1
SGD BÌNH PHÖÔÙC
TRÖÔØNG PT DTNT T.X BÌNH LONG
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MÔN THỂ DỤC Tên đề tài :

MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM PHÁT TRIỂN
VÀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG THI ĐẤU
MÔN BÓNG CHUYỀN CHO HỌC SINH
TRUNG HỌC CƠ SỞ NĂM HỌC 2010-2011
kết hợp nhiều mặt mới đạt được thành tích hữu hiệu trong thi đấu.
Để thực hiện được điều này, trong 2 năm trở lại đây tơi đã mạnh dạn phổ biến
và đưa mơn bóng chuyền vào
môn thể thao tự chọn của nhà trường. Bước đầu đã
mang lại hiệu qủa và nhận được sự ủng hộ của tồn hội đđồng sư phạm cũng như
lãnh đạo phụ trách bên mãng TDTT của Phòng giáo dục Thò Xã, từ đó đã tạo
được sân chơi lành mạnh, phát triển sức khoẻ, trí lực, thể lực cho các em.
Qua thực tế cho thấy, muốn phát triển và phát huy chất lượng bóng chuyền cho
học sinh THCS, vấn đề trước tiên phải phát triển bóng chuyền phong trào, đặc biệt
là phát triển phong trào bóng chuyền trong đối tượng thanh thiếu niên. Chính vì
vậy nhà trường cần thành lập Câu lạc bộ bóng chuyền.
Mục đích và nhiệm vụ của câu lạc bộ bóng chuyền là phổ cập kỹ thuật cơ bản
cho tất cả học sinh có nhu cầu tập luyện mơn thể thao ưa thích này. Trong thời gian
học tại trường các em phải biết chơi ít nhất một
môn thể thao, phải nắm được kỹ
thuật cơ bản để sau này tự tập luyện và tham gia thi đấu. Đồng thời thơng qua tập
luyện kỹ thuật cơ bản để phát hiện những em có triển vọng, có năng khiếu để nhà
trường tiếp tục bồi dưỡng và đưa vào đội tuyển, cũng như bổ sung thêm lực lượng
vận động viên cho đội tuyển của Phòng giáo dục
Thò Xã.
Trong phát triển và huấn luyện bóng chuyền ở học sinh THCS thì nhiệm vụ
quan trọng và cũng là yếu tố cơ bản quyết định hiệu quả thi đấu của các cầu thủ là
cần phát triển kỹ chiến thuật và thể lực , cũng như chỉ đạo thi đấu hiệu quả cao. Vì

3

những lý do trên tơi xây dựng đề tài nghiên cứu về: “Một số giải pháp nhằm phát
triển và nâng cao chất lượng thi đấu mơn bóng chuyền cho học sinh Trung Học Cơ
Sở”.Để cùng đồng đồng nghiệp góp chung tiếng nói xây dựng và nâng cao chất
lượng thi đấu mơn bóng chuyền của

- Chắn bóng.
3/ Thời gian nghiên cứu
:
Tơi bắt đầu nghiên cứu và hoạt động Câu lạc bộ từ năm 2009 đến năm 2011.

B. PHẦN THỨ HAI
I. THỰC TRẠNG BAN ĐẦU:
1/ Mức độ hứng thú
:

4

Qua khảo sát điều tra từ năm 2009 - 2010 với số lượng học sinh hứng thú theo từng
khối lớp:
- Khối 6 có 10/ 56 em hứng thú chiếm 17,9 %.
- Khối 7 có 16/56 em hứng thú chiếm 28,6%.
- Khối 8 có 20/52 em hứng thú chiếm %.
- Khối 9 có 21/32 em hứng thú chiếm %.
2/ Đánh giá mức độ thực hiện tốt kỹ chiến thuật của các em trong năm học
2009- 2010.

