Trần Thị Xuân Hồng, lớp EC003_1_121_T01
TIỂU LUẬN MÔN KINH TẾ VĨ MÔ
CHÍNH SÁCH KÍCH CẦU Ở VIỆT NAM NĂM 2009
1. MỞ ĐẦU:
Năm 2008 thế giới đã rơi vào một cuộc khủng hoảng tài chính tồi tệ nhất kể
từ cuộc Đại suy thoái 1929 – 1933. Cuộc khủng hoảng này khởi đầu bằng cuộc
khủng hoảng cho vay địa ốc dưới chuẩn ở Mỹ, nhưng lý do sâu xa của nó là sự mất
cân bằng quốc tế của các khu vực kinh tế trụ cột trên thế giới và những vấn đề nội
tại của hệ thống ngân hàng Mỹ và châu Âu. Cuộc khủng hoảng ở Mỹ lan rộng và
đẩy nền kinh tế thế giới rơi vào cuộc suy thoái toàn cầu. Mỹ, châu Âu và Nhật Bản
lần lượt rơi vào suy thoái.
Đối với nền kinh tế Việt Nam: một nền kinh tế mở phụ thuộc nhiều vào nền
kinh tế khác và phụ thuộc nhiều vào đầu tư trực tiếp từ nước ngoài nên rơi vào
khủng hoảng là điều không thể tránh khỏi. Năm 2007 tốc độ tăng trưởng Việt Nam
là 8,46%, năm 2008 giảm xuống còn 6,31%. Cụ thể là trong nước sản xuất đình
đốn, đầu tư tăng thấp, tiêu dùng có dấu hiệu chậm lại, tình trạng thất nghiệp gia
tăng nhanh…Trước tình hình này, nhà nước phải đưa ra biện pháp để giải quyết.
Một là kích cầu và phải đương đầu với tình hình lạm phát gia tăng, hai là không làm
gì cả nhưng sự chờ đợi sẽ rất lâu và sự hồi phục có thể không xảy ra. Và chính sách
kích cầu được đánh giá nhanh và phù hợp trong thời điểm hiện tại.
2. CHÍNH SÁCH KÍCH CẦU VIỆT NAM NĂM 2009:
Kích cầu là biện pháp đẩy mạnh chi tiêu ròng của chính phủ (hay còn gọi là
tiêu dùng công cộng), từ đó gia tăng tổng cầu, kích thích tăng trưởng kinh tế.
2.1 Giới thiệu chính sách kích cầu của Việt Nam 2009:
Trong năm 2009, chính phủ Việt Nam đã thực hiện biện pháp kích cầu thông
qua chính sách hỗ trợ lãi suất 4% đối với các doanh nghiệp, các chương trình miễn,
giảm và giãn thuế, bảo lãnh cho các doanh nghiệp, ngân hàng thương mại…
Ngày 12/5/2009, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã công bố chính thức về gói kích
cầu có giá trị 143.000 tỷ đồng (tương đương 8 tỷ USD) của Chính phủ, sau đó tăng
lên 160 nghìn tỷ đồng (tương đương 9 tỷ USD). Theo đó, gói kích cầu tương đương
8 tỷ USD được chia thành 8 phần có các giá trị khác nhau. Cụ thể các phần của gói

