Sở giáo dục & đào tạo tỉnh Bình Dương
Phòng Giáo Dục & Đào Tạo Bến Cát
Trường THCS Lai Hưng
Tổ: Hóa - Sinh
Sáng kiến kinh nghiệm
Tên đề tài:
Phương pháp dạy hoá học lớp 9 gây
hứng thú cho cả 3 đối tượng học sinh
(Giỏi- khá, trung bình, yếu-kém)
Năm học: 2007 – 2008
Người thực hiện: Võ thị Trang
Phng phỏp dy hoỏ hc lp 9 gõy hng thỳ cho c 3 i tng hc sinh Trang: 1
MC LC
TRANG
A.PHN M U 2
I/ Tờn ti 2
II. Lớ do chn ti 2
B. NI DUNG. 2
I. Nhng thun li v khú khn 2
1/ Thun li 2
2/ Khú khn 3
3/ Bin phỏp gii quyt: 4
II. QU TRèNH THC HIN: 4
1. Chun b u nm hc: 4
a/ i vi giỏo viờn: 4
b/ i vi hc sinh
2. Phng phỏp thc hin:
Phng phỏp 1:Thng nht quan im trong ging
dy ca thy v trũ
6
hc ca Tụi nh nhng, thoi mỏi v sinh ng trờn tinh thn t giỏc hc tp
v Tụi cng ó cú mt ớt kinh nghim xin c trỡnh by, mong rng sau khi
trỡnh by Tụi c cỏc ng nghip ng tỡnh v b sung cho phng
phỏp dy hc ngy cng sinh ng hn, hc sinh hc tt hn.
B. NI DUNG
I/. Nhng thun li v khú khn:
1. Thun li:
- c s quan tõm ca ngnh giỏo dc cỏc cp ó cung cp v cho
trng nhng dng c, hoỏ cht cn thit phc v cho vic ging dy to
iu kin cho cụng vic ging dy thit thc hn v hc sinh hc tp t kt
qu tt hn.
- c s h tr ht mỡnh ca Ban giỏm hiu trng nh xp lch trc
ca cỏn b phũng thit b cựng ngy vi gi hc mụn hoỏ, thun li cho vic
chun b dựng dy hc cho mt tit lờn lp.
- c s giỳp nhit tỡnh ca ng nghip trong t ó gúp ý chõn
tỡnh qua cỏc tit thao ging, d gi m Tụi dn dn hn ch c nhiu
khuyt im, rỳt ra c nhiu kinh nghim hay trong phng phỏp ging
dy.
- Bn thõn cỏc em cng thớch khỏm phỏ nhng iu mi me ừtrong mụn
hc ny nờn cỏc em rt vui v, hng hỏi tớch cc trong gi hc cng l ng
lc giỳp Tụi thờm ngh lc, chu khú tỡm ra nhiu phng phỏp giỳp cho
cỏc tit dy ca Tụi c tt nht, hc sinh ún nhn, tớch cc hc tp v t
kt qu cao nht.
- Bn thõn Tụi cng c s giỳp ca gia ỡnh ó n bt vic
nh cng nh su tm cho Tụi nhng quyn sỏch hay cú liờn quan n
Trửụứng THCS Lai Hửng Giaựo vieõn: Voừ thũ Trang
Phương pháp dạy hố học lớp 9 gây hứng thú cho cả 3 đối tượng học sinh – Trang: 4
chun mơn để Tơi có thời gian nghiên cứu, bổ sung kiến thức và đầu tư
cho cơng việc giảng dạy của Tơi được tốt hơn.
2. Khó khăn:
cho vic dy v hc t yờu cu hc sinh yu, kộm v nõng cao c trỡnh
cho hc sinh khỏ gii tit dy thờm sinh ng, khụng b nhm chỏn,
khụ khan v ó t kt qu kh quan. Vi nhng kinh nghim m Tụi sp
trỡnh by mong rng cỏc ng nghip s dng c v hc sinh cng tip
thu bi tt hn.
II. QU TRèNH THC HIN:
1. Chun b u nm hc:
a/ i vi giỏo viờn:
ging dy tt ũi hi ngi giỏo viờn phi thc hin khõu chun
b bi trc khi lờn lp tht tt.
- Giỏo ỏn: Phi cú k hoch mụn, k hoch chng rừ rng.
- Phi son trc , ti thiu mt tun khi lờn lp kp chun b
dựng dy hc.
