1
Trường đại học khoa học x hội & nhân vănã
Khoa Lịch sử
------
Bài giữa kỳ
Môn: Lịch sử thế giới hiện đại
Câu hỏi: Trật tự thế giới mới sau chiến tranh lạnh?
Bài làm
Trật tự quan hệ quốc tế được xác lập bởi tương quan so sánh lực lượng
thông qua tiềm lực tổng thể của các quốc gia, chủ yếu dựa trên sức mạnh kinh
tế,quân sự,chính trị.Chủ thể nào nắm tiềm lực tổng thể lớn sẽ giữ vị trí quan
trọng trong trật tự đó.Nhưng xét cho đến cùng thì trật tự quan hệ quốc tế chỉ có
tính bền vững tạm thời trong một giai đoạn lích sử nhất định và nó được biểu
hiện bằng các quan hệ ràng buộc .Nó chế định hành vi trên trường quốc tế trong
giai đoạn lịch sử đó.
Lịch sử thế giới biến động đầy phức tạp trong quan hệ giữa các quốc
gia,các khu vực .Nhưng quan hệ quốc tế định hình nên một trật tự thế giới hoàn
thiện kể từ sau thế chiến thứ nhất với hòa ước Vecsai_Oasinton và một trật tự thế
giới tiếp thay thế được xác lập sau thế chiến thứ hai :trật tự hai cực Ianta.nguyên
nhân chính dẫn đến sự thay đổi trật tự thế giới chính là sự dịch chuyển vị trí trên
trường quốc tế giữa các quốc gia với nhau.Các nước lớn khác mới nổi lên(Mỹ từ
sau thế chiến thư nhất,Liên Xô từ sau cách mạng tháng 10 thành công với sự ra
đời của liên bang Xô Viết năm 1922)thay thế các cường quốc châu âu trước kia
giữ vị trí lãnh đạo thế giới.
Trật tự hai cực Ianta là một trật tự với sự đối đầu trực tiếp giữa Mỹ và
Liên Xô,biểu hiện ra bên ngoài thông qua “chiến tranh lạnh”.Hai siêu cường của
thế giới đối lập với nhau ,luôn phủ định lẫn nhau nhưng không đấu tranh trực
diện trên chiến trường .Cả hai chỉ ra mặthauj thuẫn cho các khu vực nằm trong
tầm ảnh hưởng của mình.Dĩ nhiên ta cũng không thể không nhắc tới vai trò của
các cường quốc như:Anh,Pháp,Đức ,Nhật bên cạnh có Trung Quốc.Thời kỳ này
các quốc gia kể trên không còn mạnh như trong lịch sử.Sau các thiệt hai do

là đại đa số các nước còn lại_các nước nhỏ,các nước đang phát triển_mong
muốn thiết lập một trật tự thế giới thực sự dân chủ bình đẳng…”(tạp chí cộng
sản số 20 tháng 10/2006).các chủ thể ra sức hành động nhằm đạt được mục đích
cao nhất của mình.ở đây chúng ta nói đến âm mưu bá của Mỹ.
3
Cho đến hiện nay Mỹ vẫn là một siêu cường duy nhât của thế giới đó là
điều chúng ta không thể bàn cãi gì thêm.Nền kinh tế khổng lồ đó ngày ngày vẫn
tiến nhưng bươc chóng mặt mà không có một nền kinh tế nào trên thế giới có thể
đứng ngang hàng:số liệu gần đây nhất về kinh tế Mỹ ,tăng trưởng kinh tế
3,4%,kim ngạch xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ trong 11 tháng đầu năm 2006
đạt 1.3 nghìn tỉ USD chiếm khoảng 30% nền kinh tế thế giới;về quân sự Mỹ
cũng là quốc gia đứng đầu thế giới về chi phí quân sự với 528,7 tỷ USD trong
khi đó cả thế giới là 1200 tỷ USD,trong giai đoạn từ tháng 9/2001 đến 2006 chi
phí quân sự hàng năm của Mỹ đạt là 432 tỷ USD.Trong giai đoạn 2002-2006
Mỹ và Nga là hai nhà cung cấp vũ khí lớn nhất thế giới,với giá trị các loại vũ khí
mỗi nước bán ra chiếm khoảng 30%...cũng vì lẽ đó từ sau khi Liên Xô thất thủ
Mỹ luôn coi mình là người anh cả đi đầu,lãnh đạo thế giới bảo vệ anh ninh của
thế giới.Các nhà cầm quân của nước Mỹ luôn mong muốn đưa nước này vươn
lên trở thành lãnh tụ toàn cầu với những thủ đoạn và biện pháp mới hòng thực
hiện các mục tiêu tối cao trở thành tôn chỉ mục đích và hành động của Mỹ:
+,Thâu tóm trong tay và chi phối tất cả các khu vực trên thế giới
+,Tiếp tục tấn công làm xóa bỏ hết các nước XHCN.
+,Vừa liên kết với các nước đồng minh TBCN,vừa kiềm chế cạnh tranh
với họ.
+ Mở rộng và phổ biến cũng như áp đặt mô hình Mỹ và những giá trị
CNTB Mỹ ra tất cả các nước.
Mỹ cho rằng “sự lãnh đạo của Mỹ đối với thế giới hiện nay là quan trọng và cần
thiết hơn bất kỳ thời kỳ nào trong quá khứ…(giáo trình quan hệ quốc tế).
Từ việc bao vây cấm vận kinh tế bất kể nước nào có thái độ đối đầu với
mình,Mỹ đưa ra các chính sách cao hơn về mặt chính trị và quân sự.

chiến tại Boxnia Hecxegovina; tháng 4/1999 sau chiến tranh Côxovo,Mỹ chi
phối được Nam Tư; năm 2001 Mỹ cùng các nước đồng minh đánh chiếm
Apganixtan và chốt nhiều vị trí trọng yếu ở vùng Trung Á;năm 2003 liên quân
Anh-Mỹ đã tiến hành cuộc chiến tranh Irac lần 2…
Với sức mạnh của mình Mỹ đã thu được những kết quả đáng kể,tầm ảnh
hưởng của Mỹ là rất lớn ở nhiều khu vực trên thế giới:Mỹ latinh, một số khu
5