TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUỐC TẾ HỒNG BÀNG
KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH
BÁO CÁO THỰC TẬP TỐT NGHIỆP
Thực trạng và Giải pháp nâng cao hoạt động
thanh toán quốc tế theo phương thức tín dụng
chứng từ tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát
triển nông thôn Việt Nam-Chi nhánh Sài Gòn-
Phòng giao dịch Tân Định
SVTH : Đặng Huỳnh Diễm Thi
MSSV: 09065122
LỚP: KT09-NT
KHÓA: 2009-2013
TP HCM, THÁNG 08 NĂM 2012
LỜI CẢM ƠN
Trong thời gian hai tháng thực tập tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển
nông thôn Việt Nam-Chi nhánh Sài Gòn-Phòng giao dịch Tân Định, em đã nhận
được sự giúp đỡ, tạo điều kiện của Ban lãnh đạo,đặc biệt là sự hướng dẫn nhiệt tình
của các anh chị, các cô chú ,chính sự giúp đỡ đó đã giúp em hoàn thiện và nắm bắt
những kiến thức thực tế về nghiệp vụ thanh toán theo phương thức tín dụng chứng
từ nói riêng cũng như nghiệp vụ thanh toán quốc tế nói chung. Những kiến thức
thực tế này sẽ là hành trang ban đầu cho quá trình công tác, làm việc sau này của
em. Vì vậy, em xin bày tỏ lời cảm ơn chân thành nhất tới Ban lãnh đạo Phòng giao
dịch, tới toàn thể cán bộ Phòng giao dịch về sự giúp đỡ tận tình của các anh chị,các
cô chú trong thời gian em thực tập vừa qua.
Qua đây, em xin chúc Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt
Nam-Chi nhánh Sài Gòn-Phòng giao dịch Tân Định ngày càng phát triển, kính chúc
các anh chị,các cô chú luôn thành đạt trên cương vị công tác của mình
Cuối cùng, em xin trân trọng cảm ơn tình cảm và sự giúp đỡ, hướng dẫn tận
tình của các thầy cô giáo trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng trong suốt quá trình
Ngày … tháng … năm 2012
Xác nhận của cơ quan
(Chữ ký đại diện và dấu tròn của cơ quan)
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
CNSG :Chi nhánh Sài Gòn
HCNS :Hành chính nhân sự
HĐQT : Hội đồng quản trị
L/C : Letter of Credit
NH : Ngân hàng
NHNN : Ngân hàng Nhà nước
NHNNo&PTNT(Agribank
)
:Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn
Trang
Lời cảm ơn
Nhận xét của giảng viên chấm
Nhận xét của cơ quan thực tập
Danh mục các từ viết tắt
Danh mục các bảng biểu, biểu đồ, sơ đồ
Mục lục
Lời mở đầu
CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP
VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN SÀI GÒN(AGRIBANK SÀI GÒN)–
PHÒNG GIAO DỊCH TÂN ĐỊNH
1.1. Lịch sử hình thành và phát triển Agribank Sài Gòn- PGD Tân Định 1
1.2. Nhiệm vụ và chức năng của Agribank Sài Gòn- PGD Tân Định 3
1.3. Hệ thống tổ chức của Agribank Sài Gòn- PGD Tân Định 4
1.3.1. Sơ đồ cơ cấu tổ chức 4
1.3.2. Nhiệm vụ và chức năng của các phòng ban tại PGD Tân Định 5
1.4. Tổng quan về tình hình nhân sự của Agribank Sài Gòn- PGD Tân Định 9
1.5. Các sản phẩm và dịch vụ của Agribank Sài Gòn- PGD Tân Định 10
1.6. Tầm quan trọng của hoạt động Thanh toán quốc tế theo phương thức tín dụng
chứng từ đối với Agribank Sài Gòn- PGD Tân Định 10
1.7. Kết quả hoạt động kinh doanh của Agribank Sài Gòn- PGD Tân Định 11
