Chính sách bảo hộ nông sản của EU - khả năng xâm nhập của Việt Nam
CHÍNH SÁCH BẢO HỘ NÔNG SẢN CỦA EU -
KHẢ NĂNG XÂM NHẬP CỦA VIỆT NAM
Giảng Viên hướng dẫn:
ThS Vũ Thị Hiền
Đỗ Ngọc Kiên
Sinh viên thực hiện:
Trưởng nhóm: Trịnh Thị Quyên
Trần Ngọc Bảo
Đỗ Thị Thuý Hà
Nguyễn Thanh Huyền
Vũ Việt Linh
Đặng Xuân Thuỷ
Nhóm 3 - Trung 2 - K44F Trang 1
Chính sách bảo hộ nông sản của EU - khả năng xâm nhập của Việt Nam
Lời nói đầu
Tham gia vào thương mại quốc tế là một hoạt động quan trọng trong quan hệ
kinh tế đối ngoại của mỗi nước.Thương mại quốc tế ngay từ xa xưa đã được
chúng minh là đem lại lợi ích cho tất cả các quốc gia. Tuy nhiên không phải
tất cả các ngành các mặt hàng mà các nước đem ra trao đổi buôn bán với
nhau đều đem lại lợi ích cho quốc gia đó.Mỗi quốc gia chỉ có lợi thế so sánh
ở một hoặc một số mặt hàng nhất định. Hơn nữa khi gia nhập sân chơi chung
các nước buộc phải mở cửa của mình cho các nước khác,Vậy thì vấn đề đặt
ra là nhứng mặt hàng mà quốc gia đó không có lợi thế cạnh tranh thì chắc
chắn sẽ bị ảnh hưởng.Vì thế mà mỗi quốc gia tuỳ thuộc vào điều kiện và tình
hình cụ thể của nước mình để có những chính sách quản lí hoạt đọng thương
mại quốc tế cho hợp lí.
Với Eu thì ngành nông nghiệp là một ngành cần được bảo hộ chặt chẽ vì
nhiều lí do. Song đây lại là một thị trường rộng lớn có nhu cầu rất phong
phú và đa dạng về hàng hoá nói chung và hàng nông sản nói riêng. Trong đề
án phát triển xuất khẩu 2006-2010, nước ta cũng đã xác địn Eu là một trong

luận chắc chắn không tránh khỏi thiếu sót. Kính mong thầy cô cùng các bạn
xem xét góp ý và chỉnh sửa để bài tiểu luận của nhóm được hoàn thiện hơn.
Chúng em xin gửi lời cảm ơn chân thành tới cô VŨ THỊ HIỀN và thầy ĐỖ
NGỌC KIÊN đã giúp đỡ chúng em rất nhiều để chúng em hoàn thành bài
tiểu luận này.
Chúng em xin trân thành cảm ơn!
Nhóm 3 - Trung 2 - K44F Trang 3
Chính sách bảo hộ nông sản của EU - khả năng xâm nhập của Việt Nam
Mục lục
I )Chính sách bảo hộ hàng nông sản của EU_Ảnh hưởng của nó với Việt
Nam
1)vì sao Eu phải bảo hộ hàng nông sản
2) Chính sách bảo hộ nông sản của EU:
2.1) Đặc điểm chung
2.2)Nội dung các chính sách
2.2.1 Thuế quan
2.2.2 Phi thuế quan
a)Trợ cấp Nông nghiệp
b)Cấm nhập khẩu
c)Hạn ngạch thuế quan
d). Cấp giấy phép nhập khẩu
e). Chứng chỉ kiểm dịch thực vật (Phytosanitary Certificates):
3).Ảnh hưởng của chính sách bảo hộ hàng nông sản của EU đối với xuất
khẩu nông sản của Việt Nam
3.1 Ảnh hưởng chung
3.2 Ảnh hưởng đến một số mặt hàng cụ thể
II) Khả năng xâm nhập của nông sản Việt Nam
1)Đánh giá khả năng xâm nhập của nông sản Việt Nam vào thị trường EU
1.1.Mối quan hệ Việt Nam – EU
1.2)Trên phương diện doanh nghiệp/ngành trong hoạt động xuất khẩu Việt

