MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU i
STT i
Ký hiệu i
Nội dung i
1 i
BHTG i
Bảo hiểm tiền gửi i
2 i
BHTGVN i
Bảo hiểm Tiền gửi Việt nam i
3 i
CAMELS i
Hệ thống xếp hạng rủi ro i
4 i
CNTT i
Công nghệ thông tin i
5 i
FDIC i
Tổng công ty Bảo hiểm Tiền gửi Liên bang Mỹ i
6 i
HNKTQT i
Hội nhập kinh tế quốc tế i
7 i
IADI i
Hiệp hội Bảo hiểm Tiền gửi Thế giới i
8 i
i
NHTW i
Ngân hàng Trung ương i
9 i

BHTGVN 44
2.1.3 N ng l c t i chính v c ch ho t ng c a BHTGVNă ự à à ơ ế ạ độ ủ
46
2.2 M t s ho t ng ch y u c a h th ng b o hi m ti n ộ ố ạ độ ủ ế ủ ệ ố ả ể ề
g i Vi t Namử ệ 47
2.3 Đánh giá hiệu quả hoạt động của Bảo hiểm Tiền gửi Việt Nam
trong bối cảnh Việt Nam hội nhập kinh tế quốc tế 63
2.3.1 Nh ng th nh t u ã t cữ à ự đ đạ đượ 64
2.3.3 Nguyên nhân c a các h n chủ ạ ế 76
3.1 Bối cảnh hội nhập quốc tế và định hướng phát triển hệ thống
Bảo hiểm Tiền gửi Việt Nam phù hợp với tiêu chuẩn và thông lệ
quốc tế 79
3.1.1 Tác động của hội nhập kinh tế quốc tế tới Bảo hiểm tiền gửi
Việt Nam 79
3.2 Một số giải pháp phát triển hệ thống BHTGVN 83
3.2.1 Ho n thi n khung pháp lý v ho t ng BHTG t i Vi tà ệ ề ạ độ ạ ệ
Nam 83
3.2.2 xu t các ph ng án t ng c ng n ng l c t i chính Đề ấ ươ ă ườ ă ự à
cho BHTGVN m b o tính minh b ch h th ngđả ả ạ ệ ố 84
3.2.3 Nâng cao nghi p v BHTG d a trên các khuy n ngh ệ ụ ự ế ị
c a AIDI v h th ng BHTG hi u quủ ề ệ ố ệ ả 85
3.2.4. Đẩy mạnh hợp tác quốc tế về Bảo hiểm tiền gửi, tích cực trao
đổi kinh nghiệm, hỗ trợ xử lý các vấn đề tài chính ngân hàng xuyên
quốc gia 90
3.2.4.1 T ng c ng ho t ng h p tác qu c t v B o hi m ă ườ ạ độ ợ ố ế ề ả ể
ti n g i. ề ử 90
iii
3.2.4.2 T ng c ng nghi p v x lý các v n xuyên qu c ă ườ ệ ụ ử ấ đề ố
gia 92
- i v i ho t ng b o hi m ti n g i (BHTG), trong n m Đố ớ ạ độ ả ể ề ử ă

10 TCNH Tài chính ngân hàng
DANH MỤC BẢNG BIỂU, HÌNH, SƠ ĐỒ
BẢNG
DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU i
i
DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU i
STT i
STT i
Ký hiệu i
Ký hiệu i
Nội dung i
Nội dung i
1 i
1 i
BHTG i
BHTG i
Bảo hiểm tiền gửi i
Bảo hiểm tiền gửi i
2 i
2 i
BHTGVN i
BHTGVN i
Bảo hiểm Tiền gửi Việt nam i
Bảo hiểm Tiền gửi Việt nam i
3 i
3 i
CAMELS i
CAMELS i
Hệ thống xếp hạng rủi ro i
Hệ thống xếp hạng rủi ro i

iii
Ngân hàng Trung ương i
9 i
9 i
NH i
NH i
Ngân hàng i
Ngân hàng i
10 i
10 i
TCNH i
TCNH i
Tài chính ngân hàng i
Tài chính ngân hàng i
1.1 Tổng quan về Hệ thống bảo hiểm tiền gửi 7
1.1.1 M t s khái ni m v H th ng b o hi m ti n g iộ ố ệ ề ệ ố ả ể ề ử 7
1.1.2 Khái quát v quá trình hình th nh, phát tri n c a các ề à ể ủ
h th ng b o hi m ti n g i trên th gi iệ ố ả ể ề ử ế ớ 8
1.1.3 Các mô hình t ch c B o hi m ti n g iổ ứ ả ể ề ử 9
1.1.4 Các nguyên t c c b n phát tri n h th ng b o hi m ắ ơ ả ể ệ ố ả ể
ti n g i hi u quề ử ệ ả 11
1.2 C ch b o hi m ti n g i v các ho t ng nghi p v ơ ế ả ể ề ử à ạ độ ệ ụ
b o hi m ti n g i ch y uả ể ề ử ủ ế 17
1.3 Quá trình hội nhập quốc tế của các hệ thống bảo hiểm tiền gửi
thế giới 26
1.3.1 M t s khái ni m v h i nh p kinh t qu c tộ ố ệ ề ộ ậ ế ố ế 26
1.3.2 c i m quá trình h i nh p kinh t qu c t c a các Đặ đ ể ộ ậ ế ố ế ủ
h th ng b o hi m ti n g i th gi iệ ố ả ể ề ử ế ớ 28
1.4 Bài học kinh nghiệm từ hệ thống Bảo hiểm tiền gửi thế giới
iv

c a AIDI v h th ng BHTG hi u quủ ề ệ ố ệ ả 85
3.2.4. Đẩy mạnh hợp tác quốc tế về Bảo hiểm tiền gửi, tích cực trao
đổi kinh nghiệm, hỗ trợ xử lý các vấn đề tài chính ngân hàng xuyên
quốc gia 90
3.2.4.1 T ng c ng ho t ng h p tác qu c t v B o hi m ă ườ ạ độ ợ ố ế ề ả ể
ti n g i. ề ử 90
3.2.4.2 T ng c ng nghi p v x lý các v n xuyên qu c ă ườ ệ ụ ử ấ đề ố
gia 92
- i v i ho t ng b o hi m ti n g i (BHTG), trong n m Đố ớ ạ độ ả ể ề ử ă
2010, h th ng BHTG trên th gi i ã có nh ng c i cách ệ ố ế ớ đ ữ ả
m nh m v i các n i dung áng chú ý: i) lu t i u ch nh ạ ẽ ớ ộ đ ậ đ ề ỉ
ho t ng BHTG t i nhi u qu c gia c ch nh s a nh m ạ độ ạ ề ố đượ ỉ ử ằ
phù h p v i th c ti n x lý kh ng ho ng, nâng cao vai trò ợ ớ ự ễ ử ủ ả
c a H th ng BHTG trong M ng an to n t i chính qu c gia;ủ ệ ố ạ à à ố
ii) chu n b v t ng b c chuy n t c ch BHTG c thù ápẩ ị à ừ ướ ể ừ ơ ế đặ
d ng trong kh ng ho ng sang c ch BHTG h u kh ng ụ ủ ả ơ ế ậ ủ
ho ng, c bi t l v n h n m c BHTG. Ng i g i ti n ãả đặ ệ à ấ đề ạ ứ ườ ử ề đ
c b o v t t h n, không x y ra hi n t ng ho ng lo n, đượ ả ệ ố ơ ả ệ ượ ả ạ
m t ni m tin v rút ti n h ng lo t. Trên c s ó, BHTGVN ấ ề à ề à ạ ơ ở đ
c n ho n thi n các bi n pháp nghi p v c th nh sau:ầ à ệ ệ ệ ụ ụ ể ư 92
- Phòng nghiên c u t ng h p c n nghiên c u quy nh ứ ổ ợ ầ ứ đị
BHTG c a các n c trong khu v c, các n c ch nh c a cácủ ướ ự ướ ủ à ủ
t ch c t i chính xuyên biên gi i ánh giá chính xác ổ ứ à ớ để đ
ph m vi v m c chi tr , n ng l c x lý v c a các h ạ à ứ độ ả ă ự ử đổ ỡ ủ ệ
th ng BHTG các n c, t ó xu t bi n pháp x lý phù ố ướ ừ đ đề ấ ệ ử
h p khi các t ch c n y lâm v o khó kh n. ợ ổ ứ à à ă 92
TÀI LIỆU THAM KHẢO 99
TÀI LIỆU THAM KHẢO 99
vi
BIỂU ĐỒ

hàng Phát triển Châu Á (ADB); Bảo hiểm Tiền gửi Việt Nam đã được thành
lập vào năm 2000. Khi thành lập, Bảo hiểm Tiền gửi Việt Nam đã được giao
các chức năng: thu phí bảo hiểm tiền gửi của các tổ chức tài chính, chi trả tiền
gửi được bảo hiểm, kiểm tra, giám sát và hỗ trợ tài chính.
Bên cạnh những thành tựu đã đạt được thì không tránh khỏi những hạn
chế, Điều này được thể hiện ở nhiều khía cạnh, từ phạm vi hoạt động nghiệp vụ
bị giới hạn, chưa đáp ứng được thông lệ quốc tế tốt nhất, năng lực tài chính hạn
chế, nhận thức của công chúng về hoạt động bảo hiểm tiền gửi chưa cao, Trên
thực tế, có nhiều người gửi tiền được Bảo hiểm Tiền gửi Việt Nam bảo vệ,
nhưng chưa biết đến sự tồn tại và hoạt động của Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam.
Thêm vào đó, năm 2007, Việt Nam chính thức gia nhập Tổ chức Thương
mại Thế giới, đánh dấu một mốc quan trọng trong việc hội nhập kinh tế quốc
tế của Việt Nam. Các vấn đề tài chính, rủi ro tài chính không còn chỉ là vấn đề
mang tính quốc gia nữa mà nó còn lan rộng tầm khu vực và thế giới đòi hỏi
BHTG Việt Nam cần có những bước đi đúng đắn góp phần ổn định nền tài
chính quốc gia hơn trong bổi cảnh hội nhập sâu và rộng.
Trước những tồn tại đã nêu ở trên, để đối phó với bối cảnh mới, Bảo
hiểm Tiền gửi Việt Nam đang đứng trước yêu cầu cải cách nhằm: i) Mục tiêu
1
bảo vệ người gửi tiền, ii) góp phần đảm bảo an toàn lành mạnh hệ thống tài
chính ngân hàng, iii) tuân thủ thông lệ quốc tế về BHTG. Quan tâm tới các
vấn đề như trên, đề tài “Bảo hiểm Tiền gửi Việt Nam trong điều kiện Việt
Nam hội nhập kinh tế quốc tế - Thực trạng và một số khuyến nghị” được
lựa chọn làm nội dung nghiên cứu cho luận văn này.
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
* Nghiên cứu ngoài nước:
- Đề tài nghiên cứu: “ Cross – border Banking: Challenges for Deposit
insurance and financial stability in the European Union” – “ Hoạt động ngân
hàng xuyên biên giới: những thách thức cho Bảo hiểm tiền gửi và Ổn định tài
chính đối với Thị trường chung Châu Âu” của Tác giả Robert A.Eisenbeis và

the United states: reasons, results, and Recommendation for the European
Union” – “ Những cải cách hiện hành của hệ thống BHTG Mỹ: Nguyên
nhân, kết quả và Khuyến nghị cho Thị trường chung Châu Âu” của tác giả
Konzad Szelag, Ngân hàng trung ương Ba Lan, tháng 5, năm 2009. Công
trình này nghiên cứu nguyên nhân và kết quả của cuộc cải cách toàn diện hệ
thống Bảo hiểm tiền gửi Mỹ qua hai lần khủng hoảng kinh tế Mỹ năm 2005
và 2008, qua đó đưa ra các khuyến nghị đối với hệ thống Bảo hiểm tiền gửi
Châu Âu.
Từ nghiên cứu kinh nghiệm chính sách của BHTG Mỹ trước và trong
khủng hoảng, tác giả đề xuất áp dụng các chính sách phù hợp vào thực tiễn
Việt Nam.
- Đề tài : “New Deposit Insurance system in East Asia” – “ Hệ thống
BHTG mới tại Đông Á” của tác giả David K.Walker, Trung tâm nghiên cứu
3
và đào tạo, Ngân hàng Trung ương các nước Đông Nam Á, năm 2006. Đề tài
nghiên cứu đặc điểm của các hệ thống BHTG đã được thành lập hoặc đang
được xây dựng tại các nước Châu Á như Nhật Bản, Phillipine, Việt Nam,
Thái Lan, so sánh điểm tương đồng và khác biệt giữa các cơ chế BHTG, rút ra
thông lệ tốt mà BHTG mà một số nước đã thực hiện, đồng thời đề xuất các
khuyến nghị để xây dựng hệ thống BHTG hiệu quả. Kế thừa những phân tích
của đề tài về Việt Nam, cùng với việc tiếp thu các khuyến nghị xây dựng hệ
thống BHTG hiệu quả trong đề tài của K.Walker, tác giả tiếp tục phân tích
chuyên sâu về hệ thống BHTGVN trong điều kiện mới – Việt Nam tăng
cường hội nhập kinh tế và tài chính với các nước trong khu vực và trên thế
giới, từ đó đề xuất các giải pháp thích hợp.
* Một số nghiên cứu trong nước:
Luận văn thạc sỹ “ Giải pháp hoàn thiện cơ chế bảo hiểm tiền gửi ở Việt
Nam” của tác giả Lê Thị Vân Anh tại Học viện Tài chính, năm 2010. Luận
văn nghiên cứu tổng quan và kinh nghiệm quốc tế về bảo hiểm tiền gửi; đánh
giá các kết quả đạt được cũng như hạn chế từ phân tích thực trạng hoạt động

thể định hướng BHTGVN và đề ra giải pháp nhằm phát triển Hệ thống bảo
hiểm tiền gửi hiệu quả trong điều kiện thị trường tài chính hội nhập kinh tế
quốc tế.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu:
- Vận dụng lý luận về BHTG và kinh nghiệm quốc tế về BHTG vào
việc phân tích và đánh giá những kết quả tích cực và hạn chế, những cơ hội và
thách thức đặt ra đối với Hệ thống BHTG tại Việt Nam từ đó đưa ra những
khuyến nghị hợp lý nhằm giải quyết các mặt hạn chế của hoạt động
5
BHTGVN trong điều kiện .
Nhiệm vụ nghiên cứu:
- Khái quát các vấn đề cơ bản về bảo hiểm tiền gửi, các kinh nghiệm
hoạt động tổ chức BHTG thế giới;
- Làm rõ vai trò của tổ chức BHTG trong việc bảo vệ người gửi tiền,
góp phần bảo đảm an toàn của hệ thống tài chính - tiền tệ quốc gia, đặc biệt
trong mối tương quan với hội nhập kinh tế quốc tế.
- Khảo sát mô hình, nghiên cứu thực trạng hoạt động của BHTGVN
- Đánh giá, làm rõ những thành công và hạn chế của BHTGVN trong
quá trình hoạt động
- Đề xuất các giải pháp cho việc hoàn thiện hoạt động của BHTGVN phù
hợp với điều kiện mới của hội nhập kinh tế quốc tế.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• Đối tượng nghiên cứu: Luận văn nghiên cứu hệ thống BHTGVN
trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế
• Phạm vị nghiên cứu: Về mặt lý luận: Luận văn đi từ việc nghiên cứu
tổng quan về bảo hiểm tiền gửi, nhiệm vụ, phạm vi và mô hình các tổ chức
bảo hiểm tiền gửi trên thế giới tới mối quan hệ giữa hội nhập kinh tế quốc tế
và hệ thống BHTG, để từ đó đưa ra các bài học kinh nghiệm cho việc xây
dựng và phát triển mô hình BHTG Việt Nam.

2007 tới nay
Chương 3: Định hướng và một số khuyến nghị hoàn thiện mô hình
BHTGVN trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế
7
8
CHƯƠNG 1
TỔNG QUAN VỀ HỆ THỐNG BẢO HIỂM TIỀN GỬI
TRONG ĐIỀU KIỆN HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ
1.1 Tổng quan về Hệ thống bảo hiểm tiền gửi
1.1.1 Một số khái niệm về Hệ thống bảo hiểm tiền gửi
Bảo hiểm tiền gửi là cam kết công khai của tổ chức BHTG đối với tổ
chức tham gia BHTG về việc tổ chức BHTG sẽ trả tiền gửi bao gồm phần gốc
và lãi cho người gửi tiền khi tổ chức tham gia BHTG bị chấm dứt hoạt động
và không có khả năng thanh toán cho người gửi tiền.
So với các loại hình bảo hiểm khác, hoạt động BHTG có những điểm
khác biệt:
- Về bản chất, hoạt động BHTG là hoạt động cung cấp dịch vụ công, là
công cụ được Nhà nước sử dụng để thực hiện chính sách công và hoạt động
không vì mục tiêu lợi nhuận;
- Đối tượng được bảo hiểm là tiền gửi của khách hàng gửi vào các tổ
chức nhận tiền gửi; Loại tiền gửi có thể bằng đồng nội địa hoặc cả nội tệ và
ngoại tệ, điều này phụ thuộc vào quy định của từng tổ chức BHTG.
- Tổ chức BHTG bảo hiểm cho tiền gửi của người gửi tiền, song trách
nhiệm nộp phí thuộc về tổ chức nhận tiền gửi;
- Khách hàng của tổ chức BHTG là những tổ chức nhận tiền gửi có tham
gia BHTG để bảo vệ cho quyền lợi của người gửi tiền tại tổ chức đó. Như vậy
thực chất, tổ chức BHTG bảo hiểm cho nghĩa vụ của tổ chức nhận tiền gửi đối
với người gửi tiền. Trong trường hợp tổ chức nhận tiền gửi bị chấm dứt hoạt
động và không có khả năng thanh toán được các khoản nợ đến hạn, tổ chức
BHTG sẽ có trách nhiệm chi trả tiền bảo hiểm cho người gửi tiền với hạn mức

ngân hàng bị suy giảm nghiêm trọng. Trước tình hình đó, tổng công ty BHTG
liên bang (FDIC) chính thức thành lập ngày 01/01/1934,
Tiếp theo sự ra đời của FDIC và tính đến ngày 31/03/2011, trên thế giới
có 111 tổ chức bảo hiểm tiền gửi được thành lập, 08 nước đang xây dựng hệ
thống và có 33 nước quan tâm tới việc xây dựng hệ thống bảo hiểm tiền gửi
(nguồn: iadi.org ).
Biểu đồ 1.1: Số lượng BHTG trên thế giới
Nguồn: Báo cáo “Hệ thống BHTG trên toàn thế giới”,Ngân hàng Thế
giới và Trường đại học Maryland, Mỹ
Số lượng tổ chức BHTG được thành lập tăng mạnh trong thời gian gần
đây khẳng định các nhà hoạch định chính sách coi BHTG như một công cụ
hữu hiệu nhằm ngăn ngừa khủng hoảng, bảo vệ người gửi tiền và giảm gánh
nặng xử lý đổ vỡ cho ngân sách nhà nước. Điều đó đánh dấu sự quan tâm
chung của nhiều nước về hoạt động BHTG và hứa hẹn một động lực mới thúc
đẩy phát triển hoạt động này trên toàn thế giới.
1.1.3 Các mô hình tổ chức Bảo hiểm tiền gửi
Không có một mô hình tổ chức Bảo hiểm tiền gửi mẫu chung cho tất cả
các quốc gia mà mô hình này phụ thuộc vào mục tiêu chính sách công cụ thể
của từng nước, do đó, chính phủ sẽ xác định những nhóm mục tiêu chính sách
9
công chủ yếu tại nước mình và quyết định mô hình tổ chức BHTG được xây
dựng. Hiện nay, trên thế giới tồn tại 3 mô hình tổ chức BHTG chủ yếu phản
ánh phạm vi chức năng hoạt động cũng như trình độ phát triển khác nhau của
tổ chức BHTG tại từng quốc gia.
Hình 1.1: Các mô hình hệ thống BHTG trên thế giới
(Nguồn: Hiệp hội BHTG quốc tế - IADI)
Mô hình chuyên chi trả. Theo mô hình này, tổ chức BHTG được thành
lập chỉ nhằm thực hiện một nhiệm vụ duy nhất đó là chi trả bảo hiểm cho
người gửi tiền khi tổ chức tham gia BHTG bị phá sản. Mô hình này thường
tồn tại ở các nước đang phát triển, tổ chức BHTG mới được thành lập và còn

Các Nguyên tắc cơ bản được thiết kế không phải để đáp ứng tất cả các yêu
cầu và điều kiện của mọi hệ thống tài chính. Khi áp dụng những nguyên tắc
này, cần xem xét kỹ điều kiện cụ thể của từng quốc gia với hệ thống pháp luật
hiện hành và thẩm quyền thực hiện các mục tiêu chính sách công, nhiệm vụ
và quyền hạn của hệ thống bảo hiểm tiền gửi nước đó.
11
Bộ nguyên tắc bao gồm 18 nguyên tắc cơ bản được phân loại chung
thành 10 nhóm: xác định mục tiêu (nguyên tắc 1,2); Nhiệm vụ và quyền hạn
(nguyên tắc 3 và 4); Quản trị (nguyên tắc 5); Quan hệ với các thành viên khác
của mạng an toàn tài chính và các vấn đề xuyên biên giới (nguyên tắc 6 và 7);
tổ chức tham gia BHTG và phạm vi bảo hiểm (nguyên tắc 8, 9, 10); cấp vốn
(nguyên tắc 11); nhận thức của công chúng (nguyên tắc 12); các vấn đề pháp
lý (nguyên tắc 13,14); xử lý đổ vỡ (nguyên tắc 15,16) và chi trả cho người gửi
tiền và thu hồi (nguyên tắc 17,18).
Xác định mục tiêu
Nguyên tắc 1 – Mục tiêu chính sách công: Bước đầu tiên trong việc áp
dụng một hệ thống BHTG hoặc cải cách hệ thống hiện tại là xác định rõ mục
tiêu chính sách công phù hợp cần đạt được. Những mục tiêu này phải được
chính thức cụ thể hóa và được đưa vào thiết kế của hệ thống bảo hiêm tiền
gửi. Các mục tiêu chính của hệ thống bảo hiểm tiền gửi là góp phần duy trì sự
ổn định của hệ thống tài chính và bảo vệ người gửi tiền.
Nguyên tắc 2 – Giảm thiểu rủi ro đạo đức: Rủi ro đạo đức sẽ được
giảm thiểu bằng cách đảm bảo rằng hệ thống BHTG có các đặc điểm thiết kế
phù hợp và thông qua các yếu tố khác của mạng an toàn tài chính
Nhiệm vụ và quyền hạn
Nguyên tắc 3 – Nhiệm vụ: Điều quan trọng là nhiệm vụ của một hệ
thống BHTG cần phải rõ ràng và được quy định chi tiết, chính thức; cần phải
có sự nhất quán giữa mục tiêu chính sách công với quyền hạn, trách nhiệm
được trao cho hệ thống bảo hiểm tiền gửi.
Nguyên tắc 4 – Quyền hạn: Một tổ chức bảo hiểm tiền gửi cần phải có