Các nội dung đánh giá

Khối

Tổng
số
HS/
Nữ
Hứng


8
14,3%
6
10,7%
0
0%
0
0%
8 57/45

20
35%
9
42,8%
9
28,5%
8
14,2%
3
0%
1
14,2%

9 32/21

18
35%
15
46,9%


- Thông qua tập luyện, giáo dục, tạo hưng phấn cho học sinh tính tự giác luôn nổ
lực trong tập luyện.
- Trang bị cho học sinh những kỹ năng về kỹ chiến thuaät trong bóng chuyền.
- Khuyến khích các em xem các chương trình thi đấu bóng chuyền qua các giải
phong trào tại địa phương và các chương trình bóng chuyền trên truyền hình.
- Khơi dậy ở các em sự ham thích và học hỏi được nhiều đièu bổ ích từ bóng
chuyền.
b/ Về phía học sinh
:
- Phải có sự đam mê, hứng thú môn bóng chuyền.
- Luôn tích cực tập luyện và thi đấu, tiếp thu những kỹ năng về kỹ chiến thuật từ
bạn bè, thầy cô.
- Luôn lắng nghe và tìm tòi những điều liên quan đến bóng chuyền ở địa phương
cũng như ở trường.
- Tham gia các phong trào bóng chuyền do địa phương , nhà trường tổ chức .
- Luôn có ý thức tổ chức kỷ luật, thực hiện tốt đấu pháp do thầy cô đưa ra.
- Luôn giúp đỡ và động viên bạn bè trong tập luyện và thi đấu tạo được tính đoàn
kết trong toàn đội.
c/ Cơ sở vật chất
:
Vào mỗi đầu năm học tôi đều tham mưu với Ban giám hiệu nhà trường và Hội
phụ huynh học sinh nhằm tạo điều kiện tốt nhất về cơ sở vật chất cho hoạt động
của Câu lạc bộ bóng chuyền. Huy động nguồn kinh phí từ phụ huynh để đầu tư cho
quá trình hoạt động lâu dài Câu lạc bộ trong nhà trường.
d/ Công tác tuyển chọn , đào tạo và bồi dưỡng
:
Tôi thực hiện theo qui trình sau:
Phát động phong trào - Tổ chức thi đấu - Tuyển chọn cầu thủ - Đào tạo ,
bồi dưỡng - Tổ chức thi dấu .

THCS.Qua đó chúng tơi xây dựng chương trình huấn luyện như sau:
a/ Bài tập bổ trợ
:
Bóng chuyền là mơn thể thao có đặc điểm hoạt động với phản ứng nhanh và cường
độ ln thay đổi, chủ yếu là hoạt động dưới dạng sức mạnh tốc độ. Sức mạnh là
khả năng của con người khằc phục sức cản bên ngồi bằng sự gắng sức của cơ bắp.
Trong bóng chuyền những hình thức biểu hiện thơng thường của sức nhanh là suy
nghĩ nhanh để có được những giải pháp phù hợp trước những tình huấn xảy ra, bảo
đảm thực hiện tốt kỹ chiến thuật. Ví dụ: Đưa tay lên đỡ bóng khi thấy bóng bay về
phía mình hoặc dừng lại khi nghe tín hiệu của giáo viên.
b/ Bài tập kỹ thuật
:
Trong bóng chuyền kỹ thuật có vai trò rất quan trọng, khi thi đấu đội nào có kỹ
thuật tốt hơn thì sẽ chiếm ưu thế trên sân và có khả năng giành thắng lợi cao.Kỹ
thuật bóng chuyền là tất cả những động tác, mọi hoạt động hợp lý của cầu thủ vận
dụng trên sân. Kỹ thuật bóng chuyền dần dần được hình thành theo thời gian tập
luyện và phát triển khơng ngừng để đi đến hồn thiện. Cùng với sự phát triển
khơng ngừng của mơn bóng chuyền thì kỹ thuật bóng chuyền khơng những phong
phú thêm về nội dung mà độ khó của động tác cũng ngày càng được nâng cao.
Điều này đòi hỏi cầu thủ bóng chuyền phải nắm chắc và thực hiện được kỹ thuật,
đa dạng hố động tác thành kỹ xảo mới có thể xử lý bóng một cách chính xác và
tinh tế trong thi đấu.
Trong giảng dạy kỹ thuật bóng giáo viên là người truyền đạt kiến thức còn học
sinh là người lĩnh hội kiến thức. Để làm tốt cơng tác này người giáo viên cần biết
vận dụng vào thực tế những kiến thức, kinh nghiệm sao cho phù hợp để đạt được
hiệu quả truyền đạt cao nhất.
Kỹ thuật là điều kiện để thực hiện ý đồ chiến thuật, mối quan hệ giữa sự chuẩn bị
kỹ thuật và chiến thuật sẽ được giải quyết hợp lý và tồn diện trong q trình huấn
luyện. Tơi xây dựng các bài tập kỹ thuật để phù hợp với học sinh THCS như sau:


