Khoá Luận Tốt Nghiệp Trờng Đại Học Luật Hà Nội
Li m u
1. Lớ do, mc ớch chn ti
Ngõn hng thng mi núi chung v ngõn hng thng mi nh nc núi
riờng l nh ch ti chớnh trung tõm v cú úng vai trũ rt quan trng trong h
thng cỏc t chc tớn dng nc ta hin nay. Nm 2006, Vit Nam gia nhp
T chc thng mi th gii WTO vi hng lot cam kt m ca th trng
trong ú cú m ca th trng ti chớnh tin t. iu ny cng cú ngha l cỏc
ngõn hng thng mi ca Vit Nam s phi ng trc sc ộp cnh tranh rt
ln t cỏc nh ch ti chớnh hựng mnh trong khu vc cng nh trờn th gii
ngay ti chớnh sõn chi ca mỡnh. cú th cnh tranh v phỏt trin cỏc ngõn
hng thng mi nh nc Vit Nam cn phi i mi, trong ú cú bin phỏp
c phn húa.
Tuy nhiờn, c phn húa ngõn hng thng mi nh nc cú nhiu c
thự so vi vic c phn húa mt doanh nghip nh nc thụng thng. Bi ngõn
hng thng mi nh nc l doanh nghip nh nc hot ng trong lnh vc
kinh doanh tin t mt lnh vc rt nhy cm v cú nh hng rt ln i vi
ton b nn kinh t. Trong khi ú, kinh nghim thc tin ca Vit Nam v vic
ny hu nh l cha cú. Xut phỏt t thc t ú, khúa lun c thc hin vi
mong mun gúp phn lm rừ nhng vn lớ lun cng nh thc tin c phn
húa cỏc ngõn hng thng mi nh nc Vit Nam hin nay. Qua ú, tỡm hiu
nhng khú khn, vng mc cng nh kin ngh cỏc gii phỏp khc phc nhm
thỳc y tin trỡnh c phn húa ngõn hng thng mi nh nc nc ta.
2. i tng v phm vi nghiờn cu:
Vi mc ớch nh trờn, khúa lun tp trung vo cỏc vn c th nh
sau:
- Cỏc vn lớ lun liờn quan n vic c phn húa ngõn hng thng
mi nh nc.
Nguyễn Đức Anh Lớp KT29E
1
Khoá Luận Tốt Nghiệp Trờng Đại Học Luật Hà Nội
1.1.1. Khỏi nim c phn húa v c phn húa doanh nghip nh nc
Doanh nghip nh nc (DNNN) l thc th ra i v tn ti ph bin
nhiu quc gia trờn th gii mc dự vai trũ, v trớ ca nú trong mi nn kinh t l
khỏc nhau. Sau chin tranh th gii ln th hai, cỏc doanh nghip nh nc phỏt
trin rt mnh m nhiu quc gia v ó cú nhng úng gúp ỏng k cho s
phỏt trin ca nn kinh t ton cu. Tuy nhiờn, xut phỏt t nhiu lớ do khỏc
nhau m theo thi gian, cỏc doanh nghip nh nc hot ng cng ngy kộm
hiu qu. Vỡ vy, vo nhng nm cui thp k 60, u thp k 70 ca th k trc
trờn th gii ó xut hin mt ln súng t ci cỏch cỏc DNNN. Mt trong
nhng phng thc c s dng ph bin nht l tin hnh c phn húa.
Vit Nam, cỏc DNNN ó ra i v phỏt trin rt sm trong thi kỡ k
hoch húa tp trung vi t cỏch l thnh phn ch o ca nn kinh t. Trong
sut nhng nm khỏng chin chng li s xõm lc ca Phỏp, M cng nh
trong nhng nm u ca cụng cuc xõy dng Ch ngha xó hi nc ta, cỏc
doanh nghip nh nc ó phỏt huy vai trũ ca mỡnh rt hiu qu. Mc dự vy,
cng nh nhiu quc gia khỏc trờn th gii, trong quỏ trỡnh phỏt trin, cỏc
doanh nghip nh nc Vit Nam ó sm bc l nhiu hn ch. Nhng nhc
im ca mụ hỡnh doanh nghip nh nc cng bc l rừ hn khi nn kinh t
nc ta chuyn qua c ch th trng nh hng xó hi ch ngha. Trong hon
cnh mi, cỏc doanh nghip nh nc vi tỡnh trng lm n thua l ó tr thnh
nhõn t kỡm hóm s phỏt trin ca nn kinh t quc gia. ng v nh nc ta
nhn thc rt rừ vn ny v ó sm a ra ch trng i mi cỏc doanh
nghip nh nc nhm nõng cao hiu qu hot ng ca loi hỡnh doanh nghip
ny. T nm 1960, ng v Nh nc ta ó tin hnh rt nhiu bin phỏp nhm
Nguyễn Đức Anh Lớp KT29E
3
Khoá Luận Tốt Nghiệp Trờng Đại Học Luật Hà Nội
ci tin qun lớ xớ nghip quc doanh v bt u t nm 1990 tr i, vic ci
cỏch cỏc doanh nghip nh nc c xỳc tin rt mnh m.
