BÀI TẬP PHÂN TÍCH KINH DOANH
Bài 1:
Cho tài liệu về tình hình sản xuất sản phẩm của doanh nghiệp như sau:
Tên sản
phẩm
Khối lượng sản
xuất
(tấn)
Giá bán (1000đ) Giá thành đơn vị (1000đ)
KH TH KH TH Năm trước KH TH
A 100 110 50 51 20 20 19
B 500 600 30 32 10 9 8
C 300 290 40 38 20 18 20
Yêu cầu:
1. Phân tích tình hình thực hiện kế hoạch hạ giá thành của sản phẩm so sánh được?
2. Phân tích chi phí tính trên 1000đ doanh thu hàng hóa bán ra? (hoặc là “chi phí tính trên 1000đ giá trị sản lượng hàng hóa”
cũng như nhau).
3. Đánh giá khái quát tình hình thực hiện kế hoạch giá thành của toàn bộ sản phẩm ở kỳ thực hiện so với kế hoạch?
4. Phân tích tình hình thực hiện KHSX theo mặt hàng
GIẢI:
1. Phân tích tình hình thực hiện kế hoạch hạ giá thành sản phẩm so sánh được:
Sản
phẩm
Q
0
Z
0
Q
1
Z
1

Z
NT
Q
1
Z
1-
Q
1
Z
NT
A 2000 2090 5000 5610 2200 5500 2000 2200 0 - 110
B 4500 4800 15000 19200 5400 18000 5000 6000 - 500 - 1200
C 5700 5800 12000 11020 5220 11600 6000 5800 - 300 0
Tổng 12200 12690 32000 35830 12820 35100 13000 14000 - 800 - 1310
Ta có:
M
0
= - 800 , T
o
= -800/13000 = - 6,15%
-> Giá thành kế hoạch năm nay so với thực tế năm trước giảm 800.000 đ, tương ứng số tương đối giảm là 6.15%.
M
1
= - 1310 , T
1
= -1310/14000 = - 9,35%
-> Giá thành thực tế năm nay so với thực tế năm trước giảm 1.310.000đ, tương ứng số tương đối giảm là 9,35%.
Tổng hợp mức độ ảnh hưởng của 2 chỉ tiêu trên ta được: ΔM = M
1
– M

1000
Q xZ
x
Q xP
∑
∑
= 354,17 (đồng)
- Mức độ biến động:
1 0
F F F= −V
= -27,08 (đồng)
* Dễ dàng nhận thấy chi phí tính cho 1000đ doanh thu bán ra trong kỳ thực hiện giảm so với kế hoạch đề ra. Điều này có
nghĩa là tương ứng với mức doanh thu thu vào thì doanh nghiệp tiết kiệm được 27,08 đồng chi phí.
Để xem xét mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến sự biến động của chỉ tiêu chi phí tính cho 1000đ doanh thu bán ra, ta sử
dụng phương pháp thay thế liên hoàn:
- Ảnh hưởng của nhân tố sản lượng Q:
ΔF
Q
=
1 0
1 0
1000
Q xZ
x
Q xP
∑
∑
-
0 0
0 0

ΔF
P
=
1 1
1 1
1000
Q xZ
x
Q xP
∑
∑
-
1 1
1 0
1000
Q xZ
x
Q xP
∑
∑
= -7,37 (đồng)
-> Tổng hợp mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến chỉ tiêu chi phí tính cho 1000đ doanh thu hàng hóa bán ra:
ΔF = ΔF
Q
+ ΔF
Z
+ ΔF
P
= - 27,08 (đồng)
* Nhận xét: ( tự nhận xét theo ý của mình)

0
Z
0
).
Bài 2:
Tài liệu tại công ty A như sau:
Tên sản phẩm
Thứ hạng chất
lượng
Số lượng (kg) Đơn giá bán (1000đ)
Kế hoạch Thực hiện Kế hoạch Thực hiện
A
Loại 1
Loại 2
Loại 3
870
320
210
980
310
240
12
5
2
13
6
3
B
Loại 1
Loại 2

