Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
lời cảm ơn
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc tới thầy giáo Phạm Anh
Tuấn và thầy giáo Nguyễn Văn Đạo, các thầy đã hớng dẫn và giúp đỡ tận tình
cho tôi trong quá trình thực hiện và hoàn thành đề tài.
Tôi xin chân thành cảm ơn Hội đồng Đào tạo, Hội đồng Khoa học, phòng
Đào tạo, các thầy giáo, cô giáo trờng Cán bộ quản lý Giáo dục và Đào tạo
Trung Ương I đã tận tình giảng dạy, giúp đỡ, tạo điều kiện cho tôi trong quá
trình học tập và nghiên cứu.
Cảm ơn phòng Giáo dục - Đào tạo huyện Bố Trạch, Ban giám hiệu và tập
thể s phạm trờng tiểu học số 2 Hoàn Lão đã giúp tôi hoàn thiện đề tài này.
1
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Phần 1: mở đầu
1-/ Lý do chọn đề tài:
1.1. Lý luận:
Thời đại ngày nay, thời đại của nền thông tin khoa học - kỹ thuật, nền kinh
tế - xã hội cũng nh khoa học công nghệ của các nớc tiên tiến trên thế giới đạt
đến thành tựu rực rỡ.
Để đa đất nớc ta từng bớc tiến kịp cùng với họ đòi hỏi các nhà quản lý phải
phát huy vai trò lãnh đạo của mình để hoàn thành tốt các nhiệm vụ. Trong cơ
chế hiện nay, yêu cầu ngời quản lý phải luôn luôn làm việc có kế hoạch. Trớc
khi làm một công việc gì phải lập kế hoạch rõ ràng, cụ thể, từ đó thực hiện theo
kế hoạch đã định. Khi nghiên cứu về kế hoạch các nhà khoa học đã khẳng định:
Xây dựng kế hoạch có một vai trò hết sức quan trọng, ảnh hởng đến công việc;
không có kế hoạch một doanh nghiệp hay bất kỳ một tổ chức nào khác sẽ nh
con thuyền không lái, chỉ chạy vòng quanh, lập kế hoạch sơ sài có lẽ vẫn là
nguyên nhân gây ra nhiều thất bại trong quản lý. (7 - Trang 119).
Trong hệ thống xã hội ngành giáo dục là một bộ phận quan trọng xã hội.
Nhiệm vụ của ngành giáo dục là đào tạo những con ngời có đủ phẩm chất đạo
đức và năng lực đáp ứng nền sản xuất mới của xã hội. Đảng ta coi trọng con ng-
1.2. Thực tiễn:
ở trờng tiểu học, muốn nâng cao chất lợng giáo dục đòi hỏi phải có nhiều
yếu tố tác động nh cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên, sự quan tâm của ngành và
chính quyền địa phơng,... trong đó, vai trò lãnh đạo của ngời Hiệu trởng là quan
trọng nhất. Ngời Hiệu trởng giỏi tất yếu bộ mặt nhà trờng sẽ có những tiến bộ
rõ rệt. Ngời Hiệu trởng muốn quản lý tốt thì luôn luôn phải có kế hoạch và làm
việc theo kế hoạch. Trong từng năm học, việc xây dựng kế hoạch ngay từ đầu sẽ
giúp ngời Hiệu trởng định hớng trớc đợc những công việc sẽ làm, phải làm, ai
làm, thời gian bao lâu,... Làm nh vậy trong quá trình thực hiện nhiệm vụ năm
học, ngời Hiệu trởng cũng nh đội ngũ cán bộ giáo viên khỏi bị bất cập và không
bị bỏ sót một công việc nào hoặc làm qua loa vì không có thời gian. Xây dựng
kế hoạch năm học là biện pháp tốt nhất góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục.
Nhng qua tìm hiểu thực tế ở một số trờng tiểu học hiện nay thì việc xây
dựng kế hoạch năm học cha đợc quan tâm đúng mức. ở các trờng tiểu học hiện
nay, Hiệu trởng tuy đã nhận thức đợc tầm quan trọng của việc xây dựng kế
hoạch năm học nhng vì cha nắm chắc lý luận nên một số Hiệu trởng xây dựng
kế hoạch cha tuân theo các nguyên tắc và quy trình của nó. Do đó bản kế hoạch
phần lớn là sản phẩm riêng của Hiệu trởng chứ cha tập trung đợc trí tuệ của tập
thể dẫn đến nội dung kế hoạch ít mang tính khả thi, chất lợng hoạt động của
nhà trờng không cao, chỉ mang tính bề nổi, không đi vào chiều sâu. Vậy làm thế
3
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
nào để khắc phục tình trạng trên? Đó là câu hỏi khiến chúng tôi băn khoăn và
suy nghĩ, mong tìm đợc giải pháp hữu hiệu để khắc phục nó.