ci cỏch cỏc doanh nghip nh nc mt cỏch cú hiu qu thỡ phi
nht hin nay v c phn húa doanh nghip nh nc nh sau: C phn húa
doanh nghip nh nc l quỏ trỡnh chuyn i nhng doanh nghip nh nc
sang hot ng theo hỡnh thc cụng ti c phn thụng qua phng thc huy ng
vn ca cỏc t chc, cỏ nhõn nhm a dng húa s hu trong doanh nghip
1.1.2. Nhng nguyờn tc i vi tin trỡnh c phn húa doanh
nghip nh nc
C phn húa doanh nghip nh nc l ch trng ln ca ng v Nh
nc ta, l vn cú nh hng rt ln i vi mi mt ca i sng kinh t, xó
hi t nc. Chớnh vỡ vy, vic c phn húa phi tuõn theo nhng nguyờn tc
nht nh nhm m bo cho tỡnh hỡnh kinh t, xó hi ca quc gia luụn luụn n
nh v phỏt trin.
Cú hai nguyờn tc c bn c t ra khi c phn húa cỏc doanh nghip
nh nc.
Nguyờn tc th nht: phi xỏc nh rừ v vai trũ ca thnh phn kinh t
nh nc trong nn kinh t th trng nhiu thnh phn núi chung v trong tng
doanh nghip c phn húa núi riờng.
ng v Nh nc ta ó luụn xỏc nh vai trũ ch o ca thnh phn
kinh t nh nc trong nn kinh t hng húa th trng nh hng Ch ngha xó
hi. Do vy, vic c phn húa cỏc doanh nghip nh nc khụng nhng phi gi
vng c iu ú m cũn phi gúp phn nõng cao vai trũ ca khu vc kinh t
quc doanh.
Vai trũ ch o ca thnh phn kinh t nh nc c th hin nhng
khớa cnh nh sau: (1) Thnh phn kinh t nh nc phi nm gi nhng ngnh
sn xut kinh doanh m hot ng ca chỳng cú s chi phi v tỏc ng to ln
ti nhng ngnh kinh t khỏc. Vớ d nh ngnh ngõn hng, ngoi thng, nng
lng, khỏi thỏc khoỏng sn quý him...(2) Mt khỏc, cng phi chim gi
nhng ngnh mang tớnh nn tng, l c s cho cỏc ngnh khỏc phỏt trin. Chng
hn nh ngnh giao thụng vn ti, cụng nghip nng, cụng nghip quc phũng,
Nguyễn Đức Anh Lớp KT29E
5
NguyÔn §øc Anh Líp KT29E
6
Khoá Luận Tốt Nghiệp Trờng Đại Học Luật Hà Nội
Trong bc ny, Ban ch o c phn húa da vo tỡnh hỡnh thc t ca
doanh nghip v cỏc quy nh hin hnh m thuờ t chc t vn hoc giao cho
T giỳp vic v doanh nghip lp Phng ỏn c phn húa. Ni dung ca phng
ỏn c phn húa bao gm: Nhng thụng tin v doanh nghip, tỡnh hỡnh sn xut
kinh doanh ca doanh nghip trong 3- 5 nm lin k trc khi c phn húa;
ỏnh giỏ thc trng ca doanh nghip ti thi im xỏc nh giỏ tr doanh
nghip; Phng ỏn sp xp li lao ng; Phng ỏn hot ng sn xut kinh
doanh trong 3- 5 nm tip theo; Phng ỏn c phn húa bao gm hỡnh thc c
phn húa, d kin c cu vn iu l, phng thc phỏt hnh c phiu; d tho
iu l cụng ty c phn húa. Phng ỏn c phn húa ny sau khi c lp s
c hon thin cựng vi s tham kho ý kin cỏc thnh viờn doanh nghip qua
Hi ngh cụng nhõn viờn chc bt thng v bỏo cỏo lờn c quan quyt nh c
phn húa. C quan ny s ra quyt nh c phn húa chm nht trong vũng 5
ngy lm vic sau khi nhõn c bỏo cỏo.
