Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Lời mở đầu
Văn hoá Mỹ đợc phổ biến bắt đầu từ khi những ngời Anh đầu tiên định
c năm 1607. Từ thời điểm đó lịch sử Mỹ là lịch sử của những tiến bộ, từ đời
sống hoang dã đến các loại máy bay phản lực, tất cả chỉ diễn ra trong vòng hai
thế kỷ. Ngày nay Mỹ đang là một cờng quốc thơng mại lớn nhất trên thế giới,
và ảnh hởng của nền kinh tế Mỹ đến nền thơng mại toàn câqù là vô cùng lớn.
Chính vì vậy việc nghiên cứu về Mỹ nói chung hay nền văn hoá Mỹ nói riêng
là một việc hết sức cần thiết đặc biệt đối với các Công ty muốn xâm nhập thị
trờng Mỹ.
Ngời Trung Quốc có câu:"Thập lý bách đồng phong, bách lý bất đồng
tục" có nghĩa là qua mời dặm đờng thì khôgn cùng một cơn gió, qua trăm dặm
thì không cùng một phong tục. Điều đó cho chúng ta thấy kinh doanh trên một
quốc gia khác thì sự khác biệt về văn hoá sẽ gây ra vô số khó khăn và Công ty
sẽ vấp phải nhiều vấn đề lan giải.
Bài viết này em không hy vọng mang đợc nhiều thông tin về văn hoá
Mỹ nh: sự khác biệt về văn hoá giữa các vùng của Mỹ, những món ăn, những
tính cách bài viết này em sẽ đi sâu vào những giá trị, những quan niệm tạo
nên nền tảng của văn hoá Mỹ để từ đó đi sâu vào phân tích sự ảnh hởng của nó
tới tập đoàn ô tô nisan của Nhật khi bắt đầu thâm nhập vào thị trờng Mỹ. Qua
đó rút ra bài học kinh nghiệm cho doanh nghiệp Việt Nam. Cuối cùng em rất
mong đợc sự góp ý của thầy cô, đặc biệt em xin chân thành cảm ơn cô Hờng
(Tiến sĩ - Giáo s chủ nhiệm bộ môn kinh doanh quốc tế) đã hớng dẫn cho em
hoàn thành đợc bài viết này.
1. Văn hoá Mỹ.
"Chúng tôi không cho là mình có những tiêu chuẩn giá trị riêng, chúng
tôi chỉ đơn giản nghĩ rằng những phẩm chất mà chúng tôi tôn trọng cũng
chính là những gì rất chung và hệ trọng đối với mọi ngời".
200 năm một con số lớn so với đời ngời nhng lại qúa nhỏ bé khi nói về
lịch sử một quốc gia. Nhng lịch sử 200 năm nớc Mỹ lại là niềm tự hào của dân
tộc Mỹ, niềm tự hào của những ngời yêu tự do bình đẳng, và rất mong muốn
Với ngời Mỹ công bằng và quyền tự do cá nhân luôn gắn bó chặt chẽ
với nhau. Có bình đẳng sẽ có bình quyền, và thực tế đây là một dân tộc mà
mỗi khát vọng của một con ngời đều đợc tạo điều kiện. Việc tất cả mọi ngời đ-
ợc hởng một cách ngang bằng mọi cơ hội để thành đạt đã tồn tại nh một niềm
tin thiêng liêng. Hơn nữa những hệ thống của Mỹ tạo cho mọi ngời có một ý
thức rõ ràng là tất cả đều chơi cùng một luật. Công việc của Chính phủ là giữ
cho cuộc chơi đợc công bằng, bảo vệ quyền lợi của mọi cá nhân. Hiển nhiên
là khi con ngời ta tin rằng ít nhất họ còn có đợc một cơ hội thì họ sẽ có động
cơ để thử sức mình (niềm tin này thờng là ngây thơ nhng nó giúp cho ngời ta
2
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
luôn phấn đấu). Chính điều này làm cho đẳng cấp xã hội Mỹ bị mờ đi, không
có sự phân tách rõ ràng nh ở các quốc gia khác và điều đó thúc đẩy ngời ta
luôn luôn phấn đấu vơn lên để thay đổi số phận. Điều này có những mặt tích
cực nh làm việc hết mình, luôn có những ý kiến thông minh nhng kèm theo nó
là tâm trạng luôn cảm thấy không thoả mãn. Vì ngời Mỹ luôn phải phấn đấu,
nên họ không bao giờ gắn hẳng mình vào một tập thể. ở Mỹ mọi ngời đều
phải phấn đấu vơn lên để trở thành một "ngôi sao". Do đó mức độ gần gũi giữa
mọi ngời với nhau bị hạn chế rất nhiều. Trong khi đó ở Nhật một ngời nào đó
làm việc gắn hẳn suốt cuộc đời của họ vào một công ty hay một tập thể nào đó
là điều rất hiển nhiên. ở Nhật sự thành công là sự đóng góp chung là cả tập
thể còn ở Mỹ đó lại là sự nổi trội của một cá nhân nào đó làm ra.
