LỜI NĨI ĐẦU Hà Nội là trung tâm chính trị, văn hố, khoa học kỹ thuật của cả nước.
Hà Nội có di tích lịch sử hình thành và phát triển gần 1000 năm. Hà Nội là nơi
qui tụ nhiều di tích, danh lam thắng cảnh nổi tiếng và là đầu mối giao thơng nối
với các tỉnh, các nước trong khu vực và tồn cầu. Với những lợi thế tự nhiên Hà
Nội đã thực sự là trung tâm thu hút nhiều du khách trong nước và quốc tế từ
nhiều thế hệ. Những năm gần đây, du lịch Hà Nội đã có sự tăng trưởng đều đặn.
Tuy nhiên sự phát triển của du lịch Hà Nội chưa tương xứng với tiềm năng hiện
có. Nhiều vấn đề đặt ra với ngành du lịch thủ đơ như sau:
- Nhận thức về du lịch chưa thực sự đồng bộ giữa các cấp, các ngành.
- Các chuyến tham quan Hà Nội và các vùng phụ cận còn đơn điệu,
khơng mang rõ bản sắc, chất lượng phục vụ thấp, giá cả khơng tương xứng với
chất lượng gần như là đặc điểm cố hữu của sản phẩm du lịch Hà Nội.
- Các tài ngun chưa được nâng cấp, trùng tu cho phù hợp u cầu thu
hút khách du lịch.
- Hệ thống đường xá đến các điểm du lịch còn rất bất cập, các hệ thống
dịch dịch vụ ở các điểm du lịch còn thơ sơ...
Để đạt được những mục tiêu trên chúng ta phải kết hợp hài hồ các yếu
tố hợp tác quốc tế để gắn liền với thị trường quốc tế và thị trường trong nước
nhằm hỗ trợ lẫn nhau để phát triển một cách hài hồ. Trong sự nghiệp đó,
ngành du lịch đóng vai trò là một ngành kinh tế tổng hợp.
Xuất phát từ đó, chun đề này được viết nhằm nêu lên thực trạng ngành
kinh doanh du lịch Hà Nội để từ đó thấy được những mặt còn tồn tại, đề xuất ý
kiến với hy vọng nhằm đóng góp một phần cho sự phát triển du lịch Hà Nội.
Với phương pháp nghiên cứu chun đề là dựa trên cơ sở phân tích về lý luận,
kiểm sốt thực trạng để tìm ra những tồn tại và đề xuất ý kiến thì bản chun đề
này ngồi lời nói đầu và kết luận gồm có hai phần chính:
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN
Phần thứ nhất: Đánh gía thực trạng ngành kinh doanh du lịch Hà

ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG NGÀNH KINH DOANH DU LỊCH HÀ NỘI

Sự hình thành và phát triển của du lịch Hà Nội gắn liền với sự phát triển của
ngành du lịch Việt Nam từ những năm đầu của thập kỷ 60. Trải qua các thời kỳ,
nội dung hoạt động của mỗi thời kỳ có sự khác nhau.
Trong thời kỳ 1960 - 1975 các cơ sở hoạt động du lịch chủ yếu phục vụ các
đồn khách của Đảng và Nhà nước, các nhà ngoại giao, các chun gia, thuỷ
thủ... của các nước. Sau năm 1975 mới bước đầu tiếp cận với việc tổ chức hoạt
động kinh doanh du lịch, nhưng vẫn nằm trong khn khổ của mơ hình và cơ
chế hố tập trung quan liêu, bao cấp. Từ năm 1986 hoạt động kinh doanh du
lịch gắn với thời kỳ chuyển đổi mơ hình và cơ chế kinh tế theo hướng xây dựng
nền kinh tế hàng hố nhiều thành phần vận động theo cơ chế thị trường có sự
quản lý của Nhà nước. Mặc dù vậy hoạt động kinh doanh du lịch chỉ thực sự trở
nên sơi động từ năm 1990, gắn liền với chính sách “ đa dạng hố và đa phương
hố “ trong quan hệ quốc tế và kết quả của mười năm đổi mới nền kinh tế nói
chung và Hà Nội nói riêng. Dưới đây sẽ đánh giá thực trạng kinh tế du lịch Hà
Nội:
I. Về thị trường khách du lịch
1. Khách du lịch quốc tế
Trong những năm qua, cùng với những đà phát triển khách du lịch của cả
nước, số lượng khách quốc tế đến Hà Nội tăng nhanh.
Năm 1992: 200.000 lượt khách quốc tế đến Hà Nội
Năm 1995: 358.000 lượt khách quốc tế đến Hà Nội
Năm 1996: 352.000 lượt khách quốc tế đến Hà Nội
Năm 1997: 391.000 lượt khách quốc tế đến Hà Nội
Năm 1998: 351.896 lượt khách quốc tế đến Hà Nội
Năm 1999: 1.433.000 lượt khách quốc tế đến Hà Nội
Năm 2000: 2.600.000 lượt khách quốc tế đến Hà Nội
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN
Theo s liu bỏo cỏo ca S Du lch H Ni, 6 thỏng u nm 2001 ó cú

