PHÒNG GD – ĐT PHÙ MỸ ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI NĂM HỌC 2010 - 2011
TRƯỜNG THCS MỸ TRINH MÔN NGỮ VĂN - LỚP 9
Thời gian : 150 phút ( Không kể thời gian phát đề )Câu 1: ( 6,0 điểm) Phân tích giá trị biểu cảm của những từ láy và nét độc đáo trong cách so
sánh của nhà thơ Tố Hữu trong hai khổ thơ sau:
“Chú bé loắt choắt
Cái xắc xinh xinh
Cái chân thoăn thoắt
Cái đầu nghênh nghênh
Ca lô đội lệch
Mồm huýt sáo vang
Như con chim chích
Nhảy trên đường vàng”
(“ Lượm ” – Tố Hữu )
Câu 2: (14,0 điểm) Bằng việc phân tích chọn lọc một số câu ca dao, thơ Nguyễn Trãi và thơ
Nguyễn Du , em hãy làm sáng tỏ nhận định “ Tiếng Việt của ta rất giàu và đẹp”( Phạm Văn
Đồng).
=======================
ĐÁP ÁN VÀ BIỂU ĐIỂM
Câu 1: Gợi ý:
- Từ láy: + Loắt choắt: Gọn thon, hơi gầy nhưng có gì đó rất lanh lợi, tinh nghịch
+ Xinh xinh, nghênh nghênh: Đầy vẻ tự hào,vui sướng, hân hoan
 Hiện lên một em bé nhỏ nhắn, hồn nhiên, dũng cảm vùn vụt lao đi bất chấp hiểm
nguy (2,0 điểm)
- Hình ảnh so sánh thú vị: chim chích , con chim thân thuộc của làng quê Việt Nam, con
chim nhỏ bé, lanh lợi mà người ta hầu như chỉ nhận biết sự có mặt của nó qua chùm âm
thanh chiu chít vang lên sau lũy tre làng, giờ sẽ trở thành bất tử trong hình ảnh lượm (2,0
điểm)
- Và con đường đồng kia trong phút chốc trở thành “Đường vàng” . Vàng bởi màu vàng của

( Cảnh tình mùa hè, Cây chuối, Bến đò xuân đầu trại… )
+ Thơ Nguyễn Du: Với truyện Kiều , ngôn ngữ văn học dân tộc và thơ lục bát đã đạt đến
đỉnh cao rực rỡ. Truyện Kiều có nhiều con người, nhiều sự kiện, nhiều cảnh vật, nhiều tâm
trạng… khác nhau, thậm chí đối lập lẫn nhau nhưng Nguyễn Du có đầy đủ vốn liếng ngôn
ngữ để biểu đạt con người, sự kiện, tâm trạng ( tả người, tả cảnh, tả tâm trạng….)
c. Mở rộng vấn đề : (2,0 điểm )
- Ca dao, những viên ngọc quý, sống mãi với thời gian. Nó là mảnh đất tốt, là khuôn mẫu
cho mọi người sáng tác thơ ca
- Thơ Nguyễn Trãi (Quốc âm thi tập ) – tác phẩm vào loại cổ nhất khẳng định bộ phận văn
học viết bằng chữ Nôm
- Truyện Kiều – Nguyễn Du là đỉnh cao chói ngời của nền văn học dân tộc, thực sự đưa
tiếng Việt trở thành ngôn ngữ văn chương.
- Giữ gìn, phát huy sự giàu, đẹp của tiếng Việt là thể hiện lòng yêu nước, tự hào và giữ gìn
bản sắc đân tộc trong hoàn cảnh đổi mới hiện nay.
=====================================================