Nông nghiệp là ngành phản ánh bản sắc quốc gia và yếu tố chính trị.Là
ngành có vai trò quan trọng trong đảm bảo an ninh quốc gia, cân bằng nền
kinh tế.
Hiện nay, trong EU chỉ có trên 10 triệu người làm việc trong lĩnh vực nông
nghiệp và trên 40% diện tích của 25 nước thành viên trong khối được sử
dụng để sản xuất nông nghiệp(tính đến 2005). Nên ngoài mục đíchbảo hộ
ngành nông nghiệp trong nước, đảm bảo cân đối cho nền kinh tế còn để đảm
bảo công ăn việc làm cho một bộ phận lao động trong nước.Bởi nông sản
vốn là ưu thế của các nước đang phát triển, nếu không bảo hộ thì ngay lập
tức cơn lốc hang nông sản từ các nước này sẽ tràn ngập thị trường trong
nước. Ngành nông nghiệp nội địa sẽ tê liệt.Một bộ phận lao động sẽ thất
nghiệp, làm tăng gánh năng trợ cấp thất nghiệp cho chính phủ.
Với Eu có lẽ bảo hộ còn thêm một mục đích nữa là nâng cao chất lượng
hàng nhập khẩu đẻ bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng .
Kết quả là Eu đã có một chính sách bảo hộ hàng nông sản vào loại khắt khe
nhất thế giới.
Nhóm 3 - Trung 2 - K44F Trang 5
Chính sách bảo hộ nông sản của EU - khả năng xâm nhập của Việt Nam
2) Chính sách bảo hộ nông sản của EU:
2.1) Đặc điểm chung
Nét đặc trưng trong chính sách Thương mại của EU là bảo hộ nông nghiệp,
bảo vệ môi trường và bảo vệ sức khoẻ của người tiêu dùng.EU dùng trợ cấp
sản phẩm nông nghiệp trong khối, đánh thuế cao và áp dụng hạn ngạch đối
với một số nông sản nhập khẩu ( gạo, đường, muối ); yêu cầu xuất xứ, tiêu
chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm luôn được thực hiện một cách nghiêm
ngặt.Quá trình tự do hoá Thương mại, hàng rào phi thuế quan (Quota) sẽ bị
bãi bỏ, thuế quan bị giảm. Nhưng xuất khẩu vào EU không dễ dàng hơn
trước vì những quy định và yêu cầu về an toàn, sức khoẻ, môi trường và chất
lượng.
Trong quá khứ, chính sách Thương Mại của EU tập trung vào bảo hộ nền

cụ quản lí nhập khẩu các nước rất khác nhau, phong phú về hình dạng , xong
có thể thấy rằng một trong những mục đích của công cụ này là ngăn cản xuất
khẩu của các nước vào lãnh thổ nước mình, bảo hộ sản xuất trong nước.
Tiếp cận vấn đề theo cách trên, bài tiểu luận xin được đưa ra các chính sách
sau
2.2.1 Thuế quan
EU áp dụng hệ thống thuế quan chung:
T
imp
=C
CIF
* T
suất
C
CIF
: tiền hàng, cước phí, bảo hiểm.
T
suất
: tuỳ vào loại hàng và xuất xứ
điểm then chốt của vấn đề nằm ở chỗ trợ cấp của các nước phát triển cho
người nông dân nước họ và việc áp đặt thuế quan bị cấm đối với một số sản
phẩm lại là lợi ích xuất khẩu của các nước đang phát triển. Các nước công
nghiệp hóa chiếm 88% tổng hỗ trợ trong nước. Thuế quan đối với hàng nông
nghiệp trung bình tại các nước công nghiệp cao hơn từ hai đến bốn lần so
với thuế quan các mặt hàng chế tạo. Ngoài ra, thuế đỉnh là 500% đối với
hàng nhập khẩu từ các nước đang phát triển. Thuế quan cũng tăng theo mức
độ chế biến tạo ra một cơ cấu thuế quan leo thang hạn chế tiếp cận đối với
thị trường lương thực chế biến.
Từ 01/01/2006 đến 31/12/2008, EU áp dụng GSP mới dành cho 143 nước
độc lập, 36 nước và vùng lãnh thổ, trong đó có Việt Nam. Hệ thống ưu đãi