Một điều khác nữa ở các Công ty của Nhật tính công bằng thể hiện ở
chỗ mọi quyết định đều đợc thông qua sự biểu quyết của tập thể - mang tính
công bằng. Trong khi đó ở những Công ty Mỹ sự quyết định đợc nhanh chóng
thông qua của những ông chủ - thờng là rất ít ngời (họ dựa trên số liệu thực tế
và sự dự đoán củ mình).
Nói tóm lại niềm tin vào sự công bằng về cơ hội thúc đẩy ngời Mỹ làm
việc một cách điên cuồng và say mê kiếm tiền để tạo địa vị xã hội hiện có của
mình. Nếu bạn tin rằng bạn vẫn còn có một cơ hội thăng tiến dù chỉ là rất
đông truyền thống: "đủ thì dùng". Nguyên nhân có thể đa ra ở đây để giải
thích cho quan điểm này của ngời Mỹ có thể rằng:
Một là, từ quá khứ truyền lại.
Nh đã nói ở phần trên những ngời thanh giáo đã duy trì những giá trị
thật tốt đẹp nh: tính tự lập, chăm chỉ trong đó những ngời tôn giáo còn quan
niệm rằng: Những thành công trên trái đất này là biểu hiện của sự nâng đỡ của
chúa. Do đó họ cũng không thấy mâu thuẫn với việc kiếm tiền và việc lên
thiên đàng. Ngời Mỹ không coi sự nghèo khổ là thánh thiện, ngợc lại họ cho
rằng những cái mà con ngời ta có đợc thể hiện cái mà ngời ta xứng đáng đợc
hởng. Ngời Mỹ chỉ muốn tiếp tục kiếm thêm tiền, bị thúc đẩy bởi đạo lý của
ngời thanh giáo cũng nh bởi ớc muốn có thêm nhiều tiền.
Hai là, ngời Mỹ luôn muốn mình có đợc địa vị cao và đồng tiền chính
là chìa khoá để tiến đến địa vị xã hội đó. Một điều thật phi lý ở Mỹ là nếu anh
thuộc tầng lớp trên mà lại không có tiền. Tầm quan trọng của tiền là nh vậy,
nếu anh có tiền anh có thể mua ô tô, nhà, thuyền buồm và tham gia một câu
lạc bộ của những ngời giàu có. Anh ta sẽ tiếp nhận không chỉ vì anh ta có tiền
mà vì đồng tiền chứng minh đợc rằng anh ta đã hoạt động trong một xã hội ở
một cấp độ cao cấp.
Việc kiến đợc nhiều tiền là biểu hiện của sự thành công và họ chỉ ra cho
thế giới biết rằng họ đã sống theo nh đúng lời nguyện của mình.
Có thể nói những nền tảng văn hoá nh: sự tự do, sự công bằng, niềm tin
vào lao động đã tạo ra trong t duy của những ngời Mỹ về một tơng lai tơi
sáng hơn.
4
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Sự ảnh hởng của văn hoá tới kinh doanh quốc tế trong thời đại ngày nay
đang ngày càng sâu sắc. Do đó việc am hiểu văn hoá nói chung, văn hoá Mỹ
nói riêng là rất cần thiết cho những doanh nghiệp vào thị trờng Mỹ.
2. ảnh hởng của văn hoá đến nisan
Nisan là một trong những tiểu đoàn sản xuất xe hơi lớn tại Nhật sản l-
5
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
là to lớn lắm, nhng thật là nghiêm trọng nếu nh ngời công nhân Mỹ là một nhà
quản lý. Tình huống sẽ là:
- Anh ta sẽ bỏ Công ty nếu lơng thấp.
- Anh ta sẽ ra đi chỉ vì anh ta cảm thấy ngời điều khiển anh ta
kém năng lực hơn anh ta.
- Anh ta cảm thấy gò bó vì luôn luôn phải sống trong một cái tập
thể mà anh ta không mong muốn (đơn giản là vì anh ta không đợc dạy ở
phổ thông rằng tập thể là quan trọng hơn cá nhân. Nh đây là Mỹ vì vậy
anh hoàn toàn có lý).
Và hậu quả sẽ là:
- Các hoạt động của Công ty sẽ đình trệ trong một thời gian chỉ vì
các quyết định cha đợc thông qua, do ban lãnh đạo đang bất ổn.