Ba, tổng kim ngạch nhập khẩu hàng hóa năm 2009 đạt khoảng 68,8 tỷ USD,
giảm 14,7% so với năm 2008. Trong đó khối doanh nghiệp có vốn đầu tư nước
ngoài đạt 24,87 tỷ USD, chiếm 36,1% tổng kim ngạch nhập khẩu của cả nước, giảm
10,8% so với năm 2008, khối doanh nghiệp 100% vốn trong nước đạt khoảng 43,96
tỷ USD, chiếm tỷ trọng 63,9% , giảm 16,8% so với năm 2008. Tổng kim ngạch
xuất khẩu hàng hóa năm 2009 đạt khoảng 56,6 tỷ USD bằng 87,6% so với kế
hoạch. Xuất khẩu của khu vực có vốn đầu tư nước ngoài vẫn giữ vị trí quan trọng.
Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tham gia xuất khẩu hầu hết các mặt hàng
chủ lực và chiếm tỷ trọng cao trong xuất khẩu nhiều mặt hàng, đặc biệt là nhóm
hàng công nghiệp chế biến.
Bốn, các cân đối và chỉ số kinh tế vĩ mô, như thu chi ngân sách, tiền tệ, tín
dụng, cán cân thanh toán quốc tế tương đối ổn định. Chỉ số lạm phát (chỉ số giá tiêu
dùng) ở mức thấp. Lạm phát đã giảm từ 19,9% năm 2008 xuống còn 6,5% năm
2009. Chỉ số giá tháng 4 năm 2009 so với tháng 12 năm 2008 chỉ tăng 1,68%, cùng
với lãi suất giảm và hỗ trợ lãi suất 4% năm vừa tạo thêm thuận lợi giúp cho doanh
nghiệp giảm bớt khó khăn, phục hồi sản xuất, vừa hỗ trợ cho việc phát triển ổn định
và an toàn của hệ thống các tổ chức tín dụng.
Biểu đồ 2: Chỉ số giá tiêu dùng theo tháng từ năm 2008 đến 2012
Nguồn: Tổng cục thống kê
3
Trần Thị Xuân Hồng, lớp EC003_1_121_T01
Năm, trực tiếp góp phần gia tăng các hoạt động đầu tư phát triển kết cấu hạ
tầng kinh tế và xã hội, duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế, tạo nền tảng và động lực
của sự phát triển xã hội cả hiện tại, cũng như tương lai.
Sáu, nhiều doanh nghiệp nhận được sự hỗ trợ kịp thời của “gói kích cầu” đã
có thêm cơ hội giữ vững và mở rộng sản xuất, từ đó góp phần giảm bớt áp lực thất
nghiệp và đảm bảo ổn định xã hội, tiếp tục hướng vào xoá đói giảm nghèo, đặc biệt
là đồng bào dân tộc, các vùng miền núi, vùng sâu, vùng xa; hỗ trợ nhân dân đón Tết
tươi vui, đầm ấm, tiết kiệm; hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả thiên tai, dịch
bệnh Các chính sách hỗ trợ lãi suất tín dụng cho vay đầu tư máy móc, thiết bị sản

4
Trần Thị Xuân Hồng, lớp EC003_1_121_T01
nhưng tình hình triển khai còn chậm do vấn đề thủ tục hành chính. Việc chậm triển
khai gói kích cầu có thể làm giảm hiệu quả của gói kích cầu. Mặt khác, việc duy trì
gói kích cầu trong dài hạn có thể làm suy yếu khả năng cạnh tranh của nền kinh tế.
Sáu, toàn bộ qui trình kiểm tra, giám sát, theo dõi và đánh giá việc thực hiện
các giải pháp kích cầu đã không được thiết kế và vận hành một cách đồng bộ. Do
thiếu sự giám sát chặt chẽ dẫn đến các hành vi trục lợi có thể xảy ra ngay tại các tổ
chức tài chính.
Bảy, chính sách kích cầu không trực tiếp giúp giải quyết khó khăn lớn nhất
của các doanh nghiệp hiện nay là thiếu nhu cầu thị trường. Do tác động của cuộc
khủng hoảng tài chính toàn cầu, kinh tế thế giới đang suy thoái, làm giảm mạnh cầu
về hàng xuất khẩu. Sức mua giảm, khả năng tiêu thụ trong nước đang suy giảm,
hàng sản xuất ra tồn đọng.
Tám, số tiền cung ứng vào lưu thông tạo ra tiểm ẩn rủi ro lạm phát cao. Với
việc triển khai nhiều cơ chế hỗ trợ cùng với chính sách nới lỏng tiền tệ dẫn đến khối
lượng tiền cung ứng vào nền kinh tế tăng ở mức cao, gây sức ép tăng lạm phát là rất
lớn.
2.3 Liên hệ chính sách kích cầu của một số nước đã, đang phát triển:
Trung Quốc và Mỹ chưa bao giờ thực hiện những chính sách giống nhau.
Xét về góc độ kinh tế, Trung quốc quá nặng về tiết kiệm, còn Mỹ quá nặng về
tiêu dùng. Có thể nói Trung Quốc và Mỹ luôn ở hai thái cực đối ngược nhau
như âm và dương.
Từ tháng 9/2008 đến nay, nền kinh tế của hai nước phải đương đầu với
nhiều khó khăn, thách thức, các nhà lãnh đạo buộc phải đưa ra các phương án
đối phó để giảm thiểu các thiệt hại do cuộc khủng hoảng toàn cầu mang lại. Và
đương nhiên phương án đối phó của hai nước cũng không hề giống nhau.
Gói kích thích kinh tế của Trung Quốc chủ yếu giành cho đầu tư xây
dựng cơ sở hạ tầng, trong khi đó Mỹ sử dụng một phần vốn lớn trong gói kích
thích kinh tế cho công tác an sinh, bảo hiểm, xã hội.