-) Thuế nhằm bảo hộ các sản phẩm: trong chính sách nông nghiệp chung
( CAP) được ban hành và thực thi để bảo hộ sản xuất thực phẩm nội địa. Mặt
hàng nông sản cũng là đối tượng điều chỉnh đặc biệt các sản phẩm nông
nghiệp ôn đới. Nếu giá nhập khẩu dưới giá khởi điểm tối thiếu, một mức
thuế bổ sung sẽ được đánh thêm vào thuế hải quan. Mức thuế và giá khởi
điểm sẽ phụ thuộc vào lý do này.
-) Thuế chống bán phá giá: ( Anti-dumping) Thuế chống bán phá giá được
áp dụng cho các sản phẩm nhập khẩu được bán ở EU với mức giá thấp hơn
so với mức giá được bán tại thị trường nước xuất khẩu. khi các sản phẩm
nhập khẩu làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến một ngành nội địa của EU.
-)Thuếthựcphẩm
Để bảo vệ sản xuất thực phẩm trong liên minh, EU ban hành Chính sách
nông nghiệp chung (CAP). Theo hệ thống CAP, nếu giá nhập khẩu thực
phẩm nhỏ hơn mức giá tối thiểu, thì sẽ bị đánh thuế thêm.
Hệ thống giá này được áp dụng với các loại quả quanh năm như cà chua,
dưa chuột, bí xanh và theo mùa như cam quýt, táo, mơ, atisô, anh đào, đào,
mận và nho. Hệ thống thuế nhập khẩu không có hiệu lực với rau quả ngoại
lai.

-)Thuế nông sản và hải sản
Liên minh châu Âu tham gia Vòng đàm phán Uruguay nhằm huỷ bỏ mức
thuế nhập khẩu nông sản trước kia của mình và thay bằng các công cụ thuế
được chấp nhận rộng rãi hơn. Thuế nông sản gồm nhiều phần khác nhau,
thuế theo mùa và dựa trên giá thời điểm nhập khẩu. Các cơ quan thuế quan
Nhóm 3 - Trung 2 - K44F Trang 8
Chính sách bảo hộ nông sản của EU - khả năng xâm nhập của Việt Nam
thuộc Liên minh châu Âu quản lý nhập khẩu và thu thuế trên các mặt hàng
này.
So với Eu hiện tại Hoa áp dụng mức thuế nhập khẩu nông sản thấp hơn
nhiều. Mức thuế quan trung bình đối với các sản phẩm nông nghiệp năm

Nhóm 3 - Trung 2 - K44F Trang 9
Chính sách bảo hộ nông sản của EU - khả năng xâm nhập của Việt Nam
Hiện EU là khu vực trợ cấp xuất khẩu nông sản lớn nhất. Năm 2004 trợ cấp
sản xuất trong EU đã lên tới 133,4 triệu USD, tương đương với khoảng 33%
doanh thu nông sản, so với mức 36% năm 2003 và 34% năm 2002.Trong đó
theo thống kê của tổ chức farmsubsidy.org, các nông trại được hưởng số tiền
trợ cấp lớn nhất ở Châu Âu năm 2004 là:
- Tại Anh có Farmcare Limited nhận số tiền trợ cấp là 3.788.023 euro.
- Tại Hà Lan có Maatschap JEn GJ Schouten nhận số tiền trợ cấp là 427.350
euro.
Còn trong năm 2005 thì
- Tại Thụy Điển có KC Ranch AB nhận số tiền trợ cấp là 987.004 euro.
- Tại Đan Mạch có Bregentved Godskontor nhận số tiền trợ cấp là 985.123
euro.
Mặc dù tính đến đầu 2007 khi Eu đã có 27 thành viên tuy công bố có giảm
bù giá, hỗ trợ giá nông sản, đồng thời có đề xuất giới hạn trợ giá cho mỗi
nông trại chỉ còn 300000 euro, nhưng trên thực tế tính chất trợ cấp không
giảm mà còn tăng dưới hình thức khác, như: các trang trại ở các nước EU
được hưởng lợi từ Hệ thống hỗ trợ trang trại (SFP) thay cho trợ cấp trực tiếp
cho các trang trại, mức dự kiến tăng từ 26,9 tỷ Eurô năm 2005 lên 28,4 tỷ
Eurô năm 2008 đối với 15 nước thành viên cũ (trước năm 2004) tương
đương 233 Eurô/ ha.
Hiện nay theo “Chính sách nông nghiệp chung” của EU một khi được hoàn
chỉnh, các nông trại mỗi năm sẽ nhận tiền trợ cấp dựa trên diện tích đất canh
tác thay vì được trợ cấp trên sản phẩm như trước đây. Những nông dân trước
đây không được trợ cấp như người trồng rau, người có bãi giữ ngựa... sẽ
được đưa thêm vào danh sách được trợ cấp. Trong đó Pháp, nước được
hưởng lợi nhiều nhất từ hệ thống trợ cấp nông nghiệp của EU. [4]
Bảng 1:
Nước

các nước đang phát triển xâm nhập thị trường EU, EU đã dựng lên hàng rào
thuế cao cộng với chính sách trợ giá trị giá 1 tỉ bảng Anh mỗi năm. EU hiện
đang trợ cấp cho khoảng 2 – 2,5 triệu tấn đường xuất khẩu mỗi năm.Tính ra
mức giá trợ cấp cho đường của EU là 631 euro/tấn (750 USD/tấn), cao hơn
gấp 3 lần so với giá đường thế giới. Bảng 2:
(đơn vị :tỷ bảng anh)
Nguồn:hội ủy châu âu-2002
So với Eu, Mỹ cho rằng mình có mức thuế và trợ cấp nông nghiệp thấp hơn,
kể cả so với Nhật. Điều đó đúng nhưng từ năm 2002 Mỹ cũng đã tăng mạnh
chi ngân sách cho chương trình nông nghiệp.
Có thể so sánh tương quan về trợ cấp nông nghiệp của 3 cường quốc này
dựa vào
Bảng 3:
BQ thời kỳ
2000-01
đến 2004-
05
Niên vụ
2005-
06
Niênvụ
2010-11
Liên minh châu Âu
Hỗ trợ giá ngũ cốc EUR/
tấn
103 101 101
Nhóm 3 - Trung 2 - K44F Trang 11
Chính sách bảo hộ nông sản của EU - khả năng xâm nhập của Việt Nam
Bù giá ngũ cốc EUR/
ha

có dư lượng kháng sinh, lượng chất độc cho phép...
Tất cả các loại thịt bò, thịt lợn, thịt động vật hoang và động vật nuôi, thịt
chim chạy... nhập vào EU cho mục đích tiêu dùng của con người phải được
xuất kho từ các lò giết, mổ, cắt và kho lạnh và được sự đồng ý của EU. Vận
chuyển hàng hoá cũng phải có giấy phép của EU. Từ năm 1989 EU đã cấm
nhập các loại thịt từ gia súc nuôi có dùng hormon sinh trưởng
c)Hạn ngạch thuế quan
EU hiện có khoảng 90 hạn ngạch thuế quan bảo hộ, chiếm khoảng 38% sản
lượng nông nghiệp.
Đối với hàng nông sản:
Nhóm 3 - Trung 2 - K44F Trang 12
Chính sách bảo hộ nông sản của EU - khả năng xâm nhập của Việt Nam
Hiện nay EU sử dụng rào cản kĩ thuật và các biện pháp kiểm dịch là chủ
yếu, chỉ có riêng mặt hàng gạo EU có áp dụng một số hạn ngạch ưu đãi cho
một số nước nhất định. Nhu cầu nhập khẩu gạo của EU không nhiều, mỗi
năm nhập khoảng 150 ngàn tấn gạo và ngũ cốc từ các nước thành viên của
WTO và chỉ dành 100 ngàn tấn cho mọi xuất xứ với mức thuế 28euro/tấn.
Việt Nam chỉ có thể tham gia xuất khẩu vào 100 ngàn tấn nói trên.
[2;127]
Ngoài ra EU đã quyết định mức hạn ngạch thuế quan đối với nhập khẩu
chuối trong giai đoạn 2004 – 2006. Từ 2006 trở đi, nhập khẩu chuối sẽ chỉ
phải điều tiết bằng hệ thống thuế quan. Theo FAO, những quyết định của
EU sẽ có ảnh hưởng lớn đến thị trường chuối toàn cầu, do khu vực này
chiếm tới 1/3 tổng lượng giao dịch chuối toàn cầu
Để biết thêm thông tin chi tiết về biểu thuế cùng những quy định về mã số,
giấy phép, các doanh nghiệp có thể tham khảo trang Web của Cơ quan thuế
của EU:
http/www.europa.eu.int/comm/taxation– customs/dds/en/tarhome.htm.
d. Cấp giấy phép nhập khẩu
EU áp dụng biện pháp cấp giấy phép nhập khẩu đối với các mặt hàng nông

