Giải Phẫu Động Mạch Đầu Mặt Cổ
Mục tiêu học tập:
1. Mô tả được đường đi của các động mạch cảnh và động mạch dưới đòn.
2. Kể tên được các nhánh bên và nhánh tận của các động mạch cảnh và động
mạch dưới đòn.

Vùng đầu mặt cổ được nuôi dưỡng chủ yếu bằng các động mạch cảnh và một phần
bởi động mạch dưới đòn.
I. Các động mạch cảnh
1. Ðộng mạch cảnh chung
1.1. Nguyên uỷ: động mạch cảnh chung phải xuất phát từ thân tay đầu, sau khớp ức
đòn phải. Ðộng mạch cảnh chung trái xuất phát từ cung động mạch chủ.
1.2. Ðường đi và tận cùng: động mạch cảnh chung chạy lên dọc theo cơ ức đòn
chũm, đến ngang mức bờ trên sụn giáp (tương ứng đốt sống cổ C4) thì chia hai
nhánh tận.
1.3. Nhánh tận: động mạch cảnh trong và động mạch cảnh ngoài.
Hình 1. Mạch máu vùng cổ trước
1. Động mạch cảnh chung trái 2. Động mạch dưới đòn trái 3. Tĩnh mạch tay
đầu trái 4. Cung động mạch chủ 5. Động mạch cảnh chung phải 6.
Thân tay đầu

2. Ðộng mạch cảnh trong
Ðộng mạch cảnh trong là động mạch cấp máu cho các cơ quan trong hộp sọ, ổ mắt
và da đầu vùng trán.
2.1. Nguyên uỷ: ở ngang mức bờ trên sụn giáp, tương ứng với đốt sống C4.
2.2 Ðường đi và tận cùng: tiếp tục hướng đi lên của động mạch cảnh chung, chui
qua ống cảnh của phần đá xương thái dương để vào trong hộp sọ, sau đó xuyên qua
xoang tĩnh mạch hang và tận cùng ở mỏm yên bướm trước bằng cách chia thành 4

não gây nên máu tụ ngoài màng cứng.
Hình 3. Động mạch cảnh ngoài
1. Động mạch hàm 2. Động mạch mặt 3. Động mạch lưỡi
4. Động mạch thái dương nông 5. Động mạch chẩm
6. Động mạch cảnh trong 7. Động mạch cảnh ngoài

II. Xoang cảnh và tiểu thể cảnh
1. Xoang cảnh
Là chỗ phình ra ở đoạn cuối của động mạch cảnh chung, xoang cảnh có các đầu
mút thần kinh nhạy cảm với áp lực máu trong động mạch cảnh, gọi là các áp thụ
cảm.
2. Tiểu thể cảnh
Là một cấu trúc nhỏ bằng nửa móng tay út, màu xám, hoặc nâu nhạt nằm ở thành
mạch máu gần chỗ phân đôi của động mạch cảnh chung, chứa các thụ cảm thần
kinh nhạy cảm với nồng độ khí trong máu, gọi là các hoá thụ cảm
Nhờ áp thụ cảm và hóa thụ cảm mà xoang cảnh và tiểu thể cảnh đóng vai trò quan
trong sự điều hòa huyết áp và mạch.
Các sợi thần kinh đến xoang cảnh và tiểu thể cảnh thường phát xuất từ dây thần
kinh thiệt hầu và dây thần kinh lang thang.Hình 4. Xoang cảnh và tiểu thể cảnh.
1. Hạch dưới DTK lang thang 2. Hạch giao cảm cổ 3. Xoang cảnh 4. Tiểu thể
cảnh
5. Rể trên quai cổ 6. ĐM cảnh trong 7. DTK thiệt hầu 8. ĐM cảnh ngoài 9.
ĐM cảnh chung
III. Động mạch dưới đòn