8

*Tư thế di chuyển : di chuyển trong bóng chuyền có nhiều cách : di
chuyển bước thường , bước lướt , bước chéo , bước chạy , bước nhảy
nhưng được sữ dụng nhiều nhất là bước chéo , bước lướt , bước chạy

b2 . Kỹ thuật phát bóng
:
Trong bóng chuyền , phát bóng được chia làm hai loại cơ bản : phát bóng thấp
tay và phát bóng cao tay .
Phát bóng thấp tay được chia làm 2 loại : phát bóng thấp tay trước mặt và phát
bóng thấp tay nghiêng mình . trong phát bóng cao tay cũng chia làm 2 loại :
phát bóng cao tay trước mặt và phát bóng cao tay nghiêng mình và một vài biến
dạng như : phát bay , phát mạnh , phát chuẩn.
* Phát bóng thấp tay : trong luyện tập , huấn luyện tôi chọn kỹ thuật phát bóng
thấp tay nghiêng mình , bởi vì mức độ cũng như kết quả thực hiện của học sinh
tốt hơn .

9

Phát bóng thấp tay nghiêng mình
* phát bóng cao tay : cũng như trong phát bóng thấp tay , ở phát bóng cao tay
tôi chọn kỹ thuật phát bóng cao tay trước mặt , vì độ chính xác cao hơn , hiệu
quả hơn .

Kỹ thuật này được áp dụng khi đón những quả bóng ở tầm thấp mà không thể
nào đỡ ở trên không được . kỹ thuật này cũng được thực hiện ở 2 dạng : kỹ
thuật đệm bóng bằng 2 tay và bằng 1 tay .
* Hình tay và điểm tiếp xúc khi đệm bóng 2 tay: Hình tay và điểm tiếp xúc khi chạm bóng * Kỹ thuật đệm bóng bằng 2 tay :

13

Kỹ thuật đệm bóng bằng 2 tay
*Kỹ thuật đệm bóng bằng 1 tay :

Kỹ thuật đệm bóng 1 tay phía trước

14 Kỹ thuật đệm bóng 1 tay ngã nghiêng

Kỹ thuật đệm bóng có nhảy
b5 . Kỹ thuật đập bóng:

Đập bóng là biện pháp tấn công có hiệu quả nhất trong bóng chuyền . căn cứ

* Kỹ thuật chắn bóng cá nhân :

Chắn bóng 1 người
* Kỹ thuật chắn bóng tập thể :

18

Chaén 2 ngöôøi

Chaén 3 ngöôøi c/ Bài tập chiến thuật:
Trong công tác huấn luyện các môn thể thao tập thể, các kiến thức về chiến thuật
luôn ở vị trí quan trọng, vì chiến thuật thi đấu là sự tổng hợp trình độ huấn luyện
toàn diện về thể lực, kỹ thuật, tâm lý. Mối quan hệ giữa các nội dung huấn luyện
được xác định trên cơ sở các mô hình chiến thuật, sẽ đảm bảo việc nâng cao thành

19
tích trong huấn luyện thể thao. Trong hoạt động thể thao, chiến thuật là sự vận
dụng hợp lý các biện pháp, các hành động và các hình thức tiến hành thi đấu có
tính tốn theo từng tình huống cụ thể và theo khả năng chuẩn bị của từng cá nhân
và tồn đội.
Chiến thuật bóng chuyền là sự tổ chức những hoạt động thi đấu của từng cá nhân,
từng nhóm, tồn đội, là sự lựa chọn và sữ dụng có mục đích. Sáng tạo những
phương pháp và các cách thi đấu của một đội bóng để thi đấu với đối phương nhằm
giành dược thắng lợi cuối cùng.
Chiến thuật bóng chuyền được xây dựng trên cơ sở những nét đặc trưng về chun
mơn của mơn thể thao này, đó là cuộc đấu tranh giữa hai mặt mang tính đối kháng
liên tục về tấn cơng và phòng thủ. Do vậy chiến thuật bóng chuyền cũng được phân

