SKKN:

TÍCH HỢP NỘI DUNG GIÁO DỤC MÔI TRƯỜNG THÔNG QUA GIẢNG DẠY MÔN HOÁ HỌC

BẢN MÔ TẢ SÁNG KIẾN
TÍCH HỢP NỘI DUNG GIÁO DỤC MÔI TRƯỜNG
THÔNG QUA GIẢNG DẠY MÔN HOÁ HỌC
Tác giả:
Trình độ chuyên môn:
Chức vụ:
Nơi công tác:
Ngày 9 tháng 03 năm 2015
- 1 -
SKKN:

TÍCH HỢP NỘI DUNG GIÁO DỤC MÔI TRƯỜNG THÔNG QUA GIẢNG DẠY MÔN HOÁ HỌC
MỤC LỤC
NỘI DUNG TRANG

Tên SKKN, tên tác giả, môn,
đơn vị đang công tác
Trang bìa
Tên SKKN, tên tác giả, môn,
đơn vị đang công tác
Trang 1
Mục lục Trang 2
Phần I: Thực trạng Trang 3,4
Phần II: Giải pháp
Trang 5, 6,7,8,9,10,11,12,
13,14,15,16,17,18,19
Phần III: Kết luận

kỳ một biện pháp xử lí nào ngoài việc vận chuyển đến bãi chôn lấp. Theo thống
kê của cơ quan chức năng, mỗi ngày người dân ở các thành phố lớn thải ra hàng
nghìn tấn rác; các cơ sở sản xuất thải ra hàng trăm nghìn mét khối nước thải độc
hại; các phương tiện giao thông thải ra hàng trăm tấn bụi, khí độc. Vấn đề này
ngày càng trầm trọng, đe doạ trực tiếp sự phát triển kinh tế - xã hội bền vững, sự
tồn tại, phát triển của các thế hệ hiện tại và tương lai.
Những năm qua Đảng và Nhà nước ta đã ban hành nhiều chủ trương,
chính sách về bảo vệ môi trường, điển hình là Nghị quyết số 41-NQ/TW ngày
15/11/2004 của Bộ Chính trị (Khoá IX) về bảo vệ môi trường trong thời kỳ đẩy
mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.Theo Nghị quyết số 41 của trung
ương ngày 15-11 – 2004 của bộ chính trị về môi trường trong thời kỳ công
- 3 -
SKKN:

TÍCH HỢP NỘI DUNG GIÁO DỤC MÔI TRƯỜNG THÔNG QUA GIẢNG DẠY MÔN HOÁ HỌC
nghiệp hoá hiện đại hoá đất nước đã chỉ rõ: Đưa nội dung giáo dục bảo vệ môi
trường, sách giáo khoa của hệ thống giáo dục quốc dân, tăng dần thời lượng tới
hình thành môn học chính khoá đối với cấp học phổ thông. Xuất phát từ quan
điểm chỉ đạo trên, giáo dục bảo vệ môi trường được Bộ Giáo Dục Đào tạo đã ra
chỉ thị về việc tăng cường công tác giáo dục bảo vệ môi trường xác định nhiệm
vụ trọng tâm từ nay đến 2010 cho giáo dục phổ thông là trang bị cho học sinh
kiến thức, kĩ năng về môi trường và bảo vệ môi trường bằng hình thức phù hợp
trong các môn học và thông qua các hoạt động ngoại khoá, xây dựng mô hình
nhà trường xanh-sạch-đẹp phù hợp với các vùng, miền.
Thực tế tại địa phương tôi nhận thấy ý thức của người dân nói chung và
học sinh trường THCS Tam Hưng nói riêng về bảo vệ môi trường chưa cao,
chưa có ý thức trong việc giữ gìn vệ sinh và bảo vệ môi trường chung. Bên cạnh
sự ảnh hưởng của lượng khí thải, rác thải từ các nhà máy, tình trạng vứt rác bừa
bãi trên sân trường, ao, hồ, kênh, mương vẫn phổ biến rộng rãi trong người dân
và học sinh. Điều này đã ảnh hưởng không nhỏ đến mỹ quan, cũng như ảnh