- Các nhà quản lý đến từ Nhật Bản sẽ đặt câu hỏi:
Tại sao anh ta cũng làm vịêc nh tôi với sản lợng công việc và chất lợng
công việc chẳng hơn gì tôi mà lơng anh ta lại cao hơn tôi?
Con ngời này luôn muốn nổ trội hơn ngời khác vậy thì cứ để cho hắn là
một ngời để xem hắn sẽ giả quyết vấn đề này nh thế nào?
Rốt cuộc xung đột sẽ xảy ra trong cơ cấu lãnh đạo và hậu quả là kinh
doanh ngày càng trở lên tồi tệ cho dù sản phẩm Công ty, dịch vụ của Công ty
đáp ứng thị hiếu ngời tiêu dùng
Một sự thực là nisan và các chi nhánh tại Mỹ không phải lúc nào cũng
đồng lòng, đặc biệt là khi phải lựa chọn đờng lối phát triển trên thị trờng Mỹ .
Có lúc mâu thuẫn chỉ là một vấn đề rất nhỏ nhng có những bất động này sinh
từ những quyết định mang tầm chiến lợc về sản phẩm.
Một ví dụ cho thấy điều đó: Khi chi nhánh tại Mỹ yêu cầu Tokyo thay
đổi tên cho sản phẩm mang tính mạnh mẽ hơn: Con cọp, báo thay vì nh cái
tên yểu điệu mà Tokyo đã đặt: Cô tiên, bầu trời xanh
Do quan niệm về tự do khác với ngời Nhật nên ngời Mỹ ít khi ràng
Vào cuối những năm 1990, các nhà lập kế hoạch sản phẩm Nhật Bản
khăng khăng phản đối ý kiến của các đồng nghiệp Mỹ về loại xe tải nhỏ 8-V.
Để thay đổi, nhà điều hành Mỹ đã đa các đối tác Nhật Bản đi xem một trận
đấu bóng đá, và dừng lại một chút trên bãi đỗ xe của sân vận động Taxes. Tại
đó các nhà quản trị Nhật Bản nhìn thấy hàng dãy xe tải lớn nhỏ đủ kích cỡ. Và
cuối cùng, họ cũng công nhận rằng ngời Mỹ nhìn theo con mắt thơng mại
hơn. Kết quả là loại xe Tundra ra đời bán với giá 25000 USD/1chiếc.
Qua đó ta thấy ngời Mỹ luôn luôn từ thực tế đi vào kinh doanh và
không có một định kiến, điều đó làm cho sản phẩm luôn luôn đợc cải tiến thay
đổi phù hợp với thị hiếu ngời tiêu dùng, một điều mà ngời Nhật còn phải học
tập rất nhiều. Phát huy tinh thần năng động sáng tạo của ngời Mỹ kết hợp với
sự chăm chỉ lòng chung thành của ngời Nhật nisan đã thúc đẩy sự phát triển
của Công ty ngày một phát triển, kết hợp mà không mất đi bản sắc Nhật.
Sự đảo lộn trong nếp sống:
Một thử thách khó khăn đối với nisan trong công cuộc thâm nhập thị tr-
ờng Mỹ đó là: quan điểm về công việc ở Mỹ.
7
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
ở Mỹ công việc là công việc và ngời ta làm một cách điên cuồng để
hoàn thành công việc. Khi nghiên cứu quan điểm này của ngời Mỹ, các nhà
lãnh đạo nisan hay bất cứ các nhà quản lý của Công ty nào khác đáng ra phải
cảm thấy là mừng rỡ nhng làm việc quá chăm chỉ lại gây ra khó khăn cho
nisan. Thật là buồn cời!
Những nhà máy xe hơi ở Mỹ không chỉ làm hai ca mà nhiều lúc còn
làm ba ca. Làm ca đêm với công nhân Mỹ thì chẳng có vấn đề gì nhng đối với
công nhân Nhật thì lại thành một vấn đề rắc rối. ở Mỹ nhà cửa rộng rãi, tử tế,
công nhân làm đêm về đều có chỗ nghỉ nghơi. ở Nhật không thế, nhà bé, lấy
đâu ra chỗ cho ngời làm ca đêm về? Tất nhiên giải quyết vấn đề này đối với
Công ty là quá đơn giản vì hiện tại nó đang ở trên thị trờng Mỹ. Nhng cái vấn
đề chủ yếu lại không ở đó mà ở chỗ ngời Nhật không thích làm ca đêm, ngời
cấp đợc dịch vụ thích hợp. Một phần nào thị trờng Mỹ giống nh tù nhân của sự
giàu sang của đất nớc. "Giàu quá không thiết sửa xe" ngời ta có thể thay đổi
hẳn một bộ phận chứ không thích một chiếc xe "tu sửa". Chế độ đã đợc thiết
kế để sản xuất một chiếc xe lâu chừng 3 - 4 năm rồi khi nó bắt đầu h thì sẽ đa
nó xuống lớp dân nghèo hơn. Các công ty và đại lý không phải cố gắng nhiều
để phục vụ vì nhiều khách hàng dễ dàng mua một chiếc xe mới. Trong khi đó
vẫn không ít ngời Mỹ phàn nàn là thiếu dịch vụ xe. Họ gồm cả ngời già, trẻ,
và những ngời nghèo hơn, tất cả đều cần xe bền, không hao xăng mà tiềm
năng họ là những khách hàng tốt.