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 13
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG THANH TOÁN QUỐC TẾ
THEO PHƯƠNG THỨC TÍN DỤNG CHỨNG TỪ TẠI AGRIBANK SÀI
GÒN – PGD TÂN ĐỊNH
2.1 Giới thiệu bộ phận thanh toán quốc tế 14
2.1.1 Cơ cấu tổ chức bộ phận thanh toán quốc tế 14
2.1.2 Quy trình, cách thực hiện phương thức tín dụng chứng từ tại phòng thanh
toán quốc tế 14
2.1.2.1 Quy trình nghiệp vụ thanh toán L/C nhập khẩu 14
công nghệ, cơ sở vật chất 38
3.2.1.3 Phát triển hệ thống các Ngân hàng đại lý 40
3.2.1.4 Tăng cường sự phối hợp giữa các phòng ban và công tác kiểm tra,
kiểm soát 40
3.2.2 Kiến nghị đối với Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Sài
Gòn(Agribank Sài Gòn) 41
KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 44
KẾT LUẬN
TÀI LIỆU THAM KHẢO
LỜI MỞ ĐẦU
Cùng với xu thế mở cửa và hội nhập với nền kinh tế thế giới, hoạt động kinh
tế nói chung cũng như hoạt động kinh tế đối ngoại nói riêng ngày càng mở rộng. Sự
giao lưu buôn bán hàng hoá giữa các quốc gia khác nhau với khối lượng ngày một
lớn đã đòi hỏi quá trình thị trường hàng hoá xuất nhập khẩu phải nhanh chóng thuận
tiện cho các bên.
Sau thời gian thực tập tại phòng Thanh toán quốc tế – Phòng giao dịch Tân
Định trực thuộc ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam-Chi
nhánh Sài Gòn (Agribank Sài Gòn), em nhận thấy tín dụng chứng từ là phương thức
thanh toán được áp dụng phổ biến nhất hiện nay. Bởi lẽ nó đáp ứng được nhu cầu
của hai phía: Người bán hàng đảm bảo nhận tiền, người mua nhận được hàng và có
trách nhiệm trả tiền. Đây là phương thức tín dụng quốc tế được áp dụng phổ biến và
an toàn nhất hiện nay, đặc biệt là trong thanh toán hàng hoá xuất nhập khẩu.
Trong năm qua Phòng giao dịch Tân Định đã không ngừng đổi mới và nâng
cao các nghiệp vụ thanh toán của mình để phục vụ tốt cho khách hàng, đáp ứng nhu
cầu thanh toán hàng hoá xuất nhập khẩu của khách hàng. Cùng với chính sách kinh
tế đối ngoại ngày càng mở rộng, thông thoáng của Chính phủ, hoạt động xuất nhập
khẩu ngày càng phát triển. Do đó, hình thức thanh toán tín dụng chứng từ ngày càng
được phát triển và hoàn thiện hơn.
Xuất phát từ vấn đề nêu trên,em muốn đi sâu vào nghiên cứu đề tài: “Thực
trạng và Giải pháp nâng cao hoạt động thanh toán quốc tế theo phương thức tín
toàn quốc và Chi nhánh Campuchia.
- Nhân sự: 37.500 cán bộ.
Chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp & PTNT Sài Gòn (Agribank Sài Gòn)
trực thuộc là chi nhánh của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt
Nam. Tiền thân là Sở giao dịch Ngân hàng Nông nghiệp & PTNT II, được thành lập
theo quyết định số 61/NH-QĐ ngày 01 tháng 04 năm 1991 của Thống đốc Ngân
hàng nhà nước Việt Nam. Đến tháng 2 năm 2002,sau khi được Thống đốc NHNN
đồng ý,Chủ tịch Hội đồng quản trị Ngân hàng Nông nghiệp & PTNT Việt Nam đã
có quyết định số 41/QĐ/HĐQT-TCCB ngày 25/02/2002 về việc “Chuyển Sở giao
dịch Ngân hàng Nông nghiệp & PTNT II thành chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp
& PTNT Sài Gòn”.