tương đối đầy đủ về môi trường và kỹ năng bảo vệ môi trường. Các em phải
hiểu ô nhiễm môi trường là làm thay đổi tính chất của môi trường, vi phạm tiêu
chuẩn môi trường, làm thay đổi trực tiếp hoặc gián tiếp tới các đặc tính vật lí,
hóa học, sinh học… của bất kì thành phần nào trong môi trường. Chất gây ô
nhiễm chính là nhân tố làm cho môi trường trở nên độc hại hoặc có tiềm ẩn
nguy cơ gây độc hại, nguy hiểm đến sức khỏe con người và sinh vật trong môi
trường. Từ đó ý thức được rằng giữ gìn bảo vệ môi trường sống phải từ các hoạt
động bình thường, ngay trong lớp học, giờ chơi, lúc nghỉ ngơi, sinh hoạt trong
gia đình, nơi công cộng, xa hơn nữa lúc làm việc trên đồng ruộng, trồng rừng,
trong nhà máy công sở và có khả năng cải tạo môi trường xung quanh bằng
những việc làm đơn giản mà hiệu quả, cũng có thể nảy sinh những ý tưởng mới
mẻ về bảo vệ môi trường trong học sinh. Tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường
cho học sinh thông qua một số bài dạy trong môn Hóa học là việc làm có tác
dụng rộng lớn, sâu sắc và bền vững. Muốn thực hiện được điều đó giáo viên
nên sử dụng ba giải pháp lớn sau:
1. Giải pháp thứ nhất là khâu lựa chọn nội dung tích hợp:
Giáo viên cần xác định nội dung kiến thức bảo vệ môi trường mục tiêu
tích hợp, địa chỉ tích hợp vào bài giảng sao cho hợp lí, hài hòa, thống nhất bởi
kiến thức giáo dục bảo vệ môi trường không phải muốn đưa vào bài học nào
cũng được, mà phải căn cứ vào nội dung của bài học có liên quan với vấn đề
môi trường mới có thể tích hợp được. Dưới đây là nội dung chương trình tích
hợp mà bản thân tôi đã lựa chọn vận dụng vào giảng dạy:
- 5 -
SKKN:

TÍCH HỢP NỘI DUNG GIÁO DỤC MÔI TRƯỜNG THÔNG QUA GIẢNG DẠY MÔN HOÁ HỌC
- 6 -
Môn Bài Tên bài Nội dung giáo dục
1
Mở đầu môn

hấp, sự sống của con người và môi
trường.
- Khí oxi phản ứng với một số chất
khác tạo ra một số chất gây hại cho
môi trường, gây độc cho cơ thể người
như CO, SO
2
.
25
Sự oxi hóa- Phản
ứng hóa hợp-
Ứng dụng của oxi
- Tạo môi trường không khí trong
sạch bằng cách tạo ra nhiều khí oxi-
trồng nhiều cây xanh.
28
Không khí sự cháy
- Ô nhiễm không khí, ảnh hưởng của
ô nhiễm không khí đến sức khỏe con
người.
36
Nước
- Ô nhiễm nguồn nước, ảnh hưởng
của ô nhiễm nước đến sức khỏe con
người. Biện pháp bảo vệ môi trường
nước.
2
Một số oxit quan
trọng
-Tiết 1: CaO có vai trò quan trọng

chính là tâm hồn trong sáng cao đẹp, là lòng thương yêu thông cảm, là trách
nhiệm, là sự tận tình với học sinh thông qua sự toàn tâm toàn ý với bài giảng.
Hiện nay, một số người trong một số môn coi công việc giảng dạy như một công
việc kiếm sống thường nhật cốt hoàn thành khối lượng công việc để không vi
phạm, không bị lãnh đạo chê trách chứ không gửi gắm tâm hồn tình cảm mình
vào công việc. Vì vậy nhiều tiết dạy khô cứng, không khí làm việc căng thẳng
giữa thầy và trò. Còn “tài” và “trí” là tài năng trí tuệ. Đó là 2 yêu cầu không thể
thiếu đối với người dạy học. Đó là năng lực về nghiệp vụ sư phạm, năng lực cá
biệt hoá, khái quát hoá, hệ thống hoá kiến thức bài giảng; là năng lực xử lý các
tình huống sư phạm muôn màu muôn vẻ nảy sinh trong quá trình giảng dạy.
Tùy điều kiện từng bài giáo viên có thể sử dụng một số phương pháp sau
để tích hợp nội dung giáo dục bảo vệ môi trường trong phạm vi một tiết học:
phương pháp giảng dạy dùng lời (minh họa, giảng giải, kể chuyện, đọc tài liệu);
- 7 -
SKKN:

TÍCH HỢP NỘI DUNG GIÁO DỤC MÔI TRƯỜNG THÔNG QUA GIẢNG DẠY MÔN HOÁ HỌC
Phương pháp thảo luận, nêu và giải quyết vấn đề; phương pháp sử dụng các thí
nghiệm, các tài liệu trực quan trong giờ dạy; Phương pháp khai thác các kiến
thức về giáo dục bảo vệ môi trường từ những bài thực hành thí nghiệm trong
phòng thí nghiệm, thậm chí từ những bài kiểm tra thường xuyên và định kì.
Giáo viên có thể sử dụng các hình thức lồng ghép: lồng ghép toàn phần, lồng
ghép một hoặc nhiều bộ phận, lồng ghép liên hệ mở rộng bài học. Tùy thuộc
điều kiện, mục tiêu bài học, cấu trúc nội dung bài học để có thể lựa chọn hình
thức lồng ghép phù hợp đem lại hiệu quả giáo dục cao nhất.
Tôi thiết nghĩ với sự kết hợp hài hòa giữa các giải pháp trên thì việc tích
hợp nội dung giáo dục bảo vệ môi trường với nội dung bài dạy sẽ thành công.
Và còn giúp bài dạy trở nên sinh động, ấn tượng và tạo hứng thú cho việc học
tập của học sinh hơn.
Trong bài viết này, tôi xin trình bày một số ví dụ về bài dạy mà bản thân

ước tính, năm 2012 có tới 7 triệu ca tử vong liên quan tới ô nhiễm không khí
trên toàn cầu. Trong đó, 3,3 triệu ca tử vong bắt nguồn từ ô nhiễm trong nhà,
còn ô nhiễm ngoài trời cướp đi 2,6 triệu sinh mạng, tập trung tại các quốc gia
có thu nhập thấp và trung bình ở Đông Nam Á và Tây Thái Bình Dương. WHO
xác nhận không khí ô nhiễm đang trở thành nguy cơ môi trường lớn nhất đe dọa
sức khỏe toàn cầu khi dẫn ra thống kê, cứ 8 ca tử vong thì có một ca liên quan
tới vấn đề ô nhiễm. Tiến sĩ Maria Neira từ WHO cho biết, rủi ro từ ô nhiễm
không khí đã vượt xa hiểu biết của chúng ta nghĩ tới trước đây, đặc biệt là đối
với các bệnh tim mạch và đột qụy. Theo bà, bằng chứng này báo hiệu sự cấp
thiết phải có hành động phối hợp để làm trong sạch môi trường mà chúng ta hít
thở hàng ngày, giảm thiểu ô nhiễm không khí có thể cứu hàng triệu sinh mạng
mỗi năm"
+ Học sinh quan sát, lắng nghe thảo luận nhóm trả lời câu hỏi:
- Câu hỏi 1: Thế nào là ô nhiễm không khí? Hậu quả của ô nhiễm không
khí?
- Câu hỏi 2: Nguyên nhân gây ô nhiễm không khí?
- Câu hỏi 3: Các biện pháp bảo vệ không khí trong lành tránh ô nhiễm
+ Học sinh các nhóm báo cáo, bổ sung nêu bật được:
* Ô nhiễm không khí là sự thay đổi lớn trong thành phần của không
khí hoặc có sự xuất hiện các khí lạ làm cho không khí không sạch, có sự tỏa
mùi, làm giảm tầm nhìn xa, gây biến đổi khí hậu, gây bệnh cho con người và
sinh vật.
* Nguyên nhân gây ô nhiễm không khí:
1. Do các hiện tượng tự nhiên gây ra: núi lửa, cháy rừng.
2. Công nghiệp: Quá trình đốt các nhiên liệu hóa thạch: than, dầu, khí đốt tạo ra:
CO
2
, CO, SO
2
, các chất hữu cơ chưa cháy hết: muội than, bụi, quá trình thất


