PHÒNG GIÁO DỤC LỆ THUỶ
TRƯỜNG T.H.C.S SEN THUỶ
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
SỬ DỤNG PHẦN MỀM TRÌNH
DIỄN POWER POINT VÀO THIẾT
KẾ BÀI GIẢNG VẬT LÍ Người thực hiện: Nguyễn Anh Minh
Đơn vị: Trường THCS Sen Thuỷ
Sen Thuỷ, Tháng 01 năm 2008
Sử dụng PM trình diễn PowerPoint vào thiết kế bài giảng Vật lí
A. ĐẶT VẤN ĐỀ
I - LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Công nghệ thông tin là một trong các phương tiện quan trọng nhất
của sự phát triển, đang làm biến đổi sâu sắc đời sống kinh tế, văn hoá, xã
hội, giáo dục của thế giới hiện đại, trong đó có Việt Nam. Chúng ta đang
ở thời đại thông tin kĩ thuật số, thời đại Internet.
Chỉ thị số 58-CT/TW của bộ chính trị về đẩy mạnh ứng dụng và
phát triển CNTT trong sự nghiệp công nghiệp hoá - hiện đại hoá đã chỉ
rõ:
“ứng dụng và phát triển CNTT là một nhiệm vụ ưu tiên trong chiến lược
phát triển kinh tế - xã hội, là phương tiện chủ lực để đi tắt đón đầu, rút
ngắn khoảng cách phát triển so với các nước đi trước”.
Quyết định 331/QĐ-TTg của thủ tướng chính phủ phê duyệt
Chương trình phát triển nguồn nhân lực về CNTT đến năm 2010 đã đề
ra:
“Phổ cập các kiến thức và kĩ năng sử dụng máy tính và Internet đến
100% cán bộ công chức và viên chức, 100% sinh viên đại học và cao
đẳng, 100% học sinh trung học chuyên nghiệp, trung học nghề và trung
tiếp thông qua hình vẽ, tranh ảnh, sơ đồ, mô hình, thí nghiệm ảo. Nhờ đó
mà có thể tạo nên trong ý thức của học sinh những hình ảnh trực quan
cảm tính của sự vật hiện tượng, làm phong phú quá trình tư duy học tập
của học sinh, giúp học sinh dễ dàng tiếp cận tri thức mới. Để dễ dàng
thực hiện được việc tái hiện gián tiếp các sự vật hiện tượng cho học sinh
nghiên cứu cần phải có các trang thiết bị dạy học hiện đại (như máy
chiếu Projector), phải ứng dụng CNTT, các phần mềm dạy học, đặc biệt
là phần mềm trình diễn PowerPoint.
Tiết học có ứng dụng CNTT, sử dụng các thiết bị dạy học hiện đại
mà cụ thể là máy chiếu Projector giúp cho học sinh học tập hứng thú
hơn, tiết học sinh động hơn, đạt được hiệu quả cao hơn, đặc biệt là khi
các em được quan sát văn bản với nhiều màu sắc, nổi rõ những kiến thức
trọng tâm, hình ảnh phong phú, các dạng đồ thị và những đoạn âm thanh,
video minh hoạ, các phần mềm dạy học chuyên dụng cho từng bộ môn
mở ra cho HS một khả năng tư duy sáng tạo mạnh mẽ.
II. CƠ SỞ THỰC TIỄN:
Hiện nay, việc ứng dụng CNTT vào dạy học đã phát triển rộng rãi
ở các cấp học. Điều này đã góp phần đáng kể trong việc thực hiện các
chủ trương của Đảng, nhà nước nói chung, của ngành GD-ĐT nói riêng.
Theo yêu cầu của việc đổi mới mục tiêu, nội dung chương trình
của bộ môn vật lí trong trường THCS nhằm đáp ứng với yêu cầu của xã
Nguyễn Anh Minh - Trường THCS Sen
Thuỷ
4
Sử dụng PM trình diễn PowerPoint vào thiết kế bài giảng Vật lí
hội trong thời kì đổi mới đòi hỏi phải nâng cao hơn nữa chất lượng giáo
dục nói chung cũng như chất lượng bộ môn khoa học vật lí nói riêng.
Những năm trở lại đây, việc đổi mới phương pháp dạy học đã diễn
ra một cách mạnh mẽ, đặc biệt là từ khi thực hiện nội dung chương trình,
sách giáo khoa mới. Trang thiết bị dạy học, đồ dùng thí nghiệm được
giáo viên thực hiện đổi mới phương pháp dạy học vật lí một cách có hiệu
quả. Tuy nhiên do điều kiện kinh phí còn hạn hẹp nên việc mua sắm
trang thiết bị dạy học hiện đại (máy chiếu Projector) chưa thực hiện
được. Việc tập huấn, hướng dẫn ứng dụng CNTT vào dạy học, sử dụng
các phần mềm dạy học chưa được thực hiện, nên GV lúng túng trong
thực hiện.
Sự quan tâm của phụ huynh đến việc học tập của con em còn nhiều
hạn chế. Sự tiếp cận với các đồ dùng hiện đại trong sinh hoạt hàng ngày
của học sinh còn ít nên kiến thức thực tiễn về khoa học của học sinh còn
nhiều hạn chế, mức độ hứng thú của học sinh đối với bộ môn Vật lí còn
ít.
Từ thực tiễn tình hình trên đã ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục
nói chung và bộ môn vật lí nói riêng. Trước tình hình đó cần phải nâng
cao trình độ Tin học cho đội ngũ GV nói chung đồng thời tập huấn,
Nguyễn Anh Minh - Trường THCS Sen
Thuỷ
6
Sử dụng PM trình diễn PowerPoint vào thiết kế bài giảng Vật lí
hướng dẫn ứng dụng phần mềm trình diễn Power Point vào dạy học nói
chung, bộ môn Vật lí nói riêng và cách khai thác, sử dụng các phần mềm
dạy học Vật lí ở trường THCS nhằm nâng cao chất lượng dạy học bộ
môn vật lí trong trường THCS.
II – NỘI DUNG:
PowerPoint là một phương tiện trình diễn sinh động bài giảng thông
qua màu sắc của văn bản, sự phong phú của hình ảnh, các dạng đồ thị và
những đoạn âm thanh, video minh hoạ
Bài giảng sử dụng PowerPoint trình diễn là công cụ hữu hiệu để đặt
vấn đề cho bài giảng, phân tích những hiện tượng Vật lí khó diễn tả bằng
lời, đưa ra những câu hỏi tình huống cho bài giảng, những câu hỏi có
kèm hình ảnh hay đồ thị giúp học sinh dễ nắm bắt vấn đề, đưa thêm
Miếng sắt
Tiếp điểm
Chuông
Chốt
kẹp
Sử dụng PM trình diễn PowerPoint vào thiết kế bài giảng Vật lí
3) Sử dụng PowerPoint để mô phỏng hoạt động của các thiết bị máy
móc như rơ le điện từ, các kỳ hoạt động của động cơ nhiệt, hoạt động của
loa điện, của băng kép trong bàn là điện Phạm vi ứng dụng hình thức
này khá phong phú và hiệu quả phụ thuộc nhiều vào kịch bản của giáo
viên cho đoạn bài giảng.
V í d ụ:
Cấu tạo của chuông điện
Nguyễn Anh Minh - Trường THCS Sen
Thuỷ
9
Sử dụng PM trình diễn PowerPoint vào thiết kế bài giảng Vật lí
4) Một trong những ưu điểm của PowerPoint là có thể đưa vào những
đoạn video, ảnh flash dùng mô tả hiện tượng Vật lí mà không thể hoặc
khó thực hiện thí nghiệm trên lớp như hiện tượng nhật thực, nguyệt thực,
hiện tượng sét, hoạt động về sự điều tiết của mắt, có thể thiết kế để quan
sát được sự thay đổi đồng thời vị trí của vật khi tiến dần tới mắt người
quan sát với sự thay đổi độ tụ của thuỷ tinh thể để ảnh của vật vẫn hiện
trên võng mạc.
V í d ụ:
Nguyễn Anh Minh - Trường THCS Sen
Thuỷ
10
Sử dụng PM trình diễn PowerPoint vào thiết kế bài giảng Vật lí
5) Trong các tiết thực hành Vật lí, ta có thể sử dụng những trang trình
Ví dụ: Thí nghiệm về sự dẫn nhiệt.
Ví dụ: Thí nghiệm về sự dẫn nhiệt của các chất
Nguyễn Anh Minh - Trường THCS Sen
Thuỷ
14
Sử dụng PM trình diễn PowerPoint vào thiết kế bài giảng Vật lí
9) Sử dụng phần mềm trình diễn PowerPoint như một bảng phụ để thể
hiện các câu hỏi, các kết luận điền khuyết, nội dung ghi nhớ của bài
học
D. BÀI HỌC KINH NGHIỆM:
Sử dụng bài giảng thiết kế trên PowerPoint nâng cao được hiệu quả
giờ dạy. Sự hỗ trợ của hình ảnh và âm thanh và nghệ thuật giảng dạy của
người thầy làm cho bài giảng sinh động hơn. Tuy nhiên, khi thiết kế bài
giảng điện tử cũng cần lưu ý một số điểm sau đây:
* Không nên quan niệm trong tiết dạy sử dụng giáo án điện tử là
không cần sử dụng bảng, phấn. Những phần trình chiếu chỉ là phương
tiện hỗ trợ giáo viên điều khiển tiến trình dạy học trên lớp có hiệu quả
hơn, phần ghi bảng của thầy luôn giúp học sinh hệ thống được kiến thức
bài giảng.
* Cần bố cục mỗi trang trình diễn hợp lý về cỡ chữ, màu chữ, màu
nền. Thông thường với phòng học sáng thì nên dùng nền sáng và chữ
màu tối.
* Không nên lạm dụng các hiệu ứng hiển thị, điều này gây mất tập
trung của học sinh vào nội dung bài giảng.
Nguyễn Anh Minh - Trường THCS Sen
Thuỷ
15
Sử dụng PM trình diễn PowerPoint vào thiết kế bài giảng Vật lí
* Diễn giảng không nên nhanh quá, khi đưa ra các tình huống trên
Tôi xin chân thành cảm ơn ban giám hiệu nhà trường cùng các bạn
đồng nghiệp đã quan tâm góp ý, giúp đỡ, tạo điều kiện cho tôi trong quá
trình nghiên cứu và thực hiện đề tài này !
Lệ Thuỷ, ngày 09 tháng 01 năm 2008
Người thực hiện
Xác nhận của
Hội đồng khoa học trường
Nguyễn Anh Minh
Nguyễn Anh Minh - Trường THCS Sen
Thuỷ
17
Sử dụng PM trình diễn PowerPoint vào thiết kế bài giảng Vật lí
MỤC LỤC
Trang
A. Đặt vấn
đề 1
I. Lí do chọn đề
tài 1
II. Phạm vi nghiên cứu của đề
tài 1
B. Cơ sở lí luận, cơ sở thực
tiễn 2
I. Cơ sở lí
luận 2
II. Cơ sở thực
tiễn 2
C. Quá trình thực
hiện 3
I. Thực trạng tình
hình 3
19