Để làm tốt một bài thuyết trình
Khi học Đại học chăc chắn không ít lần thầy cô yêu cầu chúng ta làm thảo luận
nhóm, và khi đó thì nhóm của chúng ta sẽ phải lên thuyết trình. Vậy, để có một
bài thuyết trình tốt thì phải làm thế nào? Phải chuẩn bị những gì? Đây có lẽ là
những câu hỏi của không ít người trong chúng ta:
Tạo ấn tượng
Điều đầu tiên để người nghe chú ý đến một bài thuyết trình là người thuyết trình. Bởi
vậy hãy chuẩn bị sẵn sàng và kỹ lưỡng trước khi xuất hiện trước đám đông. Đừng đến
muộn bởi nếu đến muộn, bạn sẽ gây ấn tượng xấu ngay từ đầu đối với người nghe. Ấn
tượng xấu ban đầu này có thể làm ảnh hưởng đến toàn bộ buổi thuyết trình. Về trang
phục, bạn cũng nên ăn mặc nghiêm chỉnh và phù hợp. Tuy nhiên, không nhất thiết phải
"quần tây, áo sơ mi, cà-vạt" mới được gọi là nghiêm chỉnh. Chẳng hạn khi thuyết trình
về một nền văn hóa nào đó, bạn có thể mặc trang phục, đội hay đeo một vật đặc trưng
cho văn hóa đó để làm cho bài thuyết trình thêm sống động. Điều này cũng để cho
người nghe thấy rằng bạn chuẩn bị cho bài thuyết trình cẩn thận và chu đáo như thế
nào.
Tạo phong cách
Cần xác định rằng người nghe muốn nghe bạn trình bày vấn đề, chứ không phải đến
để đọc xem bạn ghi gì trên màn hình PowerPoint. Vì vậy trên màn hình thuyết trình
đừng ghi hết tất cả nội dung bạn muốn trình bày lên đó. Hãy gạch đầu dòng các ý ngắn
gọn để người xem có thể nắm nội dung bạn đang trình bày. Còn bạn thì bám trên các
gạch đầu dòng đó để giải thích vấn đề. Thử nghĩ xem nếu người ta cứ nhìn chằm chằm
vào một đống chữ dày đặc trên màn hình, họ sẽ chẳng thèm quan tâm bạn đang nói gì
và bản thân họ cũng cảm thấy mệt mỏi với việc đọc.
Khi trình bày, bạn nên cố gắng nói năng lưu loát. Và nếu không thể nói năng lưu loát
được thì hãy cố tránh phát ra các từ "à, ờ, ừm". Người nghe có thể nghĩ bạn chưa thật
sự hiểu vấn đề hay chưa chuẩn bị kỹ và sau đó sẽ không tin tưởng những gì bạn nói.
Cái tay cũng đóng một phần quan trọng trong khi thuyết trình. Đừng đút tay vào túi
quần khi nói. Như vậy sẽ cực kỳ mất lịch sự, nhất là vừa cho tay vào túi quần vừa
nghịch chìa khóa hay khăn tay. Việc vân vê mép áo hay xoay nhẫn khi thuyết trình cũng
nên tránh. Cuối cùng, tắt chuông hoặc tắt hẳn điện thoại di động. Đừng để nó phá vỡ
Nhóm của bạn cần có một trưởng nhóm để chịu trách nhiệm phân chia công việc,
chuẩn bị, chỉ huy diễn tập, liên lạc chính, tập hợp viết báo cáo. Từng thành viên phải
được chia nhiệm vụ rõ ràng và đảm bảo họ nắm vững những nội dung mà họ phải
thuyết trình.
Việc xắp xếp thứ tự người sẽ trình bày trong một nhóm không chỉ phụ thuộc vào nội
dung, mà còn vào những đặc điểm khác như: âm lượng, tốc độ nói, khả năng nói lưu
loát. Bạn có thể xắp xếp theo thứ tự nào cũng được, nhưng nên theo một “chiều”. Cá
nhân tôi cho rằng những người nói chậm nên là người nói đầu (phần giới thiệu / Tóm
tắt), còn thành viên nói không lưu loát lắm nên là người tóm tắt. Những thành viên nói
lưu loát nên để nói những phần trọng tâm nhất của bài thuyết trình. Lý do về những
điều này là:
• Người nói ban đầu chậm và nhanh dần sẽ tạo một “cái đà” rất tốt đối với người
nghe. Ngoài ra, nếu chẳng may người này nói hơi quá thời gian cho phép,
những người sau đó (nói nhanh hơn) sẽ có thể tìm cách rút ngắn thời gian của
bản thân họ để thời gian tổng cộng của bài thuyết trình không bị quá lố.
• Những người không có khả năng nói thật sự lưu loát nên nói cuối. Tất nhiên,
không có cách nào mà một bài thuyết trình sẽ tạo được ấn tượng tốt nếu có bất
kì một thành viên nào nói không được lưu loát (vì vậy, hãy tập nói ), nhưng việc
để những người này nói cuối sẽ giảm thiểu hiệu ứng. Thư nhất, những điều
những người này nói chỉ là tóm tắt lại nội dung (vốn những người nói tốt đã làm
mọi người hiểu). Thứ hai, thông thường, người nghe sẽ dễ bỏ qua việc người
cuối cùng nói kém hơn là việc những người nói đầu nói không rõ ràng (sẽ tạo ấn
tượng ban đầu không tốt).
Những kỹ thuật thuyết trình:
a. Trình bày ngôn từ thật đơn giản, dễ hiểu để tránh việc người nghe hiểu nhầm và sẽ
gây khó khăn cho bạn lúc đặt và trả lời câu hỏi. Nếu có thêm phần biểu đồ minh họa
hay vật dụng minh họa cụ thể sẽ tốt hơn.
b. Các câu thể hiện trên màn hình cần đơn giản, ngắn gọn và nêu ra ý chính mà thôi.
Mục đích của các câu này là để giúp người thuyết trình dễ dàng theo sát được nội dung
theo cách logic nhất, đồng thời giúp người nghe tiện theo dõi và tránh được sự rườm