+ HS xem clip.
+ HS thảo luận nhóm tìm: nguyên nhân, hậu quả của việc ô nhiễm nguồn nước
hiện nay và đề ra các giải pháp khắc phục tình trạng ô nhiễm.
+ Học sinh báo cáo, bổ sung cho nhau.
* Một số nguyên nhân chính gây ô nhiễm nguồn nước:
1. Ảnh hưởng do hoạt động sống của con người.
- Rác thải, nước thải sinh hoạt từ các khu dân cư xả vào kênh rạch chưa qua xử
lý.
- 12 -
SKKN:

TÍCH HỢP NỘI DUNG GIÁO DỤC MÔI TRƯỜNG THÔNG QUA GIẢNG DẠY MÔN HOÁ HỌC
- Nhu cầu nước sử dụng cho ăn uống, sinh hoạt và các hoạt động khác của con
người gia tăng, dẫn đến tình trạng khai thác nước dưới đất tràn lan gây cạn kiệt
nguồn nước và ảnh hưởng đến môi trường như sụp lún, nhiễm mặn…
- Để gia tăng môi trường sống, con người phá rừng lấp đất, san ruộng cất nhà
làm đường dẫn đến mất khả năng giữ nước của đất và còn gây ngập lụt, lở đất.
2. Ảnh hưởng do phát triển nông nghiệp
- Việc chăn nuôi gia súc gia cầm ở hộ gia đình vùng nông thôn còn chưa có ý
thức tiết kiệm nguồn nước trong việc vệ sinh, vệ sinh chuồng trại, chưa có hệ
thống xử lý chất thải nước thải, phần lớn cho vào ao hồ, bể tự hoại để thấm vào
đất dễ gây ô nhiễm môi trường đặt biệt là nguồn nước ngầm.
- Việc nuôi các bè cá, bè tôm trực tiếp trên các dòng nước mặt sông rạch đã
làm ô nhiễm nguồn nước do một số nguyên nhân: thức ăn của cá dư thừa, sự
khuấy động nguồn nước, sự cản trở lưu thông dòng mặt.
- Nhiều giếng khoan ngoài ruộng vườn để tưới tiêu không đảm bảo kỹ thuật gây
nhiễm bẫn, nhiễm các hóa chất và thuốc trừ sâu …
- Với tình trạng sử dụng bừa bãi, tùy tiện các loại hóa chất trong phân bón, các
loại thuốc kích hoạt phát triển cây… Nhiều hệ thống kênh mương tưới tiêu nội

- Ảnh hưởng do chưa có ý thức về sử dụng và bảo vệ nguồn nước như sử dụng
bừa bãi hoang phí, không đúng mục đích sử dụng.
*Hậu quả của ô nhiễm nguồn nước:
Hậu quả chung của tình trạng ô nhiễm nước là tỉ lệ người mắc các bệnh cấp và
mạn tính liên quan đến ô nhiễm nước như viêm màng kết, tiêu chảy, ung thư…
ngày càng tăng. Người dân sinh sống quanh khu vực ô nhiễm ngày càng mắc
nhiều loại bệnh tình nghi là do dùng nước bẩn trong mọi sinh hoạt. Ngoài ra ô
nhiễm nguồn nước còn gây tổn thất lớn cho các ngành sản xuất kinh doanh, các
hộ nuôi trồng thủy sản
* Một số biện pháp hạn chế ô nhiễm nguồn nước:
- Sử dụng hợp lý nguồn nước.
- Sử dụng tiết kiệm nước.
- Vệ sinh môi trường: không được vứt rác bừa bãi nhất là ra ao, hồ, sông, suối,
nên thu gom và phân loại rác thải. Không nên rửa rau, vo gạo, tắm giặt trong ao,
hồ. Thường xuyên vệ sinh nhà ở, vệ sinh chuồng trại, khu dân cư, thu gom và xử
lý phân, nước tiểu, diệt ruồi, muỗi, gián, chuột ở nhà cũng như nơi công cộng.
Không được đập phá đường ống dẫn nước tránh các tác nhân gây bệnh xâm
nhập vào nước sinh hoạt.
- Vệ sinh thân thể: rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn uống, sau khi đi vệ sinh,
thường xuyên vệ sinh cá nhân. Đây là một việc làm đơn giản nhưng nếu các bạn
thực hiện một cách nghiêm túc cũng góp phần phòng được ô nhiễm nguồn
nước.
- 14 -
SKKN:

TÍCH HỢP NỘI DUNG GIÁO DỤC MÔI TRƯỜNG THÔNG QUA GIẢNG DẠY MÔN HOÁ HỌC
- Phát hiện và mạnh dạn tố cáo các hành vi vi phạm pháp luật trong sử dụng và
bảo vệ tài nguyên. Tham gia các phong trào kêu gọi toàn dân hành động vì mục
đích bảo vệ tài nguyên và môi trường.
+ GV nhận xét bổ sung.

- 15 -
SKKN:

TÍCH HỢP NỘI DUNG GIÁO DỤC MÔI TRƯỜNG THÔNG QUA GIẢNG DẠY MÔN HOÁ HỌC
- Nhiều loại bệnh tật mới đối với con người xuất hiện, các loại dịch bệnh lan
tràn, sức khoẻ của con người bị suy giảm".- HS quan sát và lắng nghe.
- Giáo viên vấn đáp:
? Các em đã biết tác hại của hiệu ứng nhà kính, vậy làm thế nào để hạn chế hiện
tượng này?
- 16 -
SKKN:

TÍCH HỢP NỘI DUNG GIÁO DỤC MÔI TRƯỜNG THÔNG QUA GIẢNG DẠY MÔN HOÁ HỌC
- Học sinh báo cáo: hạn chế thải khí CO
2
, bảo vệ rừng, trồng rừng, trồng nhiều
cây xanh
BÀI 28: NHÔM
- Giáo viên chọn nội dung tích hợp: giáo dục học sinh có thái độ yêu quê hương
đất nước với những nguồn tài nguyên và bức xúc trước hiện trạng khai thác bừa
bãi gây ô nhiễm môi trường của một số nhà máy, xí nghiệp từ đó có ý thức bảo
vệ tuyên truyền cho những người xung quanh trách nhiệm bảo vệ môi trường.
- Giáo viên sử dụng máy chiếu.
- Nội dung kiến thức bài này khá dài nên sau khi học xong, giáo viên trình chiếu
tranh ảnh và giới thiệu.
- Giáo viên chọn chiếu hình ảnh sau:


(Hình sau được cắt ra từ clip).
- 18 -
SKKN:

TÍCH HỢP NỘI DUNG GIÁO DỤC MÔI TRƯỜNG THÔNG QUA GIẢNG DẠY MÔN HOÁ HỌC PHẦN III. KẾT LUẬN
Sáng kiến trên áp dụng thực hiện cho học sinh trường THCS Tam Hưng
năm học 2012- 2013; 2013-2014, đã được rút kinh nghiệm qua từng tiết dạy.
Giáo viên đã tiến hành khảo sát trong học sinh thông qua những bài kiểm tra,
qua những hoạt động thường ngày của các em ở tại lớp, tại trường, gia đình qua
kênh thông tin phụ huynh Và qua kết quả làm phiếu thăm dò của học sinh như
sau:
Câu 1. Sau thí nghiệm điều chế và thử tính chất của khí SO
2
trong giờ thực
hành, cần phải khử khí độc này bằng chất nào sau đây để không làm ô nhiễm
môi trường?
A. Nước
B. Dung dịch muối ăn
C. Axit clohiđric
D. Nước vôi
Câu 2. Để loại khí Clo dư sau thí nghiệm với khí Clo nên dùng:
A. Dung dịch NaCl
B. Nước nguyên chất
C. Dung dịch kiềm dư
D. Dung dịch AgNO
3
Câu 3. Sau khi làm thí nghiệm, em xử lí hóa chất còn dư trong các ống nghiệm