Bc 2: T chc bỏn c phn:
Phng thc bỏn c phn do Ban Ch o c phn húa doanh nghip la
chn theo quy nh ca phỏp lut. Vic bỏn c phn din ra theo trỡnh t nh
sau: u tiờn, doanh nghip tin hnh bỏn u giỏ c phn cho cỏc nh u t
thụng thng, cú th l bỏn trc tip ti doanh nghip hoc thụng qua t chc ti
chớnh trung gian. Trờn c s giỏ u thnh cụng bỡnh quõn cho cỏc nh u t
thụng thng, Ban Ch o c phn húa tin hnh bỏn c phn u ói cho ngi
lao ng v t chc cụng on trong doanh nghip cng nh tin hnh bỏn c
phn cho nh u t chin lc. Kt qu bỏn c phn c tng hp v bỏo cỏo
lờn c quan quyt nh c phn húa. Trong trng hp khụng bỏn c phn cho
ỳng i tng trong phng ỏn c phn húa thỡ phi bỏo cỏo cho c quan quyt
nh c phn húa quyt nh iu chnh quy mụ, c cu c phn ca doanh
nghip c phn húa.
Cụng ty ti chớnh nm 1990. Lut cỏc t chc tớn dng nm 1997 v Ngh nh
49/2000/N-CP ngy 12/9/2000 ó phỏt trin khỏi nim ngõn hng thng mi
mt cỏch bao qut v y hn.
Nguyễn Đức Anh Lớp KT29E
8
Khoá Luận Tốt Nghiệp Trờng Đại Học Luật Hà Nội
Theo Phỏp lnh Ngõn hng, Hp tỏc xó tớn dng v cụng ty ti chớnh
c Hi ng nh nc thụng qua ngy 23/5/1990( cú hiu lc t ngy
01/10/1990) thỡ nh ngha ngõn hng thng mi c hiu nh sau: Ngõn
hng thng mi l t chc kinh doanh tin t m hot ng ch yu v thng
xuyờn l nhn tin gi ca khỏch hng vi trỏch nhim hon tr v s dng s
tin ú cho vay, thc hin nghip v chit khu v lm phng tin thanh
toỏn.
T nh ngha trờn, ta thy ngõn hng thng mi Vit Nam cú nhng
c trng nh sau:
- Th nht, ngõn hng thng mi l t chc kinh doanh hot ng trong
lnh vc tin t.
- Th hai, phm vi hot ng ch yu v thng xuyờn ca ngõn hng
thng mi l nhn tin gi ca khỏch hng. ng thi, s dng ngun tin gi
ú cho vay, chit khu v lm phng tin thanh toỏn.
nh ngha nờu trờn ca Phỏp lnh Ngõn hng, Hp tỏc xó tớn dng v
Cụng ty ti chớnh 1990 ó phn ỏnh tng i bao quỏt cỏc khớa cnh phỏp lớ ca
khỏi nim ngõn hng thng mi trong thc tin hot ng ca cỏc ngõn hng
thng mi trờn th gii.
Th nht, ngõn hng thng mi l mt t chc kinh doanh( doanh
nghip) hot ng trong lnh vc tin t cho nờn nú cú y t cỏch phỏp
nhõn. T cỏch phỏp nhõn ú phn ỏnh rừ nột a v phỏp lớ ca ngõn hng thng
mi, cho phộp ngõn hng thng mi cú quyn t ch trong hot ng kinh
doanh ca mỡnh m khụng ph thuc vo ý chớ ca bt kỡ t chc cỏ nhõn no
khỏc. Vic xỏc nh t cỏch phỏp nhõn cho ngõn hng thng mi c phỏp
doanh tin t v dch v ngõn hng vi ni dung thng xuyờn l nhn tin gi,
s dng s tin ny cp tớn dng v cng ng cỏc dch v thanh toỏn.