870 320 210
KH
P = =
+ +
(1000đ/sp)
Theo số liệu trên ta có:
TH A KH A
P P
− −
>
(10 > 8,9). Điều này chứng tỏ chất lượng của mặt hàng A ở kỳ thực hiện tốt hơn so với
kế hoạch.
. Sản phẩm B:
600*12 800*8
9,7
640 900
TH
P
+
= =
+
(1000đ/sp)
640*10 900*6
7,66
640 900
KH
P
+
= =
+

600*12 800*8
0,8
(600 800)*12
TH
H
+
= =
+
640*10 900*6
0,77
(600 900)*10
KH
H
+
= =
+
Theo số liệu trên ta thấy rằng hệ số phẩm cấp ở kỳ thực hiện lớn hơn kỳ kế hoạch, điều này chứng tỏ chất lượng sản phẩm
của mặt hàng B ở kỳ thực hiện so với kế hoạch là tốt hơn.
2. Phân tích tình hình thực hiện kế hoạch sản xuất theo mặt hàng:
Ta có bảng sau:
Tên
sản
phẩm
Thứ
hạng
Số lượng
(kg)
Đơn giá
bán
(1000đ)

1600
420
1274
0
1860
720
+230
0
+260
+300
+22,0
3
+16,2
5
+71,4
3
870
310
210
B Loại 1
Loại 2
640
900
600
800
10
6
12
8
6400

x =
. Phần trăm hoàn thành của sản phẩm A là:
1530
100% 109,3%
1400
x =
+ Mặt hàng B:
. Phần trăm hoàn thành của sản phẩm loại 1 là:
600
100% 93,75%
640
x =
. Phần trăm hoàn thành của sản phẩm loại 2 là:
800
100% 88,89%
900
x =
. Phần trăm hoàn thành của sản B là:
1400
100% 90,9%
1540
x =
-> Có thể thấy rằng việc hoàn thành sản lượng sản xuất trong kỳ của tất cả sản phẩm là do tác động đồng thời của 2 loại sản
phẩm A và B. Theo số liệu phân tích trên ta có thể kết luận:
+ Tổng thể mặt hàng B không hoàn thành kế hoạch sản xuất với mức hoàn thành kế hoạch chỉ đạt 90,9%, trong đó sản phẩm
loại 1 đạt 93,75% và loại 2 chỉ đạt 88,89%.
+ Tổng thể mặt hàng A đạt 109,3% tuy nhiên lại chịu ảnh hưởng sự giảm xuống của sản phẩm loại 2 (chỉ đạt 96,875% kế
hoạch), loại 112,64% và loại 2 đạt 109,3%.
- Phần trăm hoàn thành kế hoạch chung của doanh nghiệp:
2930

∑
= (10 – 8,9)*1530 = 1683 (1000đ)
-> Chất lượng mặt hàng A làm cho giá trị sản lượng tăng 1.683.000đ
+ Mặt hàng B:
1
( )
TH B KH B
P P x Q
− −
−
∑
= (9,7 -7,66)*1400 = 2842 (1000đ)
-> Chất lượng mặt hàng B làm cho giá trị sản lượng tăng 2.842.000đ
- Xác định sự ảnh hưởng theo hệ số phẩm cấp:
+ Mặt hàng A:
1 ( )
( )
TH A KH A I KH
H H x Q xP
− −
−
∑
= (0,77 – 0,74)*1530*12 = 734,4 (1000đ)
-> Chất lượng mặt hàng A làm cho giá trị sản lượng tăng 734.400đ
+ Mặt hàng B:
1 ( )
( )
TH B KH B I KH
H H x Q xP
− −

1. Phân tích đánh giá sự biến động số lao động trực tiếp tại đơn vị.
2. Phân tích tình hình thưc hiện kế hoạch năng suất lao động của CNSX.
3. Đánh giá khái quát ảnh hưởng của các nhân tố về lao động đến chỉ tiêu giá trị sản xuất của đơn vị.
GIẢI:
1. Phân tích đánh giá sự biến động về số lao động tại đơn vị.
Dựa vào bảng số liệu trên ta thấy rằng số công nhân sản xuất của doanh nghiệp ở kỳ thực hiện tăng 50 người so với kỳ kế
hoạch, tương ứng mức tăng tương đối là 25%.
(Lưu ý: khi làm bài thi nhớ ghi rõ số so sánh tuyệt đối và số so sánh tương đối sau đó mới cho kết luận và nhận xét.)
2. Phân tích tình hình thực hiện kế hoạch năng suất lao động của công nhân sản xuất.
Gọi
NSLD
là năng suất lao động bình quân, ta có các chỉ tiêu sau:
* Năng suất lao động CNSX thực hiện kế hoạch theo năm:
- Kỳ thực hiện:
5362500
21450
250
TH
NSLD = =
(1000đ/năm)
- Kỳ kế hoạch:
4180000
20900
200
KH
NSLD = =
(1000đ/năm)
So sánh giữa 2 kỳ thực hiện và kế hoạch ta có:
+ Số tuyệt đối: 21450 – 20900 = +550 (1000đ/năm)
+ Số tương đối:

3. Đánh giá khái quát ảnh hưởng của các nhân tố lao động đến chỉ tiêu giá trị sản xuất của đơn vị.
Ta có:
Năng suất lao động bình
quân
=
Giá trị sản xuất
Số CNSX bình quân*Số ngày LVBQ 1 CN*Số giờ LVBQ
ngày 1 CN
Hay:
GTSX
Ng
g
=
∑
∑
Giá trị sản xuất = Số CNSX bình quân*Số ngày LVBQ 1 CN*Số giờ LVBQ ngày 1CN*
NSLD
Gọi Q: Giá trị sản xuất của doanh nghiệp
a: Số công nhân sản xuất bình quân.
b: Số ngày làm việc bình quân 1 công nhân
c: Số giờ làm việc bình quân ngày 1 công nhân.
d: Năng suất lao động bình quân giờ 1 công nhân.
Ta được phương trình kinh tế: Q = a*b*c*d
Với : a, b, c, d theo số liệu bảng dưới đây:
Chỉ tiêu
Kế
hoạch
Thực
hiện
Giá trị sản xuất (1000đ) 4180000 5362500

1
= 5.362.500 (1000đ)
Mức biến động:
1 0
1.182.500Q Q Q∆ = − = +
(1000đ)
Sử dụng phương pháp số chênh lệch để phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến sự biến động chỉ tiêu giá trị sản xuất của doanh
nghiệp.
+ Ảnh hường của nhân tố a:
1 0 0 0 0
4180000
( ) (250 200)* 275*7 * 1045000
385000
a
Q a a b c d∆ = − = − =
(1000đ)
+ Ảnh hưởng của nhân tố b:
0
b
Q∆ =
+ Ảnh hưởng của nhân tố c:
1 1 1 0 0
4180000
( ) 250* 275*(7,4 7)* 298571,43
385000
c
Q a b c c d∆ = − = − =
(1000đ)
+ Ảnh hưởng của nhân tố d:
1 1 1 1 0

3. Đánh giá tình hình sử dụng số lượng công nhân sản xuất trong mối quan hệ với kết quả sản xuất năm N.
GIẢI:
1. Phân tích xu hướng và nhịp điệu tăng trưởng sản xuất của doanh nghiệp qua các năm.
Chỉ tiêu (N – 2) so với (N – 3) (N – 1) so với (N – 2) N so với (N – 1)
Số tuyệt đối + 2500 + 2700 + 9200
Số tương đối + 4,17 + 4,32 + 14,11
Qua bảng số liệu trên ta dễ dàng nhận ra giá trị sản xuất qua các năm đều tăng từ năm (N – 3) đến năm N; cụ thể là:
- Giá trị sản phẩm sản xuất năm (N – 2) tăng 2500 (tr.đ) so với năm (N – 3), tương ứng số tăng tương đối là 4,17%.
- Giá trị sản phẩm sản xuất năm (N – 1) tăng 2700 (tr.đ) so với năm (N – 2), tương ứng số tăng tương đối là 4,32%.
- Giá trị sản phẩm sản xuất năm N tăng 9200 (tr.đ) so với năm (N – 1), tương ứng số tăng tương đối là 14,11%.
2. Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến kết quả sản xuất năm N.
Đối tượng phân tích: Kết quả sản xuất năm N.
Ta có: KQSX = Số công nhân sản xuất bình quân năm*Năng suất lao động bình quân năm 1 CNSX.
Gọi Q: Kết quả sản xuất
a: Số công nhân sản xuất bình quân năm.
b: Năng suất lao động bình quân năm 1 công nhân sản xuất.
suy ra: Q =a*b
Kỳ kế hoạch: Q
0
= a
0
b
0
= 300*250 = 75.000 (tr.đ)
Kỳ thực hiện: Q
1
= a
1
b
1