đình), nâng cao bảo hiểm thất nghiệp.
 Hỗ trợ các chủ sở hữu nhà gặp khó khăn.
 Quỹ dự trữ chống khủng hoảng tài chính.
2.3.2 Chính sách kích thích kinh tế của Trung quốc:
Chính phủ Trung Quốc đã thông qua kế hoạch chi tiêu để kích thích nền
kinh tế trị giá 586 tỷ USD trong vòng hai năm.
Nội dung gói kích cầu:
 Xây dựng các chương trình hỗ trợ đối với nông dân.
 Cải thiện hệ thống phúc lợi xã hội.
 Tăng chi tiêu của chính phủ: chi cho khu vực Tứ Xuyên bị động
đất tàn phá; đầu tư vào giao thông vận tải.
 Tăng chi tiêu vào đào tạo dạy nghề.
 Tăng hoàn thuế xuất khẩu đối với một loạt mặt hàng, từ những
mặt hàng sử dụng nhiều lao động như dệt may, đến những mặt
hàng có giá trị cao như các mặt hàng điện tử.
6
Trần Thị Xuân Hồng, lớp EC003_1_121_T01
 Khuyến khích các ngân hàng tăng cường cho vay đối với khối
doanh nghiệp nhỏ và vừa.
3. LIÊN HỆ TÌNH HÌNH VIỆT NAM HIỆN TẠI VÀ BÀI HỌC
KINH NGHIỆM:
3.1 Tình hình Việt Nam hiện tại:
Ưu tiên kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô vẫn được đặt lên hàng đầu
trong mục tiêu tăng trưởng và phát triển kinh tế năm 2012. Ngoại trừ chỉ số tăng giá
tiêu dùng (CPI) vẫn giữ nguyên mức tăng dưới 10%, thì các chỉ tiêu kinh tế sẽ là
GDP tăng khoảng 6 - 6,5%; tổng kim ngạch xuất khẩu tăng 12 - 13,1%; nhập siêu
khoảng 11,5 - 12% tổng kim ngạch xuất khẩu; tổng nguồn vốn đầu tư phát triển
toàn xã hội chiếm khoảng 33,5 - 34% GDP.
“Nền kinh tế Việt Nam bắt đầu đi vào ổn định, việc thắt chặt đáng kể các
chính sách kinh tế vĩ mô, cộng với thực trạng môi trường kinh tế toàn cầu không

ràng. Tránh sự nhầm lẫn giữa kích cầu và kích cung.
o Tập trung gói kích cầu hơn nữa vào các đối tượng dễ bị tổn thương là
người lao động thu nhập thấp và người nghèo. Tiến hành xây dựng hệ
thống an sinh xã hội, mà cụ thể là hệ thống bảo hiểm thất nghiệp.
o Đối với doanh nghiệp nên sử dụng các biện pháp khuyến khích thuế có
thời hạn. Đối với các hạng mục chi tiêu của chính phủ, nên tập trung đầu
tư vào cơ sở hạ tầng, giáo dục, y tế; tập trung vào các công trình sử dụng
nhiều lao động, có thể thực hiện được ngay, tiến độ giải ngân sớm.
o Khi thực hiện chính sách kích cầu, cần phải đảm bảo rằng gói kích cầu sẽ
phát huy tác dụng, nhà nước cần có sự giám sát kiểm tra một cách chặt
chẽ việc thực hiện, sự phân bổ nguồn lực của gói kích cầu, tránh sự cạnh
tranh không lành mạnh giữa các doanh nghiệp.
o Chính sách kích cầu chỉ mang tính giải cứu, hỗ trợ tạm thời để đưa nền
kinh tế thoát khỏi thời kì khủng hoảng nên khi nền kinh tế đã vượt qua
giai đoạn khó khăn và bước đầu ổn định thì nhà nước cần có chính sách
và biện pháp linh hoạt, dài hạn để đưa nền kinh tế tăng trưởng bền vững,
tránh tàn dư của khủng hoảng.
8
Trần Thị Xuân Hồng, lớp EC003_1_121_T01
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Chính sách kích cầu trong hoàn cảnh Việt Nam
http://www.ors.com.vn/upload/BaoCaoPhanTich/20090312143745Vietnam
%20Economic%20Stimulus%20version%203.6.pdf
Khủng hoảng kinh tế thế giới 2008 Việt Nam rút ra được gì?
http://satthep.net/kinh-te/khung-hoang-kinh-te-the-gioi-2008-viet-nam-rut-ra-duoc-gi-
5522.html
Lạm phát và tốc độ tăng trưởng kinh tế ở Việt Nam
http://www.sbv.gov.vn/wps/wcm/connect/e412130047e7ceec831bdf113c0497eb/tran+
hoang+nga.pdf?MOD=AJPERES&CACHEID=e412130047e7ceec831bdf113c0497eb
Các vấn đề của gói kích cầu thứ nhất và bài học kinh nghiệm về chính sách kích

3. LIÊN HỆ TÌNH HÌNH VIỆT NAM HIỆN TẠI VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM. 7
3.1 Tình hình Việt Nam hiện tại 7
3.2 Bài học kinh nghiệm 7
TÀI LIỆU THAM KHẢO 9
10