Khỏi nim ngõn hng thng mi ó c cp mt cỏch rừ rng
trong Ngh nh s 49/2000/N- CP ngy 12/9/2000 ca Chớnh ph v t chc
v hot ng ca ngõn hng thng mi: Ngõn hng thng mi l ngõn hng
c thc hin ton b hot ng ngõn hng v cỏc hot ng kinh doanh khỏc
cú liờn quan vỡ mc tiờu li nhun, gúp phn thc hin cỏc mc tiờu kinh t ca
Nguyễn Đức Anh Lớp KT29E
10
Khoá Luận Tốt Nghiệp Trờng Đại Học Luật Hà Nội
Nh nc. Qua nh ngha trờn ta thy ngõn hng thng mi cú c im nh
sau:
- Mt l, thc hin ton b cỏc hot ng ngõn hng ( nhn tin gi,
huy ng vn, cp tớn dng, cung ng dch v thanh toỏn) v cỏc hot ng kinh
doanh khỏc cú liờn quan. c im ny ch rừ s khỏc bit gia ngõn hng
thng mi vi khỏc t chc tớn dng phi ngõn hng khỏc ch c phộp thc
hin mt s hot ng ngõn hng.
- Hai l, theo tớnh cht v mc tiờu, hot ng ca ngõn hng ly li
nhun lm mc tiờu v gúp phn vo thc hin mc tiờu kinh t ca Nh nc.
im ny cho thy s khỏc bit gia ngõn hng thng mi vi cỏc ngõn hng
chớnh sỏch v ngõn hng hp tỏc.
Nh vy, cú th thy rừ trong Ngh nh 49/2000/N- CP ngy 12/9/2000
ca Chớnh ph khỏi nim ngõn hng thng mi ó c cp mt cỏch ton
din, bao quỏt c y ni hm cng nh bn cht ca ngõn hng thng
mi.
Ngõn hng thng mi nh nc l mt trong s cỏc loi hỡnh ngõn
hng thng mi nc ta hin nay. õy l mụ hỡnh ngõn hng c Nh nc
thnh lp, thuc s hu ca Nh nc, úng vai trũ ch o trong h thng ngõn
hng ca quc gia. Hot ng ca nú cng l nhm mc tiờu li nhun, bờn cnh
ú, cỏc ngõn hng thng mi nh nc cũn c Nh nc giao cho nhim v
Vic c phn húa cỏc ngõn hng thng mi nh nc l mt khõu quan
trng trong quỏ trỡnh i mi hot ng ca cỏc ngõn hng, cng c v c cu
li cỏc ngõn hng thng mi theo hng tip tc phỏt huy nhng thnh tu ó
t c, khc phc nhng tn ti nhm nõng cao nng lc ti chớnh, trỡnh
cụng ngh, nng lc t chc kinh doanh, ỏp ng ngy cng tt hn yờu cu ca
cụng cuc i mi trong nhng nm ti. Tớnh tt yu hay s cn thit phi c
phn húa cỏc ngõn hng thng mi nh nc nc ta hin nay th hin qua
nhng im nh sau:
Th nht, nhỡn t gúc v mụ thỡ ch trng c phn húa cỏc doanh
nghip nh nc trong nhng nm qua ó th hin tớnh ỳng n ca nú v
em li nhiu thnh qu trờn thc t.
Nguyễn Đức Anh Lớp KT29E
12
Khoá Luận Tốt Nghiệp Trờng Đại Học Luật Hà Nội
Thc tin c phn húa cỏc doanh nghip nh nc trong nhng nm va
qua cho thy cỏc doanh nghip sau khi c phn húa c bn u hot ng tt v
cú kh nng sinh li n nh. Ban ch o i mi v phỏt trin doanh nghip ó
a ra cỏc bn thng kờ cho thy hiu qu hot ng sn xut kinh doanh u
chuyn bin tớch cc so vi trc khi chuyn i s hu. Vn iu l cng nh
doanh thu ca cỏc doanh nghip sau c phn húa u tng. T ú, s tin np
ngõn sỏch nh nc ca cỏc doanh nghip v thu nhp ca ngi lao ng cng
tng lờn ỏng k. S phỏt trin nh vy em li nhng hiu ng tớch cc cho c
nn kinh t. Ngoi ra, thụng qua vic thc hin c phn húa, cỏc doanh nghip
nh nc ó thay i c tn gc phng thc qun lớ lc hu v nhiu hn ch
trc õy ỏp dng phng thc qun lớ mi, t ch, linh hot hn.
Ngõn hng thng mi nh nc trc ht cng l mt loi hỡnh doanh
nghip nh nc c thnh lp nhm mc ớch ch yu l thc hin cỏc hot
ng kinh doanh trong phm vi hot ng ca ngõn hng, l mt lnh vc kinh
doanh quan trng i vi nn kinh t. V nu nh c phn húa cỏc doanh nghip
nh nc l mt tt yu thỡ vic c phn húa cỏc ngõn hng thng mi nh
trong s vn t cú ca mi ngõn hng nh vy, cú n 50% l vn danh ngha
vỡ chỳng hỡnh thnh t trỏi phiu c bit ca Chớnh ph. Loi trỏi phiu ú
ch dn bin thnh vn mi nm 3% do cỏch tr lói trỏi phiu ca B ti chớnh.
iu ny khin cho kh nng cnh tranh ca cỏc ngõn hng thng mi Vit
Nam tr nờn rt yu kộm so vi cỏc ngõn hng khỏc trong khu vc cng nh
trờn th gii do lu lng tin mt hn ch.
Khi nc ta gia nhp T chc thng mi th gii (WTO) vo nm
2006, cỏc ngõn hng ln trờn th gii s c to iu kin nhiu hn hot
ng trong nn kinh t Vit Nam. iu cú cng cú ngha l cỏc ngõn hng
thng mi nh nc ca chỳng ta hin nay s phi chu s cnh tranh rt gay
gt ngay chớnh trờn sõn chi vn d lõu nay l ca mỡnh. cú th cnh tranh v
tn ti, cỏc ngõn hng thng mi nh nc buc phi tin hnh nhng ci cỏch
v mt trong s ú l tng nhanh ngun vn t cú.
Nguyễn Đức Anh Lớp KT29E
14
Khoá Luận Tốt Nghiệp Trờng Đại Học Luật Hà Nội
Mc dự Chớnh ph ó n lc trong vic b sung vn cho cỏc ngõn hng
thng mi nh nc, th nhng cỏc ngõn hng ú khú cú th tng vn bng
ngun ngõn sỏch nh nc vn ó rt eo hp v cũn phi phõn b cho nhiu mc
tiờu quan trng khỏc ca quc gia. Chớnh vỡ vy, huy ng vn t cụng chỳng
u t thụng qua phỏt hnh c phiu l phng thc kh thi nht trong giai on
hin nay. Nú khụng nhng giỳp gim bt ỏp lc cho ngõn sỏch nh nc m cũn
giỳp cho cỏc ngõn hng thng mi quc doanh nõng cao nng lc ti chớnh
thụng qua tng vn iu l. ng thi, c phn húa s to iu kin cỏc ngõn
hng ny phỏt hnh cỏc cụng c n di hn v cỏc cụng c phỏi sinh khỏc, gúp
phn a dng húa ngun vn phc v cho hot ng kinh doanh ca mỡnh. Mt
khỏc, vic tng vn nh vy s giỳp cho cỏc ngõn hng thng mi nh nc t
c chun quc t v h s an ton vn. ú l yu t rt quan trng cỏc
ngõn hng Vit Nam cú th cnh tranh c vi cỏc ngõn hng quc t trong bi
cnh Vit Nam tham gia vo t chc thng mi quc t WTO.
ca Vit Nam phi ỏp ng c nhng yờu cu kht khe v quy mụ hot ng
cng nh quy mụ vn, v trỡnh qun lớ v i ng cỏn b qun lớ, v phỏt
trin v ng dng cỏc cụng ngh tiờn tin hin i trong hot ng ngõn hng, v
tng cng th trng sn phm, dch v tin ớch trong nc v quc t. Nhng
yờu cu ú l thc t khỏch quan m cỏc ngõn hng thng mi nh nc hin
nay phi i mt v ỏp ng c tn ti v phỏt trin.
nõng cao nng lc qun tr ngõn hng, hin i húa cụng ngh v
phỏt trin sn phm mi thỡ vic khuyn khớch s tham gia ca cỏc i tỏc nc
ngoi vo cỏc ngõn hng thng mi nh nc Vit Nam l rt cn thit. Bi cỏc
i tỏc ú thng l nhng t chc ti chớnh ln, cú nng lc ti chớnh hựng hu,
cú kinh nghim v b dy hot ng trong lnh vc ngõn hng. Vi t cỏch l
cỏc nh u t chin lc trong cỏc ngõn hng thng mi c phn Vit Nam,
cỏi m h cú th em n cho cỏc ngõn hng Vit Nam khụng ch l ngun vn
m quan trng hn ú l trỡnh qun tr iu hnh theo cỏc chun mc quc t.
