CÔNG NGHỆ CHẾ BIẾN DẦU
THỰC VẬT
CÔNG NGHỆ CHẾ BIẾN DẦU THỰC VẬT
Nguyên tắc chung: Để chế biến dầu thực vật một cách hiệu quả,
dù ở qui mô xí nghiệp lớn, vừa, nhỏ hay dạng Pilot, cần thiết
phải qua các khâu trọng yếu sau đây:
1. Vùng nguyên liệu.
2. Thu mua, bảo quản nguyên liệu.
3. Tách vỏ hạt và nhân.
4. Nghiền cán nhân hạt thành bột.
5. Chưng sấy bột nghiền.
6. Ep dầu.
7. Xử lý dầu và bả.
8. Tinh chế dầu.
9. Các sản phẩm đồng hành.
10. Các sản phẩm phụ từ phế thải.
11. Bao bì, đóng gói.
12. Xử lý nước thải.
1. Vùng nguyên liệu:
Trên cơ sở các nghiên cứu và qui hoạch tổng thể về phát
triển vùng nguyên liệu, dự báo khả năng cung cấp nguyên
liệu, mùa vụ thu hoạch ( thời gian thu mua), phương tiện vận
chuyển, địa điểm tập kết nguyên liệu cũng như giá thu mua,
vùng nguyên liệu, dạng nguyên liệu chính, phụ được xác
định để bảo đảm công suất làm việc của thiết bị
Đây là những yếu tố quan trọng bảo đảm tính khả thi của dự
án và phải đi trước một bước từ 1 đến 2 năm đối với nguyên
liệu là cây ngắn ngày; 5-7 năm đối với nguyên liệu là cây lâu
năm.
Trong trường hợp này, sử dụng kinh phí trồng rừng sẽ giải
quyết tốt cả hai mục tiêu đặt ra: phủ xanh đất trống và xây


Phá vỏ hạt do ma sát với bề mặt nhám.

Phá vỏ hạt do kết quả va đập lên bề mặt rắn.

Phá vỏ hạt bằng các cơ cấu dao cắt.

Phá vỏ hạt bằng lực nén ép trong khe giữa các trục
quay.
Máy tách vỏ hạt
Máy tách vỏ cứng hạt điều
Máy bóc vỏ lụa hạt điều
Dây chuyền máy cắt tách vỏ hạt điều
4. Nghiền cán nhân thành bột:
mục đích : phá vỡ cấu trúc tế bào chứa dầu, giải phóng dầu ở
dạng tự do, để khi ép, dầu dễ thoát ra.
Bột càng nhỏ, mỏng, mịn, các tế bào dầu càng dễ giải phóng.
Mặt khác, nghiền cán để tạo thành bột với kích thước nhỏ
thích hợp với các qui trình chế biến tiếp theo như chưng, sấy,
ép, trích ly bằng dung môi.
Bột mịn làm tăng khả năng khuếch tán của nước, khả năng
truyền dẫn nhiệt khi chưng sấy → thời gian thực hiện công
đoạn chưng sấy giảm.
Mặt khác, bột càng nhỏ, bề mặt tiếp xúc giữa bột, nước, hơi,
càng lớn làm cho quá trình mất nhiệt giảm, hiệu quả gia nhiệt
và gia ẩm tăng cao.
Công nghệ nghiền cán tương đối đơn giản nên các thiết bị
có thể gia công trong nước, không nhất thiết phải nhập
ngoại.
5. Chưng sấy bột nghiền:



6. Ép dầu:
Là quá trình làm thoát các phân tử dầu ra khỏi các khe,
vách giữa các bề mặt bên trong cũng như bên ngoài bột
nguyên liệu dưới tác dụng của lực ép.
Lực ép tác dụng đồng đều lên dầu và phần bả rắn của bột
nguyên liệu một cường độ như nhau, nhưng hiện tượng xảy
ra cho hai đối tượng này khác nhau:
Các túi dầu trong phân tử bột bị căng lên đến thời điểm đủ
lực xé bỏ các vách ngăn của bề mặt bột, sẽ trào ra ngoài theo
ống dẫn hoặc khe rãnh của thiết bị ép.
Dưới tác động của lực nén, các phân tử bột xích lại gần
nhau. Khi không còn không gian để chuyển động, các phân
tử bắt đầu bị biến dạng.
Tốc độ thoát dầu phụ thuộc vào độ nhớt và cấu tạo các khe
rãnh và ống dẫn của thiết bị ép, nhưng thực tế vẫn còn một
lượng dầu nằm lại giữa các lớp bột trong bả ép. Hàm lượng
dầu này phụ thuộc vào công nghệ ép và thiết bị ép.

Khi dầu đã thoát ra theo các đường dẫn thì phần rắn nằm
lại, dồn nén vào nhau và tạo thành khối vững chắc.

Khi lực nén đạt đến một giá trị cực đại nào đó thì trở lực
ở phần rắn cũng tăng lên và tiến dần đến giá trị cân bằng.

Ở thời điểm này, dòng dầu không thoát ra được nữa,
quá trình ép đứng lại.

Nhưng khi đưa bả ra khỏi khuôn ép, phần dầu giữa các

bằng dung môi.