-Trc khi lờn lp, giỏo viờn phi chun b: dựng dy hc, xem li
phng phỏp v ni dung bi hc v c phn chun b, dn dũ cho tit hc
sau.
- Lu ý: Giỏo viờn phi thng xuyờn s dng phn mu ghi mc
ca ni dung bi hc lm rừ ni dung bi, sa sai, b sung kin thc do hc
sinh lm giỳp cacự em nhỡn rừ nhng sai sút ca mỡnh trỏnh vp phi
nhng bi hc sau.
b/ i vi hc sinh:
Ngay tit hc u tiờn ca nm hc Tụi b ra vi phỳt yờu cu cỏc
em trang b cho mỡnh dựng cn thit trong mụn hc v hng dn cho
cỏc em ghi bi sao cho nhanh, rừ, chớnh xỏc v hc bi cú hiu qu. C th:
- u gi hc: Hc sinh phi cú nhng dng c sau:
+ Trờn bn: Cú bỳt xanh, bỳt , sỏch giỏo khoa, v ghi bi hc
Bỳt xanh: ghi bi
Trửụứng THCS Lai Hửng Giaựo vieõn: Voừ thũ Trang
Phương pháp dạy hố học lớp 9 gây hứng thú cho cả 3 đối tượng học sinh – Trang: 6
Bút đỏ: gạch chân những kiến thức quan trọng cần nhớ hoặc ghi chú
cỏc bn.
b) i vi nhng lp cú nhiu hc sinh yu kộm (lp yu kộm):
Giỏo viờn nhc nh cỏc em phi hc bi c, lm bi tp, c bi mi
trc khi n lp nhng khụng nờn quỏ khc khe i vi cỏc em, trỏnh
trng hp cỏc em do khụng chun b tt d cú t tng trn hc, b tit.
Sau mt thi gian cung cp v cng c kin thc cỏc em tin b hn lỳc
ú giỏo viờn phõn tớch cho hc sinh hiu rừ cụng vic chun b bi trc
nh l ht sc cn thit.Gv phõn tớch cho cỏc em tm quan trng ca vic
c bi mi trc nh nú giỳp cỏc em nm trc kin thc ng thi hc
sinh cng nh hng c nhng kin thc c cú liờn quan n kin thc
mi t ú cỏc em cú thi gian xem li kin thc c cú liờn quan v ó t
cng c kin thc cho mỡnh, qua nhiu ln ụn i ụn li cỏc em nh sõu, nh
lõu hn v s thớch thỳ hn khi nghe giỏo viờn t cõu hi v cỏc em s
hng thỳ hn vi mụn hc v s cú nhiu tin b hn.
Mt s vớ d c th :
Vớ d 1: chng I . Bi 4: Mt s axit quan trng
hc tt bi hc ny giỏo viờn yờu cu cỏc em phi nm c tớnh cht
hoỏ hc ca axit:
+ Lm qu tớm hoỏ xanh
Axit + kim loi mui + H2
Axit + baz mui + nc
Axit + oxit baz mui + nc
t ú cỏc em suy ra c tớnh cht hoỏ hc ca mt s axit ( c th l tớnh
cht hoỏ hc ca axit HCl v H
2
SO
4
) cng cú nhng tớnh cht hoỏ hc nh
trờn.Cỏc em nh hng trc giỏo viờn s t cõu hi:
Cõu hi 1: Axit cú nhng tớnh cht hoỏ hc no?
lý lun v t nhiờn, chỳng ta khụng th cu to ra mi liờn h ghộp chỳng
vo s tht, m phi t nhng s tht ú, phỏt hin ra mi liờn h y, ri
phi ht sc chng minh nhng mi liờn h y bng thc nghim
Trửụứng THCS Lai Hửng Giaựo vieõn: Voừ thũ Trang
Phng phỏp dy hoỏ hc lp 9 gõy hng thỳ cho c 3 i tng hc sinh Trang: 9
Vai trũ 2: Thớ nghim l nn tng ca vic dy hc hoỏ hc. Nú giỳp
hc sinh chuyn t t duy c th sang t duy tru tng v ngc li. Khi
lm thớ nghim hc sinh s lm quen vi cỏc cht hoỏ hc v trc tip nm
bt cỏc tớnh cht lý, hoỏ ca chỳng. T ú cỏc em hiu c cỏc quỏ trỡnh
hoỏ hc, nm vng cỏc khỏi nim, nh lut, hc thuyt ca hoỏ hc.
Vớ d c th :
Bi 1: Tớnh cht hoỏ hc ca oxit.
