án t t nghi pĐồ ố ệ
L I NÓI UỜ ĐẦ
Hi n nay đông c đi n đ c dùng ph bi n trong nhi u l nh v c s nệ ơ ệ ượ ổ ế ề ĩ ự ả
xu t và đ i s ng .Trong t t c các lo i đ ng c hi n nay, thì đ ng c khôngấ ờ ố ấ ả ạ ộ ơ ệ ộ ơ
đ ng b công xu t nh là m t lo i s n ph m công nghi p đ c phát tri nồ ộ ấ ỏ ộ ạ ả ẩ ệ ượ ể
m nh m trong g n n a th kyû. Ng i ta gi i h n công su t c a đ ng cạ ẽ ầ ữ ế ườ ớ ạ ấ ủ ộ ơ
công su t nh trong kho ng vài ph n oát đ n 750W, nh ng c ng có khi ch t oấ ỏ ả ầ ế ư ũ ế ạ
đ n 1,5KW. C n c vào cách s d ng và làm vi c ho c có th chia đ ng c nàyế ă ứ ử ụ ệ ặ ể ộ ơ
thành nhi u lo i, trong có hai lo i chính: lo i công d ng và lo i đ c bi t .ề ạ ạ ạ ụ ạ ặ ệ
ng c công su t nh lo i thông d ng ch y u đ c dùng trong côngĐộ ơ ấ ỏ ạ ụ ủ ế ượ
nghi p nh , c ng nghi p th c ph m, xí nghi p y t , nông nghi p, các ngànhệ ẹ ộ ệ ự ẩ ệ ế ệ
ti u th công nghi p và s d ng r ng r i trong đ i s ng hàng ngày.C ng có khiể ủ ệ ử ụ ộ ả ờ ố ũ
dùng trong các lo i trang b t đ ng làm đ ng c kéo ph .ạ ị ự ộ ộ ơ ụ
Lo i sau dùng trong trang b t đ ng, hàng không, tàu th y và c c uạ ị ự ộ ủ ơ ấ
kh ng ch khá.ố ế
ng c không đ ng b roâto l ng sóc công su t nh ba pha và m t pha làĐộ ơ ồ ộ ồ ấ ỏ ộ
lo i ph bi n nh t trong các lo i đ ng c xoay chi u công su t nh . Có thạ ổ ế ấ ạ ộ ơ ề ấ ỏ ể
dùng các đ ng c này đ kéo các máy ti n nh , máy ly tâm, máy nén, máy b m n c, máyộ ơ ể ệ ỏ ơ ướ
xoay xát nh , qu t gió, máy ghi âm …ỏ ạ
Trong th c t ng i ta th ng g p tr ng h p có đ ng c đi n ba phaự ế ườ ườ ặ ườ ợ ộ ơ ệ
nh ng ch có l i đi n cung c p m t pha. G p tr ng h p này, tr c đây taư ỉ ướ ệ ấ ộ ặ ườ ợ ướ
ph i qu n l i đ ng c đi n nh ng hi n nay v n đ đó đ c gi i quy t. hả ấ ạ ộ ơ ệ ư ệ ấ ề ượ ả ế Để ạ
giá thành công ngh đ n gi n và s d ng thu n l i, ng i ta còn ch t o m tệ ơ ả ử ụ ậ ợ ườ ế ạ ộ
lo i đ ng c đi n có k t c u dây qu n và dây qu n chung cho t t c các lo i đ ngạ ộ ơ ệ ế ấ ấ ấ ấ ả ạ ộ
c đi n công su t nh t c là thông d ng cho c ba pha và m t pha (v i các lo iơ ệ ấ ỏ ứ ụ ả ộ ớ ạTrang 1
án t t nghi pĐồ ố ệ
ph n t kh i đ ng khác nhau) g i t t là đ ng c đi n không đ ng b công su tầ ử ở ộ ọ ắ ộ ơ ệ ồ ộ ấ
nh v n n ng.ỏ ạ ă