20
Thành tích của một đội bóng chuyền phụ thuộc vào kết quả huấn luyện.Đó là sự
chuẩn bị tồn diện cho một đội bóng và từng cầu thủ cho một giải đấu hoặc từng
trận đấu.
Chỉ đạo thi đấu là khâu cuối cùng, mang ý nghĩa quyết định để thực hiện kết quả
đạt được trong huấn luyện.
Để đạt được điều này trong q trình chỉ đạo thi đấu phải thực hiện những nhiệm
vụ sau:
a. u cầu nhiệm vụ của HLV trong thi đấu bóng chuyền
:
- Để đạt được kết quả cao trong thi đấu HLV phải biết kết hợp việc xây dựng kế
hoạch và thực hiện kế hoạch đã đề ra.
- Là nhà sư phạm, nhà tâm lý, là người anh của các VĐV, giúp đỡ cho từng VĐV
và tồn đội hồn thành tốt nhiệm vụ.
- Tìm hiểu đối phương về trình độ kỹ chiến thuậtcũng như tìm hiểu các điều kiện
khách quan ảnh hưởng đến thi đấu như thời tiết, sân thi đấu, bóng, lưới, thời gian
thi đấu…
- Đảm bảo giáo dục tư tưởng cho tồn đội.
b. Cơng tác chỉ đạo trong q trình thi đấu
:
- Chỉ đạo thi đấu bóng chuyền là một cơng việc khó khăn, đòi hỏi người HLV
khơng những chỉ có kiến thức về mơn thể thao này mà cần phải có kinh nghiệm
trong cơng tác chỉ đạo.
- Trong q trình thi đấu của hai đội người HLV phải quan sát đội hình của đối
phương trong tấn cơng hay phòng thủ để đưa ra đấu pháp hợp lý.
- Trong những hiệp đấu HLV phải ln nắm chắc tình hình, chủ động trong suy
nghĩ và đưa ra quyết định kịp thời đúng lúc như xin hội ý hoặc thay người.
- Nếu trong q trình thi đấu có xảy ra các trường hợp chưa thống nhất giữa trọng
tài và VĐV thì người HLV khơng được đứng ra tranh cãi gây ảnh hưởng khơng tốt
tới trận đấu.


Khi

Tng
s
HS/
Nửừ
Hng
thỳ
tp
luyn
m
búng
Chuyn
búng
Phỏt
búng
p
búng
Chn
búng
6 35/23

20
57,1%
19
53,4%
1
2,9%
12

17
34%
12
24%
9 55/45

40
72,7%
38
69%
35
71 %
36
65,4%
17
18,2%

12
9,1%

Kt qa kho sỏt kim tra bng trờn cho thy s phỏt trin ca mụn búng
chuyn trong nh trng c nõng lờn rừ rt to hng phỏt trin tt v to iu
kin thun li nhm b sung xõy dng i tuyn búng chuyn nh trng. Nhu cu
t chc cõu lc b búng chuyn c nõng lờn nhm giỳp cỏc em nõng cao trỡnh
k chin thut v th lc, to c hng phn say sa tp luyn. Tinh thn on
kt v khớ th thi ua sụi ni gia cỏc khi lp vi nhau ngy cng phỏt trin. Qua
ú giỏo dc cho cỏc em tinh thn on kt, ý thc t chc k lut cao, to c s
hng phn sau cỏc gi hc vn hoỏ.
Qua thc t mụ hỡnh cõu lc b búng chuyn m tụi ó t chc thc hin thỡ
phong tro búng chuyn ngy cng phỏt trin c v chiu rng ln chiu sõu. T ú

