Đại học Luật Hà Nội Lớp 3709
MỞ BÀI
Năm 2012, là một năm mà giá cả ở thị trường Việt Nam có sự
biến đổi khá lớn: từ những sản phẩm tiêu dùng hàng ngày cho
đến những sản phẩm mang tính chất trọng yếu của nền kinh tế
như xăng, điện, gas… Đặc biệt sự biến đổi thất thường của giá
vàng khiến thị trường này trở thành nối quan tâm hàng đầu của
nhiều nhà đầu tư và người dân.
Trước tình hình đó, việc nghiên cứu những vấn đề lý luận, cũng
như kinh nghiệm thực tế để nghiên cứu thị trường vàng đưa ra
các giải pháp phát triển và ổn định thị trường vàng ở Việt Nam
theo hướng sử dụng hợp lý nhất nguồn lực “vàng” cho mục tiêu
tăng trưởng kinh tế của đất nước. Đề tài nghiên cứu “Giá vàng
Việt Nam năm 2012: thực trạng, nguyên nhân và những giải
1
Đại học Luật Hà Nội Lớp 3709
pháp của Chính Phủ đối với thị trường này” nhằm đáp ứng
những yêu cầu đó.
NỘI DUNG
I. Một số lý luận về “Vàng”
Vàng là hàng hóa đa dạng với chức năng là tiền tệ, công cụ tài
chính và hàng hóa thông thường. Mặc dù thực tế chức năng tiền
tệ của vàng không còn quan trọng như trong thời kỳ bản vị vàng,
Chính phủ một số nước vẫn giữ một lượng vàng đáng kể trong dự
trữ. Vàng vẫn còn chứng tỏ vai trò quan trọng của mình như một
công cụ tài chính bên cạnh các công cụ tài chính khác như chứng
khoán và trái phiếu. Đặc biệt là đối với các nước đang phát triển,
nền kinh tế chưa thực sự vững chắc, giá trị đồng bản tệ chưa thực
sự ổn định. Cũng vì lý do đó một số nước vẫn duy trì chính sách
quản lý vàng một cách chặt chẽ.
2
Giá vàng lên xuống thất thường diễn ra trong các tháng như
sau:
Vào tháng 1/2012: Giá vàng trong nước đạt giá
42.680.000đ/lượng (mua vào) – 42.880.000đ/lượng (bán ra), tăng
lần lượt 430.000 và 330.000đ/lượng so với trước đợt nghỉ Tết
4
Đại học Luật Hà Nội Lớp 3709
dương lịch. Theo đánh giá thì giá vàng đầu năm 2012 ít biến
động so với cuối năm 2012. Giá vàng trên thị trường vẫn giữ
được mức ổn định trong vòng chín tháng đầu năm.
Sau đây là biểu đồ giá vàng 9999 của Công ty Bảo Tín Minh
Châu:
5
Đại học Luật Hà Nội Lớp 3709
Biểu đồ giá vàng 9999 quý II năm 2012 tại Hà Nội
Như vậy, thị trường vàng trong nước chin tháng đầu năm 2012
từng có thời gian ổn định khá dài từ trung tuần tháng 3 cho đến
cuối tháng 8. Sự ổn định này xảy ra do các quy định quản lý thị
trường vàng được Ngân hàng Nà nước ban hành, trong đó, có hai
điểm đáng chú ý là việc cho SJC là thương hiệu vàng miếng quốc
gia và hạn chế hoạt động huy động và cho vay vàng tại các ngân
hành thương mại.
6
Đại học Luật Hà Nội Lớp 3709
Tuy nhiên, sang tháng 9/2012, giá vàng trong nước đã tăng
mạnh cùng với xu hướng tăng mạnh của giá vàng thế giới khi
kinh tế toàn cầu cho thấy những dấu hiệu tăng trưởng chậm và
các nền kinh tế lớn trên thế giới đã đồng loạt tung ra gói kích
thích kinh tế. Trước diễn biến tăng mạnh của giá vàng trong nước
Đại học Luật Hà Nội Lớp 3709
các sàn vàng lớn, liên kết với nhau làm giá, đầu cơ trên thị
trường, hoạt động mua bán ngoại tệ trái phép, tung tin thất thiệt
ảnh hưởng tân lí của người dân về giá vàng và ngoại tệ để đầu cơ
trục lợi.
