Tp lm vn miờu t lp 4, 5 theo quy trỡnh tụi xõy dng ó em li kt qu
trong quỏ trỡnh hc tp ca hc sinh, gúp phn nõng cao cht lng dy hc vn miờu t
tiu hc.
C. KT LUN
1. KT LUN
1.1. Cú th khng nh vn miờu t cú mt v trớ quan trng trong vn hc cng
nh trong i sng. Trong nh trng tiu hc vn miờu t l mt trong hai th loi ch
yu ca chng trỡnh Tp lm vn hin hnh. Vn miờu t gúp phn quan trng trong vic
bi dng v phỏt trin mi quan tõm ca cỏc em vi thiờn nhiờn, khờu gi cỏc em lũng
yờu cỏi p, kh nng phỏt trin ngụn ng.
1.2. Vic nm vng lớ thuyt v vn miờu t v c trng ca vn miờu t cng nh
vic hng dn hc sinh vn dng phộp tu t so sỏnh vo lm cỏc kiu bi vn miờu t:
Cõy ci, vt, con vt, con ngi, v t cnh l mt trong nhng iu kin cn thit i
vi giỏo viờn tiu hc.
Sáng kiến kinh nghiệm Năm học 2013- 2014
21
Hớng dẫn học sinh luyện tập phép tu từ so sánh trong Tập làm văn miêu tả lớp 4, 5
1.3. Thc t dy - hc cho thy, giỏo viờn tiu hc vn cha nhn thc ỳng v tm
quan trng ca quy trỡnh hng dn hc sinh luyn tp phộp tu t so sỏnh trong Tp lm
vn miờu t lp 4, 5, c bit l v vai trũ, tỏc dng ca phộp tu t so sỏnh i vi vic:
núi, vit on vn, bi vn miờu t cho hc sinh tiu hc. Nhiu giỏo viờn cũn cú thúi
quen li v ph thuc nhiu vo SGK, sỏch hng dn. Bi lm ca cỏc em cũn cha
t kt qu cao. Hc sinh ri vo tỡnh trng lm vn sỏo rng, rp khuụn, mỏy múc, da
vo vn mu. Hc sinh cha sỏng to trong bi lm ca mỡnh.
1.4. luyn tp phộp tu t so sỏnh trong Tp lm vn miờu t lp 4, 5 chỳng ta
phi m bo mt s yờu cu: Cỏc bc hng dn trờn phi phự hp vi mc tiờu, c
im ca phõn mụn Tp lm vn, phi phự hp vi c im tõm sinh lớ HSTH, c bit
phi phự hp vi ni dung v phng phỏp tng kiu bi vn miờu t. Khi t chc, hng
dn hc sinh lp 4, 5 luyn tp phộp tu t so sỏnh trong Tp lm vn miờu t vt, cõy
ci, con vt, con ngi, v t cnh nờn chng tham kho cỏc bc m bn thõn tụi ó ỏp

so trong cỏch vit vn ca HS; Mt khỏc cỏc em s lỳng tỳng khi gp mt thi dng
m, hoc khụng trỳng t nh cụ giỏo ó dy, ó ụn (Nh bi bỏo TPHCM va phn
ỏnh).
Th nm, giỏo viờn phi bit vn dng quy trỡnh mt cỏch hp lớ, linh hot, sỏng
to, khụng mỏy múc, khụng rp khuụn, tựy vo tng i tng hc sinh, tng bi hc c
th cú k hoch dy hc mang li kt qu cao nht. c bit, GV phi thng xuyờn
nõng cao nng lc chuyờn mụn, t tỡm tũi v cp nht tri thc ỏp ng nhng ũi hi
ca xó hi ang t ra vi giỏo dc.
Th sỏu, i vi cỏc cp qun lớ khụng nờn ng ngng trc nhng hỡnh thc t
chc dy hc mi, nhiu khi cú nhng gi hc cú chỳt n o nhng hiu qu li cao.
Hng nm cn cú thờm ti liu b sung, cỏc chuyờn bi dng thờm nghip v cho GV
tham kho.
Trờn õy, l mt s kinh nghim nh ca bn thõn trong quỏ trỡnh dy hc ó vn
dng cú hiu qu; v mt s trn tr ca cỏ nhõn. Cú th nhng ni dung nờu trờn cha
thc s y , rt mong cỏc Thy cụ giỏo, ng nghip gúp ý, b sung thờm vic dy
Tp lm vn tiu hc núi chung v dy vn miờu t núi riờng ngy cng t c ớch
cao hn. Hy vng s gúp thờm mt Ti liu tham kho hu ớch cho mi ngi.

PH LC
Bng 1: Chng trỡnh vn miờu t lp 4, 5
TUN CH IM NI DUNG
TRAN
G
Lp 4
14 Ting sỏo diu Th no l miờu t 140
14 Ting sỏo diu Cu to bi vn miờu t vt 143
15 Ting sỏo diu Luyn tp miờu t vt 150
15 Ting sỏo diu Quan sỏt vt 153
16 Ting sỏo diu Luyn tp miờu t vt 162
17 Ting sỏo diu

50
23 V p muụn mu
on vn trong bi vn miờu t
cõy ci
52
24 Vờ p muụn mu
Luyn tp xõy dng on vn
miờu t cõy ci.
60
25. Nhng ngi qu cm
Luyn tp xõy dng m bi trong
bi vn miờu t cõy ci.
75
26 Nhng ngi qu cm
Luyn tp xõy dng kt bi trong
bi vn miờu t cõy ci.
82
26 Nhng ngi qu cm Luyn tp miờu t cõy ci 83
27 Nhng ngi qu cm
Miờu t cõy ci
( kim tra vit)
92
27 Nhng ngi qu cm Tr bi vn miờu t cõy ci 94
29 Khỏm phỏ th gii
Cu to ca bi vn miờu t con
vt
112
30 Khỏm phỏ th gii Luyn tp quan sỏt con vt 119
31 Khỏm phỏ th gii
Luyn tp miờu t cỏc b phn

5 Cỏnh chim ho bỡnh Tr bi vn t cnh 53
6 Cỏnh chim ho bỡnh Luyn tp t cnh 62
7
Con ngi vn ti thiờn
nhiờn
Luyn tp t cnh 70
7
Con ngi vn ti thiờn
nhiờn
Luyn tp t cnh 74
8
Con ngi vn ti thiờn
nhiờn
Luyn tp t cnh 81
8
Con ngi vn ti thiờn
nhiờn
Luyn tp t cnh 83
12 Gi ly mu xanh
Cu to ca bi vn miờu t
ngi.
119
12 Gi ly mu xanh Luyn tp t ngi 122
13 Gi ly mu xanh Luyn tp t ngi 130
13 Gi ly mu xanh Luyn tp t ngi 132
15 Vỡ hnh phỳc con ngi Luyn tp t ngi 150
15 Vỡ hnh phỳc con ngi Luyn tp t ngi 152
16 Vỡ hnh phỳc con ngi T ngi ( kim tra vit) 159
17 Vỡ hnh phỳc con ngi Tr bi vn t ngi 172
19 Ngi cụng dõn Luyn tp t ngi 12