trường Eu. Chính vì thế nó không đơn thuần là tiêu chuẩn chất lượng
sản phẩm mà nó còn là một hệ thống giám sát. ISO 9000 nhằm giúp
các đơn vị sản xuất cải tiến hệ thống quản lý nhằm đạt được mục tiêu
tăng năng suất và chất lượng sản phẩm, giảm lãng phí và tỉ lệ phế
phẩm để duy trì một dạng sản phẩm luôn có chất lượng đồng nhất phù
hợp với giá thành. Khi một sản phẩm được quản lý theo ISO 9000 là
một đảm bảo về chất lượng hàng hóa và người tiêu dùng có thể yên
tâm với những sản phẩm này.
(2) Tiêu chuẩn vệ sinh thực phẩm: Các doanh nghiệp chế biến hàng thực
phẩm sang EU phải tuân thủ các tiêu chuẩn vệ sinh chặt chẽ. HACCP
(Hazard Analysis Critical Control Point) là hệ thống phân tích nguy
cơ và kiểm soát các khâu trọng yếu trong quá trình chế biến thực
phẩm. HACCP được thiết kế riêng cho công nghiệp thực phẩm và các
ngành có liên quan đến thực phẩm ( chăn nuôi, trồng trọt…) tập trung
vào vấn đề vệ sinh và đưa ra một cách tiếp cận có hệ thống để phòng
ngừa và giảm thiểu nguy cơ. Hệ thống HACCP có tính chất bắt buộc
đối với các công ty chế biến thực phẩm tại EU, Các công ty sản xuất
và kinh doanh hàng thực phẩm nước ngoài không có nghĩa vụ phải
tuân thủ các quy định của HACCP. Tuy nhiên trong thực tế thì các
nhà nhập khẩu nguyên liệu của EU mua nguyên liệu từ nước ngoài về
và họ phải chịu trách nhiệm với nguyên liệu đó để phù hợp với tiêu
chuẩn HACCP. Chính vì thế các nhà sản xuất nước ngoài cũng gián
tiếp phải tuân thủ theo những nguyên tắc của HACCP. HACCP đã trở
thành tiêu chuân chung cho hàng hoá của các nước xuất khẩu vào EU
chứ không còn là riêng tiêu chuẩn cho hàng hoá của EU nữa. Các sản
phẩm nông nghiệp muốn xuất khẩu được sang EU thì phải tuân thủ
nghiêm ngặt các quy tắc này.
(3) Tiêu chuẩn an toàn cho người sử dụng: Ở EU có các tổ chức định về
độ an toàn chung của sản phẩm là: Uỷ ban Châu Âu về định chuẩn,
Uỷ ban Châu Âu về định chuẩn điện tử, Viện định chuẩn viễn thông