cường.
2/ Bài học kinh nghiệm
:
- Việc thành lập các câu lạc bộ thể thao trong nhà trường là rất cần thiết , đáp ứng
được nhu cầu của người tập luyện.
- Hoạt động bằng hình thức câu lạc bộ trong bóng chuyền sẽ giúp các em có được
sự hưng phấn tự tin, có tâm lý thi đấu tốt và tinh thần đồng đội , tính tập thể cao.
- Khơng ngừng cải tiến phương thức hoạt động của câu lạc bộ cho phù hợp với khả
năng trình độ của học sinh.
II/ Ý
KIẾN ĐỀ XUẤT CHUNG:
Qua q trình hoạt động của câu lạc bộ bóng chuyền thì phong trào bóng chuyền
ngày càng phát triển, thu hút được nhiều đối tượng học sinh tham gia, khả năng
vận dụng kỹ chiến thuật ngày càng tốt hơn. Tuy nhiên qua
quá trình hiện mơ hình
câu lạc bộ bóng chuyền tơi nhận thấy còn một số khó khăn cần đề xuất để duy trì
và phát triển mơ hình này như sau:
- Cần đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị cho việc tập luyện bóng chuyền.
- Bổ sung thêm một số tài liệu liên quan đến cơng tác huấn luyện bóng
chuyền.

23
- Cần được sự quan tâm hơn nữa của lãnh đạo nhà trường, hội phụ huynh học
sinh để câu lạc bộ duy trì và phát triển hơn.
- Tăng chế độ dinh dưỡng cho các VĐV .

Trên đây là một số giải pháp nhằm phát triển và nâng cao chất lượng thi
đấu môn bóng chuyền cho học sinh THCS. Chắc chắn không tránh khỏi những
thiếu sót nhất định , mong các Thầy Cô đóng góp ý bổ sung để đề tài được hoàn
thiện hơn. 24
MỤC LỤC
A
.
PHẦN THỨ NHẤT

I. LÝ DO CHỌN Đ
Ề TÀI
II. MỤC ĐÍCH - U CẦU

III. PHẠM VI CHỌN ĐỀ TÀI
IV. ĐỐI TƯỢNG – NỘI DUNG – THỜI GIAN NGHIÊN CỨU
1.
ĐỐI TƯNG NGHIÊN CỨU
2.NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
3.THỜI GIAN NGHIÊN CỨU
B
.
PHẦN THỨ HAI

I. THỰC TRẠNG BAN ĐẦU
1. MỨC ĐỘ HỨNG THÚ
2. ĐÁNH GIÁ MỨC ĐỘ THỰC HIỆN KỸ CHIẾN THUẬT CỦA CÁC EM

*ĐẬP BÓNG CHÍNH DIỆN
*ĐẬP BÓNG XOAY NGƯỜI
*ĐẬP BÓNG XOAY TAY
*ĐẬP BÓNG NGHIÊNG NGƯỜI .
B6. KỸ THUẬT CHẮN BÓNG .
*CHẮN BÓNG CÁ NHÂN
*CHẮN BÓNG TẬP THỂ
c. BÀI TẬP CHIẾN THUẬT
d. BÀI TẬP THỂ LỰC .
3. CƠNG TÁC CHỈ ĐẠO THI ĐẤU.
a. U CẦU NHIỆM VỤ CỦA HUẤN LUYỆN VIÊN TRONG THI ĐẤU
b. CƠNG TÁC CHỈ ĐẠO TRONG Q TRÌNH THI ĐẤU
c. TỔNG KẾT SAU KHI THI ĐẤU
III. KẾT QUẢ THỰC HIỆN

1.MỨC ĐỘ HỨNG THÚ
2. ĐÁNH GIÁ MỨC ĐỘ THỰC HIỆN KỸ CHIẾN THUẬT CỦA CÁC EM
TRONG NĂM HỌC 2010 – 2011.
C
.
PHẦN THỨ BA

I. KẾT LUẬN VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM
1. KẾT LUẬN
2. BÀI HỌC KINH NGHIỆM
II. Ý KIẾN ĐỀ XUẤT CHUNG