Sau thời gian nghiên cứu lý luận, mặc dù kinh nghiệm của bản thân còn ít
ỏi sự hiểu biết còn hạn chế nhng tôi mạnh dạn tìm hiểu đề tài Một số biện
pháp xây dựng kế hoạch năm học ở trờng tiểu học số 2 Hoàn Lão - Bố Trạch -
Quảng Bình với mong muốn góp một phần nhỏ vào việc tìm ra biện pháp xây
dựng kế hoạch năm học một cách hợp lý.
Đây là mảng đề tài khó, bên cạnh đó, hiểu biết của bản thân còn ít, chắc
06/3 đến 20/3 : Viết lần 1.
21/3 đến 30/3 : Viết lần 2.
31/3 đến 07/4 : Viết lần 3.
8-/ Cấu trúc nội dung:
Phần 1: Mở đầu.
Phần 2: Nội dung.
Ch ơng 1: Cơ sở lý luận có liên quan đến đề tài.
Ch ơng 2: Thực trạng việc xây dựng kế hoạch năm học ở tr-
ờng tiểu học số 2 Hoàn Lão.
Ch ơng 3: Một số biện pháp xây dựng kế hoạch năm học ở tr-
ờng tiểu học.
Phần 3: Kết luận và kiến nghị.
5
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Phần 2: nội dung
Chơng 1
Cơ sở lý luận có liên quan đến đề tài
1-/ Khái niệm, vị trí, vai trò, tầm quan trọng của kế hoạch và
kế hoạch hoá:
Nh chúng ta đã biết, sự phát triển có kế hoạch, cân đối là một trong các
quy luật đặc thù hết sức quan trọng của nền kinh tế xã hội chủ nghĩa. Hệ thống
giáo dục là một bộ phận cấu thành của nền kinh tế quốc dân cho nên hệ thống
giáo dục cũng cần đợc phát triển một cách có kế hoạch giáo dục là một chức
năng cơ bản rất quan trọng của quản lý giáo dục và là cơ sở của quản lý giáo
dục. Đờng lối giáo dục vạch ra các mục tiêu và nhiệm vụ tổng quát, kế hoạch
giáo dục có nhiệm vụ diễn tả các nhiệm vụ và mục đích đó thành mục tiêu cần
đạt tới trong từng thời kỳ. Song mọi kế hoạch đều mang tính tác chiến nên nội
dung kế hoạch không chỉ bao gồm mục tiêu mà phải bao gồm cả phơng tiện,
biện pháp thức hiện để đạt đợc mục tiêu đó. Các nhà nghiên cứu đã định nghĩa
về kế hoạch và kế hoạch hoá một cách ngắn gọn nh sau:
Có thể nói kế hoạch có ý nghĩa to lớn cả về lý luận và thực tiễn, cả tầm vĩ mô
và vi mô trong quản lý. Kế hoạch là chức năng cơ bản, quan trọng và cũng là một
chức năng bắt buộc trong quản lý nói chung và quản lý giáo dục nói riêng.
Trong trờng học, muốn thực hiện tốt mục tiêu giáo dục - đào tạo thì quản
lý không thể không có kế hoạch. Kế hoạch giáo dục phổ thông nhằm mục tiêu
xây dựng nền tảng dân trí của đất nớc, cung cấp giáo dục cơ bản cho mọi ngời
dân. Việc xây dựng kế hoạch nhằm để phối hợp các hoạt động trong tổ chức tr-
ờng học khẳng định sự phát triển của một tổ chức trong tơng lai, đảm bảo cơ sở
hợp lý cho hoạt động của tổ chức, kế hoạch đợc xem là một công cụ quản lý.
Chính bản kế hoạch là quyết định đầu tiên của ngời quản lý để thực hiện mục
tiêu, nhiệm vụ giáo dục - đào tạo. Kế hoạch giúp ngời quản lý hạn chế sự bất ổn
định trong hệ thống trớc những thay đổi của mục tiêu, tạo khả năng thực hiện
công việc một cách kinh tế, tập trung sự cố gắng của mọi ngời vào mục tiêu và
tạo điều kiện tối đa cho ngời quản lý kiểm tra, đánh giá hoạt động của mọi ngời.