Th c ch t c a vi c thi t đ ng c không đ ng b v n n ng là thi t kự ấ ủ ệ ế ộ ơ ồ ộ ạ ă ế ế
đ ng c không đ ng b ba pha và m t pha. Do đó ta đi tìm hi u đ ng c khôngộ ơ ồ ộ ộ ể ộ ơ
đ ng b v n n ng nh sau:ồ ộ ạ ă ư
Trong th c t khi không có đ ng c m t pha ta s d ng đ ng c ba phaự ế ộ ơ ộ ử ụ ộ ơ
đ làm vi c v i l i đi n m t pha. Trong tr ng h p này cu n dây ba pha đ cể ệ ớ ướ ệ ộ ườ ợ ộ ượTrang 3
án t t nghi pĐồ ố ệ
n i v i ph n t l ch pha theo m t s đ nh t đ nh đ t o ra t tr ng quay,ố ớ ầ ử ệ ộ ơ ồ ấ ị ể ạ ừ ườ
thông th ng là t tr ng quay không đ i x ng. Trên hình 3.20 v các s đườ ừ ườ ố ứ ẽ ơ ồ
m ch đi n khác nhau th ng g p c a đ ng c không đ ng b ba pha khi làmạ ệ ườ ặ ủ ộ ơ ồ ộ
vi c v i l i đi n m t pha. Các s đ hình 3.20a, b, c s d ng khi các pha c aệ ớ ướ ệ ộ ơ ồ ử ụ ủ
cu n dây stato n i c ng hình sao, các s đ hình 3.20 d, dộ ố ứ ơ ồ
’
, e đ c s d ng khiượ ử ụ
cu n dây stato n i c ng theo hình tam giác. Các s đ c, e đ c coi là t t nh tộ ố ứ ơ ồ ượ ố ấ
trong các s đ trên vì có th cho đ c tính kh i đ ng và làm vi c t ng đ i t t n uơ ồ ể ặ ở ộ ệ ươ ố ố ế
ch n đúng đi n dung c a t .ọ ệ ủ ụ
Các s đ 3.20 g, h đ c s d ng trong tr ng h p đ ng c có sáu đ u ra.ơ ồ ượ ử ụ ườ ợ ộ ơ ầ
Khi m c m ch dây qu n theo các s đ trên đ ng c g n nh không khác so v iắ ạ ấ ơ ồ ộ ơ ầ ư ớ
đ ng c hai pha thông th ng: hai pha m c n i ti p t o ra cu n dâyộ ơ ườ ắ ố ế ạ ộ
chính(cu n dây làm vi c), cu n còn l i là cu n ph (cu n kh i đ ng) l ch phaộ ệ ộ ạ ộ ụ ộ ở ộ ệ
90
0
đi n so v i cu n chính.ệ ớ ộ
ng c không đ ng b v n n ng là đ ng c có th làm vi c v i l iĐộ ơ ồ ộ ạ ă ộ ơ ể ệ ớ ướ
đi n ba pha c ng nh l i đi n m t pha xoay chi u. Nh ng đ ng c này đ cệ ũ ư ướ ệ ộ ề ữ ộ ơ ượ
ch t o nh nh ng đ ng c ba pha nh ng đ c tính toán sao cho v i s đế ạ ư ữ ộ ơ ư ượ ớ ơ ồ
m c m ch nh t đ nh có th cho ra nh ng đ c tính ch p nh n đ c khi làm vi cắ ạ ấ ị ể ữ ặ ấ ậ ượ ệ