Cùng với sự phát triển ngày càng lớn mạnh của nền kinh tế, các thành phần
kinh tế cũng trở nên đa dạng và phong phú. Điều đó đòi hỏi các dịch vụ Ngân hàng
1
cũng phải không ngừng mở rộng. Đồng thời, để thực hiện chiến lược lâu dài nhằm
mở rộng mạng lưới hoạt động, nâng cao uy tín và hiệu quả kinh doanh, Ngân hàng
Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Sài Gòn đã không ngừng mở rộng mạng lưới
hoạt động , liên tục lập thêm những PGD mới.
Trong năm 2007, Agribank Sài Gòn đã chính thức khai trương PGD Tân
Định, bước thêm một bước trong chiến lược phủ sóng hầu hết các quận nội thành
trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh và là một trong những trọng điểm của
Agribank Sài Gòn nhằm khai thác thị trường tài chính ở quận trung tâm của thành
phố.Xuất phát từ vị trí 81A Trần Quang Khải Quận1, gần ngay trung tâm thành phố
với nhiều thuận lợi cho hoạt động kinh doanh của Ngân hàng .Ban lãnh đạo Ngân
hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Sài Gòn đã quyết định thành lập PGD
Tân Định trực thuộc trung tâm điều hành của Agribank Sài Gòn theo quyết định số
45/QĐNHNo-02 . PGD Tân Định hoạt động theo luật các Tổ chức tín dụng và điều
lệ hoạt động của Ngân hàng Nông Nghiệp và Phát triển nông thôn Sài Gòn .PGD
Tân Định là một đơn vị kinh doanh có con dấu riêng và được hạch toán độc lập
Sau hơn 5 năm hoạt động PGD Tân Định đã dần được xây dựng và trở nên
Lợi thế kinh doanh của Agribank Sài Gòn – PGD Tân Định được thể hiện
rất rõ qua vị trí tọa lạc tại số 81A Trần Quang Khải,Quận 1 với quy mô xây dựng
gồm 1 trệt và 2 lầu, diện tích sử dụng khoảng 600 m
2
. Đối tượng khách hàng chiến
lược mà PGD muốn hướng đến là các tầng lớp dân cư thuộc địa bàn quận 1, quận
Phú Nhuận, và quận Bình Thạnh.
Bên cạnh những thuận lợi nêu trên, Agribank Sài Gòn– PGD Tân Định
cũng gặp phải không ít khó khăn, đặc biệt là sự cạnh tranh trên địa bàn. Bởi vì
không riêng Agribank Sài Gòn, với những tiềm năng phát triển kinh tế như hiện
nay, quận 1 cũng nằm trong tầm ngắm của các ngân hàng khác kể cả Ngân Hàng
Thương Mại Quốc Doanh lẫn Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần. Theo thống kê thì
hiện nay có khoảng 25 ngân hàng đặt chi nhánh và phòng giao dịch trên địa bàn,
đặc biệt là khu vực trên đường Hai Bà Trưng, Võ Thị Sáu , Điện Biên Phủ và lân
cận như Sacombank, Vietinbank, ACB, VIB, Eximbank, BIDV,… Do đó tính cạnh
tranh của các ngân hàng trên địa bàn là rất cao.
Mở rộng mạng lưới hoạt động, nâng cao chất lượng dịch vụ, đầu tư công
nghệ hiện đại, đa dạng hóa sản phẩm dịch vụ là tiêu chí lớn trong chiến lược phát
triển mà Agribank Sài Gòn-PGD Tân Định đã và đang tiếp tục thực hiện. Các dịch
vụ tài chính mà Agribank Sài Gòn- PGD Tân Định cung cấp cho khách hàng gồm:
3
- Huy động các loại tiền gửi bằng VNĐ, USD, EUR và vàng; Lãi suất
hấp dẫn, có nhiều chương trình khuyến mãi ưu đãi.