cưỡng bức nào như xác định trong Hiệp ước Geneva ( ngày 25/9/1926
và 7/9/1956) và các hiệp ước laođộng quốc tế số 29 và 105.
Như vậy có thể thấy là rào cản mà Eu dựng lên cho nông sản để bảo vệ
sản xuất trong nước là rất cao.Cùng mục đích như Eu,Mĩ và Nhật cũng là
những quốc gia bảo hộ mạnh mẽ cho nông sản, nên cũng có những biện
pháp quản lá khắt khe đối với mặt hàng này.Song dường như nhứng
bieejpháp mà các quốc gia này áp dụng không thể cao và khắt khe như
Eu
2)Ảnh hưởng đến Việt Nam
1.Tình hình xuất khẩu nông sản của Việt Nam vào Eu trong thời gian qua
Trước năm 2000, kim ngạch xuất khẩu của nhóm hàng nông sản chiếm
khoảng 31,3% kim ngạch xuất khẩu, nông sản luôn là một trong năm mặt
hang xuất khẩu chủ lực với tốc độ tăng trưởng 64%. Kim ngạch xuất khẩu
nông sản trong giai đoạn này tăng nhanh cùng với sự thay đổi về cơ cấu xuất
khẩu của các nông sản chính như gạo, cao su, chè với tốc độ tăng trưởng từ
Nhóm 3 - Trung 2 - K44F Trang 15
Chính sách bảo hộ nông sản của EU - khả năng xâm nhập của Việt Nam
65% đến 103% cùng chất lượng từng bước được nâng cao nhưng nhìn chung
còn thấp kém so với tiêu chuẩn chất lượng trên thị trường quốc tế.
Sau năm 2000 nhóm hàng nông sản chiếm gần 25% kim ngạch xuất khẩu
với những mặt hàng chủ yếu là gạo, cà phê, cao su, chè, rau quả, hạt tiêu và
hạt điều; trừ mặt hàng chè còn lại các mặt hàng khác đều đạt kim ngạch trên
100 - 1000 triệu USD/năm. Nhìn chung kim ngạch xuất khẩu của nhóm hàng
nông sản dự báo sẽ có mức tăng trưởng tương đối cao và ổn định với việc
tăng tỷ trọng xuất khẩu hàng nông sản có hàm lượng chế biến cao, giảm việc
xuất khẩu sản phẩm thô.
Trong những năm 2000 - 2004, hàng xuất khẩu của Việt Nam vào thị trường
EU được hưởng chế độ ưu đãi thuế quan (GSP) của EU và chỉ riêng hàng dệt
may bị quản lý bằng hạn ngạch.
Dù giá trị xuất khẩu liên tục tăng, song tỷ trọng xuất khẩu của Việt Nam vào

1998 1999 2000 2001 2002
Hải sản 91.5 89.1 100.3 116.7 97.9
Cà phê, chè 203 210.9 204.2 201.8 170.5
Dệt may 516.4 555.1 609 607.7 551.9
Giày dép 626.9 937 1039.2 1163 1327.9
Thủ công mỹ nghệ 59.7 111.3 119.2 149.5
Nguồn: Tổng cục Hải Quan
Bảng 5: Các mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam sang 10 nước thành
viên mới EU (Triệu USD)
1998 1999 2000 2001 2002
Cà phê 6.23 5.77 9.15 12.03 17.5
Chè 0.78 0.98 2.07 2.19 2.44
Gạo 5.82 19.36 11.62 15.44 1.82
Giày dép 8.18 11.6 15.85 12.45 13.51
Dệt may 45.66 53.82 54.75 68.59 66.82
Hạt tiêu 0.85 2.13 2.46 1.32 1.94
Thủ công mỹ nghệ 2.31 2.53 2.26 4.26 5.69
Linh kiện điện tử 0.02 0.16 0.2 2.12
Thực phẩm 11.28 13.32 11.11 12.04 9.9
Hải sản 1.24 0.16 0.52 1.69 6.6
Nguồn: Tổng cục Hải Quan
Hiện nay thị trường EU mới chiếm gần 20% tổng kim ngạch xuất khẩu hàng
nông sản của Việt Nam
Vì thế, theo các chuyên gia kinh tế, xuất khẩu của Việt Nam vào thị trường
EU cần thay đổi từ tư duy để tiếp tục "tấn công" vào EU, nhà xuất khẩu lớn
nhất và nhập khẩu lớn thứ 2 thế giới.
*Mục tiêu đặt ra
Năm 2010 xuất khẩu vào thị trường EU sẽ đạt được 17,2% kim ngạch
xuất khẩu tương ứng với 8-8,5 tỷ USD
3).Ảnh hưởng của chính sách bảo hộ hàng nông sản của EU đối với xuất