lý.
3. Đánh giá tình hình sử dụng số lượng công nhân sản xuất trong mối quan hệ vối kết quả sản xuất năm N.
Số tuyệt đối: 310 – 300 = +10 (người)
Số tương đối:
310
100% 103,33%
300
x =
Số công nhân sản xuất kỳ thực hiện tăng 10 người so với kỳ kế hoạch, tương ứng với số tăng tương đối là 3,33%.
Sự tăng lên của quy mô sản xuất sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả sản xuất của doanh nghiệp trong kỳ, do đó ta tiến hành
điều chỉnh số lượng công nhân sản xuất theo chỉ tiêu kết quả sản xuất giữa kỳ thực hiện so với kế hoạch theo yếu tố tương
quan.
TH – KH
đc
=
74400
310 (300 ) 12
75000
x− = +
(người)
Vậy lẽ ra với kết quả sản xuất đạt được ở kỳ thực hiện thì doanh nghiệp chỉ cần 298 công nhân là đủ tuy nhiên thực tế là 310
công nhân. Chứng tỏ tình hình sử dụng công nhân trong kỳ là không hiệu quả.
Bài 5:
Có tài liệu tại một công ty sản xuất trong 2 kỳ báo cáo như sau:
* Khối lượng sản phẩm sản xuất kỳ kế hoạch:
Sản phẩm A: 4000 sp
Sản phẩm B: 2000 sp
Sản phẩm C: 6000 sp
* Tỷ lệ hoàn thành kế hoạch sản xuất của sản phẩm A là 120%, của sản phẩm B là 110%, sản phẩm C là 90%.
* Tình hình giá thành và giá bán sản phẩm như sau:

Z
N
T
Q
1
Z
N
T
Q
0
Z
0-
Q
0
Z
NT
Q
1
Z
1-
Q
1
Z
NT
Q
0
P
0
Q
1

ch-
P
0
Thự
c
hiện
-P
1
+ (-) % + (-)
A 400 480 - 200 190 250 250 8000 9120 - - - - - - 1000 1200
0 0 00 00 000 000
B
200
0
180
0
110 90 95 150 160
1800
00
1710
00
2200
00
1980
00
-
4000
0
-
18,

1980
00
-7,5
2700
000
3036
000
Tổng
120
00
132
00
3260
000
3525
000
2620
000
2838
000
-
1600
00
-
6,1
1
-
2250
00
-

000
Tổng
363
000
0
4440
000
1. Phân tích chung tình hình giá thành sản phẩm.
Bằng phương pháp so sánh chúng ta có thể đánh giá chung tình hình giá thành sản xuất của doanh nghiệp ở kỳ thực hiện
như sau:
- Số tuyệt đối: 3.525.000 – 3.260.000 = 265.000 (1000đ)
- Số tương đối:
3.525.000
100 108,13%
3.260.000
x =
Rõ ràng giá thành thực tế của doanh nghiệp đã tăng so với kế hoạch ban đầu. Mức tăng giá thành của doanh nghiệp ở kỳ
thực hiện là 265.000.000đ tương ứng với số tương đối tăng là 8,13%.
Giả sử đề yêu cầu phân tích giá trị sản xuất (khác với kế quả sản xuất kinh doanh hay kết quả tiêu thụ) thì ta làm như sau:
Ta có: GTSX = KLSX*Giá thành sản xuất
Gọi W: Giá trị sản xuất sản phẩm của doanh nghiệp
a: Khối lượng sản phẩm sản xuất sản phẩm
b: Giá thành sản xuất
Dùng phương pháp số chênh lệch để phân tích sự ảnh hưởng của các nhân tố đến chỉ tiêu giá trị sản xuất sản phẩm kỳ thực
hiện so với kế hoạch đề ra và phải thực hiện phân tích cho từng sản phẩm.
- Kỳ kế hoạch: W
0
= a
0
b

- Kỳ kế hoạch:
0 0
0
0 0
3.620.000
1000 1000 486,567
6.700.000
Q Z
F x x
Q P
= = =
∑
∑
(đồng)
- Kỳ thực hiện:
1 1
0
1 1
3.525.000
1000 1000 495,363
7.116.000
Q Z
F x x
Q P
= = =
∑
∑
(đồng)
-> Mức biến động:
1 0

hỏng bình
quân-F
0
Giá thành
sản xuất
Chi phí sản
xuất sản
phẩm hỏng-
Q
1
f
1
Tỷ lệ sai
hỏng cá
biệt-f
1
Tỷ lệ sai
hỏng bình
quân-F
1
Số
tiền
Tỷ
trọng
Số
tiền
Tỷ
trọng
1 2 3
3

B
,…,Q
n
: Sản lượng của mỗi loại sản phẩm cá biệt được tính bằng giá thành sản xuất.
f
A
, f
B
,…, f
n
: Tỷ lệ sai hỏng cá biệt của mỗi loại sản phẩm
F: Tỷ lệ sai hỏng bình quân.
* Ưu điểm của phương pháp này là có thể tính riêng cho từng loại sản phẩm và vừa có thể tổng hợp nhiều loại sản phẩm để
đánh chung. Khi phân tích cần phải loại bỏ sự ảnh hưởng của cơ cấu sản phẩm đến chỉ tiêu tỷ lệ sai hỏng bình quân.
Trong bài này ta giải như sau:
* Đánh giá chung tình hình chất lượng sản phẩm của kỳ này so với kỳ trước.
- Tỷ lệ sai hỏng bình quân kỳ trước F
0
= 4%
- Tỷ lệ sai hỏng bình quân kỳ này F
1
= 3,65%
- Chênh lệch: ΔF = F
1
– F
0
= 3,65 – 4 = -0,35%
Tỉ lệ sai hỏng bình quân kỳ này thấp hơn kỳ trước là 0.35% ( 3.65% - 4% ) điều đó nói lên chất lượng sản phẩm kỳ này cao
hơn so với kỳ trước. Nhưng khi nhìn vào các chỉ tiêu tỷ lệ sai hỏng cá biệt trên ta thấy rằng chất lượng sản xuất sản phẩm A
kém hơn kỳ trước vì tỉ lệ sai hỏng cao hơn 0.3%, còn sản phẩm B không đổi vì tỉ lệ sai hỏng sản phẩm B vẫn bằng kỳ trước

: sản lượng kế hoạch của sản phẩm thứ i tính theo giá thành sản xuất.
. Q
Ti
: sản lượng thực tế của sản phẩm thứ i tính theo giá thành sản xuất.
. K : tỷ lệ hoàn thành kế hoạch sản lượng của xí nghiệp.
600 600
100 2% 200 5%
300 300
100 4%
600
a
x x x x
F x
+
= =
Như vậy, sản lượng thay đổi trong điều kiện kết cấu giữ nguyên như kế hoạch không ảnh hưởng đến tỷ lệ sai hỏng bình
quân nghĩa là chất lượng sản phẩm không thay đổi so với kế hoạch.
- Kết cấu sản lượng sản phẩm thay đổi, tỷ lệ sai hỏng cá biệt giữ nguyên.
+ Thay kết cấu kế hoạch bằng thực tế nghĩa là thay sản lượng thực tế với kết cấu kế hoạch bằng sản lượng thực tế với kết
cấu thực tế của nó.
+Nếu kết cấu sản lượng thay đổi theo chiều hướng tăng tỉ trọng của các loại sản phẩm có tỉ lệ sai hỏng cá biệt cao thì sẽ làm
cho tỉ lệ sai hỏng bình quân tăng lên. Và ngược lại nếu tăng tỉ trọng các loại sản phẩm có tỉ lệ sai hỏng cá biệt thấp thì sẽ
làm cho tỉ lệ sai hỏng bình quân giảm bớt.
+Trong cả hai trường hợp, chất lượng sản xuất sản phẩm nói chung không có biến đổi so với kỳ trước (vì các tỉ lệ sai hỏng
cá biệt không biến đổi so với kỳ trước).
300* 2% 300*5%
100 3,5%
600
b
F x