1
ĐÁNH GIÁ TRÁCH NHIỆM QUẢN LÝ
I. HỆ THỐNG KẾ TOÁN TRÁCH NHIỆM.
1. Khái niệm kế toán trách nhiệm.
2. Phân cấp quản lý và ý nghĩa kế toán trách nhiệm.
3. Aûnh hưởng thái độ nhà quản lý đến kế toán trách nhiệm.
4. Kế toán trách nhiệm trong mối quan hệ với cơ cấu tổ chức
quản lý sản xuất kinh doanh.
II. ĐÁNH GIÁ THÀNH QUẢ QUẢN LÝ CÁC TRUNG TÂM
TRÁCH NHIỆM.
1. Đánh giá thành quả trung tâm chi phí.
2. Đánh giá thành quả trung tâm doanh thu.
3. Đánh giá thành quả trung tâm kinh doanh.
4. Đánh giá thành quả trung tâm đầu tư.
2
ĐÁNH GIÁ TRÁCH NHIỆM QUẢN LÝ
KHÁI NIỆM –
SỰ PHÂN CẤP QUẢN LÝ VÀ KẾ TOÁN TRÁCH NHIỆM –
ẢNH HƯỞNG THÁI ĐỘ NGƯỜI QUẢN LÝ
Kế toán trách nhiệm là một hệ
thống thừa nhận mỗi bộ phận
(thành viên, con người) trong một tổ
chức có quyền chỉ đạo và chịu trách
nhiệm về những nghiệp vụ riêng
biệt thuộc phạm vi quản lý và phải
xác định, đánh giá, báo cáo cho tổ
chức để thông qua đó cấp quản lý
cao hơn sử dụng thông tin này đánh
giá thành quả các bộ phận trong tổ
chức.
3

HỆ THỐNG KẾ TỐN TRÁCH NHIỆM
Cơ cấu tổ chức
quản lý
Hệ thống K T trách
nhiệm
Chỉ tiêu đánh giá
Hội đồng quản trò Trung tâm đầu tư
-
R I = LN – [ Vhđ
x tc]
ROI
-
R OI
= (
L N
:
DT
) x (
DT
:
V
hđ)
Tổng công ty, công
ty,
chi nhánh độc lập
Trung tâm
kinh doanh

-
L

- QUYỀN HẠN – TRÁCH NHIỆM – THÀNH QUẢ TÀI CHÍNH.
• Trung tâm chi phí có quyền điều hành và chịu trách nhiệm về chi phí. Thành quả tài
chính của trung tâm chi phí thể hiện trực tiếp kết quả quá trình điều hành của nhà quản
lý trung tâm chi phí .
• Trung tâm doanh thu có quyền điều hành và chịu trách nhiệm về doanh thu. Thành quả
tài chính của trung tâm doanh thu thể hiện trực tiếp kết quả quá trình điều hành của
nhà quản lý trung tâm doanh thu.
• Trung tâm kinh doanh có quyền điều hành và chịu trách nhiệm về lợi nhuận.Trung tâm
kinh doanh có thể bao gồm nhiều trung tâm chi phí, doanh thu. Thành quả tài chính của
trung tâm kinh doanh thể hiện trực tiếp và gián tiếp kết quả quá trình điều hành của
nhà quản lý trung tâm kinh doanh.
• Trung tâm đầu tư chịu trách nhiệm và có quyền điều khiển về đầu tư dài hạn. Thành
quả tài chính của trung tâm đầu tư thể hiện tổng hợp kết quả quá trình điều hành của
nhà quản lý trung tâm đầu tư.
- BÁO CÁO THÀNH QUẢ TÀI CHÍNH TRUNG TÂM TRÁCH NHIỆM :
• Báo cáo thành quả tài chính là một báo cáo phản ảnh kết quả thực hiện các chỉ tiêu tài
chính ở từng trung tâm trách nhiệm trong một khoảng thời gian nhất định. Báo cáo
thành quả tài chính là báo cáo so sánh các chỉ tiêu thưc tế với chỉ tiêu dự toán phù hợp
với quyền hạn và phạm vi trách nhiệm tài chính trung tâm trách nhiệm.
7
ĐÁNH GIÁ TRÁCH NHIỆM QUẢN LÝ
ĐÁNH GIÁ TRÁCH NHIỆM TRUNG TÂM CHI PHÍ
- Chỉ tiêu kế hoạch :
• Tổng chi phí (CP)
• Tỷ lệ chi phí trên doanh thu (TLCP-DT)
- Kết quả thực hiện :
• Chênh lệch chi phí = CP
t
– CP
d

gây bất lợi cho doanh nghiệp kiểm soát mục tiêu chung.
• Nhà quản lý phải giải thích được nguyên nhân tác động đến kết
quả biến động doanh thu.
9
ĐÁNH GIÁ TRÁCH NHIỆM QUẢN LÝ
ĐÁNH GIÁ TRÁCH NHIỆM TRUNG TÂM KINH DOANH
- Chỉ tiêu :
• Tổng lợi nhuận (TLN)
• Tỷ lệ lợi nhuận trên vốn (TLLN- Vhđ)
- Kết quả thực hiện :
• Chênh lệch lợi nhuận = TLN
t
– TLN
d
• Chênh lệch TLLN- V = TLLN-V
t
– TLLN-V
d
- Thành quả tài chính :
• Các mức chênh lệch ≥ 0 dấu hiệu nhà quản lý hoàn thành trách
nhiệm giúp doanh nghiệp kiểm soát mục tiêu chung. Ngược lại,
nhà quản lý không hoàn thành trách nhiệm gây khó khăn cho
doanh nghiệp về kiểm soát mục tiêu chung.
• Nhà quản lý phải giải thích được nguyên nhân tác động đến kết
quả kinh doanh – chi phí, doanh thu, vốn.
10
ĐÁNH GIÁ TRÁCH NHIỆM QUẢN LÝ
ĐÁNH GIÁ TRÁCH NHIỆM TRUNG TÂM ĐẦU TƯ
- Chỉ tiêu :
• RI = Tổng lợi nhuận – (V

tiềm năng kinh tế tốt cho tương lai nhưng vốn đầu tư dễ rơi vào dàn
trãi, hiệu suất thu hồi vốn thấp.
- Doanh nghiệp, bộ phận nào có vốn lớn thường đạt được RI tốt hơn.
ROI :
- Để tăng ROI nhà quản lý thường phải tăng lợi nhuận, tăng doanh thu,
giảm vốn đầu tư dẫn đến tác động nâng cao hiệu suất thu hồi vốn
nhưng hạn chế đầu tư mới dễ mất cơ hội, tiềm năng kinh tế trong
tương lai.
- Doanh nghiệp, bộ phận nào có vốn nhỏ, quy mô nhỏ thường đạt được
ROI tốt hơn.
NHỮNG VẤN ĐỀ VỀ CHỈ TIÊU LỢI NHUẬN, VỐN ĐẦU TƯ.
- Nên chọn lợi nhuận trước thuế, trước chi phí lãi vay;
- Nên chọn vốn đầu tư thích hợp theo phạm vi trách nhiệm, phân cấp
quản lý vốn của nhà quản lý đầu tư.
12
VÍ DỤ 10
Theo số liệu từ công ty ABC qua các năm như
sau :

Chỉ tiêu Năm 2001 Năm 2002 Năm 2003 Năm 2004
oanh thu
D
.
1 000
.
2 000 X5
.
4 000
Biến phí
X1 .1 000 .1 250 .2 000

10
%
10
RI - 80 100 X9
Yêu cầu :
1. Tính các X
.
2. Đánh giá các trung tâm trách nhiệm. Cho biết, thuế suất
thuế
thu
nhập
doanh
nghiệp
qua
các
năm
2001
,
2002
là
20
%
,
qua
các
13
ĐÁNH GIÁ TRÁCH NHIỆM TRUNG TÂM ĐẦU TƯ
1. Tính các chỉ tiêu X :
X1 = 500
X2 = 4.000

110
%
80
%
80
%
80
Nhận xét
:
TRUNG TÂM DOANH THU
1.Tổng
d o anh thu

.
1 000
.
2 000
.
2 500
.
4 000
2.Tỷ lệ lợi nhuận trên
d o a nh thu

- %
10
%
20
%
20

%
10
%
10
hận
xét