U
)d
án t t nghi pĐồ ố ệ
Hình 3.20 S đ m c m ch đi n c a đ ng c ba pha đ làm vi c v iơ ồ ắ ạ ệ ủ ộ ơ ể ệ ớ
ngu n m t pha.ồ ộ
 S khác bi t gi a thi t k ba pha và m t pha c a đ ng c không đ ng bự ệ ữ ế ế ộ ủ ộ ơ ồ ộ
v n n ng:ạ ăTrang 6
R
L
1
U
C
1
U
)'d
)e
)g
C
1
U
R
)h
1
U
L
án t t nghi pĐồ ố ệ
Khi nghiên c u thi t k đ ng c không đ ng b v n n ng là ta đi tìm hi uứ ế ế ộ ơ ồ ộ ạ ă ể

m t pha công su t nh c a th y Tr n Khánh Hà (tài li u 1) trang 19 v i đ ngộ ấ ỏ ủ ầ ầ ệ ớ ộ
c ba pha.ơ
2.Công su t tính toán c a ng c i n ba pha :ấ ủ độ ơ đ ệ
( )
W
P
P
dm
S
941,1426
73,0.72,0
750
cos.
===
ΙΙΙΙΙΙ
ΙΙΙ
ΙΙΙ
ϕη
Trong đó :
72,0
≥
ΙΙΙ
η
Ch n ọ
72,0
=
ΙΙΙ
η
73,0
≥

l
λ
• Tyû l gi a đ ng kính trong và ngoài :ệ ữ ườ
Mà K
D
=(0,485÷ 0,615)
Ta ch n ọ
6,0
==
n
D
D
D
K
• S b đ ng kính ngoài :ơ ộ ườ
3
3
3000.72,0.5,0.517,157
1.94,1426
.
6,0
44

.
.
44
==
ΙΙΙ
db
S

n
9=
6. ng kính trong stato :Đườ
( )
cmKDD
Dn
94,86,0.6,14. ===
7.B c c c stato :ướ ựTrang 9
án t t nghi pĐồ ố ệ
( )
cm
p
D
036,14
1.2
94,8.
.2
.
===
ππ
τ
8.Chi u dài tính toán stato :ề
( )
cmDl 44,694,8.72,0.
===
λ
9.Ch n khe h không khí :ọ ở

còn phụ
thu c vào chi u r ng r ng nh nh t mà công ngh cho phép.ộ ề ộ ă ỏ ấ ệ
Ch n ọ Z
S
=24 rãnh
Z
R
=17 rãnh
10.Ch n ki u dây qu n :ọ ể ấ
Ch n dây qu n đ ng khuôn b c ng n. Khi s d ng đ ng c đi n baọ ấ ồ ướ ắ ử ụ ộ ơ ệ
pha làm đ ng c đi n m t pha ta nên dùng dây qu n b c ng n ộ ơ ệ ộ ấ ướ ắ
3
2
=
β
đ gi mể ả
sóng không gian b c 3 c a t thông làm nh h ng đ n đ c tính kh i đ ng c aậ ủ ừ ả ưở ế ặ ở ộ ủ
đ ng c đi n m t pha.ộ ơ ệ ộ
V i ớ Z
S
=24 rãnh
2p=2
m=3
• S rãnh c a m t pha d i m t c c :ố ủ ộ ướ ộ ự
4
1.3.2
24
2
===
pm

11.H s dây qu n :ệ ố ấ












=














= 1.
2

=
Trong đó :
1
=
ν
:b c m t c a s c t đ ng ậ ộ ủ ứ ừ ộ
12.T thông khe h không khí :ừ ở
S b ch n ơ ộ ọ
H s bão hòa r ng :ệ ố ă
11,1
=
Z
K
H s cung c c t :ệ ố ự ừ
64,0=
δ
α
H s d ng sóng :ệ ố ạ
k
S
=1,11

( )
WbBl
444
10.9,2810.5,0.44,6.036,14.64,010
−−−
===
δδ
ταφ

4.1
1.372
.
.
===
qp
aW
U
S
r
(thanh d n)ẫ
Trong đó :
a=1 : s nhánh song songố
15.Dòng i n pha nh m c c a ng c :đ ệ đị ứ ủ độ ơ
( )
A
Um
P
I
dm
S
dm
162,2
220.1
941,1426
.
===
ΙΙΙ
Trong đó :
m=3: s pha ố