- Tài trợ vốn cho mọi loại hình hoạt động, đặc biệt: tài trợ xuất nhập
khẩu; Cho vay với mọi loại hình kinh tế, đặc biệt là cho vay đối với
doanh nghiệp vừa và nhỏ, cho vay tiểu thương và cho vay cá nhân;
Cho vay với nhiều mục đích sử dụng: sản xuất kinh doanh, phục vụ
đời sống, xây dựng sửa chữa nhà, du học, đi làm việc ở nước ngoài,
mua bất động sản, mua xe ôtô… Lãi suất cạnh tranh, thủ tục giải
ngân nhanh chóng.
Phòng dịch vụ
khách hàng
Bộ phận tiếp thị
Bộ phận thẩm
định
Bộ phận quản lý
tín dụng
Bộ phận thanh
toán quốc tế
Bộ phận xử lý
giao dịch
Bộ phận kế toán
Bộ phận quỹ
PHÓ GIÁM
ĐỐC
CHI NHÁNH
pháp cải tiến nhằm tăng cường năng lực cạnh tranh và phát
triển thị phần.
+ Hướng dẫn khách hàng về tất cả các vấn đề có liên quan đến
cho vay, bảo lãnh.
+ Xây dựng kế hoạch tháng, năm; theo dõi đánh giá tình hình
thực hiện và đề xuất cho Giám đốc phòng giao dịch các biện
pháp khắc phục các khó khăn trong công tác.
- Bộ phận thẩm định:
+ Nghiên cứu hồ sơ, xác minh tình hình sản xuất kinh doanh,
phương án vay vốn, khả năng quản lý, tài sản đảm bảo của
khách hàng.
+ Phân tích, thẩm định, đề xuất cho vay và gia hạn hồ sơ cho vay
bảo lãnh.
+ Hướng dẫn khách hàng bổ túc hồ sơ, tài liệu để hoàn chỉnh hồ
hàng phát hành L/C trong việc cho vay cầm cố bộ chứng từ.
+ Mua bán ngoại tệ phục vụ nhu cầu của khách hàng theo quy
định, quy chế kinh doanh ngoại hối của Ngân hàng.
+ Thực hiện việc chuyển tiền phi mậu dịch ra nước ngoài.
+ Lập chứng từ kế toán có liên quan đến công việc do bộ phận
đảm trách.
+ Quản lý và lưu trữ hồ sơ thanh toán quốc tế theo quy định.
+ Xây dựng kế hoạch tháng, năm; theo dõi, đánh giá tình hình
thực hiện và đề xuất cho Giám đốc PGD các biện pháp khắc
phục các khó khăn trong công tác.
- Bộ phận xử lý giao dịch:
+ Thực hiện các nghiệp vụ tiền gửi thanh toán và các dịch vụ
khác có liên quan đến tài khoản tiền gửi thanh toán theo yêu cầu
của khách hàng; các nghiệp vụ tiền gửi tiết kiệm, các nghiệp vụ kế
toán tiền vay; chuyển tiền nhanh nội địa, chi trả kiều hối, thu đổi
ngoại tệ tiền mặt, séc và các loại thẻ quốc tế; các nghiệp vụ về thẻ
của ngân hàng Agribank, các nghiệp vụ liên quan đến vốn cổ
phần, thu chi tiền mặt
+ Lập các chứng từ kế toán liên quan do bộ phận đảm trách.
+ Hướng dẫn và giới thiệu tất cả các sản phẩm của Ngân hàng.
+ Tư vấn cho khách hàng trong việc sử dụng các sản phẩm của
Ngân hàng.
+ Thực hiện các thủ tục ban đầu khi khách hàng sử dụng sản
phẩm và hướng dẫn khách hàng đến quầy giao dịch liên quan.
+ Thu thập, tổng hợp và quản lý thông tin khách hàng phục vụ
hoạt động của PGD.
• Phòng kế toán và quỹ
7
- Hướng dẫn và hậu kiểm việc hạch toán kế toán đối với tất cả
các phòng ban trực thuộc PGD.
Luôn xác định nguồn nhân lực là yếu tố then chốt đối với thành công của
ngân hàng. Trong năm 2012 Agribank Sài Gòn - PGD Tân Định đặc biệt chú trọng
đến công tác nhân sự, từ việc tuyển dụng, đào tạo, bố trí cán bộ đến xây dựng đội
8
ngũ cán bộ giỏi nghề, tâm huyết với công việc và có ý thức đạo đức nghề nghiệp
cao. Tính đến 31/12/2011,tổng số lao động của PGD là 24 người. Trong đó:
+ Thạc sĩ: 01 người;
+Đại học: 20 người;
+Trung học,cao đẳng,khác: 3 người.
100% cán bộ biết sử dụng tin học và có trình độ ngoại ngữ
Công tác qui họach: Hàng năm PGD đều thực hiện tốt công tác qui hoạch
cán bộ theo đúng qui trình hướng dẫn của Agribank Sài Gòn để chủ động tạo nguồn
cán bộ cho năm sau và những năm tiếp theo.
Công tác đào tạo: PGD thường xuyên cử cán bộ đi học các lớp nghiệp vụ
ngắn hạn do Hiệp hội Ngân hàng và Agribank Sài Gòn tổ chức, tổ chức các lớp học
về kỷ năng giao tiếp,phục vụ khách hàng cho cán bộ nhân viên. Đồng thời, PGD
cũng luôn khuyến khích, tạo điều kiện cho cán bộ công nhân viên học thêm về
ngoại ngữ, đại học tại chức ngoài giờ để nâng cao trình độ chuyên môn.
9
1.5. Các sản phẩm và dịch vụ của Agribank Sài Gòn – PGD Tân Định
- Huy động tiền tiết kiệm bằng đồng Việt Nam và Ngoại tệ.
- Huy động kỳ phiếu bằng đồng Việt Nam và Ngoại tệ.
- Nhận tiền gửi bằng đồng Việt Nam và Ngoại tệ đối với các tổ chức, cá
nhân trong và ngoài nước.
- Nhận chuyển tiền trong và ngoài nước.
- Cho vay ngắn hạn, trung và dài hạn bằng đồng Việt Nam và Ngoại tệ.
- Cho vay tài trợ hàng xuất khẩu với lãi suất ưu đãi.
- Cho vay cá nhân, hộ gia đình có đảm bảo bằng tài sản,cho vay tiêu dùng,
cho vay du học
- Kinh doanh ngoại tệ, thực hiện các nghiệp vụ thanh toán xuất nhập khẩu
- Thứ tư, hoạt động thanh toán quốc tế giúp PGD tăng tính thanh khoản
thông qua lượng tiền ký quỹ.Mức ký quỹ phụ thuộc vào độ tin cậy, an toàn của từng
khách hàng cụ thể. Song xét về tổng thể thì các khoản ký quỹ này phát sinh một
cách thường xuyên và ổn định.Vì vậy trong thời gian chờ đợi thanh toán, ngân hàng
có thể sử dụng các khoản này để hỗ trợ thanh khoản khi cần thiết, thậm chí có thể
sử dụng để kinh doanh,đầu tư ngắn hạn để kiếm lời.
Hơn thế nữa, hoạt động thanh toán quốc tế còn giúp PGD đáp ứng tốt hơn
nhu cầu của khách hàng trên cơ sở nâng cao uy tín của PGD.
Có thể nói, trong xu thế ngày nay hoạt động Thanh toán quốc tế có vai trò
hết sức quan trọng trong hoạt động ngân hàng nói riêng và hoạt động Kinh tế đối
ngoại nói chung. Vì vậy, việc nghiên cứu thực trang để có giải pháp thực hiện
nghiệp vụ Thanh toán quốc tế có ý nghĩa hết sức quan trọng nhằm phục vụ tốt hơn
cho công cuộc đổi mới nền kinh tế ở Việt Nam.