Khi xem cấu trúc hoạt động của trờng phổ thông theo quan điểm hệ thống,
ta thấy ở trờng phổ thông bao gồm các thành tố sau:
1. Mục đích. 5. Giáo viên.
2. Nội dung. 6. Học sinh.
7
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
3. Phơng pháp. 7. Cơ sở vật chất.
4. Phơng tiện. 8. Kết quả.
Các thành tố này tạo thành một hệ thống toàn vẹn, chúng tác động và bổ
sung cho nhau theo một quy luật nhất định. Muốn hoàn thành các mục tiêu giáo
dục thì phải điều hành tốt các hoạt động của các thành tố trên cơ sở các mối
quan hệ chặt chẽ có tác động hỗ trợ cho nhau cùng phát triển. Chính vì vậy, việc
xây dựng kế hoạch đợc xem là một chức năng nền tảng nhằm định hớng cho
quản lý giáo dục đi đến đích và đạt đợc kỳ vọng nh mong muốn.
2-/ Các nguyên tắc của kế hoạch:
Nguyên tắc là điều cơ bản định ra nhất thiết phải tuân theo trong một loạt
xác định các mục tiêu: Mục tiêu u tiên, mục tiêu lâu dài, nhiệm vụ trọng tâm
cần ... Phải sắp xếp nó một cách hợp lý, chặt chẽ, logic. Dành thời gian và kinh
phí phù hợp cho việc thực hiện từng mục tiêu, nhiệm vụ cụ thể.
2.5. Nguyên tắc đảm bảo tính liên tục, kế thừa và phát triển:
Khi xây dựng một bản kế hoạch ngời Hiệu trởng phải dựa trên những
thành tựu đã đạt đợc trong những năm qua để làm cơ sở, căn cứ cho việc xây
dựng kế hoạch trong những năm tiếp theo. Kế hoạch năm sau phải phát triển
những thành tựu của năm trớc lên một mức cao hơn.
2.6. Nguyên tắc đảm bảo tính pháp lệnh và tính linh hoat, mềm dẻo:
Kế hoạch đợc xem là một quyết định quản lý hành chính tổng hợp. Vì vậy,
mọi nhiệm vụ đặt ra trong kế hoạch đều phải mang tính pháp chế, bắt buộc đối
với ngời thực hiện. Tuy nhiên trong quá trình thực hiện tuỳ tình hình thực tế để
có sự điều chỉnh linh hoạt trong khả năng cho phép, nhằm thực hiện có hiệu quả
các công việc của nhà trờng.
2.7. Nguyên tắc đảm bảo tính kinh tế, hiệu quả:
Khi xây dựng kế hoạch, ngời Hiệu trởng cần chú ý tính toán đến tính kinh
tế và tính hiệu quả của nó. Các biện pháp đề ra để thực hiện mục tiêu cần hạn
chế đến mức thấp nhất các chi phí nhng phải đạt kết quả tối u.
Trong quá trình xây dựng kế hoạch cũng nh tổ chức thực hiện kế hoạch,
ngời Hiệu trởng cần chú ý đến các nguyên tắc, áp dụng trong từng điều kiện cụ
thể để phát huy vai trò của bản kế hoạch.
3-/ Các giai đoạn xây dựng kế hoạch:
3.1. Tiền kế hoạch:
Đây là giai đoạn chuẩn bị cho xây dựng kế hoạch, ta cần phải tiến hành
các bớc sau:
- Xác định thủ tục xây dựng kế hoạch.
9
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
- Thành lập ban xây dựng kế hoạch. Ban này có thể khởi thảo hoặc tập hợp
kế hoạch của các bộ phận trong trờng.
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
+ Phân bổ ngân sách cho các mục tiêu.
+ Lập kế hoạch hỗ trợ và kế hoạch điều hành của ngời quản lý.
- Phân bổ ngân sách cho các mục tiêu và đặt mức u tiên cho các mục tiêu.
- Thông qua bản nội dung kế hoạch năm học trớc hội đồng s phạm để
thống nhất thực hiện.
4-/ Kế hoạch năm học:
Trong trờng tiểu học, kế hoạch năm học là bản kế hoạch quan trọng nhất
vì nó hội tụ đầy đủ nội dung của mọi hoạt động trong nhà trờng. Có thể nói kế
hoạch năm học là kế hoạch mẹ của tất cả các loại kế hoạch khác trong năm học.
Kế hoạch năm học bao gồm hệ thống m ục tiêu, nhiệm vụ của nhà trờng cùng
các biện pháp, giải pháp và điều kiện để thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ đó. Nói
một cách cụ thể hơn, kế hoạch năm học là hệ thống chơng trình hành động
trong năm học của nhà trờng. Chính vì vậy, khi xây dựng kế hoạch năm học cần
dựa trên các căn cứ cụ thể, sát thực có ảnh hởng đến chơng trình hoạt động
trong năm học của nhà trờng.
* Căn cứ để xây dựng kế hoạch:
- Căn cứ vào đặc điểm, tình hình địa phơng nơi trờng đóng.
- Căn cứ vào Chỉ thị, Nghị quyết, Văn bản hớng dẫn của Đảng và chính
quyền cấp trên theo ngành và lãnh thổ.
- Căn cứ vào kết quả thực hiện nhiệm vụ năm học trớc và điều kiện hiện có
(nh đội ngũ giáo viên, tình hình học sinh, cơ sở vật chất - thiết bị dạy học,
nguồn tài chính) của nhà trờng.
- Căn cứ vào kế hoạch phát triển dài hạn của nhà trờng và địa phơng.
- Căn cứ vào nhu cầu học tập của địa phơng.
* Ph ơng pháp xây dựng kế hoạch năm học:
- Phơng pháp cân đối: cân đối giữa nhu cầu giáo dục, khả năng thực hiện
nhu cầu đó của nhà trờng và địa phơng.
- Phơng pháp tỷ lệ cố định: lấy một tỷ lệ nào đó, coi nó làm cố định để lấy
tỷ lệ tơng quan.
dịch vụ và cán bộ công nhân viên Nhà nớc, số cán bộ nghỉ hu cũng khá đông.
Cuộc sống của ngời dân tơng đối ổn định song bên cạnh đó vẫn còn có một số
hộ nghèo. Tổng thu nhập bình quân đầu ngời năm 1999 là 3,8 triệu đồng.
Tuy đời sống cha cao nhng nhân dân ở đây rất hiếu học, lãnh đạo của địa
phơng cũng rất quan tâm đến sự nghiệp giáo dục, chăm lo vun đắp cho giáo dục
12
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
xã nhà phát triển. Cho đến nay trên địa bàn thị trấn có 1 trờng trung học phổ
thông, 1 trờng trung học cơ sở, 2 trờng tiểu học và 2 trờng mầm non. Trong đó
có 1 trờng mầm non đạt trờng chất lợng cao của tỉnh, 1 trờng tiểu học đã đợc
công nhận trờng tiểu học đạt chuẩn quốc gia giai đoạn 1996-2000, trờng tiểu
học còn lại và trờng trung học cơ sở đang tiếp tục xây dựng để đạt chuẩn. Chất
lợng giáo dục hàng năm ở các trờng đều cao. Hàng năm có rất nhiều học sinh
thi học sinh giỏi huyện và tỉnh đạt giải, rất nhiều học sinh trung học phổ thông
thi đỗ vào các trờng đại học.
Có thể nói Hoàn Lão có truyền thống hiếu học từ lâu. Ngày nay, trong cơ
chế mới, đợc sự quan tâm của Đảng, Nhà nớc chắc chắn Hoàn Lão có nhiều
triển vọng phát triển sự nghiệp giáo dục .
1.2. Tình hình nhà trờng:
Trờng tiểu học số 2 Hoàn Lão mới đợc thành lập cách đây cha đầy 2 năm
(trờng có Quyết định thành lập ngày 28/8/1998). Trờng đợc tách ra từ trờng tiểu
học Hoàn Lão trớc đây (nay là trờng tiểu học số 1 Hoàn Lão). Trờng có diện
tích 2.400 m
2
. Khi mới về nhận trờng, cơ sở vật chất của nhà trờng chỉ có đợc
một dãy nhà 2 tầng đợc xây dựng theo dự án của ODA tài trợ cùng với bàn ghế,
bảng đen trang bị ở trong phòng học . Ngoài ra các cơ sở vật chất khác đều
không có.
Khu vực nơi trờng đóng là một vùng đất khá thấp nên đến mùa ma thờng
xuyên bị ngập úng, gây khó khăn cho việc đi lại của thầy và trò. Học sinh của
của trờng đẹp, sân trờng luôn sạch sẽ, thoáng đãng, nhà vệ sinh đảm bảo sạch
sẽ. Tơng lai không xa trờng tiểu học số 2 Hoàn Lão sẽ trở thành trờng xanh,
sạch, đẹp kiểu mẫu.