=0,396 (mm
2
)
19.Rãnh và gông và stato :Trang 13
án t t nghi pĐồ ố ệ
C n c vào ti t di n dây d n trong rãnh này chi u r ng r ng s đi u su tă ứ ế ệ ẫ ề ộ ă ẽ ề ố
chi u cao rãnh h n n a rãnh n a qu lê s có ti t di n l n h n d ng rãnh qu lê .ề ơ ữ ữ ả ẽ ế ệ ớ ơ ạ ả

20.S b nh chi u r ng c a r ng :ơ ộ đị ề ộ ủ ă
Lõi s t c a đ ng c này dùng thép k thu t đi n cán ngu i ký hi u 2013. Hắ ủ ộ ơ ỹ ậ ệ ộ ệ ệ
s ép ch t Kố ặ
C
=0,96 b m t lá tôn ph s n cách đi n .ề ặ ủ ơ ệ
i v i đ ng c ít ti ng n thì m t đ t thông trong r ng vaøgoâng statoĐố ớ ộ ơ ế ồ ậ ộ ừ ă
không nên ch n quá l n.ọ ớ
Do đó ta ch n ọ B
ZS
=1,65(T)
• B c r ng stato :ướ ă
( )
cm
Z
D
t
S
S
17,1

d
2
b
12
h
S
b
4
án t t nghi pĐồ ố ệ
( )
cm
p
Z
bh
S
ZSgS
17,1
1
24
.369,0.2,0 2,0
===
22.Ch n kích th c rãnh :ọ ướ
Chi u cao mi ng rãnh ề ệ
h
4S
=0,5(mm)
Chi u r ng mi ng rãnh :ề ộ ệ
b
4S
= d

24.69,35,0.2. D

( )
mm9
=
ZS
S
gsn
S
b
Z
hD
b −
−
=
).2(
2
π

( )
11
24
77,1.2149.
−
−
=
π

11
=
Trang 15
án t t nghi pĐồ ố ệ
26.Di n tích rãnh :ệ
( ) ( )
92,6.1195,0
8
9.
5,0
8
.
2
1221
2
1
++=++=
π
π
hbd
d
S
rS

( )
2
524,105 mm=
27.Di n tích cách i n rãnh :ệ đ ệ
Cách đi n rãnh c a dãy đ ng c công su t nh 4A là m t l p bìa dán mànệ ủ ộ ơ ấ ỏ ộ ớ
t ng h p có chi u dày C= 0,2(mm). Dây qu n hai l p nên dùng t m lót gi a haiổ ợ ề ấ ớ ấ ữ

1
2
3
4
án t t nghi pĐồ ố ệ
ncd
hdcbc
d
bhS
2
.
.2
12
1
212
++






++=
π

2.92,0.112,0.
2
.
1192,6.2
1

ñcr
d
S
dU
k
Nh v y h s l p đ y kư ậ ệ ố ấ ầ
d
=0,72 < 0,75 tho mãn yêu c u.ả ầ
30.Chi u cao gông stato th c s :ề ự ự
1,12
2
4,89149
2
−
−
=−
−
=
rS
n
gS
h
DD
h

( )
mm7,17
=
31.B r ng r ng statoề ộ ă :
S

SS
Z
d
Z
dhD
b
1
14
"
1
).2(
−
+−
=
π

( )
9
24
95,0.24,89
−
+−
=
π

( )
mm69,3
=
( )
mm

H n n a ti t di n thanh d n roâto s tho mãn đ c yêu c u .ơ ữ ế ệ ẫ ẽ ả ượ ầ
b4r
d1r
d2r
h12r
hr
R
h4r
Theo tài li u 1 trang 66 ta ch n :ệ ọ
Mi ng rãnh roâto : ệ b
4R
=1,5(mm)
Chi u cao mi ng rãnh roâto : ề ệ h
4R
=0,5(mm)
cho nhôm l p đ y đáy rãnh khi đúc ta nên ch n đ ng kính đáy không đ cĐể ấ ầ ọ ườ ượ
nh h n 2,5(mm). ỏ ơ
Do đó ta ch n ọ d
2R
=2,5(mm).
32. ng kính ngoài roâto :Đườ
( )
mmDD 6,884,0.24,89.2
'
=−=−=
δ
Trong đó:
D=89,4(mm) , (m c 6)ụ
( )
mm4,0

