CÔNG PHÁP QUỐC TẾ
I.MỞ ĐẦU
Để hiểu thế nào là cơ quan tài phán quốc gia, cơ quan tài phán quốc tế, chúng
ta cần hiểu tài phán là gì. Theo Bách khoa toàn thư mở Wikipedia, tài phán được
hiểu là toàn bộ các hoạt động, hành vi của tổ chức, cơ quan hay cá nhân có thẩm
quyền theo luật định trong việc giải quyết các vụ việc tranh chấp pháp lý. Quyền
tài phán là quyền năng theo pháp luật, phù hợp với pháp luật và được pháp luật đặt
ra và bảo hộ. Cũng có thể đó là quyền tài phán không phải được pháp luật trực tiếp
lập ra nhưng được quy phạm pháp luật cho phép các cá nhân, tổ chức có thẩm
quyền lập ra.
Với những kiến thức chung về tài phán, để phân biệt những đặc thù cơ bản
giữa hai cơ quan tài phán quốc tế và cơ quan tài phán quốc gia một cách cụ thể và
sâu sắc hơn, em xin chọn đề tài: “So sánh điểm giống và khác nhau giữa cơ quan
tài phán quốc tế và cơ quan tài phán quốc gia” làm đề tài tiểu luận cho bài tập
học kì của mình.
II. NỘI DUNG
Khi so sánh một vấn đề nào đó, chúng ta cần đưa ra những tiêu chí để làm nổi
bật những đặc thù của đối tượng so sánh. Để biết cơ quan tài phán quốc tế có
những điểm nào giống và khác so với cơ quan tài phán quốc gia, chúng ta cần xem
xét ở những tiêu chí sau:
1. Cơ sở pháp lý
Khi khẳng định trọng tài và tòa án là cơ quan tài phán quốc tế, chúng ta cần chỉ
ra cơ sở pháp lí. Trong Hiến chương liên hợp quốc 1945, quy chế Tòa án công lý
quốc tế được thông qua năm 1946 và nội quy của Tòa được thông qua vào ngày
6/5/1946 có chỉ rõ tòa án là 1 cơ quan tài phán quốc tế. Công ước Lahaye năm
1907 đã định nghĩa trọng tài quốc tế là: “một phương thức giải quyết các tranh
chấp giữa các quốc gia qua các thẩm phán do các quốc gia tự lựa chọn”, là cơ
quan tài phán không thường trực, không có quy chế riêng. Còn cơ sở pháp lí của
các thiết chế tài phán quốc gia là những quy phạm pháp luật quốc gia.
Khi có tranh chấp xảy ra, các thiết chế tài phán quốc tế sẽ áp dụng các nguyên
tắc và quy phạm của luật quốc tế, cụ thể là các điều ước quốc tế mà các bên ký kết

tài, chức năng của nó là giải quyết các tranh chấp phát sinh do luật quốc gia điều
chỉnh. Việc giải quyết tranh chấp bằng con đường trọng tài sẽ giảm bớt những thủ
tục và nhanh chóng hơn so với việc giải quyết tranh chấp thông qua Tòa án. Cơ
[email protected]
2
CÔNG PHÁP QUỐC TẾ
quan tài phán quốc gia không có chức năng giải thích luật như ở một số cơ quan tài
phán quốc tế; cơ quan tài phán quốc gia chỉ giải quyết các tranh chấp do chủ thể
của luật quốc gia gây nên…
Cơ quan tài phán quốc tế không có thẩm quyền đương nhiên theo quy chế hoạt
động mà trước hết phụ thuộc vào sự thỏa thuận của chủ thể có liên quan đến tranh
chấp xảy ra. Còn thẩm quyền của cơ quan tài phán quốc gia là đương nhiên và
theo luật định.
4. Cơ cấu tổ chức
Thiết chế tài phán quốc tế có cơ cấu tổ chức khác với thiết chế tài phán quốc
gia. Đối với Tòa án quốc tế, cơ cấu tổ chức của nó bao gồm: thẩm phán, bộ phận
hành chính văn phòng và bộ phận khác. Nhưng đối với thiết chế Tòa án quốc gia,
cơ cấu tổ chức của nó có sự khác biệt đối với cơ quan tài phán quốc tế. Thiết chế
tài phán quốc gia có cơ cấu, tổ chức theo luật quốc gia quy định.
Đối với thiết chế trọng tài, cơ cấu tổ chức của trọng tài quốc gia do Luật quốc
gia quy định. Cơ cấu tổ chức của thiết chế trọng tài quốc tế bao gồm: hội đồng
trọng tài và các trọng tài viên. Đứng đầu hội đồng trọng tài là chủ tịch hội đồng
trọng tài (chủ tịch hội đồng trọng tài phải là công dân nước thứ ba không liên quan
đến tranh chấp).
5. Thủ tục tố tụng
Các cơ quan tài phán quốc tế sử dụng trình tự thủ tục tư pháp để giải quyết các
tranh chấp nảy sinh trong quá trình các chủ thể thực thi, tuân thủ luật quốc tế. Các
thiết chế cơ quan tài phán quốc gia cũng sử dụng trình tự, thủ tục tư pháp để giải
quyết các tranh chấp do quy phạm pháp luật quốc gia điều chỉnh. Tuy nhiên, Tòa
trọng tài quốc tế cho phép các bên tranh chấp thỏa thuận về việc áp dụng thủ tục tại

khác nhau của hệ thống cơ quan tài phán quốc tế so với hệ thống cơ quan tài phán
quốc gia nêu trên, chúng ta có thể đưa ra những lời giải thích vì sao các thiết chế
tài phán quốc tế lại có những điểm đặc thù như vậy. Quốc tế - đó là một khối cộng
đồng liên kết giữa các quốc gia, các vùng lãnh thổ để cùng nhau hợp tác và phát
triển. Nếu như trong cộng đồng đó nảy sinh các tranh chấp thì đầu tiên là phải tôn
trọng sự thỏa thuận của các bên. Vì vậy, trong thiết chế tài phán quốc tế, sự thỏa
thuận là yêu tố quan trọng. các bên có thể thỏa thuận lựa chọn tòa án, lựa chọn tòa
trọng tài… để giải quyết các tranh chấp.
[email protected]
4
CÔNG PHÁP QUỐC TẾ
MỤC LỤC
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Đại Học Luật Hà Nội, Giáo trình Luật Quốc Tế, Nxb Công An Nhân Dân
– 2004.
2. http://daitudien.net
3. http://wikipedia.org
4. http://diendankienthuc.net
[email protected]
5