Vic giỏm sỏt cỏc hot ng ngõn hng s sõu sỏt hn, cụng tỏc qun tr ti sn
cú, ti sn n v qun tr ri ro chc chn s c tng cng, mi hot ng
ngõn hng s c minh bch húa v tỡnh hỡnh ti chớnh s tr nờn lnh mnh
Nguyễn Đức Anh Lớp KT29E
16
Khoá Luận Tốt Nghiệp Trờng Đại Học Luật Hà Nội
hn. c bit, chỳng ta s cú iu kin ỏp dng cỏc cụng ngh ngõn hng tiờn
tin nht, h thng thanh toỏn ni b s c thụng sut, cỏc quan h vi khỏch
hng s c i x bỡnh ng trờn c s cỏc tiờu chớ rừ rng. Nhng dch v v
sn phm mi ca ngõn hng s tr nờn a dng, phong phỳ hn. Tt c nhng
iu ú s m bo tng cng tớnh an ton ca h thng, giỳp cho hiu qu
hot ng ca cỏc ngõn hng s c nõng cao nhiu hn. V nh vy, h thng
ngõn hng ca Vit Nam mi cú th phỏt trin mt cỏch bn vng v hi nhp
quc t.
Th nm, c phn húa ngõn hng thng mi nh nc s mang li
cho Nh nc rt nhiu li ớch.
mi ch tin hnh c phn húa thớ im xong i vi Ngõn hng Ngoi thng
Vit Nam v ang tin hnh c phn húa bn ngõn hng thng mi nh nc
cũn li. Chớnh vỡ õy l vn rt mi m nh vy m cú th núi rng kinh
nghim thc t v thc hin c phn húa mt ngõn hng thng mi nh nc l
hu nh cha cú. iu ny gõy khú khn khụng nh cho quỏ trỡnh c phn húa
cỏc ngõn hng thng mi nh nc nc ta.
Th hai, khụng ging nh cỏc doanh nghip nh nc hot ng trong
cỏc lnh vc sn xut, kinh doanh khỏc, cỏc ngõn hng thng mi nh nc
trong hot ng phi tuõn theo Lut cỏc t chc tớn dng do nhng c thự v
lnh vc kinh doanh ca mỡnh. Khi c phn húa cng vy, cỏc ngõn hng thng
mi nh nc bờn cnh vic phi chu s iu chnh ca cỏc vn bn phỏp lut
quy nh v c phn húa doanh nghip nh nc m cũn phi chu s iu chnh
ca cỏc vn bn phỏp lut v ngõn hng, v chng khoỏn...Cho n thi im
hin nay, cỏc vn bn phỏp lớ iu chnh trc tip i vi vn c phn húa
ngõn hng thng mi nh nc l rt ớt m ch yu vn l cỏc vn bn phỏp
lut v c phn húa doanh nghip nh nc. Do vy, vic c phn húa cỏc ngõn
hng thng mi nh nc gp rt nhiu khú khn v c s phỏp lớ.
Th ba, vic xỏc nh giỏ tr ngõn hng thng mi nh nc khi c
phn l khú khn v phc tp hn rt nhiu so vi xỏc nh giỏ tr doanh nghip
nh nc khỏc khi c phn húa. Do c thự v lnh vc hot ng,rt nhiu ti
sn ca cỏc ngõn hng thng mi nh nc l nhng ti sn khú xỏc nh chớnh
Nguyễn Đức Anh Lớp KT29E
18
Khoá Luận Tốt Nghiệp Trờng Đại Học Luật Hà Nội
xỏc giỏ tr nh: thng hiu, h thng khỏch hng ca ngõn hng... Rt d xy ra
trng hp xỏc nh giỏ tr ngõn hng cao hn hoc thp hn so vi giỏ tr thc
t. Nú s dn n s tht thoỏt ti sn ca Nh nc trong trng hp nh giỏ
thp v tỡnh trng khụng thu hỳt c cỏc nh u t nu nh giỏ quỏ cao. Vỡ
th m xỏc nh giỏ tr ngõn hng l mt trong nhng vng mc c bn ca quỏ
trỡnh c phn húa ngõn hng thng mi nh nc.
iu chnh nhm to iu kin cho quỏ trỡnh ny din ra thun li v t hiu
qu cao. Tuy nhiờn, quỏ trỡnh c phn húa din ra cú thun li hay khụng v t
c nhng mc tiờu t ra hay khụng ph thuc rt nhiu vo cht lng ca
cỏc chớnh sỏch phỏp lut do Nh nc ra. Cỏc vn bn phỏp lut c ban
hnh nu bỏm sỏt c thc tin c phn húa cỏc ngõn hng thỡ s to iu kin
cho quỏ trỡnh ny din ra nhanh chúng, thun li cng nh t c kt qu
mong mun. Ngc li, nu cỏc quy nh phỏp lớ khụng phự hp thỡ nú s kỡm
hóm quỏ trỡnh c phn húa, khin cho cht lng c phn húa khụng c m
bo v ng nhiờn khú m t c cỏc yờu cu t ra cho quỏ trỡnh ny.
Th hai, khụng th khụng k n vai trũ ca ban lónh o ca cỏc ngõn
hng thng mi nh nc. Vn c phn húa cỏc ngõn hng ny cng chu
nh hng rt nhiu t s nhn thc v thỏi ca ban lónh o cỏc ngõn hng.
Trong thc t, cỏc cỏn b lónh o ngõn hng thng mi nh nc u nhn
thc c rt rừ v s cn thit phi c phn húa ngõn hng, nhn thc rừ v
vic la chn gia tn ti, phỏt trin hay tt hu v b o thi trong cnh tranh.
Tuy nhiờn, cng cú mt s b phn cỏn b lónh o khụng mong mun vic c
phn húa vỡ tõm lớ khụng mun ri xa cỏi nụi bao cp ca nh nc cng nh
khụng mun t b nhng c quyn m mỡnh khụng th cú sau khi ngõn hng
c c phn húa. Vi t tng nh vy, mt khi ban lónh o ngõn hng
thng mi nh nc ó khụng mong mun thỡ quỏ trỡnh c phn húa ngõn hng
s gp nhiu khú khn ngay t trong chớnh bn thõn ngõn hng v nú khú m t
c hiu qu cao. Ngc li, nu quỏ trỡnh c phn húa cú c s ng h v
nhit tỡnh ca ban lónh o cỏc ngõn hng thỡ s to nờn c s thng nht ý
chớ trong ton b ngõn hng v to ra ng lc rt ln thỳc y vic c phn húa
thnh cụng. Cho nờn, vic ph bin ch trng c phn húa cho cỏc cỏn b lónh
Nguyễn Đức Anh Lớp KT29E
20
Khoá Luận Tốt Nghiệp Trờng Đại Học Luật Hà Nội
o cng nh cụng nhõn viờn chc trong ngõn hng l mt gii phỏp ht sc cn
thit khi tin hnh c phn húa ngõn hng thng mi nh nc.
khai thác. Sự phát triển của cả nền kinh tế nói chung và lĩnh vực hoạt động ngân
hàng nói riêng tạo ra động lực để các ngân hàng thương mại nhà nước nhanh
chóng tiến hành cổ phần hóa và chiếm lĩnh thị trường. Bên cạnh đó, môi trường
kinh doanh cũng ẩn chứa nhiều yếu tố có thể ảnh hưởng xấu đến quá trình cổ
phần hóa các ngân hàng thương mại nhà nước. áp lực của sự cạnh tranh gay gắt,
những bất ổn tồn tại trong nền kinh tế khiến cho hoạt động của ngân hàng ngày
càng gặp nhiều khó khăn. Sự lành mạnh của các khoản nợ cũng ảnh hưởng rất
lớn tới ngân hàng. Tất cả những điều đó có thể khiến cho hoạt động kinh doanh
của ngân hàng trở nên không thuận lợi và tất yếu quá trình cổ phần hóa các ngân
hàng cũng bị ảnh hưởng theo.
