Sáng kiến kinh nghiệm
Đề tài : một vài kinh nghiệm giúp trẻ phát âm tốt chữ X ,S
I/ ĐẶT VẤN ĐỀ
Trong những năm đầu của cuộc sống, trẻ em chỉ học nói, sự rèn luyện một cách
cơ bản ngôn ngữ nói là nền tản tốt nhất, là sự chuẩn bị tốt nhất để các trẻ tiến đến bước
tiếp theo đó là : “nắm được ngôn ngữ viết “ và điều đó được Pê xta-lôtxi khẳng định:
” Đứa bé phải học nói trước khi học đọc “ Vì thế không thể nào dạy một em bé học đọc
, học viết khi em chưa biết nói hay em nói sai, phát âm sai. Nhưng khi dạy trẻ học nói
tôi đã gặp nhiều khó khăn .Nguyên nhân chính là do bộ máy phát âm của trẻ ở độ tuổi
này chưa hoàn thiện, bên cạnh đó còn có cả nguyên nhân do người lớn phát âm sai nên
trẻ bắt chước theo, đặc biệt là khi dạy trẻ phát âm X,S, tôi nhận thấy trẻ rất khó nhận biết
và thường phát âm sai . Để khắc phục những khó khăn trên, tôi chọn đề tài “ Rèn phát
âm chữ X_S cho trẻ 5 tuổi .
II/ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ :
Là giáo viên dạy lớp lớn, thực tế ở lớp có một số trẻ phát âm chưa chuẩn xác
VD: Phát âm :Nước sôi - nước xôi, hoa sen – hoa xen, màu xanh – màu sanh .
Vậy làm thế nào cho những trẻ trên phát âm chuẩn xác, nói rõ tiếng có chứa chữ
X, S để trẻ có nền tảng trong giao tiếp và bước vào cấp học trên. Đây là câu hỏi, là nổi
băn khoăn mà tôi luôn trăn trở, luôn tìm tòi suy nghĩ để tìm ra biện pháp tốt nhất khắc
phục tình trạng trên . Dưới đây là một số biện pháp mà tôi đã áp dụng trong năm học qua
về việc giúp trẻ 5 tuổi phát âm rõ x-s
1
Sáng kiến kinh nghiệm
Đề tài : một vài kinh nghiệm giúp trẻ phát âm tốt chữ X ,S
1 .Cô giáo phải tự rèn luyện phát âm chuẩn xác X_S :
Muốn trẻ phát âm đúng trước tiên cô phải là người phát âm chuẩn xác, bởi cô là
người trực tiếp dạy trẻ. Tôi ý thức được điều đó và luôn chú tâm tập luyện phát âm nhất
là vào sáng sớm, vào thời gian rỗi bằng cách nhẩm đọc nhiều bài thơ, bài đồng dao, bài
ca dao, tục ngữ, bài hát, câu đố …chứa nhiều từ có chữ X_S .
Ví dụ : a/ câu đố : Áo đỏ , áo xanh
Sần sùi da cóc

Cả dàn nhạc trống
Khua gõ tưng bừng
Săn sắt diễu hành
Khoe cờ ngũ sắc
Cá rô cá diếc
3
Sáng kiến kinh nghiệm
Đề tài : một vài kinh nghiệm giúp trẻ phát âm tốt chữ X ,S
Khiêu vũ lao xao
Tít tận trời cao
Trăng sao ngó xuống.”
Hoặc: Tranh có hình vẽ và chữ viết kèm theo.
“Xa xa là núi
Suối chảy ra sông
Sông chảy ra biển.
Thuyền chạy trên sông”
Ngoài ra tôi còn tổ chức cho trẻ chơi Tìm chữ, đọc chữ …Qua các trò chơi đó trẻ
lại khắc sâu thêm cách phát âm nhưng vẫn vui vẻ, nhẹ nhàng, thoả mái
3. Rèn trẻ phát âm chữ cái X_S thông qua các hoạt động khác.
Chẳng hạn ở hoạt động GDAN tôi không những dạy trẻ hát đúng nhạc ,rõ lời
,mà còn dạy trẻ hát chuẩn các từ, đặc biệt với các bài hát có nhiều câu nhiều từ có phụ
âm đầu là X-S.
VD: Bài Mùa Xuân có câu: “Mùa Xuân hoa khoe sắc .”
Bài Lý Cây Xanh có câu: “Cái cây xanh xanh thì lá cũng xanh .”
Bài Bầu Trời Xanh có câu: “Em yêu bầu trời xanh xanh, yêu đám mây
hồng hồng”
Bài Đếm Sao có câu : “Một ông sao sáng, hai ông sáng sao.
4
Sáng kiến kinh nghiệm
Đề tài : một vài kinh nghiệm giúp trẻ phát âm tốt chữ X ,S

đúng ,khích lệ những cháu phát hiện lỗi phát âm của bạn khác và nhắc nhỡ bạn sửa ngay
.
Ví dụ : Khi cho trẻ đọc bài thơ “Hạt gạo làng ta ” có câu :
”Hạt gạo làng ta
Có vị phù sa
của sông Kinh Thầy
Có hương sen thơm…”
Khi phát hiện có một số trẻ đọc sai phụ âm S,X tôi yêu cầu trẻ đọc lại và hỏi trẻ :
Đọc như thế đã đúng chưa ? Tại sao chưa đúng ?vậy đọc như thế nào là đúng ? tôi cho
một trẻ đọc chuẩn đọc lại và cho các bạn nhận xét cách phát âm của bạn mình . Với
nhiều lần làm như vậy tôi đã giúp trẻ có thể tự phát hiện lỗi phát âm của mình và các bạn
khác trong lớp
6
Sáng kiến kinh nghiệm
Đề tài : một vài kinh nghiệm giúp trẻ phát âm tốt chữ X ,S
III/ KẾT QUẢ
Qua một thời gian thực hiện và theo dõi tôi nhận thấy những biện pháp trên đây
rất có hiệu quả :
Bản thân cô giáo đã tự tin, phát âm chuẩn xác làm tăng hiệu quả giao tiếp, hiệu
quả của bài giảng.
100% trẻ nắm được yêu cầu phát âm chuẩn xác S, X thông qua hoạt động LQCC
Lỗi phát âm của trẻ về S,X không còn nữa nhờ quá trình rèn luyện mọi lúc mọi
nơi thông qua tất cả các hoạt động như hoạt động góc, hoạt động ngoài trời, hoạt động
chiều …
Đa số trẻ chú ý phát hiện và tự sửa sai lỗi phát âm một cách tự giác, hào hứng,
thích thú .
IV/BÀI HỌC KINH NGHIỆM
Qua quá trình dạy và rèn trẻ trong năm học qua, tôi rút ra được một số kinh
nghiệm sau xin chia sẻ cùng các chị em đồng nghiệp:
- Cô giáo luôn có ý thức rèn luyện thường xuyên ở mọi lúc mọi nơi, luôn chú