Về mặt kiến thức: Học sinh biết được các nội dung kiến về môi trường
như: Thành phần môi trường, ô nhiễm và suy thoái môi trường Vị trí, vai trò,
mối quan hệ mật thiết giữa tự nhiên - con người - xã hội.
Kỹ năng: Học sinh biết thu thập thông tin phán đoán, đánh giá hiện trạng
môi trường: Sạch hay không sạch ô nhiễm hay không ô nhiễm; Kỹ năng thực
hiện một số hành động trong trường học: giữ ghìn vệ sinh lớp học, sân trường,
biết gom rác bỏ vào thùng, đeo khẩu trang khi dọn vệ sinh, lau bảng bằng khăn
ẩm, đặc biệt biết xử lí hóa chất đúng cách; Kỹ năng tuyên truyền cho những
người khác bảo vệ môi trường.
- 20 -
SKKN:

TÍCH HỢP NỘI DUNG GIÁO DỤC MÔI TRƯỜNG THÔNG QUA GIẢNG DẠY MÔN HOÁ HỌC
Về phẩm chất: Từ chỗ nắm vững kiến thức môi trường các em chuyển
thành thái độ biết cách cư xử với môi trường, bức xúc với những hành vi gây ô
nhiễm môi trường. Có ý thức bảo vệ giữ gìn tài nguyên môi trường, biết yêu
quý, chăm sóc bảo vệ cây cối trong sân trường, không bẻ cành vặt lá. Biết bảo
vệ các sinh vật trong hệ sinh thái, các địa danh thắng cảnh của quê hương đất
nước. Học sinh có những hiểu biết về khoa học, về thế giới sống, kể cả con
người trong mối quan hệ với môi trường, có tác dụng tích cực trong việc giáo
dục thế giới quan nhân sinh quan khoa học, hình thành cho các em có những
kiến thức về môi trường, mối quan hệ con người và môi trường, tài nguyên và
môi trường, ô nhiễm môi trường, suy thoái môi trường. Có thái độ, có ý thức, có
hành động bảo vệ môi trường, sử dụng hợp lí tài nguyên thiên nhiên, có tình
cảm yêu quý thiên nhiên, đất nước tôn trọng những vẻ đẹp thiên nhiên, di sản
văn hoá, có thái độ thân thiện với môi trường có biện pháp khôi phục môi
trường, bảo vệ thiên nhiên để phát triển bền vững
Đặc biệt hơn học sinh không những có những nhận thức, hành vi đúng
đắn về môi trường mà còn yêu thích hứng thú say mê với việc học tập bộ môn
Hoá học góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy:

26,93%
26
33,33%
Khối 9
63HS
00
0%
20
31,75%
21
33,33%
22
34,92%
2013- 2014 Khối 8
87HS
01
1,15%
25
28,74%
33
37,93%
28
32,18%
Khối 9
76HS
01
1,32%
27
35,53%
20

sống – món quà vô giá mà thiên nhiên ban tặng cho chúng ta. Sự nghiệp bảo vệ
môi trường không chỉ để cho hiện tại mà còn cho thế hệ mai sau.

Tam Hưng, ngày 9/03/2015
Người viết
CHU THỊ NHUNG
- 22 -
SKKN:

TÍCH HỢP NỘI DUNG GIÁO DỤC MÔI TRƯỜNG THÔNG QUA GIẢNG DẠY MÔN HOÁ HỌC
HỘI ĐỒNG KHOA HỌC CÁC CẤP NHẬN XÉT ĐÁNH GIÁ
SKKN "tích hợp nội dung giáo dục môi trường thông qua giảng dạy môn Hóa học"
I. TRƯỜNG THCS TAM HƯNG

II. PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN THỦY NGUYÊN
- 24 -
SKKN:

TÍCH HỢP NỘI DUNG GIÁO DỤC MÔI TRƯỜNG THÔNG QUA GIẢNG DẠY MÔN HOÁ HỌC