52,0
96,0.65,1
636,1.5,0
.
.
===
δ
Trong đó :
Ch n ọ B
ZR
=1,65(T)
( )
TB 5,0=
δ
,(m c 3)ụ
35. ng kính rãnh roâto :Đườ
( )( )
π
πδ
+
−+−
=
R
RZRR
R
Z
ZbhD
d
2
4




+
−−+−=
π
δ
RZRR
RRR
dbZ
dhDh
2
1412
.2.5,0

( )( )
( )






+
−−+−=
π
5,22,5.17
4,95,04,0.24,895,0

( )
Trang 20
án t t nghi pĐồ ố ệ
37.Chi u cao rãnh :ề
( )
RRRRrR
hhddh
41221
.5,0
+++=

( )
5,06,185,24,9.5,0
+++=

( )
mm1,25
=
38.Di n tích rãnh roâto :ệ
)(.5,0)(
8
21212
2
2
2
1
RRRR
R
rR

6,88
2
'
=−=−=
Trong đó :
D
’
=88,6(mm), (m c 32)ụ
41.B r ng r ng roâto :ề ộ ă
R
R
RR
Z
d
Z
hdD
b
1
41
'
'
2
).2(
−
−−
=
π

( )
4,9

5,2
17
6,18.25,0.24,9.
'
−
−−−
=
D
πTrang 21
án t t nghi pĐồ ố ệ

( )
mm066,5
=

( )
mm
bb
b
ZZ
Z
067,5
2
066,6068,5
2
"
2

βπτ
Trong đó :
k
I
, B: h s kinh nghi mệ ố ệ
l=6,44(cm) , (m c 8)ụ
Theo tài li u 1 trang 71 ta có 2p=2 ch n:ệ ọ
k
I
=1,2 , B=1(cm)Trang 22
án t t nghi pĐồ ố ệ
( )
cml
d
75,141.2
3
2
.
2
21,194,8
2,1
=+






46
1
.
0
75
S
S
S
S
L
r
ρ
Vì đây là cách đi n c p B nên ch n ệ ấ ọ
( )
mmm /.
46
1
2
75
0
Ω=
ρ
tra theo tài li u 1ệ
trang 72 b ng 4.1 v i v t li u là đ ng nhi t đ ả ớ ậ ệ ồ ở ệ ộ
c
0
75
.
S
S

S
b
4
án t t nghi pĐồ ố ệ
Theo b ng 4.2 trang74 tài li u 1 tra h s ả ệ ệ ố
β
k
và
1
β
k
v i dây qu n hai l pớ ấ ớ
ba pha ta có:
Dây quân hai l p ba pha ớ
1
3
2
≤≤
β
ta ch n :ọ
8125,0
16
3
2
.97
16
.97
=
+
=

:
2
1
142
d
hhhh
SrS
−−−=

2
9
2,95,01,12
−−−=

( )
mm28,2
−=
Vì h
2
có giá tr âm nên mép d i c a dây qu n phía d i tâm c a ph n n aị ướ ủ ấ ở ướ ủ ầ ữ
vòng tròn đ ng kính dườ
1
.








k
d
h
S
SS
rS













+−−+=
2
5,0
9
28,2
9.2
2
785,08125,0.
9.3
2,9



.4
.
2
βξ
ββ
+








−








−∆−






715,0
636,1
170,1
====
R
S
R
n
t
t
t
b
β
Do đó ta tra đ c :ượ
F=2,2
F
1
=0,28
G
1
=0,44
G=1 (vì
14,1
170,1
636,1
≥==
S
R
t
t