1.7. Kết quả hoạt động kinh doanh của Agribank Sài Gòn – PGD Tân
Định
11
BẢNG 1.1: KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH NĂM 2009 – 2011
Đơn vị tính: triệu đồng
(Nguồn:bộ phận kế toán -PGD Tân Định)
Qua bảng số liệu ta thấy thu nhập của PGD không ngừng tăng trưởng. Cụ
thể tổng thu nhập năm 2011 đạt 65.797 triệu đồng, cao hơn năm 2010 là 37.515
triệu đồng, tương ứng tăng 132,65%. Trong đó nguồn thu chủ yếu của PGD là thu
lãi cho vay vẫn chiếm tỷ lệ cao. Tổng chi phí hoạt động của PGD qua ba năm đều
tăng. Năm 2010 đạt 16.217 triệu đồng, chiếm 57,34% tổng thu nhập. Năm 2011 đạt
43.364 triệu đồng, chiếm 65,91% tổng thu nhập. Năm 2011 so với năm 2010 tăng
27.147 triệu đồng, tương ứng 167,40%. Hoạt động lợi nhuận của PGD đều tăng. Cụ
thể năm 2009 lợi nhuận đạt 1.685 triệu đồng, sang năm 2011 đạt lợi nhuận 22.433
triệu đồng. So với năm 2010 thì năm 2011 tăng 10.368 triệu đồng, tương ứng tăng
85,93%. Nhìn chung kết quả hoạt động kinh doanh của Ngân hàng qua ba năm tăng,
có được kết quả khả quan như vậy là do công sức của cả một tập thể nhân viên PGD
nghiệp mở rộng sản xuất kinh doanh, góp phần phát triển hệ thống tài chính nói
riêng cũng như nền kinh tế Việt Nam nói chung.
13
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG THANH TOÁN QUỐC TẾ
THEO PHƯƠNG THỨC TÍN DỤNG CHỨNG TỪ TẠI
AGRIBANK SÀI GÒN-PGD TÂN ĐỊNH
2.1. Giới thiệu bộ phận thanh toán quốc tế
2.1.1 Cơ cấu tổ chức bộ phận thanh toán quốc tế
Phòng TTQT –PGD Tân Định là bộ phận nghiệp vụ có chức năng tham
mưu, giúp việc cho Giám đốc PGD trong lĩnh vực thanh toán, thực hiện các dịch vụ
liên quan đến dịch vụ thanh toán trong và ngoài nước phát sinh tại PGD Tân Định
theo đúng quy chế, quy định hiện hành của Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước và
Agribank Sài Gòn.
Đi vào hoạt động, phòng TTQT –PGD Tân Định sẽ thực hiện các dịch vụ
như: cung cấp các dịch vụ thanh toán quốc tế cho khách hàng là tổ chức kinh tế;
thực hiện trực tiếp việc thanh toán hàng hóa và dịch vụ nhập khẩu bằng phương
thức TTR; mở hồ sơ L/C nhập khẩu, xuất khẩu; nhận L/C của ngân hàng nước
ngoài mở và thông báo cho khách hàng là người thụ hưởng; thực hiện chiết khấu
chứng từ hàng hóa xuất khẩu; công bố tỷ giá giao dịch theo quy định của Ngân hàng
tại PGD và thực hiện nghiệp vụ mua bán ngoại tệ; nghiệp vụ bảo lãnh trong nước…
Phòng TTQT –PGD Tân Định bao gồm có 6 người: 1 tổ trưởng, 1 tổ phó và
4 nhân viên.
2.1.2 Quy trình, cách thực hiện phương thức tín dụng chứng từ tại
phòng thanh toán quốc tế
2.1.2.1 Quy trình nghiệp vụ thanh toán L/C nhập khẩu
a) Tiếp nhận và kiểm tra hồ sơ
Khi khách hàng có nhu cầu thanh toán hàng hoá nhập khẩu bằng phương
thức tín dụng chứng từ yêu cầu PGD mở L/C thì phải gửi đến PGD một bộ hồ sơ
bao gồm:
• Thư yêu cầu mở L/C. Trong thư khách hàng phải điền đầy đủ, chính