Công ty volkswagen đã làm ăn tốt với khách hàng này. Nisan bèn lấy
volkswagen làm mẫu mực. Không đánh bại đợc thì ít ra cũng phải thi đua với
nó. Tuy nhiên một vấn đề là chiếc ô đầu tiên của nisan (Dasun) đem tới Mỹ là
quá tệ, giá nó 1616 USD và các nhà quản lý của nisan đều tự hỏi: tại sao lại có
ngời bỏ tiền ra mua nó?
Nhiều khi giám đốc tiêu thu phải tự tay lái chiếc xe hỏng của khách
hàng sang biên đờng để sửa chữa. Không chỉ có nisan mà ngay cả Toyota,
chiếc xe đầu tiên của nó khi màng vào Mỹ cũng nh một quả bom kinh hoàng.
Và Toyota đã phải rút nó ngay về Nhật để cải tiến.
Cái tệ nhất là động cơ của nó quá bé 1000 phân khối (CC) trong khi xe
Mỹ lại từ 5 - 6000 CC . Không tăng tốc đợc, xe từ đờng biên đổ và xa lộ cao
tốc thật vất vả, phanh cũng yếu. Cha hết Dasun đợc thiết kế cho mùa đông ở
Nhật (ấm hơn ở Mỹ). Sang đây nó khó khởi động vì ác quy quá nhỏ, khách
hàng hỏi nhà sản xuất. Nhà sản xuất trả lời nếu khởi động mà khó khăn thì
đêm đến đắp cho nó cái chăn. Khách hàng trả lời: "Mỹ ngời ta không làm thế,
xe là thứ phụ sao vất vả với nó quá vậy?"
Ngay đến chuyện thảm sàn xe cũng là một vấn đề, Nhật thích cọ rửa xe
cho nên sàn thảm tháo ra đợc còn ở Mỹ thì không. Qúa lắm ngời ta dùng máy
hút bụi. Cái mà ngời Mỹ cần trớc hết là một cái xe khoẻ và đẹp thì Tokyo cha
làm nổi. Ngời Nhật cha hiểu hết tầm quan trọng của dáng và kiểu thì cha vào
đợc thị trờng Mỹ.
những gì mà ở quốc gia chúng ta không chấp nhận đợc.
Nói tóm lại: chúng ta là ngời ngoại quốc.
Cuối cùng các doanh nghiệp Việt Nam cần phải có một tinh thần tự tôn
dân tộc, tiếp thu bản sắc văn hoá của các dân tộc khác nhng cũng phải giữ gìn
và phát huy truyền thống văn hoá của dân tộc.
Trên đây là một số nghiên cứu về văn hoá Mỹ mặc dù bài viết của em
còn nhiều thiếu sót do không có sự am hiểu về Công ty và sản phẩm một cách
chi tiết. Tuy nhiên bài viết của em tập chung vào những giá trị nền tảng của
văn hoá Mỹ nh: giá trị về lao động quan niệm về công bằng, tự do từ đó đi sâu
10
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
vào phân tích đồng thời qua đó đã giới thiệu sự ảnh hởng của văn hoá Mỹ đến
nisan một Công ty nổi tiếng sản xuất xe hơi của Nhật.
Bài viết đã cố gắng đa nhiều ví dụ minh hoạ tuy nhiên còn rất nhiều
thiếu sót nhng em mong rằng bài viết này có thể đem lại một điều gì đó mới
mẻ và quan trọng hơn hết là nó có thể đem lại những tri thức là hiểu biết về
văn hoá Mỹ cho những sinh viên khoá dới thông qua sự chỉ bảo và dạy dỗ của
thầy cô. Cuối cùng em xin chân thành cảm ơn cô Nguyễn Thị Hờng đã hớng
dẫn cho em để em có thể hoàn thành đề án này
11
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Tài liệu tham khảo
1. Sốc văn hoá Mỹ
2. Khái quát lịch sử
3. Tạp chí Châu Mỹ ngày nay
4. Sự sụp đổ của Ford và sự đi lên của Nisan
5. Toyota Mỹ hoá.
12