Website: Email : Tel : 0918.775.368
LỜI MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Việt Nam là một nước nằm trong vùng có nhiều thuận lợi về khí hậu, địa lý,
tiềm năng phát triển rau quả quy mô lớn, chủng loại phong phú, đa dạng. Phát triển
sản xuất rau quả gắn liền với công nghiệp chế biến phục vụ nhu cầu trong nước và
xuất khẩu đã trở thành một trong những mục tiêu của chương trình công nghiệp hoá -
hiện đại hoá nông nghiệp nông thôn nước ta.
Chính vì có những điều kiện thuận lợi đó nên xuất khẩu rau quả của Việt Nam
đã có những thành tích đáng kể. Kim ngạch xuất khẩu liên tục tăng, tỉ lệ tăng của
những năm sau cao hơn nhiều so với những năm trước, cụ thể năm 2006 kim ngạch
là 259 triệu USD, tăng 10% so với năm 2005, năm 2007 kim ngạch là 298 triệu USD,
tăng 15% so với năm 2006. Đồng thời, chủng loại rau quả xuất khẩu cũng rất phong
phú và ngày càng được đa dạng hoá để phù hợp với nhu cầu ngày càng đa dạng của
khách hàng.
Mặc dù vậy, nhưng xuất khẩu rau quả lại gặp khó khăn trong vấn đề tiêu thụ.
Đặc biệt trong hoàn cảnh hiện nay các doanh nghiệp Việt Nam đang phải đối mặt với
rất nhiều khó khăn và thách thức khi Việt Nam tham gia vào quá trình hội nhập khu
vực và thế giới.Tình trạng sản xuất manh mún, phân tán, thiếu ổn định; năng lực ,
trình độ của đội ngũ cán bộ công nhân viên còn nhiều hạn chế; cơ sở vật chất kỹ
thuật lạc hậu…Bên cạnh đó việc xuất khẩu còn nhiều hạn chế do chưa thực hiện tốt
việc nghiên cứu và mở rộng thị trường xuất khẩu. Và Tổng công ty rau quả nông sản
Việt Nam cũng nằm trong số đó. Ý thức được điều đó em đã lựa chọn vấn đề: “Giải
pháp mở rộng thị trường xuất khẩu rau quả của Tổng công ty rau quả nông
sản trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế” làm chuyên đề tốt nghiệp.
2.Mục đích nghiên cứu: Trên cơ sở hệ thống hoá lý luận về xuất khẩu, thị
trường và mở rộng thị trường xuất khẩu rau quả, phân tích, đánh giá thực trạng hoạt
động xuất khẩu rau quả, đặc biệt là biện pháp mở rộng thị trường mà Tổng công ty đã
thực hiện, những kết quả đạt được, những vấn đề còn tồn tại, nguyên nhân, từ đó đề
xuất những giải pháp cũng như những kiến nghị để đẩy mạnh hoạt động mở rộng thị
Trần Lan Hương Lớp: KTNN 46A

I) Lý luận về xuất khẩu rau quả
1. Khái niệm và đặc điểm của xuất khẩu
Xuất khẩu hàng hoá là việc bán hàng hoá và dịch vụ cho một quốc gia khác
trên cơ sở dùng tiền tệ làm phương tiện thanh toán. Mục đích của hoạt động xuất
khẩu là khai thác được lợi thế của từng quốc gia trong phân công lao động quốc tế.
Hoạt động xuất khẩu đã xuất hiện từ lâu và ngày càng phát triển. Hoạt động
xuất khẩu diễn ra trên phạm vi rất rộng, cả về không gian lẫn thời gian.. Nó có thể
diễn ra trong một thời gian ngắn song cũng có thể kéo dài hàng năm. Nó có thể được
tiến hành trên phạm vi một nước hay nhiều nước khác nhau và nó diễn ra trên mọi
lĩnh vực, trong mọi điều kiện kinh tế, từ xuất khẩu hàng tiêu dùng thiết yếu như nông
sản, rau quả, thuỷ hải sản, hàng may mặc…đến tư liệu sản xuất, máu móc thiết bị
công nghệ cao và dịch vụ. Tất cả các hoạt động xuất khẩu đó đều nhằm mục đích
mang lại lợi ích cho các nước tham gia, chính vì vậy các nước đều tích cực mở rộng
hoạt động này.
2. Vai trò của hoạt động xuất khẩu
a. Đối với doanh nghiệp .
Xuất khẩu tạo điều kiện cho các doanh nghiệp có khả năng mở rộng thị
trường, khai thác được các nguồn lực dư thừa trong nước, phân tán được rủi ro do
không phải kinh doanh trên một thị phần nhất định.
Hoạt động xuất khẩu phát triển cũng tạo điều kiện cho các doanh nghiệp học
hỏi tiếp thu những kinh nghiệm quản lý, sản xuất cũng như các thành tựu công nghệ
của các nước tiên tiến.
Thông qua xuất khẩu các doanh nghiệp trong nước có cơ hội tham gia vào
cuộc cạnh tranh trên thị trường thế giới về giá cả, chất lượng sản phẩm, mẫu mã bao
bì sản phẩm đòi hỏi doanh nghiệp phải hình thành một cơ cấu sản xuất phù hợp với
Trần Lan Hương Lớp: KTNN 46A
Website: Email : Tel : 0918.775.368
thị trường. Xuất khẩu mang về ngoại tệ nên các doanh nghiệp có thể đầu tư lại quá
trình sản xuất không những về chiều rộng mà còn về chiều sâu.
b. Đối với nền kinh tế quốc dân

3. Các hình thức xuất khẩu chủ yếu
3.1. Xuất khẩu trực tiếp
Là hình thức xuất khẩu hàng hoá, dịch vụ do chính doanh nghiệp sản xuất, nhà
xuất khẩu và các cá nhân, tổ chức nước ngoài trực tiếp quan hệ với nhau bằng cách
gặp mặt, qua thư từ, điện tín để bàn bạc và thoả thuận một cách tự nguyện. Nội dung
thoả thuận không có sự ràng buộc với lần giao dịch trước, việc mua không nhất thiết
phải gắn với việc bán.
Phương thức giao dịch này có ưu điểm là lợi nhuận thu được không phải chia
sẻ do giảm được chi phí trung gian, chủ động trong việc xuất khẩu, tiêu thụ hàng hoá
trong mọi điều kiện kinh tế thị trường, tiết kiệm được thời gian trong giao dịch, đàm
phán và ký kết hợp đồng. Tuy nhiên phương thức này cũng đòi hỏi người thự hiện
phải có năng lực và nghiệp vụ ngoại thương sâu rộng, có kinh nghiệm làm việc nếu
không sẽ rất dễ thất bại trên thị trường thế giới đầy phức tạp.
3.2. Xuất khẩu qua trung gian
Là hình thức mà trong đó bên mua và bên bán thông qua người thứ ba đứng ra
thiết lập mối quan hệ và quy định các điều kiện mua bán và người trung gian được
hưởng phần trăm theo giá trị hàng xuất đã được thoả thuận.
Hình thức này có lợi khi doanh nghiệp xuất khẩu mới tham gia vào thị trường
mới, chưa có kinh nghiệm, bạn hàng, thông tin, thiếu năng lực và nghiệp vụ. Người
trung gian thường có nhiều hiểu biết về thị trường, thủ tục pháp lý, có năng lực, kinh
nghiệm…, họ sẽ là cầu nối giữa người mua và người bán, giúp họ đàm phán và đi tới
ký kết hợp đồng. Tuy nhiên hình thức này cũng có nhược điểm là lợi nhuận bị chia
sẻ, bị động trong kinh doanh, và trong nhiều trường hợp doanh nghiệp không thể
chắc chắn tin cậy vào người trung gian.
3.3. Xuất khẩu gia công uỷ thác
Trong hình thức này, một bên nhận gia công nhập nguyên liệu hoặc bán thành
phẩm cho bên đặt gia công để chế biến ra thảnh phẩm, sau đó giao lại cho bên đặt gia
Trần Lan Hương Lớp: KTNN 46A
Website: Email : Tel : 0918.775.368
công và nhận thù lao gọi là phí gia công. Như vậy là hoạt động xuất khẩu gắn liền với

Website: Email : Tel : 0918.775.368
II) Lý luận về thị trường xuất khẩu
1. Khái niệm thị trường
Theo quan điểm của Marketing quốc tế thì “Thị trường xuất khẩu của doanh
nghiệp là tập hợp các khách hàng nước ngoài tiềm năng của doanh nghiệp đó”.
Theo giáo trình Thương mại quốc tế và phát triển thị trường xuất khẩu thì
“Thị trường xuất khẩu của doanh nghiệp là tập hợp người mua và người bán có quốc
tịch khác nhau tác động với nhau để xác định giá cả, số lượng hàng hoá mua bán,
chất lượng hàng hoá và các điều kiện mua bán khác theo hợp đồng, thanh toán chủ
yếu bằng ngoại tệ mạnh và phải làm thủ tục hải quan biên giới”.
Và thị trường xuất khẩu rau quả được định nghĩa là tập hợp những người mua
và người bán có quốc tịch khác nhau trao đổi qua lại với nhau để xác định giá cả, số
lượng rau quả, chất lượng rau quả và các điều kiện mua bán theo hợp đồng, thanh
toán chủ yếu bằng ngoại tệ mạnh và phải làm thủ tục hải quan biên giới.
2. Phân loại thị trường xuất khẩu
Căn cứ vào những tiêu chí khác nhau thị trường xuất khẩu có thể phân loại
như sau:
- Căn cứ vào vị trí địa lý:
+ Thị trường Châu lục: Như thị trường Châu Âu, Châu Á…
+ Thị trường Khu vực: Như thị trường EU, Đông Nam Á, Bắc Mỹ…
+ Thị trường quốc gia và vùng lãnh thổ: Trung Quốc, Nhật Bản,…
- Căn cứ vào lịch sử quan hệ ngoại thương:
+ Thị trường truyền thống: là những thị trường có quan hệ lâu dài, tại đó sản
phẩm đã có một vị trí nhất định.
+ Thị trường hiện có: là những thị trường mà sản phẩm của ta đang đợc tiêu thụ.
+ Thị trường mới: là những thị trường mới khai thác được.
+ Thị trường tiềm năng: Là những thị trường trong đó chúng ta chưa chiếm
lĩnh được, và thị trường này có nhu cầu sử dụng sản phẩm mà ta đang có.
- Căn cứ vào kim ngạch xuẩt nhập khẩu và cán cân thương mại giữa nước xuất
khẩu với nước nhập khẩu:

Trần Lan Hương Lớp: KTNN 46A
Website: Email : Tel : 0918.775.368
+ Xét về mặt địa lý: Mở rộng thị trường theo chiều rộng chính là tăng cường
sự hiện diện của sản phẩm xuất khẩu tại các địa bàn chưa từng biết đến sản phẩm của
nước xuất khẩu. Mở rộng thị trường theo chiều rộng là hoạt động đòi hỏi nước xuất
khẩu phải tiến hành thật tốt công tác nghiên cứu, dự báo thị trường để chào bán
những sản phẩm phù hợp với nhu cầu và những yêu cầu của nước nhập khẩu.
+ Xét về mặt khách hàng: Đó là việc khuyến khích, thu hút các khách hàng
hoàn toàn mới, có nhu cầu được thoả mãn bằng các sản phẩm tương tự như các sản
phẩm của nước xuất khẩu. Giai đoạn đầu của việc mở rộng thị trường theo chiều
rộng, lượng khách hàng thường ít và nhu cầu đặt hàng cũng khá nhỏ và mang tính
thăm dò là chính. Việc các khách hàng mới nàu có tiếp tục tiêu dùng các sản phẩm
của doanh nghiệp có sản phẩm xuất khẩu hay không phụ thuộc rất lớn vào những lô
hàng đầu. Cho nên sản phẩm cần phải tạo được những ấn tượng ban đầu thật tốt về
chất lượng, hình thức, mẫu mã thì khối lượng hàng xuất khẩu mới có thể gia tăng.
.- Mở rộng thị trường theo chiều sâu: Là việc thâm nhập sâu hơn của doanh
nghiệp vào các thị trường hiện tại, tăng sản lượng tiêu thụ và tăng kim ngạch xuất
khẩu sản phẩm trên những thị trường đó.
Mở rộng thị trường theo cách này sẽ giúp doanh nghiệp thâm nhập sâu hơn
vào những thị trường hiện tại của mình thông qua việc phát triển các mặt hàng đã có.
Như vậy doanh nghiệp sẽ tìm kiếm được những khách hàng trung thành, nâng cao uy
tín và khẳng định được thương hiệu của mình.
+ Xét về mặt địa lý: Theo hướng mở rộng thị trường theo chiều sâu thì phạm
vi thị trường tiêu thụ sản phẩm xuất khẩu là không đổi. Thay vào đó, các doanh
nghiệp xuất khẩu cần khai thác mọi cơ hội có được từ thị trường hiện tại thông qua
các nỗ lực mạnh mẽ trong công tác Marketing để thu hút khách hàng chưa sử dụng
sản phẩm xuất khẩu và các khách hàng đang tiêu dùng các sản phẩm của đối thủ cạnh
tranh sang tiêu dùng những sản phẩm của mình.
+ Xét về mặt khách hàng: Đối tượng của hoạt động mở rộng thị trường theo
chiều sâu bao gồm các khách hàng hiện tại, khách hàng của đối thủ cạnh tranh và

sản phẩm của các đối thủ cạnh tranh.
Trần Lan Hương Lớp: KTNN 46A
Website: Email : Tel : 0918.775.368
+ Tiến hành các hoạt động tuyên truyền, quảng cáo, khuyến mại. Đây là những
công cụ Marketing cơ bản nhằm mục tiêu cung cấp những thông tin về sản phẩm, về
lợi ích của sản phẩm tới khách hàng quốc tế.
+ Thiết lập các văn phòng đại diện, chi nhánh thương mại ở thị trường xuất
khẩu . Đây chính là cầu nối giữa doanh nghiệp xuất khẩu và thị trường quốc tế, qua
đó các doanh nghiệp xuất khẩu có thể trự tiếp giới thiệu sản phẩm của mình tới khách
hàng, nắm bắt được nhu cầu thị trường , thị hiếu của khách hàng của thị trường xuất
khẩu một cách chính xác và từ đó đề ra hướng kinh doanh có hiệu quả nhất.
- Nghiên cứu thị trường quốc tế
Nghiên cứu thị trường cũng là một nhân tố rất quan trọng ảnh hưởng tới hiệu
quả của hoạt động xuất khẩu. Có rất nhiều thị trường mà doanh nghiệp có thể hướng
tới, mà mỗi thị trường lại có những đặc điểm riêng biệt. Do vậy các doanh nghiệp cần
phải có những biện pháp để nắm bắt và tận dụng được những đặc điểm này để thu
được những kết quả tốt nhất trong hoạt động linh doanh.
Khi nghiên cứu thị trường các doanh nghiệp thường tiến hành nghiên cứu các
nội dung sau:
+ Nghiên cứu nhu cầu thị trường: bao gồm nhu cầu của người tiêu dùng trên
thị trường, mức biến động giá cả, tình hình cung cầu sản phẩm trên thị trường đó…
Những yếu tố này sẽ quyết định số lượng sản phẩm mà doanh nghiệp có thể xuất
khẩu sang thị trường đang nghiên cứu.
+ Nghiên cứu sở thích, thị hiếu của người tiêu dùng: Mỗi thị trường khác nhau
thì thị hiếu, sở thích của người tiêu dùng cũng khác nhau và chịu ảnh hưởng lớn bởi
văn hoá, tập quán của từng quốc gia. Doanh nghiệp phải tìm hiểu thật kỹ các thông
tin này để đưa ra những sản phẩm, chiến lược tiếp thị phù hợp với người tiêu dùng,
tránh được những thất bại và tổn thất không đáng có.
+ Nghiên cứu cách thức tổ chức thị trường: bao gồm các kênh phân phối sản
phẩm, quy trình nhập khẩu hàng hoá… Nắm rõ được những thông tin này, các doanh

hợp đồng xuất khẩu. Trước khi ký kết hợp đồng, doanh nghiệp cần phải xem xét kỹ
các nội dung, điều khoản trong hợp đồng để tránh sai sót dẫn đến tranh chấp về sau.
5. Các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động mở rộng thị trường xuất khẩu
Trần Lan Hương Lớp: KTNN 46A
Website: Email : Tel : 0918.775.368
5.1. Các nhân tố thuộc về quốc gia xuất khẩu
5.1.1. Hàng hoá xuất khẩu
5.1.1.1. Chất lượng sản phẩm
Đây là yếu tố vô cùng quan trọng mà các doanh nghiệp càn lưu ý khi xuất
khẩu hàng hoá sang thị trường nước ngoài, đặc biệt là những thị trường các nước
phát triển. Sản phẩm xuất khẩu phải đáp ứng được nhu cầu của người tiêu dùng, đồng
thời cũng phải đáp ứng được yêu cầu của thị trường nhập khẩu như: vệ sinh an toàn
thực phẩm, các chỉ số về kỹ thuật…, đặc biệt là những sản phẩm nông sản hay rau
quả là những sản phẩm liên quan trực tiếp tới sức khoẻ của người tiêu dùng nên
những yêu cầu đối với các sản phẩm này càng khắt khe hơn. Và mỗi thị trường có
những yêu cầu riêng và những yêu cầu này thực ra là để bảo hộ nền sản xuất trong
nước, hạn chế nhập khẩu. Do vậy doanh nghiệp cần nắm vững những yêu cầu cụ thể
của mỗi thị trường để có những chiến lược phù hợp. Hơn nữa, chất lượng sản phẩm
tốt còn là yếu tố giúp sản phẩm của doanh nghiệp chiếm được lòng tin của các đối tác
nước ngoài từ đó thiết lập được quan hệ làm ăn lâu dài với họ, mở rộng thị trường
xuất khẩu cho sản phẩm đó.
5.1.1.2. Giá cả
Ngày nay tuy giá cả không còn là nhân tố quyết định việc có tiêu dùng hàng
hoá đó hay không nhưng người tiêu dùng vẫn luôn nhạy cảm với giá. Chất lượng sản
phẩm như nhau nhưng sản phẩm của doanh nghiệp nào có giá cả hợp lý, hấp dẫn hơn
vẫn sẽ thu hút được người tiêu dùng hơn. Chính vì vậy muốn đẩy mạnh xuất khẩu,
mở rộng thị trường các doanh nghiệp cần phải lưu ý tới yếu tố giá cả để có những
chiến lược phù hợp.
5.1.1.3. Kiểu dáng, mẫu mã
Kiểu dáng, mẫu mã cũng có vai trò quan trọng đối với hoạt động mở rộng thị

đảm bảo thời gian giao hàng đúng hẹn và đảm bảo chất lượng sản phẩm. Vì vậy việc
đào tạo và đào tạo lại đội ngũ cán bộ trong doanh nghiệp là rất quan trọng.
5.1.2.2. Tình hình tài chính của doanh nghiệp
Nguồn vốn là một trong những yếu tố quan trọng không thể thiểu trong quá
trình sản xuất kinh doanh, nó tạo ra khả năng tài chính cho doanh nghiệp để thực hiện
Trần Lan Hương Lớp: KTNN 46A
Website: Email : Tel : 0918.775.368
hoạt động sản xuất và xuất khẩu rau quả, nó quyết định đến quy mô và năng lực sản
xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Nguồn vốn cũng là cơ sở kinh tế để doanh nghiệp
mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh, mua sắm trang thiết bị, áp dụng KHCN tiên
tiến, đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu của công việc, tạo điều kiện thúc đẩy
hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp. Hơn nữa, khi tài chính của doanh nghiệp
mạnh thì doanh nghiệp có khả năng thực hiện các hoạt động bao tiêu sản phẩm, tiến
hành tổ chức liên kết với người nông dân để sản xuất ra mặt hàng có chất lượng tốt
đáp ứng nhu cầu của thị trường.
5.1.2.3. Uy tín của công ty
Trong kinh doanh xuất khẩu uy tín có vị trí đặc biệt quan trọng đối với mỗi
công ty kinh doanh xuất khẩu vì trên thị trường thế giới có rất nhiều đối thủ cạnh
tranh, giành giật nhau từng thị trường. Công ty nào có uy tín cao sẽ được khách hàng
tin cậy và lựa chọn..
5.1.3. Các nhân tố thuộc Nhà nước
5.1.3.1. Chính trị và pháp luật
Chính trị và pháp luật bao gồm các quan điểm, chính sách, đường lối của các
quốc gia, hệ thống pháp luật hiện hành, những diễn biến chính trị trong nước, khu
vực và toàn thế giới sẽ tác động tới hoạt động xuất khẩu rau quả theo các hướng khác
nhau. Chúng có thể tạo ra cơ hội, trở ngại thậm chí là rủi ro cho hoạt động xuất khẩu
rau quả. Sự ổn định về chính trị, sự nhất quán và minh bạch trong chính sách và quy
định pháp luật của nước xuất khẩu và nhập khẩu rau quả là cơ sở cho hoạt động xuất
khẩu được tiến hành thuận lợi, lâu dài và ngược lại.
5.1.3.2. Cơ chế, chính sách và các quan hệ kinh tế đối ngoại của Nhà nước

tăng khả năng cạnh tranh về giá cho sản phẩm.
Bên cạnh các rào cản thuế quan, hiện nay các quốc gia ngày càng chú ý tới việc sử
dụng các rào cản phi thuế quan để hạn chế sự nhập khẩu hàng hoá từ nwocs ngoài,
bảo hộ nền sản xuất trong nước. Những rào cản này thường được thể hiện dưới dạng
các điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm, các thông số ký thuật…Để đẩy mạnh xuất
Trần Lan Hương Lớp: KTNN 46A
Website: Email : Tel : 0918.775.368
khẩu, mở rộng thị trường thì các doanh nghiệp phải đặc biệt chú ý đến các rào cản
phi thương mại để đáp ứng đúng yêu cầu của nước nhập khẩu.
5.2.2. Thị trường sản phẩm tại quốc gia nhập khẩu
Đây là nhân tố quan trọng quyết định đến khả năng tiêu thụ sản phẩm đó trên
thị trường xuất khẩu. Nó bao gồm các nhân tố như: dung lượng thị trường, xu hướng
biến động của thị trường , mức độ cạnh tranh.
Nhân tố đầu tiên phải kể đến đó là thị trường phải có nhu cầu về sản phẩm thì
doanh nghiệp mới có khả năng để tiêu thụ sản phẩm, mở rộng thị trường. Do đặc
điểm về văn hoá, tập quán, thói quen tiêu dùng ở mỗi nước là khác nhau, có thể ở thị
trường này nhu cầu về sản phẩm của doanh nghiệp là lớn nhưng ở thị trường khác
nhu cầu rất ít có khi bằng không nên doanh nghiệp cần phải tìm hiểu rõ yếu tố này để
xác định được đâu là thị trường chiến lược của mình.
Thứ hai là mức độ cạnh tranh về sản phẩm trên thị trường. Một thị trường có
nhu cầu lớn về sản phẩm không có nghĩa là bất cứ doanh nghiệp nào cũng dễ dàng
thâm nhập vào thị trường đó mà cần phải xem xét đến số lượng đối thủ cạnh tranh,
tìm hiểu về các đối thủ cạnh tranh để biết những đối thủ đó có nhiều lợi thế hơn mình
hay không. Nếu thị trường đó có quá nhiều đối thủ cạnh tranh và những đối thủ đó
đều có lợi thế hơn ta về chất lượng, mẫu mã, giá cả…thì doanh nghiệp cần phải cân
nhắc xem có nên thâm nhập vào thị trường đó hay không hay chuyển hướng sang thị
trường khác. Nếu doanh nghiệp vẫn tiếp tục muốn đưa sản phẩm của mình vào thị
trường này thì doanh nghiệp cần phải cố gắng, nỗ lực để nâng cao tính cạnh tranh của
sản phẩm xuất khẩu để sản phẩm của mình phù hợp với nhu cầu thị trường, giá cả
hợp lý, mẫu mã, bao bì đệp, các hoạt động dịch vụ bán hàng và sau bán hàng phải

trong quá trình bảo quản và vận chuyển. Do vậy cần phải có một quy trình xử lý sản
phẩm và công nghệ bảo quản sau thu hoạch phù hợp với yêu cầu riêng của mỗi loại,
đồng thời phải có những phương tiện vận chuyển chuyên dụng, hệ thống đông
lạnh,hệ thống kho bảo quản chuyên dụng và đồng bộ.
- Rau quả là sản phẩm của quá trình sản xuất nông nghiệp nên chất lượng rau
quả phụ thuộc rất lớn vào điều kiện tự nhiên. Các yếu tố như thổ nhưỡng, nước, thời
tiết khí hậu ảnh hưởng rất lớn tới chất lượng và năng suất của rau quả. Từng loại rau
Trần Lan Hương Lớp: KTNN 46A
Website: Email : Tel : 0918.775.368
quả lại thích hợp với các điều kiện tự nhiên khác nhau tạo nên sự khác biệt về sản
phẩm rau quả ở từng vùng. Chính vì vậy trong kinh doanh mặt hàng rau quả đòi hỏi
người làm công tác xuất khẩu phải gắn bó chặt chẽ với người sản xuất trong việc đảm
bảo nguồn hàng cung cấp cho xuất khẩu.
- Quá trình sản xuất rau quả gắn liền với quá trình sinh trưởng và phát triển
của cây theo quy luật tự nhiên. Phần lớn rau quả được thu hoạch theo mùa, tập trung
vào một thời gian nhất định trong năm, trong khi rau quả đòi hỏi phải được tiêu dùng
trong một thời gian ngắn nên rau quả có tính mùa vụ cao. Chính đặc điểm này là một
trong những nguyên nhân làm cho giá của sản phẩm rau quả không ổn định.
Chính những đặc điểm trên của rau quả đã làm cho rau quả có cung cầu khác
biệt so với các sản phẩm khác:
* Đặc điểm của cung rau quả
Cung rau quả là khối lượng hàng rau quả mà người sản xuất kinh doanh bán ra
thị trường ở một thời điểm nhất định. Ngoài những đặc điểm chung như cung của các
hàng hoá thông thường khác như chịu ảnh hưởng bởi giá cả hàng hoá, giá của các sản
phẩm có liên quan, chi phí sản xuất, kỳ vọng của nhà sản xuất… cung rau quả còn có
những đặc điểm riêng như sau:
- Cung rau quả mang tính thời vụ
Biểu hiện của đặc điểm này có thể thấy rõ trên thị trường khi khối lượng của
một loại mặt hàng rau quả nào đó được đưa bán ra nhiều trong một thời gian nhất
định. Nó không được bán rải rác trong cả năm mà theo một mùa nhất định trong năm.

đã tạo ra những sản phẩm trái mùa quanh năm để phục vụ nhu cầu thường xuyên của
con người.
- Cung rau quả mang tính vùng rõ rệt
Ở Việt Nam, nhắc đến bưởi thì mọi người đều nghĩ tới bưởi Năm Roi – Vĩnh
Long, nhắc tới nhãn thì mọi người lại nghĩ ngay tới nhãn lồng Hưng Yên, hay nói tới
vải thiều thì mọi người lại nghĩ ngay tới vải thiều Lục Ngạn - Bắc Giang… Mỗi sản
phẩm rau quả đều gắn liền với vùng đất nơi trồng ra loại quả đó, và đó cũng được coi
là đặc sản của vùng đất ấy. Chính đặc điểm về thời tiết, khí hậu, đặc tính thổ nhưỡng
của từng vùng đất đã tạo ra những sản phẩm khác nhau về chất lượng, hương vị, vỏ
Trần Lan Hương Lớp: KTNN 46A
Website: Email : Tel : 0918.775.368
ngoài…, và ngay cả năng suất cũng khác nhau. Tuy nhiên sự khác biệt trong chất
lượng rau quả không chỉ phụ thuộc vào điều kiện tự nhiên mà còn phụ thuộc rất lớn
vào kinh nghiệm trồng trọt, chăm sóc, thu hoạch của người dân.
Và chính những đặc điểm riêng biệt đó của sản phẩm đã tạo ra lợi thế tuyệt
đối trong sản xuất nông nghiệp và lợi thế cạnh tranh của sản phẩm cả ở thị trường
trong nước và thế giới, thúc đẩy trao đổi buôn bán giữa các vùng trong một nước,
giữa các nước trong khu vực và trên thế giới.
- Cung rau quả có độ co giãn theo giá thấp hơn các sản phẩm khác
Điều này thể hiện là trên thị trường khi giá rau quả thấp hay cao thì lượng
cung rau quả gần như không thay đổi trong ngắn hạn. Lúc chính vụ, tất cả các nhà
sản xuất cùng đưa rau quả bán ra thị trường làm cho cung vượt quá cầu của xã hội, do
đó giá giảm, nhưng nhà sản xuất không thể tích trữ vì rau quả có tính tươi sống,
không để được lâu, vì vậy họ phải bán hết số lượng rau quả đó với bất kỳ giá nào.
Ngược lại, vào lúc giáp hạt, người sản xuất có ít hàng để bán, cung nhỏ hơn cầu dẫn
đến giá rau quả tăng cao trên thị trường nhưng không vì thế mà người sản xuất có thể
tăng cung ngay để thu lợi nhiều. Đó là do độ “trễ” sinh học của cây trồng và giới hạn
về yếu tố đất đai, thời tiết. Trong dài hạn, người sản xuất có thể điều chỉnh số lượng
rau quả bằng cách khai hoang, đầu tư cho đất đai, ứng dụng khoa học kỹ thuật làm
tăng năng suất, tuy nhiên khả năng cung ứng rau quả vẫn bị hạn chế vì quỹ đất có

muốn xuất khẩu sang thị trường này cần phải sản xuất theo tiêu chuẩn EUREPGAP.
Như vậy công tác đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, đảm bảo chất lượng, đáp ứng
đầy đủ tiêu chuẩn chất lượng của nước nhập khẩu là công tác mà bất cứ doanh nghiệp
sản xuất và xuất khẩu rau quả nào cũng phải chú ý, vì nó không chỉ đảm bảo uy tín
cho doanh nghiệp mà còn đẩy mạnh hạot động xuất khẩu, giúp doanh nghiệp và sản
phẩm cảu doanh nghiệp xâm nhập được nhiều thị trường trên thế giới, tăng doanh thu
cho doanh nghiệp.
- Cầu rau quả có độ co giãn theo giá thấp
Trần Lan Hương Lớp: KTNN 46A
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Khi giá rau quả giảm, nhu cầu về rau quả cũng không tăng đáng kể vì khả
năng tiêu thụ của cơ thể con người là có hạn, hơn nữa rau quả lại là sản phẩm không
thể tích trữ do tính chất tươi sống, dễ hỏng. Khi giá tăng, vì là sản phẩm thiết yếu
trong đời sống sinh hoạt của con người nên số lượng rau quả mà người tiêu dùng mua
sẽ không giảm nhiều, nhưng họ có thể chuyển sang tiêu dùng rau quả của các doanh
nghiệp khác. Đây là đặc điểm mà các doanh nghiệp cần lưu ý khi xây dựng chiến
lược giá cho sản phẩm của mình.
7. Sự cần thiết phải mở rộng thị trường xuất khẩu rau quả khi Việt Nam hội
nhập kinh tế quốc tế
7.1. Sự cần thiết phải mở rộng thị trường xuất khẩu hàng hoá trong thời kỳ hội
nhập kinh tế quốc tế
Ngày nay hội nhập đã trở thành một trong những xu hướng lớn của thời đại,
có ảnh hưởng mạnh mẽ và sâu rộng tới tất cả các quốc gia trên thế giới. Đứng trước
xu thế này, bất kỳ quốc gia nào cũng phải nỗ lực để bắt kịp xu thế hội nhập. Và việc
mở rộng thị trường có vai trò rất quan trọng, là vô cùng cần thiết trong hoạt động
xuất khẩu .
 Mở rộng thị trường xuất khẩu làm cho sản phẩm trở nên có tính cạnh tranh hơn.
Khi mở rộng thị trường xuất khẩu các doanh nghiệp sẽ gặp rất nhiều đối thủ
cạnh tranh cùng kinh doanh một sản phẩm. Do đó, để đứng vững trên thị trường đó
thì doanh nghiệp phải nâng cao sức cạnh tranh sản phẩm của mình bằng cách cải tiến

phải chấp nhận những quy định quốc tế khắt khe khi hội nhập, chấp nhận những rào
cản kỹ thuật, cùng với những khó khăn về nguyên liệu, thời tiết khí hậu, giá vật tư,
lao động. Do vậy việc mở rộng thị trường xuất khẩu rau quả là hết sức cần thiết.
Ngoài những vai trò trên thì sự cần thiết của việc mở rộng thị trường xuất
khẩu rau quả còn thể hiện:
 Mở rộng thị trường xuất khẩu để khai thác lợi thế về sản xuất rau quả của
Việt Nam
Việt Nam có tiềm năng to lớn về đất đai, điều kiện tự nhiên, khí hậu, nguồn
nhân lực dồi dào, rất thuân lợi cho phát triển nông nghiệp nói chung và cho xuất khẩu
rau quả nói riêng. Cụ thể:
+Về đất đai
Trần Lan Hương Lớp: KTNN 46A
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Việt Nam có diện tích 330.363 km
2
trong đó diện tích đất nông nghiệp chiếm
khoảng 11 triệu ha, trong đó diện tích trồng rau quả ngày càng tăng lên, đến nay là
khoảng 1,4 tiệu ha.
Chất lượng đất của Việt Nam cũng rất thuận lợi cho sản xuất rau quả do có
tầng đáy nên kết cầu đất tơi xốp, chất dinh dưỡng cung cấp cho cây trồng khá cao
nhất là đất phù sa, đất xám. Hơn nữa chủng loại đất cũng rất phong phú với 64 loại
thuộc 14 nhóm khác nhau. Những điều kiện này kết hợp với nguồn nhiệt đới ẩm, dồi
dào là cơ sở cho việc phát triển nhiều loại cây trồng nếu có chiến lược khai thác khoa
học, hợp lý. Đến nay Việt Nam đã hình thành được nhiều vùng chuyên canh tập trung
có chất lượng cao và xây dựng được một số vùng đặc sản có lợi thế cạnh tranh như
vải thiều Lục Ngạn - Bắc Giang, nhãn lồng Hưng Yên, xoài Tiền Giang, Đồng Tháp,
bưởi Năm Roi – Vĩnh Long, mận Tam Hoa - Bắc Hà – Lào Cai
+Về khí hậu:
Với vị trí trải dài trên 5 vĩ độ từ vĩ tuyến 8
0