3. ỏnh giớa chung v th trng khỏch du lch
Theo phỏt trin chung, du lch H Ni cú tc tng trng nhanh qua
cỏc nm (c khỏch quc t v khỏch ni a). Th trng khỏch du lch quc t
cú s bin i c bn, khỏch du lch ngi Vit Nam nc ngoi v khỏch du
lch trong nc cng rt a dng v mc ớch v c cu. Nhng thnh tu ú
bt ngun t nguyờn nhõn sõu xa kt qu ca 10 nm i mi kinh t, xó hi,
chớnh sỏch Vit Nam mun lm bn vi tt c cỏc nc m ngnh kinh doanh
du lch ó khai thỏc thụng qua hot ng n lc ch quan.
Tuy nhiờn dớ gúc nhỡn ca th trng, mt s vn sau cn lu ý: Thi gian
lu trỳ, kh nng chi tiờu ca khỏch du lch cũn thp (nht l khỏch du lch
nc ngoi. Cú nhiu nguyờn nhõn, nhng cú mt s nguyờn nhõn ch yu sau
õy: mt s im du lch cỏc a phng khỏc c hỡnh thnh gn lin vi
iu kin v phng tin i li gn õy c ci thin, to thun li cho du
khỏch c tham quan nhiu ni. Cỏc c s kinh doanh du lch v cỏc c s sn
xut hng th cụng m ngh cha to c nhiu nhng sn phm c sc cú
cht lng v phự hp vi i tng du khỏch (khỏch du lch Trung Quc v
cỏc nc Chõu ỏ khỏc n Vit Nam núi chung v H Ni núi riờng thng
phn nn rng khụng bit mua c sn gỡ cho ngi thõn v bn bố k
nim cho chuyn i du lch H Ni - Vit Nam ca mỡnh). Cha cú cỏc trung
tõm vui chi gii trớ tng hp, cỏc dch v b sung khỏc cũn nghốo nn v cỏc
tour du lch hp dn cha c t chc rng rói.
II. Hin trng c s vt cht k thut trong du lch
1. Tỡnh hỡnh cỏc c s lu trỳ, n ung
1.1. Cỏc c s lu trỳ
Tớnh ra trờn a bn H Ni nm 1996 ó cú trờn di 200 khỏch sn, s
phũng t tiờu chun quc t vo khong 400 phũng. Cụng sut s dng phũng
ca cỏc khỏch sn thi k ny l khỏ cao t 65 - 75%, kốm theo ú l giỏ thuờ
THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN
phũng cng rt t ó lm cho li nhun trong vic kinh doanh khỏch sn
nhanh chúng t ộn mc khú ai cú th tng tng ra c. Cỏc khỏch sn

-18 khỏch sn 3 sao
-31 khỏch sn 2 sao
-10 khỏch sn 1 sao
Tng doanh thu ngnh kinh doanh khỏch sn H Ni t 630 t ng tng
14,13% so vi nm 1999. úng gúp vo doanh thu ton ngnh du lch H Ni
15,75%. Cụng sut phũng cỏc khỏch sn quc doanh t t 60 - 70%, cỏc
khỏch sn liờn doanh t khong hn 50%. c bit vo dp l hi 990 nm
Thng Long - H Ni, cú khỏch sn cú mc s dng lờn ti 100%.
Tuy nhiờn, cng cn thy rng bờn cnh nhng tin b vn cũn nhng hn
ch nh:
a. Vic phỏt trin mt s c s lu trỳ cũn t phỏt, khụng theo quy hoch ó
dn n hng lot nh ngh, nh khỏch, khỏch sn mini, t nhõn ra i m
xột v mt lõu di s l mt tn ti khú khc phc v iu ny cú liờn quan
n cụng sut s dng phũng lu trỳ t thp.
b. Mc dự nhiu khỏch sn c nõng cp v tin nghi tng i hin i
nhng h thng dch v b sung cũn nghốo nn, n iu, cỏc dch v vui
chi gii trớ cha c quan tõm ỳng mc, cha ỏp ng c nhu cu ca
khỏch.
1.2. Cỏc c s n ung
ỏp ng nhu cu n ung tt cho khỏch du lch l mt nhim v ti cn thit
ca hot ng du lch. Cựng vi s gia tng du khỏch v c s lu trỳ, h thng
cỏc c s n ung trờn a bn H Ni cng tng nhanh chúng. Hu ht cỏc
khỏch sn, nh ngh u cú cỏc phũng n ( Restaurant ), quy Bar phc v c
khỏch lu trỳ ti khỏch sn v c khỏch bờn ngoi. Trong cỏc c s ny, du
khỏch c thng thc y cỏc mún n dõn tc ( u, ỏ,..) do nhng u
bp lnh ngh, vi cht lng tt, c m bo v sinh thc phm, va n
ung va cú th thng thc cỏc ln iu dõn ca m bn sc dõn tc. Song
THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN
song vi cỏc mún n, ung cng rt phong phỳ v a dng cú y cỏc
loi ru, bia ni ting th gii vi giỏ c thng cao hn t 2 - 3 ln so vi