Tớnh cht 1: oxit baz tỏc dng vi nc
- Giỏo viờn cho hc sinh thc hin 2 thớ nghim
TN1: Cho BaO + H2O
TN2: Cho CuO + H2O
- Sau khi quan sỏt hc sinh hin tng hc sinh t rỳt ra c kt lun:
TN1: BaO tan trong nc to ra cht mi ( cú phn ng)
TN2: CuO khụng tan trong nc ( khụng phn ng)
T ú giỏo viờn hỡnh thnh cho cỏc em Tớnh cht hoỏ hc ca oxit baz
tỏc dng vi nc: Mt s oxit baz tỏc dng vi nc to thnh dung dch
baz (kim)
Lu ý t mt s oxit baz cú ngha l cũn mt s oxit baz khụng tỏc
dng vi nc ( oxit no cú baz tng ng khụng tan thỡ oxit ú khụng tỏc
dng vi nc).
- Tớnh cht 2: Oxit baz tỏc dng vi nc.
- Giỏo viờn cho hc sinh thc hin 2 thớ nghim
TN1: Cho BaO + HCl
TN2: Cho CuO + HCl
Hc sinh quan sỏt hin tng, rỳt ra kt lun: c 2 cht u tỏc dng
tớnh tit kim, cn thn,khoa hc, k lut.
a) Rốn tớnh tit kim:
- Ly mt t giy A4 cú in 5 hỡnh vuụng mu en v 5 hỡnh vuụng mu
trng, t giy c dỏn trờn 1 tm bỡa cng v ộp plactic.
Trửụứng THCS Lai Hửng Giaựo vieõn: Voừ thũ Trang
Phương pháp dạy hố học lớp 9 gây hứng thú cho cả 3 đối tượng học sinh – Trang: 11
- Trên các ơ vng sẽ thực hiện các thí nghiệm lượng nhỏ đơn giản như:
Thí nghiệm tạo chất kết tủa, điện phân dung dịch…. Lượng hố chất sẽ lấy
rất ít, chừng vài giọt. Các thí nghiệm có chất màu được thực hiện ở ơ vng
màu trắng, các thí nghiệm tạo kết tủa trắng sẽ được thực hiện ở ơ đen.
- Giáo viên có thể phát cho mỗi bàn 1 tờ giấy A4 có in ơ vng đen,
trắng ép platic để học sinh tự làm tạo điều kiện cho học sinh hoạt động 1
cách tự giác, tích cực. Đây cũng là 1 cách đổi mới phương pháp dạy học để
học sinh khơng nhàm chán.
Ưu điểm:
+ Đơn giản, gọn gàng, dễ di chuyển vì khơng phải dùng đến ống
nghiệm.
+ Dễ quan sát vì được nhìn trực tiếp khơng phải nhìn qua thuỷ tinh
như làm trong ống nghiệm.
+ Tiết kiệm hố chất.
b) Rèn tính cẩn thận:
Giáo viên u cầu học sinh khi tiến hành thí nghiệm:
Phải cẩn thận để thí nghiệm thành cơng.
Khơng tự ý làm các thí nghiệm ngồi nội dung bài học.
Khơng đi lại lộn xộn, nói chuyện ồn ào, đùa giỡn trong khi thực hành thí
nghiệm
Phải tiết kiệm hố chất( Lấy đúng lượng hố chất ghi trong nội dung bài
thực hành
c) Rèn tính khoa học – kỹ luật:
Trường THCS Lai Hưng Giáo viên: Võ thò Trang
Trửụứng THCS Lai Hửng Giaựo vieõn: Voừ thũ Trang
Phương pháp dạy hố học lớp 9 gây hứng thú cho cả 3 đối tượng học sinh – Trang: 13
+ Đơn giản, gọn gàng, dễ di chuyển vì khơng phải dùng đến ống
nghiệm.
+ Dễ quan sát vì được nhìn trực tiếp khơng phải nhìn qua thuỷ tinh
như làm trong ống nghiệm.
+ Tiết kiệm hố chất.
+ Dễ chùi rữa.
+ Tăng tính hứng thú cho học sinh.
Ví dụ 2: Bài thực hành:Tính chất hố học của oxit và axit
TN 1: Cho CaO + H
2
O Ca(OH)
2
là 1 dd baơ
TN 2: Cho P
2
O
5
+ H
2
O H
3
PO
4
là 1 dd axit.
a) Cách thực hiện:
- Vò nát cành hoa dâm bụt rồi xát lên giấy trắng. Dịch của hoa làm giấy
có màu tím. Sử dụng giấy này thay quỳ tím.
- Sau khi hồ tan các chất ở thí nghiệm 1 và 2, nhỏ vài giọt dd lên giấy
Bài tập 1: Viết các phương trình hố học biểu diễn các chuyển đổi sau
đây:
Fe FeCl
3
Fe(OH)
3
Fe
2
(SO
4
)
3
( FeCl
3
.
- Bước 1: Đánh số phương trình
Fe
(1)
→
FeCl
3
(2)
→
Fe(OH)
3
(3)
→
Fe
2
(SO
2
(4)
BaCl
→
FeCl2
- Bước 3: Viết phương trình hố học.
(1): 2Fe + 3Cl
2
o
t
→
2FeCl
3
(2): FeCl
3
+ 3NaOH Fe(OH)
3
+ 3NaCl
(3): 2Fe(OH)
3
+ 3H
2
SO
4
Fe
2
(SO
4
)
Bc 2: Nhn bit cỏc cht
- Cho nc vo 3 l, l no cú du n ni lờn trờn mt nc.L ú cha
du n tan trong ru etylic.
- Nhỳng qu tớm vo 2 l cũn li, l no lm qu tớm hoỏ l ú cha
axit. L cũn li cha ru etylic.
Bi tp 3: Bit 22,4lớt khớ CO
2
(ktc) tỏc dng va ht vi 200ml dung
dch Ba(OH)
2
, sn phm l BaCO
3
v H
2
O.
a) Vit phng trỡnh hoỏ hc
b) Tớnh nng mol ca dung dch Ba(OH)
2
ó dựng.
c) Tớnh khi lng cht kt ta thu c.
Bc 1: Hng dn
a)Vit phng trỡnh hoỏ hc
b) Tớnh CM ca dung dch
Ba(OH)2 ó dựng.
V
dd
= 200 (ml) = 0,2 (l )
Aựp dng cụng thc: C
M
=
3
+ H
2
O
0,1mol - 0,1mol
0,1mol
b) Tớnh C
M
ca dung dch Ba(OH)
2
ó
dựng.
- Tớnh s mol ca CO
2
:
n =
22,4
V
=
2,24
22,4
= 0,1 mol
- Tớnh C
M
dd Ba(OH)
2
ó dựng:
C
M
1 . im s h s 1 (HKI)
im 9- 10 : 2
im 7 8 : 7
im 5 - 6: 5
im 3 4 : 10
im 1- 2: 8
2. im s h s 2 (HKI)
im 9- 10 : 1
im 7 8 : 5
im 5 - 6: 10
im 3 4 : 14
1. im s h s I (HKII)
im 9- 10 : 2
im 7 8 : 7
im 5 - 6: 5
im 3 4 : 9
im 1- 2: 8
2. im s h s 2 (HKII)
im 9- 10 : 5
im 7 8 : 8
im 5 - 6: 15
im 3 4 : 3
Trửụứng THCS Lai Hửng Giaựo vieõn: Voừ thũ Trang
Phương pháp dạy hố học lớp 9 gây hứng thú cho cả 3 đối tượng học sinh – Trang: 17
Điểm 1- 2: 2
Cụ thể một số em điển hình:
Họ và tên HKI HKII
Điểm hệ số 1 Điểm hệ số 2 Điểm hệ số 1 Điểm hệ số 2
Ngọc Ánh
Cẩm Giang
rằng sau khi trình bày Tơi được phản hồi của đồng nghiệp giúp tơi bổ sung
vốn kiến thức và kinh nghiệm hay trong phương pháp giảng dạy để ngành
giáo dục ta ngày một vững mạnh.
Lai Hưng, ngày 15 tháng 03 năm 2008
Người thực hiện
Võ Thị Trang
Trường THCS Lai Hưng Giáo viên: Võ thò Trang
Phng phỏp dy hoỏ hc lp 9 gõy hng thỳ cho c 3 i tng hc sinh Trang: 18
PHN NHN XẫT - NH GI CA TRNG THCS LAI HNG
Trửụứng THCS Lai Hửng Giaựo vieõn: Voừ thũ Trang
Phng phỏp dy hoỏ hc lp 9 gõy hng thỳ cho c 3 i tng hc sinh Trang: 19
Trửụứng THCS Lai Hửng Giaựo vieõn: Voừ thũ Trang