Lạm phát ở Việt Nam. Thực trạng và giải pháp
CHƯƠNG 1: Lí LUẬN CHUNG VỀ LẠM PHÁT
1/ Định nghĩa và phân loại lạm phát
1.1/ Định nghĩa
Lạm phát là hiện tượng tiền trong lưu thông vượt quá nhu cầu cần thiết làm cho chúng bị mất
giá, giá cả của hầu hêt các loại hàng hoá tăng lên đồng loạt.
Đặc trưng của lạm phỏt:
- Hiện tượng tăng giá quá mức của lương tiền trong lưu thông dẫn đến đồng tiền bị mất giá.
- Mức giá cả chung tăng lên.
Để tính mức độ lạm phát các nhà kinh tế sử dụng chỉ số giá. Chỉ số giá thường được sử dụng là
chỉ số giá tiêu dùng (CPI). Ngoài ra, người ta cũn sử dụng những chỉ số giá khác như: chỉ số giá cả sản
xuất, chỉ số giảm lạm phát GNP.
1.2/ Phõn loại
Dựa vào tỷ lệ tăng giá, các nhà kinh tế phân lạm phát ra làm ba mức độ khác nhau:
- Lạm phỏt vừa phải: khi giá cả hàng hoá tăng chậm ở mức một con số hàng năm (dưới 10% một
năm).
- Lạm phỏt cao: khi giá cả hàng hoá tăng ở hai con số hàng năm (từ 10% - 100% một năm).
- Siờu lạm phỏt: khi giá cả hàng hoá tăng ở mức độ ba con số hàng năm trở lên.
2/ Nguyên nhân dẫn đến lạm phát
Qua nghiên cứu, có các quan điểm như sau:
2.1/ Lạm phỏt do cầu kộo
Khi nền kinh tế đạt tới hay vượt quá sản lượng tiềm năng, việc tăng mức cầu dẫn tới lạm phát
được gọi là lạm phát do cầu kéo hay lạm phát nhu cầu.
Số cầu tăng là do:
- Tổng khối lượng tiền lưu hàng tăng: do thiếu hụt ngân sách, vay mượn nước ngoài.
- Tốc độ lưu thông tiền tệ tăng: do hệ thống chính trị khủng hoảng, kinh tế suy thoái làm cho
lũng tin của dõn chỳng vào chế độ tiền tệ nhà nước bị xói mũn, từ đó gây tâm lý chạy trốn đồng tiền mất
giỏ.
2.2/ Lạm phát do chi phí đẩy
Khi chi phí sản xuất kinh doanh tăng sẽ đẩy giá cả tăng lên ngay cả khi các yếu tố sản xuất chưa
được sử dụng đầy đủ, đó là lạm phát do chi phí đẩy.

phát cao thương gây những tác hại nặng nề cho nền kinh tế và đời sống. Tuy nhiên, nếu lạm phát đó
được dự báo, tiên đoán trước thỡ khụng gõy gỏnh nặng lớn kinh tế vỡ người ta có thể có những giải
pháp để đối phó. Nếu lạm phát không dự đoán trước dẫn đến những đầu tư sai lầm và phân phối lại thu
nhập một cách ngẫu nhiên làm mất tinh thần và sinh lực của nền kinh tế.
Một số tác động của lạm phát:
3.1/ Tác động phõn phối lại thu nhập và của cải
 Trang 2  
Lạm phát ở Việt Nam. Thực trạng và giải pháp
Khi lạm phát xảy ra, những người có tài sản, những người đang vay nợ là có lợi vỡ giỏ cả cỏc
loại tài sản núi chung đều tăng lên, cũn giỏ trị đồng tiền thỡ giảm xuống. Ngược lại, những người làm
công an lương, những người gửi tiền, những người cho vay là bị thiệt hại.
3.2/ Tác động đến phát triển kinh tế và việc làm
Như đó núi ở trờn, trong điều kiện nền kinh tế chưa đạt đến mức toàn dụng, lạm phát vừa phải
thúc đẩy sự phỏt triển kinh tế vỡ nú cú tỏc dụng làm tăng khối tiền tệ trong lưu thông, cung cấp thêm
vốn cho các đơn vị sản xuất kinh doanh, kích thích sự tiêu dùng của chính phủ và nhân dân.