Thứ ba, việc vàng miếng SJC chiếm thị phần lớn (trên 90%)
củng tạo lợi thế độc quyền tự nhiên, dẫn đến mỗi khi giá vàng
biến động, tình trạng khan hiếm vàng SJC làm cho thị trường
biến động mạnh hơn.
Thứ tư, do sự thiếu thống nhất trong các quy định về chức năng
quản lý Nhà nước đối với hoạt động kinh doanh vàng.
Thứ năm, do những bất cập trong quy định về huy động và cho
vay vốn bằng vàng.
3. Giải pháp của Chính phủ đối với thị trường vàng
Trước những bất cập về thị trường vàng trong nước, Ngân hàng
nhà nước và Chính phủ cần đưa ra một số giải pháp để khắc phục
và ổn định thị trường này.
9
Đại học Luật Hà Nội Lớp 3709
Theo Ngân Hàng Nhà nước, các biện pháp đưa ra dựa trên quan
điểm chỉ đạo của Chính phủ là “kiểm soát chặt chẽ hoạt động
kinh doanh vàng”, ban hành Nghị định về quản lý hoạt động kinh
doanh vàng theo hướng tập trung đầu mối nhập khẩu vàng, tiến
tới xóa bỏ kinh doanh vàng miếng trên thị trường tự do; ngăn
chặn hiệu quả các hoạt động buôn lậu vàng qua biên giới”. Đồng
thời bảo đảm lợi ích hợp pháp cho người nắm giữ vàng, quan tâm
đúng mức đến nhu cầu của người dân và doanh nghiệp để ổn định
tâm lý, tránh gây biến động cho thị trường, tổ chức lại thị trường
vàng” như Bộ Chính trị đã lãnh đạo.
Để khắc phục các bất cập trong quản lý hoạt động kinh doanh
- Thứ tư, Ngân hàng Nhà nước thực hiện quản lý chặt chẽ hoạt
động sản xuất, mua bán vàng trang sức, mỹ nghệ. Theo quy định
thì hoạt động sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ phải được cơ
quan này cấp giấy đủ điều kiện kinh doanh.
- Thứ năm, quản lý chặt chẽ các hoạt động kinh doanh vàng
khác.
- Thứ sáu, tạo cơ chế cho phép Ngân hàng Nhà nước thực hiện
các biện pháp can thiệp bình ổn thị trường vàng khi có diễn biến
bất thường. Để tạo cơ sở pháp lý cho hoạt động can thiệp của
Ngân hàng Nhà nước nhằm bình ổn thị trường vàng khi có diễn
biến bất thường thông qua các hoạt động: cấp phép sản xuất vàng
12
Đại học Luật Hà Nội Lớp 3709
miếng; tổ chức mua bán vàng miếng trên thị trường trong nước;
tổ chức xuất, nhập khẩu vàng nguyên liệu, tổ chức huy động
vàng.
- Thứ 7, Nhà nước thực hiện điều tiết thị trường vàng thông
qua các chính sách thuế. Dự thảo Nghị định quy định Bộ Tài
Chính, phối hợp với Ngân hàng Nhà nước trình cơ quan có thẩm
quyền ban hành hoặc ban hành theo thẩm quyền, chính sách thuế
xuất khẩu, nhập khẩu vàng, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc
biệt và thuế thu nhập đối với hoạt động kinh doanh vàng phù hợp
trong tưng thời kỳ.
KẾT BÀI
Cùng với sự phát triển của nền kinh tế, chính sách hoạt động
kinh doanh vàng của nước ta đã từng bước được hoàn thiện. Tạo
điều kiện thuận lợi cho thị trường vàng phát triển, đáp ứng đầy đủ
13
Đại học Luật Hà Nội Lớp 3709
nhu cầu về vàng cho mọi đối tượng trong nền kinh tế. Tạo ra một