Bài 3
SỰ VẬN ĐỘNG VÀ PHÁT TRIỂN
CỦA THẾ GIỚI VẬT CHẤT
( 1 tiết )
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1.Về kiến thức:
- Hiểu được khái niệm vận động, phát triển theo quan điểm của CN DVBC.
- Biết được vận động là phương thức tồn tại của vật chất. Phát triển là khuynh
hướng chung của quá trình vận động của sự vật , hiện tượng trong thế giới khách
quan
2.Về kiõ năng:
- Phân loại được năm hình thức vận động cơ bản của thế giới vật chất.
- So sánh được sự giống nhau và khác nhau giữa vận động và phát triển của sự vật,
hiện tượng.
3.Về thái độ:
- Xem xét sự vật, hiện tượng trong sự vận động và phát triển không ngừng của
chúng, khắc phục thái độ cứng nhắc, thành kiến, bảo thủ trong cuộc sống cá nhân,
tập thể.
II. TRỌNG TÂM:
- Sự vận động và phát triển là một tất yếu., phổ biến ở mọi sự vật, hiện tượng.
III. PHƯƠNG PHÁP :
Thảo luận, đàm thoại, thuyết trình, trực quan.
IV. PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:
- Tranh, ảnh, sơ đồ.
- Có thể sử dụng vi tính, máy chiếu.
V. TIẾN TRÌNH LÊN LỚP :
1. Ổn đònh tổ chức lớp :
2. Kiểm tra bài cũ:
3. Giảng bài mới:
GV tạo tình huống có vấn đề:
Theo em, những sự vật, hiện tượng sau đây có vận động không ? :

là hoạt động của con người
(như vận động nhân dân cứu
trợ đồng bào bò thiên tai, vận
động xóa nạn mù chữ, vận
động bầu cử, vận động của
các vận động viên điền
kinh…)
Nghóa chung nhất của triết
học: Vận động là mọi sự
biến đổi nói chung của các
sự vật, hiện tượng trong giới
tự nhiên và đời sống xã hội
( như chiếc xe ô tô đang rời
bến, sự hoạt động của từ
trường…)
Cả con tàu lẫn đường tàu
đều đang vận động không
ngừng: cùng quả đất quay
quanh mặt trời…
- Không có sự vật, hiện
tượng nào không vận động.
Thông qua vận động, sự vật
1. Thế giới vật chất
luôn luôn vận động:

a.Thế nào là vận động:
-Vận động là mọi sự
biến đổi nói chung của
các sự vật, hiện tượng.
b. Vận động là phương

động của các phần tử, các
hạt cơ bản, các quá trình
nhiệt, điện…
VD: Sự bay hơi, sự đông đặc,
các điện tích di chuyển tạo
dòng điện, tỏa nhiệt của bàn
ủi, ma sát sinh ra nhiệt
+Vận động hóa học : Quá
trình hoá hợp và phân giải
các chất.
VD:
C + O
2
→ CO
2
H
2
+ O
2
→ H
2
O
+Vận động sinh học : Sự trao
đổi chất giữa cơ thể sống và
môi trường.
tồn tại của các sự vật,
hiện tượng.

c.Các hình thức vận
động cơ bản của vật

hợp ở cây xanh, sự hô hấp
của con người.
+Vận động xã hội : Những
biến đổi diễn ra trong đời
sống xã hội.
VD: Cuộc kháng chiến chống
ngoại xâm của dân tộc Việt
Nam, sự biến đổi của các
công cụ lao động từ đồ đá
đến kim loại, sự thay đổi
chế độ loài người từ CXNT
→ CHNL → PK → TBCN →
XHCN.
-Các hình thức vận động tuy
có đặc điểm riêng, nhưng có
liên hệ chặt chẽ nhau, ràng
buộc nhau,tác động lẫn nhau,
trong những điều kiện nhất
đònh có thể chuyển hóa cho
nhau.
+ VĐ cơ học → VĐ vật lý :
Sức nước → dòng điện
+
O
2
C O
2
C + O
2
→ CO

theo chiều hướng tiến
lên chính là sự phát
triển. Đây là khuynh
hướng chung, mang tính
tất yếu của thế giới vật
chất.
Hoạt động 2:
GV sử dụng phương
pháp đàm thoại giúp
HS tìm hiểu :
Thế giới vật chất
luôn luôn phát triển.
- Vận động có nhiều khuynh
hướng (tiến lên, thụt lùi, tuần
hoàn), trong đó, tiến lên là
khuynh hướng tất yếu, phổ
2. Thế giới vật chất
luôn luôn phát triển:

GV có thể đặt các câu
hỏi:
 Sự vận động có thể
diễn ra theo những
hướng nào? Tìm các ví
dụ để chứng minh.
 Thế nào là sự phát
triển ? Chứng minh vài
nội dung phát triển trên
các lónh vực nông
nghiệp, công nghiệp,

+ Công nghiệp: sản xuất máy
móc hiện đại thay thế lao
động thủ công.
+ Đời sống nhân dân: thu
nhập bình quân ngày càng
cao.
- Thế giới vật chất phát triển
theo khuynh hướng tất yếu:
cái mới ra đời thay thế cái
cũ, cái tiến bộ thay thế cái
lạc hậu.
VD: Cuộc đấu tranh giải
phóng dân tộc của nước ta từ
năm 1930 đến 1945 đầy khó
khăn, gian khổ, có lúc tưởng
chừng như thất bại ( bò thực
dân Pháp đàn áp) nhưng rồi
a. Thế nào là phát triển
?
Phát triển là sự vận
động theo chiều
hướng đi lên từ thấp đến
cao, từ đơn giản đến
phức tạp, từ chưa hoàn
thiện đến hoàn thiện.

b. Phát triển là khuynh
hướng tất yếu của thế
giới vật chất :
Thế giới vật chất

chế tạo cộng sản xuất
bằng đá, ngày nay, con
người đã chế tạo ra
được các máy móc tinh
vi, đưa được các con tàu
bay vào vũ trụ
=> Bài học rút ra : Khi
xem xét một sự vật,
hiện tượng, hoặc đánh
giá một con người , cần
cuối cùng ta đã dành được
chiến thắng ( CMT8 thành
công)
phát hiện ra những nét
mới, ủng hộ cái tiến bộ,
tránh mọi thái độ thành
kiến, bảo thủ.
VD: Thấy được sự phấn
đấu tiến bộ của các tù
nhân, hằng năm, Nhà
nước đã đặc xá tha tội
cho hàng ngàn người.
4. Củng cố:
 Theo quan điểm của Triết học Mác – Lê nin, thế nào là vận động ?
 Hãy chứng minh rằng, vận động là phương thức tồn tại của thế giới vật chất?
 Hãy sắp xếp các hiện tương sau đây theo các hình thức vận động cơ bản của thế
giới vật chất
từ thấp đến cao:
a. Sự dao động của con lắc.
b. Sự biến đổi của công cụ lao động từ đồ đá đến kim loại.