Tháng t năm 1999 vừa qua trờng đợc Bộ trởng Bộ Giáo dục và đào tạo
công nhân trờng đạt chuẩn quốc gia giai doạn 1996-2000.
Năm học 1999-2000 này, kế thừa những thành tích đã đạt đợc của năm học
1998-1999, nhà trờng bớc đầu có những thuận lợi đáng kể:
- Về đội ngũ cán bộ giáo viên, Nhà trờng có một đội ngũ tơng đối vững
mạnh. Với tổng số cán bộ giáo viên là 21 ngời (có 4 nam và 17 nữ). Trong đó,
có:
+ 02 cán bộ quản lý (01 hiệu trởng và 01 phó hiệu trởng).
Hiệu trởng có trình độ Đại học s phạm.
Phó hiệu trởng có trình độ Trung học s phạm (10+2).
+ 15 giáo viên đứng lớp, trong đó:
01 giáo viên có trình độ Đại học s phạm.
03 giáo viên có trình độ Cao đẳng s phạm.
01 giáo viên có trình độ Trung học âm nhạc.
14
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
10 giáo viên có trình độ Trung học s phạm (10+2 và 12+2).
Trong số đó, hiện tại có 03 giáo viên đang theo học lớp Đại học tại chức
(Khoa tiểu học).
+ 01 cán bộ bán chuyên trách Đội, có trình độ Cao đẳng s phạm.
+ 02 nhân viên (1 kế toán văn phòng + 1 th viện thiết bị). Cả hai đồng chí
đều có trình độ Trung học chuyên nghiệp.
+ 01 nhân viên bảo vệ trờng.
Trình độ chính trị: Trong số cán bộ giáo viên của trờng có 10 đồng chí
Đảng viên.
- Về học sinh:
+ Số lợng học sinh toàn trờng trong năm học 1999-2000 này, tính đến
30,2%
32,5%
51,4%
31,9%
19,6%
10,0%
20,8%
22,2%
4,3%
6,2%
1,4%
16,7%
Toàn trờng 38,20% 36,50% 18,15% 7,15%
Môn Toán
Khối lớp Giỏi Khá Trung bình Yếu
1
2 57,2% 19,8% 15,6% 7,4%
15
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
3
4
5
46,3%
19,2%
36,0%
28,8%
41,1%
21,0%
16,2%
26,0%
1,2%
0%
1,4%
Toàn trờng 52,25% 33,50% 12,00% 2,25%
Môn Toán
Khối lớp Giỏi Khá Trung bình Yếu
1
2
3
4
5
65,1%
64,2%
80,0%
50,0%
41,7%
25,0%
26,3%
13,5%
33,8%
29,2%
7,5%
9,5%
2,5%
14,8%
26,4%
2,4%
0%
3,7%
1,4%
đoạn:
+ Giai đoạn xây dựng kế hoạch sơ bộ bắt đầu từ 25/6 đến 5/7 là kết thúc.
Giai đoạn này Hiệu trởng làm trong 10 ngày.
+ Giai đoạn xây dựng kế hoạch chính thức từ 20/9 đến 27/9. Giai đoạn
này Hiệu trởng thực hiện trong 7 ngày.
* Thành phần tham gia xây dựng kế hoạch gồm có: Hiệu trởng, Phó hiệu
trởng, bí th chi Bộ, bí th chi Đoàn, tổng phụ trách Đội.
* Các b ớc tiến hành xây dựng kế hoạch:
+ Xác định căn cứ: chủ yếu là căn cứ vào kết quả năm học trớc, đặc điểm tình
hình nhà trờng đầu năm học mới, các văn bản, chỉ thị, hớng dẫn thực hiện nhiệm
vụ năm học của các cấp, một số nét cơ bản về tình hình địa phơng.
+ Xác định mục tiêu, nhiệm vụ của năm học: Hiệu trởng dựa vào các căn
cứ đã xác định để đề ra mục tiêu tổng quát của nhà trờng, sau đó triển khai
thành nhiệm vụ cụ thể.
+ Giải pháp thực hiện: căn cứ vào từng nhiệm vụ đề ra, Hiệu trởng đa ra
các giải pháp thực hiện thích hợp.
* Trình tự lập kế hoạch:
Vào cuối tháng 6, khi đã kết thúc năm học cũ, Hiệu trởng xem xét, thống
kê và nắm một số tình hình của nhà trờng khi vừa kết thúc năm học nh cơ sở vật
17