MỞ BÀI
Hiện nay các hoạt động kinh doanh của các chủ thể pháp luật thương
mại (doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ gia đình, cá nhân…) ngày càng đa dạng,
phong phú. Các hoạt động kinh doanh diễn ra mọi lúc, mọi nơi và hết sức
phức tạp. Nhằm đưa các hoạt động kinh doanh vào khuôn khổ pháp luật, nhà
nước ta đã quy định về các điều kiện kinh doanh, bên cạnh đó quy định về
chứng chỉ hành nghề để đảm bảo quản lí tối ưu các hoạt động kinh doanh đó.
Xuất phát từ yêu cầu của đề tài, sau đây em xin được tìm hiểu các quy định
của pháp luật hiện hành về điều kiện kinh doanh và chứng chỉ hành nghề. Sau
đó đi vào phân tích chứng chỉ hành nghề Luật sư.
NỘI DUNG
I- Các quy định pháp luật hiện hành về điều kiện kinh doanh và
chứng chỉ hành nghề
1. Quy định pháp luật về điều kiện kinh doanh
Như chúng ta đều biết, mọi thương nhân đều có quyền đăng ký hoạt
động kinh doanh ngành, nghề mà mình lựa chọn nhưng phải là các ngành,
nghề mà pháp luật không cấm (khoản 1 Điều 7 LDN, khoản 1 Điều 6 LHTX).
Tuy nhiên tại Điều 2 LDN có quy định: “Đối với ngành, nghề mà pháp luật về
đầu tư và pháp luật có liên quan quy định phải có điều kiện thì doanh nghiệp
chỉ được kinh doanh ngành, nghề đó khi có đủ điều kiện theo quy định”. Như
vậy, chỉ có HTX là được phép lựa chọn mọi ngành, nghề để tiến hành hoạt
động kinh doanh, miễn là ngành, nghề đó không bị pháp luật cấm. Còn các
loại hình doanh nghiệp, hộ kinh doanh, các tổ chức, cá nhân khác muốn hoạt
động kinh doanh các ngành, nghề có điều kiện thì phải đáp ứng đầy đủ các
điều kiện mà pháp luật quy định.
“Điều kiện kinh doanh là yêu cầu mà doanh nghiệp phải có hoặc phải
thực hiện khi kinh doanh ngành, nghề cụ thể” (Khoản 2 Điều 7 LDN).
1
“Điều kiện kinh doanh được thể hiện dưới các hình thức:
a) Giấy phép kinh doanh;
b) Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh;

kiện kinh doanh do cơ quan có thẩm quyền cấp khi kinh doanh.
Như vậy khi đăng ký kinh doanh ngành, nghề mà pháp luật quy định điều
kiện kinh doanh thì các thương nhân phải có đầy đủ các điều kiện đã được quy
định trên đây.
Hiện nay, các ngành nghề kinh doanh có điều kiện được quy định tại phụ
lục III ban hành kèm theo Nghị định số 59/2006/NĐ- CP ngày 12/06/2006.
2. Quy định pháp luật về chứng chỉ hành nghề
Chứng chỉ hành nghề là văn bản mà cơ quan nhà nước có thẩm quyền
của Việt Nam hoặc hiệp hội nghề nghiệp được Nhà nước ủy quyền cấp cho cá
nhân có đủ trình độ chuyên môn và kinh nghiệm nghề nghiệp về một ngành,
nghề nhất định (khoản 1 Điều 9 Nghị định 102/NĐ-CP).
Như vậy, chứng chỉ hành nghề là loại căn cứ pháp lý được cấp cho một
cá nhân cụ thể. Khi muốn kinh doanh các ngành, nghề đòi hỏi phải có trình độ
chuyên môn, nghiệp vụ nhất định thì pháp luật quy định cá nhân đó phải có
chứng chỉ hành nghề. Chứng chỉ hành nghề là một trong những hình thức thể
hiện của điều kiện kinh doanh. Đối với những ngành, nghề đòi hỏi có trình độ
chuyên môn, kinh nghiệm nghề nghiệp thì chứng chỉ hành nghề là một trong
những điều kiện bắt buộc phải có khi tiến hành đăng kí hoạt động kinh doanh.
Pháp luật hiện hành quy định các ngành, nghề khi tiến hành hoạt động
kinh doanh bắt buộc phải có chứng chỉ hành nghề bao gồm:
1. Kinh doanh dịch vụ pháp lý (Điều 11 Luật luật sư năm 2006)
3
2. Kinh doanh dịch vụ khám, chữa bệnh và kinh doanh dược phẩm
(Điều 4 Pháp lệnh hành nghề y, dược tư nhân năm 2003; Điều 13
Luật dược năm 2005)
3. Kinh doanh dịch vụ thú y và kinh doanh thuốc thú y (Điều 53 Pháp
lệnh thú y năm 2004)
4. Kinh doanh dịch vụ thiết kế quy hoạch xây dựng, khảo sát xây dựng,
thiết kế xây dựng công trình, giám sát thi công xây dựng (Điều 62
Luật xây dựng năm 2003)

hành nghề, ít nhất một cán bộ chuyên môn theo quy định của pháp luật chuyên
ngành đó phải có chứng chỉ hành nghề.
Cụ thể pháp luật quy định như sau:
- Ngành, nghề mà pháp luật đòi hỏi giám đốc (người đứng đầu cơ sở kinh
doanh) phải có chứng chỉ hành nghề (CCHN) gồm:
+ Dịch vụ khám chữa bệnh tư nhân; (Thông tư 07/2007/TT-BYT ngày
25/5/2007 của Bộ Y tế)
+ Dịch vụ khám chữa bệnh y học cổ truyền tư nhân; (Thông tư
07/2007/TT-BYT ngày 25/5/2007 của Bộ Y tế)
- Ngành, nghề mà pháp luật đòi hỏi cả giám đốc và người khác giữ chức
vụ quản lý trong công ty phải có chứng chỉ hành nghề gồm:
+ Dịch vụ kiểm toán – 3 CCHN; (Điều 23 NĐ 105/2004/NĐ-CP ngày
30/3/2004)
+ Dịch vụ kế toán – 2 CCHN; (Điều 41 NĐ 129/2004/NĐ-CP ngày
31/5/2004; Đ.2 TT 72/2007/TT-BTC ngày 27/6/2007)
- Ngành, nghề mà pháp luật yêu cầu có chứng chỉ hành nghề của người
giữ chức danh quản lý trong công ty gồm:
+ Dịch vụ thú y – 1 CCHN; (Điều 63 NĐ 33/2005/NĐ-CP ngày 15/3/2005)
5