NguyÔn §øc Anh Líp KT29E
22
Kho¸ LuËn Tèt NghiÖp Trêng §¹i Häc LuËt Hµ Néi
Chương II
Pháp luật hiện hành điều chỉnh vấn đề cổ phần hóa ngân hàng thương mại
nhà nước.
Mặc dù đã được đặt ra từ rất sớm nhưng vấn đề cổ phần hóa ngân hàng
thương mại nhà nước ở nước ta hiện nay vẫn là vấn đề rất mới. Cho đến thời
điểm hiện nay, trong tổng số năm ngân hàng thương mại nhà nước chúng ta chỉ
mới tiến hành cổ phần hóa xong Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam và đang
thúc đẩy việc tiến hành cổ phần hóa nốt các ngân hàng còn lại. Các văn bản
pháp lí trực tiếp điều chỉnh quá trình cổ phần hóa các ngân hàng thương mại nhà
nước hiện vẫn còn rất ít và chủ yếu chúng ta vẫn sử dụng các văn bản về cổ
phần hóa doanh nghiệp nhà nước để điều chỉnh quá trình này. Trong đó, có hiệu
lực pháp lí cao nhất phải kể đến Nghị định của Chính phủ số109/2007/NĐ-CP
ngày 26/06/2007 về chuyển doanh nghiệp 100% vốn nhà nước thành công ty cổ
phần, kế đến là Thông tư của Bộ Tài chính số 146/2007/TT-BTC ngày 06 tháng
12 năm 2007 hướng dẫn thực hiện một số vấn đề về tài chính khi thực hiện
chuyển doanh nghiệp 100% vốn nhà nước thành công ty cổ phần theo quy định
ang qun lớ s dng ti thi im xỏc nh giỏ tr ca ngõn hng. Vic kim kờ,
ỏnh giỏ, phõn loi ti sn l vn bng tin, ti sn cho thuờ ti chớnh v cỏc
khon cụng n ca ngõn hng thng mi phi tuõn theo quy nh ca Thụng t
s 146/2007/TT-BTC ngy 06/12/2007. Theo ú, ngõn hng thng mi nh
nc tin hnh kim kờ i chiu cỏc khon tin gi ca khỏch hng, chng ch
tin gi; i chiu ti sn l d n tớn dng k c d n c theo dừi ngoi
bng; i chiu cỏc ti sn cho thuờ ti chớnh; phõn loi cỏc khon n phi thu
tn ng iu kin x lớ theo hng dn ca Ngõn hng Nh nc Vit Nam.
Bờn cnh ú, ngõn hng thng mi cũn cú trỏch nhim thc hin ch kim
toỏn hng nm theo ch Nh nc quy nh hoc lp bỏo cỏo ti chớnh ti
thi im xỏc nh giỏ tr ngõn hng. Sau ú, da trờn c s kt qu kim kờ,
kim toỏn bỏo cỏo ti chớnh ny, ngõn hng thng mi nh nc s tin hnh
phi hp vi cỏc c quan cú liờn quan ch ng x lớ nhng tn ti v ti
chớnh thuc thm quyn ca mỡnh trc khi tin hnh xỏc nh giỏ tr ngõn hng.
Nguyễn Đức Anh Lớp KT29E
24
Kho¸ LuËn Tèt NghiÖp Trêng §¹i Häc LuËt Hµ Néi
Trong trường hợp những tồn tại về tài chính không thuộc thẩm quyền xử lí của
ngân hàng thì phải báo cáo lên các cơ quan có thẩm quyền để kịp thời xem xét.
Nếu đã báo cáo mà vẫn chưa được giải quyết thì phải ghi rõ những tồn tại đó
vào Biên bản xác định giá trị ngân hàng cổ phần hóa để tiếp tục giải quyết trong
giai đoạn từ khi xác định giá trị doanh nghiệp đến thời điểm chính thức trở thành
ngân hàng cổ phần.
Việc quy định như vậy giúp cho các ngân hàng thương mại nhà nước có
thể chủ động trong việc giải quyết những tồn tại về tài chính cũng như đảm bảo
quá trình cổ phần hóa được diễn ra một cách minh bạch theo nguyên tắc thị
trường.
Thứ hai, ngân hàng thương mại nhà nước phải xử lí các tài sản thuê,
mượn, nhận vốn góp liên doanh, liên kết, tài sản không cần dùng, tài sản được
đầu tư bằng Quỹ khen thưởng, Quỹ phúc lợi.