- Dch v vn chuyn ng b cng phỏt trin khỏ nhanh c v s lng ln
cht lng. Hu ht cỏc cụng ty vn chuyn khỏch du lch trờn a bn H Ni
ó u t i mi cỏc loi xe, nhiu chng loi phng tin (ụ tụ, taxi, xe mỏy,
xớch lụ...) sn sng phc v du khỏch trong v ngoi nc thun tin, kp thi
vi cht lng tt v giỏ c hp lý.
Tuy nhiờn, vic t chc sp xp li cỏc lc lng dch v vn chuyn cng
cn t ra sao cho hp lý v vn minh hn. Vic i mi nõng cao cht lng
phng tin v tớnh hp dn khỏch du lch ca tuyn ng sụng cũn cha cao
cn c quan tõm trong thi gian ti.
3. Hin trng cỏc c s vui chi
Vui chi gii trớ l mt nhu cu khụng th thiu c ca du khỏch s
dng qu thi gian cũn li trong ngy v nhm tng cng sc kho sau nhng
ngy lao ng. Bi vy, nu dch v ny c phỏt trin c v s lng c cu
v cht lng cú tỏc dng tng cng thi gian lu trỳ, s dng cú hiu qu c
s vt cht k thut hin cú v tng doanh thu. Kinh nghim thc tin cho thy
rt rừ iu ú.
Cho n nay trờn a bn H Ni thiờỳ trm trng ni vui chi gii trớ cho
khỏch du lch trong v ngoi nc. Mt s c s du lch, cỏc hỡnh thc vui chi
cũn n iu vi quy mụ khụng ln. Cỏc v trng cú phỏt trin nhng giỏ c
cũn cao ch thớch hp cho lp tr, cha qun chỳng...Cú th núi, vic u t xõy
dng cỏc khu vui chi gii trớ tng hp ang l mt ũi hi cp bỏch trong thi
gian ti khụng th thiu vng trong chng trỡnh ngh s ca thnh ph v
ngnh du lch.
III. Tỡnh hỡnh lao ng trong kinh doanh lao ng du lch
Do tớnh c thự ca ngnh du lch, nờn cht lng lao ng ũi hi ngi
lao ng v tui, gii tớnh v trỡnh nghip v nht nh. Hin nay trong
ngnh du lch H Ni v n cú tui trung bỡnh t 20 - 30 tui chim s ụng
THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN
trong cỏc c s du lch. Nam gii thng chim t l thp hn so vi s lng
n v cú tui cao hn, trỡnh hc vn ca h thng cao hn so vi n.

- C ch qun lý chm c ci tin mụi trng phỏp lý, chớnh sỏch lói xut
cũn cao cha thc s u ói, nht l vn trung hn v di hn.
- Vic thc hin ch trng c phn hoỏ cũn chm cng vi ngun vn u t
vo lnh vc du lch thuc s hu Nh nc Trung ng tuy cú tng nhng
khụng ng b, nờn thiu vn, thng vn ch ỏp ng cỏc yờu cu nõng cp
cỏc c s lu trỳ hin cú hoc xõy dng thờm v gii quyt nhng khú khn v
trỡ tr trong khai thỏc kinh doanh, cha cú iu kin xõy dng cỏc khu vui
chi, gii trớ ln ng b.
- S xut hin mt s nh hng, khỏch sn khụng theo quy hoch, s phỏt trin
nhanh v hin i ca liờn doanh ó lm cho cỏc doanh nghip du lch Nh
nc cú nguy c khụng ng vng trong cnh tranh, lm suy yu ch da trong
qun lý v mụ ca Nh nc.
- Nguyờn tc qun lý Nh nc bng phỏp lut i vi kinh doanh du lch l
hnh H Ni cha c nhn thc y v thc thi trit . Tỡnh trng
khụng c phộp kinh doanh l hnh nhng vn ngang nhiờn kinh doanh hoc
ng ký kinh doanh l hnh nhng li khụng kinh doanh, s thay i a ch
ca cỏc doanh nghip l hnh khụng cú bỏo cỏo cho c quan qun lý. n
thỏng 5/2000 cú 60 doanh nghip l cụng ty trỏch nhim hu hn v chi nhỏnh
ca cỏc cụng ty kinh doanh du lch l hnh trờn a bn H Ni khụng ỳng a
ch nh ó ng ký kinh doanh l hnh vi s du lch. Vỡ vy kinh doanh du
lch l hnh H Ni tr nờn rt sụi ng nhng to ra s hn lon, kộm hiu
qu c v kinh t v xó hi.
- Mi quan h gia cỏc nh cung cp sn phm du lch H Ni v cỏc nh sn
xut khỏc vi cỏc doanh nghip kinh doanh du lch l hnh H Ni lng lo
thiu s rng buc, gn bú.
THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN