Website: Email : Tel : 0918.775.368
Biện chứng cái đẹp trong ngũ luân
I. MỞ ĐỀ
Lẽ sống chính là nội dung mối quan hệ giữa hạnh phúc và nghĩa vụ
của con người. Con người xuất hiện kéo theo nó là hàng loạt những yêu
cầu, những vấn đề nảy sinh. Bởi lẽ trong lao động sản xuất và thông qua
lao động sản xuất con người đã sản xuất và tái sản xuất ra những giá trị
vật chất và tinh thần của xã hội, ra tất cả những quan hệ xã hội, ra chính
bản thân con người theo ý nghĩa trực tiếp và gián tiếp.
Cái đẹp trong xã hội mang bản chất người đó là tâm - nhẫn, là tấm
lòng nhân ái bao dung độ lượng, là văn hoá ứng xử, đó là đối nhân xử
thế đó là luân thường đạo lí mà người đời gọi là ngũ luân.
II. BIỂU HIỆN CỦA CÁI ĐẸP TRONG NGŨ LUÂN
Ngũ luân - những âun hệ đạo đức trong xã hội. Đó là, quan hệ vua
- tôi, quan hệ thầy - trò, quan hệ cha mẹ - con cái, quan hệ anh - em,
quan hệ phu - thê, quan hệ bạn bè.
1. Quan hệ bạn bè
Mỗi người đều có một hoặc hai người bạn, giữa họ có quan hệ thân
thiết để trở thành nhóm bạn hoặc chỉ là một cặp bạn mà thôi. Tình bạn
ban đầu xuất phát từ những hứng thú chung, từ sự khâm phục lẫn nhau,
từ lí tưởng chung nhưng có khi chỉ là những nét tính tình dễ gần gũi
thông cảm. Người bạn chân thành là người bạn biết lo toan nỗi lo của
bạn, biết trăn trở nỗi trăn trở của bạn, chia sẻ niềm vui và nỗi buồn của
bạn. Họ sẵn sàng gánh chịu một phần những đau khổ và khó khăn của
bạn. Tình bạn chân thành do vậy bao giờ cũng được xây dựng trên nền
tảng đạo đức cao đẹp.
Tình bạn chân chính mang lại cho con người niềm vui, tự hào, lòng
tự tin trong cuộc sống. Nó giúp con người vượt qua những khó khăn
trong tư tưởng tình cảm và cuộc sống đơn độc.
Xin đơn cử ra những tình bạn đẹp trong cuộc sống:
- Tình bạn giữa Các Mác và Ănghen.

- Ca dao có câu:
Bạn bè là nghĩa tương thân
Khó khăn thuận lợi ân cần có nhau
Bạn bè là nghĩa trước sau
Tuổi thơ cho tới bạc đầu không phai”.
- Trong thơ văn: Bác đến chơi nhà (4)
“Đã bấy lâu nay bác tới nhà
Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa
Ao sâu nước cả khôn chài cá
Vườn rộng, rào thưa khó đuổi gà
Cải chửa ra cây, cà mới nụ
Bầu vừa rụng rốn, mướp đương hoa
Đầu trò tiếp khách, trầu không có
Bác đến chơi đây ta với ta”
(Nguyễn Khuyến)
Hay Khóc Dương Khuê (5)
“Rượu ngon không có bạn hiền
Không mua không phải không tiền không mua
Câu thơ nghĩ đắn đo không viết
Viết đưa ai ai biết mà đưa”
(Nguyễn Khuyến)
Trong cuộc sống nếu không có bạn bè con người dễ lâm vào cảm
giác cô đơn, thiếu hào hứng và đôi khi trở nên vị kỉ. Chính vì vậy mà:
“Không thể sống thiếu tình bạn” (Tục ngữ).
2. Quan hệ phu - thê
3
Nếu tình bạn có thể thiết lập rộng rãi thì tình yêu lại chỉ có ở hai
người khác giới nam và nữ.
Trong cả cuộc đời mình có lẽ bất cứ ai ít hay nhiều đều nếm trải
tình yêu. Tuy nhiên thật khó có thể đưa ra một khái niệm nào khả dĩ bao

yêu, tình vợ chồng thời phong kiến.
- Vợ chồng A Phủ (Tô Hoài (11).
- Vợ Nhặt (Kim Lân) (12).
- Mùa Lạc (Nguyễn Khải) (13).
- Rừng Xà Nu (Nguyễn Trung Thành) (14).
- Mảnh trăng cuối rừng (Nguyễn Minh Châu).
 Tình yêu, tình vợ chồng được xây dựng trong thời chiến tranh.
“Đêm khuya thiếp mới hỏi chàng
Cau khô ăn với trầu vàng xứng không” (15)
“Sáng trăng trải chiếu hai hàng
Bên anh đọc sách bên nàng quay tơ” (16).
“Thương chồng nên phải gắng công
Nào ai xương sắt da đồng chi đây” (17)
“Quanh năm buôn bán ở mom sông (18)
Nuôi đủ năm con với một chồng
Lặn lội thân cò khi quãng vắng
Eo sèo mặt nước buổi đò đông
Một duyên hai nợ âu đành phận
Năm nắng mười mưa dám quản công
Cha mẹ thói đời ăn ở bạc
Có chồng hờ hững cũng như không”
(Thương vợ - Trần Tế Xương).
“Thuyền về có nhớ bến chăng
“Bến thì một dạ khăng khăng đợi thuyền”
“Khăn thương nhớ ai (19)
Khăn rơi xuống đất?
Khăn thương nhớ ai
5
Khăn vắt lên vai
Khăn thương nhớ ai

(Thế Hùng) (Thế Hùng)
Cuối cùng (25) Lời thề (26)
Cuối cùng Em mang đi tròn đầy
Mình gặp được nhau Để lòng anh khuyết
Em Em sung sướng, ấp ưu trong gió tuyết
Trao tôi Sao nỡ để anh một mình
Mối tình đầu của em
Thế là Đâu rồi miếng ngực tròn xinh
Từ lạ Bây giờ có phải của mình nữa chăng
Thành quen Dõi về nơi ấy xa xăm
Từ mong Ai trong sung sướng nhớ mình nữa đâu
6
Đến nhớ Giếng cạn
Đèn thêm Sông sâu
nơi nhau
(Thế Hùng) Lời thề rơi mất
Biết đâu mà mò
(Thế Hùng)
Bài thơ dành cho em đặt tên (27)
Em
Rất gần
Mà sao xa lắc
Một vì sao
thăm thẳm
Phía trời xa?
(1999)
(Thế Hùng)
Anh đón em (28) Serenade (29)
Anh đón em Quá muộn rồi
Đón em chiều nay Em ơi chiều tắt nắng

Héo cả bình minh Mình đã yêu nhau
1991 Xa nhau
(Thế Hùng) Một ngày khổ lắm...
Có một thời say đắm
Có một thời nhớ thương
1982
(Thế Hùng)
Chuyển mùa (32) Ngọt ngào lũ cuối (33)
Thời gian Anh cố tình xoá ánh mắt của em
Đi Đêm như nhung
Cây khế hát chuyển mùa bằng hoa lá Sắc như dao cau của mẹ
Chỉ còn em Bao cô gái quanh anh mỗi người một
vẻ
Và tình yêu ở lại Sao em ám ảnh thế này...
Tuổi
Rụng Em có men như rượi đầu mời làm anh
say
lòng Làm anh nhớ nhung
say Làm anh sầu muộn
1990 ánh mắt của em là báo giông là lũ cuốn
(Thế Hùng) Anh chìm sâu
Trong
ánh
Nhớ (34) em
Nhớ em rồi
Nhớ xuốt ngày mưa 8/2003
Hình như nhân loại (Thế Hùng)
Bỗng thừa riêng anh
Hỏi Vợ ta - vợ người (35)
Trong giấc mơ ngọt lành Khúc 1: