Sắp xếp chỗ ngồi cho học sinh trong lớp học, một vấn đề cần được
quan tâm
Nguyễn Văn Đông
Cứ vào đầu năm học, giáo viên chủ nhiệm lại bắt đầu sắp xếp chỗ ngồi cho học sinh theo
cách thức của mình. Bởi trong dạy học có quy định chặt chẽ về nội dung, chương trình, chuẩn
kiến thức kỹ năng,…dạy học. Nhưng không có hướng dẫn hoặc quy định nào về việc sắp xếp chỗ
ngồi cho học sinh. Nên việc sắp xếp bàn ghế, chỗ ngồi cho các em là tuỳ thuộc vào cách sắp xếp
của giáo viên chủ nhiệm hoặc có định hướng của nhà trường.
Trong khi đó, chỗ ngồi có tác động rất lớn đối với học sinh trong lớp; nếu không sắp xếp
một chỗ ngồi thích hợp và khoa học có thể gây ra những hậu quả xấu. Trong thực tế dạy học,
chúng ta thường bắt gặp rất nhiều cách sắp xếp chỗ ngồi trong lớp cho học sinh như sau:
1. Sắp xếp chỗ ngồi theo giới tính, cá tính, năng lực học tập, thể chất của học sinh:
- Sắp xếp học sinh nam được ngồi xen kẽ với học sinh nữ: Nhằm mục đích bình đẳng giới,
hạn chế học sinh làm việc riêng, dung hoà cá tính hiếu động trong học sinh nam.
- Sắp xếp học sinh nhỏ, thấp ngồi ở bàn trước, học sinh cao lớn hơn lần lượt ngồi ở các bàn
phía sau: Mục đích là giúp học sinh dễ quan sát bài giảng của giáo viên trên bảng lớp.
- Sắp xếp học sinh ngồi theo nhóm đối tượng, học sinh giỏi, học sinh khá, học sinh trung
bình và học sinh yếu: Nhằm mục đích giúp giáo viên dễ quản lý, giúp đỡ các đối tượng học sinh ở
các mức độ tiếp thu khác nhau và đưa ra các câu hỏi, bài tập phù hợp với từng nhóm học sinh theo
các mức độ từ dễ đến khó để học sinh cùng tham gia làm việc.
- Sắp xếp học sinh khá, giỏi ngồi cùng học sinh trung bình và yếu: Nhằm mục đích để học
sinh khá giỏi giúp đỡ bạn, chia sẻ với bạn các câu hỏi, bài tập khó.
- Sắp xếp học sinh bị cận thị, bị khuyết tật ngồi ở bàn trên: Nhằm giúp các em dễ quan sát
nội dung bài học trên bảng lớp và giáo viên cũng có điều kiện gần gũi, quan tâm các em nhiều
hơn.
- Sắp xếp học sinh ngoan ngồi ở các bàn đầu, học sinh hiếu động, chưa ngoan ngồi ở bàn
cuối lớp: Như một hình thức khiển trách, cách ly để giáo dục các em; khi nào các em ngoan mới
được lên ngồi ở bàn trên…
2. Sắp xếp chỗ ngồi của học sinh dựa theo cơ sở vật chất và phương pháp dạy học.
Hiện nay, cơ sở vật chất ở các trường học đã được nâng cấp hoặc đổi mới rất nhiều. Ở
thành thị phòng học được xây dựng kiên cố, rộng rãi; bàn học một chỗ ngồi được đóng rất quy

hạn chế việc áp dụng các phương pháp, hình thức dạy học tích cực cho học sinh.
Ở các nước có nền giáo dục tiên tiến như Nhật bản, Ôt-xitrâylia bàn ghế thường là một chỗ
ngồi và xoay 360
0
được. Bảng lớp họ gắn ở hai bức tường phía trước mặt học sinh và phía sau
lưng học sinh. Nên cứ hết 1 tiết học, giáo viên và học sinh lại chuyển hướng học tập sang một góc
nhìn khác. Vì vậy, đã tạo nên hứng thú học tập cho học sinh và rất dễ dàng trong việc tổ chức học
theo nhóm. Như vậy, cơ sở vật chất cũng đóng một vai trò rất quan trọng trong việc sắp xếp chỗ
ngồi hợp lý cho học sinh.
b. Về phương pháp giảng dạy:
Trong dạy học, chỗ ngồi có liên quan đến phương pháp giảng dạy của giáo viên. Một giờ
dạy tốt được hình thành từ nhiều khía cạnh khác nhau, trong đó có cách tổ chức lớp học sao cho
hợp lý để học sinh nào cũng được làm việc, cũng được động não và sẻ chia các thông tin, kiến
thức, bổ trợ cho nhau cùng chiếm lĩnh kiến thức mới.
Muốn vậy, cần sắp xếp chỗ ngồi cho học sinh một cách linh hoạt và sáng tạo, dựa trên môn
học, nội dung bài học rồi lượng hoá cụ thể từng kiến thức- kĩ năng học sinh cần đạt để sử dụng các
phương pháp dạy học và bố trí các hoạt động dạy học thích hợp.
Hiện nay, ở nước ta việc đổi mới phương pháp dạy học đã và đang được giáo viên các cấp
học coi trọng, đặc biệt là ở các thành thị và vùng nông thôn có điều kiện về kinh tế - xã hội nhất
định. Giáo viên là người cung cấp công cụ, phương pháp cho các em khám phá tìm hiểu. Học trò
làm việc theo nhóm, bởi thế cần có sự linh hoạt về chỗ ngồi. Nhưng nếu chậm đổi mới phương
pháp dạy học hoặc không chịu đổi mới phương pháp dạy học, mà vẫn sử dụng phương pháp dạy
học có tính đặc thù là thầy đọc- trò chép; thầy là chìa khoá vạn năng, là trung tâm của giờ học và
kiến thức được truyền đạt chỉ đi một chiều, học sinh tiếp nhận bao nhiêu, như thế nào là tuỳ mỗi
em thì kết quả dạy học chỉ giậm chân tại chỗ.
Vì thế, chúng ta có thay đổi chỗ ngồi liên tục cho các em mà vẫn giữ nguyên phương pháp
giảng dạy cũ thì cũng không mang lại kết quả học tập tốt cho các em. Thật đáng buồn là chỗ ngồi
cố định như hiện nay lại phù hợp với phương pháp giảng dạy mà ta đang có. Nếu học sinh chỉ
ngồi một chỗ để ghi chép và lắng ghe thầy cô giảng bài thì di chuyển chỗ ngồi sẽ không cần thiết.
Bên cạnh đó, sĩ số học sinh trong lớp của chúng ta quá đông nên cũng khó khăn trong việc sắp xếp

- Xếp học khá giỏi ngồi xen kẽ với học sinh trung bình và yếu; nhằm mục đích giúp đỡ bạn
trong học tập, cùng giải quyết các bài tập khó “Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng”.
- Ưu tin học sinh có vấn đề về thị giác, học sinh khuyết tật được ngồi ở bàn đầu; nhằm giúp
các em dễ quan sát nội dung bài học. Giáo viên có điều kiện gần gũi và giúp đỡ các em nhiều hơn.
b. Cách thức thự hiện: Sắp xếp bàn ghế theo 4 dãy (bàn ghế 2 chỗ ngồi, tương ứng với 4 tổ trong
một lớp học), tất cả học sinh đều được nhìn đối diện với giáo viên và bảng lớp.
- Cứ hết 2 tuần học: Học sinh được đổi chỗ ngồi 1 lần. Học sinh ngồi ở các bàn dưới theo thứ tự
lên ngồi ở các bàn trên. Và ngược lại, học sinh ngồi ở các bàn trên lần lượt ngồi ở các bàn phía
dưới, mỗi bàn có 2 học sinh (đổi chỗ ngồi vào giờ sinh hoạt 15 phút đầu tuần học).

- Cứ hết 4 tuần học: Học sinh ngồi ở phía bên trái lớp học được chuyển sang ngồi ở bên phải lớp
học; ngược lại học sinh ngồi ở phía bên phải lớp học được chuyển sang ngồi ở bên trái lớp học
(Lưu ý: chỗ ngồi của 2 học sinh trong cùng một bàn, một dãy bàn phải giữ nguyên, không thay đổi
vị trí).

c. Ưu điểm: Qua thực tế dạy học, chúng tôi nhận thấy cách sắp xếp chỗ ngồi cho học sinh nêu
trên có các ưu điểm sau:
- Phù hợp với điều kiện cơ sở vật chất các trường học ở nước ta hiện nay (bàn ghế học sinh
thường là 2 chỗ ngồi). Số lượng học sinh trong mỗi lớp học ở nước ta còn quá đông (từ 25 đến 32
em trong một lớp học).
- Học sinh rất thân thiện, hoà đồng với nhau, tôn trọng thầy cô giáo vì được đối xử công
bằng như nhau.
- Các em rất hứng thú vì được thay đổi góc nhìn. Học sinh nào cũng được ngồi bàn trên,
ngồi bàn dưới; học sinh nào cũng được ngồi bàn bên trái, ngồi bàn bên phải lớp học.
- Việc sử dụng phương pháp học tập cá nhân hay học theo nhóm đều có thể thực hiện được.
Vì trong giờ học, giáo viên dễ dàng đi đến với học sinh ở các nhóm để gợi ý, giúp đỡ các em tiếp
thu bài học. Có thể chia lớp thành 2 nhóm hoặc 4 nhóm để thảo luận bài tập đều thực hiện được.
- Trong quá trình học tập, thảo luận nhóm, học sinh khá giỏi có điều kiện để giúp đỡ các
bạn học sinh trung bình và yếu. Học sinh nữ được thảo luận và cùng hợp tác làm việc với học sinh
nam nên phát huy được tính đoàn kết, bình đẳng, sáng tạo, cẩn thận, nhẹ nhàng trong học sinh.