Giữa lạm phỏt và thất nghiệp cú mối quan hệ nghịch biến. Theo “Lý thuyết trao đổi về lạm phát”
của nhà kinh tế học A.W.Phillips thỡ một nước có thể mua môt mức để thất nghiệp thấp hơn nếu sẵn
sàng trả giá bằng một tỷ lệ lạm phát cao hơn.
3.3/ Các tác động khác
Trong lĩnh vực lưu thông, kho vật giá tăng quá nhanh thỡ tỡnh trạng đầu cơ, tích trữ hàng hoá
thường là hiện tượng phổ biến, gây nên mất cân đối giả tạo làm cho lưu thông càng thêm rối loạn.
Trong điều kiện các yếu tố khác không đổi, lạm phát xảy ra làm tăng tỷ giá hối đoái. Sự mất giá
của tiền trong nước so với ngoại tệ tạo điều kiện tăng cường tính cạnh tranh của hàng xuất khẩu, tuy
nhiờn nú gõy bất lợi cho hoạt động của nhập khẩu.
Lạm phỏt cao và siờu lạm phỏt làm cho hoạt động của hệ thống tín dụng rơi vào tỡnh trạng
khủng hoảng.
Lạm phát gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước bằng việc bào mũn giỏ trị thực của những khoản
cụng phớ. Tuy nhiờn, lạm phỏt cũng có tác động làm gia tăng số thuế nhà nước thu được trong những
trường hợp nhất định.


khoản tiền gửi kiểu này là kiều hối. Xét trên phương diện quy mô to lớn tương đối của dũng kiều hối,
thỡ Việt Nam chỉ đứng sau Philippines là nước trong khu vực đó cú truyền thống xuất khẩu lao động từ
lâu, và có những đặc điểm kinh tế khá tương đồng. Do đó, sau đây chúng ta sẽ sử dụng trường hợp
Philippines để đối chiếu với tỡnh trạng ở Việt Nam.
Một số chỉ tiờu vĩ mụ của Philippines, 2002-2006
2002 2003 2004 2005 2006
Kiều hối (%GDP) 12.8 12.9 13.3 13.8 13.2
Thâm hụt thương mại (%GDP) -7.2 -7.4 -6.6 -5.9 -7.7
Cân đối tài khoản vóng lai (%GDP) -0.4 0.4 1.8 2.0 2.8
Cân đối tài khoản vốn (%GDP) 1.4 0.9 -1.8 1.6 -0.4
Thay đổi dự trữ ngoại tệ (%GDP) -2.1 -1.3 -0.6 -3.2 -3.2
Tỷ giỏ danh nghĩa (trung bỡnh kỳ) 51.6 54.2 56.0 55.1 49.8
REER (trung bỡnh kỳ) 96.2 89.1 86.2 92.3 101.4
Tăng trưởng GDP (%) 4.4 4.9 6.2 5.0 5.5
Tăng CPI (%) (cuối năm) 2.5 3.9 8.6 6.7 4.3
Nguồn: IMF (2007)
 Trang 5  
Lạm phát ở Việt Nam. Thực trạng và giải pháp
Một số chỉ tiờu vĩ mụ của Việt Nam, 2002-2006
2002 2003 2004 2005 2006
Kiều hối (%GDP) 5.1 5.2 5.1 6.0 5.6
Thâm hụt thương mại (%GDP) -3.0 -6.4 -5.0 -1.6 -0.6
Cân đối tài khoản vóng lai (%GDP) -1.9 -4.8 -3.4 0.4 0.3
Cân đối tài khoản vốn (%GDP) 3.3 10.1 5.4 3.6 4.5
Thay đổi dự trữ ngoại tệ (%GDP)* -1.3 -5.3 -1.9 -4.0 -4.7
Tỷ giỏ danh nghĩa (trung bỡnh kỳ) 15.244 15.475 15.704 15.816 15.957
REER (trung bỡnh kỳ, 1990 =100) 94.9 86.3 87.3 98.6 102.9
Tăng trưởng GDP (%) 7.1 7.3 7.8 8.4 7.5
Tăng CPI (%) (cuối năm) 4.0 2.9 9.7 8.8 7.5
Nguồn: IMF (2006b), *: Dấu (-) nghĩa là thay đổi tăng