MỤC LỤC
ĐỀ BÀI
Thương nhân M đưa chương trình quảng cáo trên truyền hình với nội dung giới
thiệu một bé gái vào siêu thị cầm chai nước tương (không rõ nhãn mác cảu hãng
nước tương nào) và hỏi: “Nước tương này có dùng được không mẹ?”. Người mẹ
trả lời: “Không phải nước tương của hãng M thì đừng dùng con ạ. Mẹ nghe nói,
xét nghiệm của cơ quan có thẩm quyền đối với mẫu nước tương của các hãng
đang tiêu dùng trên thị trường hầu hết đều có căn và độc tố 3-MCPD”. Ngay sau
đó, hình ảnh chai nước tương của thương nhân M kèm theo lời thuyết minh về
nước tương của hãng không có độc tố 3-MCPD, không cặn, đảm bảo sức khỏe
cho người tiêu dùng. Người ra, chương trình quảng cáo này còn dành cho khách
1
hàng cơ hội được tặng miễn phí hàng ngàn chai nước tương của hãng với điều
kiện rất đơn giản. Khách hàng chỉ cần mang chai nước tương của bất kỳ hãng
nào (ngoại trừ những chai nước tương của hãng M) với điều kiện nước tương
còn ít nhất 1/4 chai cùng tờ rơi của hãng có điền đầy đủ thong tin đến các điểm
đổi hàng của hãng M sẽ nhận ngay một chai nước tương mới của hãng M.
Yêu cầu:
1. Phân tích tính hợp pháp hoặc bất hợp pháp trong chương trình quảng
cáo của thương nhân M theo Luật cạnh tranh 2004.
2. Căn cứ vào quy định của pháp luật cạnh tranh Việt Nam hiện hành, hãy
tư vấn cho các thương nhân sản xuất nước tương để bảo vệ quyền lợi ích hợp
pháp của mình.
1. Phân tích tính hợp pháp hoặc bất hợp pháp trong chương trình quảng cáo
của thương nhân M theo Luật cạnh tranh năm 2004.
Quảng cáo có nghĩa là thông báo thông tin một cách rộng rãi. Theo quy
định tại Luật thương mại năm 2005 thì “Quảng cáo thương mại là hoạt động xúc
tiến thương mại của thương nhân để giới thiệu với khách hàng về hoạt động kinh
doanh hàng hóa, dịch vụ của mình”. Đây là một trong các hình thức mà các
thương nhân sử dụng để giới thiệu sản phẩm của mình tới khách hàng, qua đó
cùng tăng khả năng cạnh tranh với các sản phẩm cùng loại của các thương nhân

ngày sản xuất, thời hạn sử dụng, xuất xứ hàng hoá, người sản xuất, nơi sản xuất,
người gia công, nơi gia công;
b) Cách thức sử dụng, phương thức phục vụ, thời hạn bảo hành;
c) Các thông tin gian dối hoặc gây nhầm lẫn khác.
3
4. Các hoạt động quảng cáo khác mà pháp luật có quy định cấm”.
Như vậy, để xem xét chương trình quảng cáo của thương nhân M hợp
pháp hay bất hợp pháp thì phải căn cứ vào các quy định của Luật cạnh tranh
năm 2004 cũng như các văn bản pháp luật khác điều chỉnh về hoạt động này của
thương nhân.
Quảng cáo của thương nhân M là quảng cáo so sánh. Theo lý luận về cạnh
tranh thì quảng cáo so sánh là việc khi thực hiện quảng cáo doanh nghiệp đã đưa
ra những thông tin có nội dung so sánh trực tiếp hàng hóa, dịch vụ của mình với
sản phẩm cùng loại của doanh nghiệp khác. Hành vi quảng cáo bị coi là quảng
cáo so sánh nhằm cạnh tranh không lành mạnh khi thỏa mãn các dấu hiệu:
Một là sản phẩm quảng cáo đưa ra những thông tin khẳng định sản phẩm
được quảng cáo có các điều kiện như chất lượng, mẫu mã, số lượng giá cả, điều
kiện mua bán… ngang bằng, tốt hơn hoặc tốt nhất so với các sản phẩm cùng loại
của doanh nghiệp khác. Như vậy các thông tin trong sản phẩm quảng cáo không
chỉ nói về sản phẩm được quảng cáo mà còn đề cập đến sản phẩm cùng loại của
danh nghiệp khác, khẳng định sản phẩm dược quảng cáo có chất lương, mẫu mã,
giá cả… ngang bằng hoặc tốt hơn các sản phẩm bị so sánh. Thông tin so sánh có
thể đúng hoặc không đúng.
Hai là, hành vi quảng cáo so sánh là so sánh trực tiếp với sản phẩm cùng
loại của doanh nghiệp khác. Tính trực tiếp thể hiện ở chỗ nội dung quảng cáo đề
cập đến một loại hàng hóa, dịch vụ cạnh tranh hoặc đối thủ cạnh tranh đã cung
cấp hàng hóa dịch vụ đó. Sự đề cập có thể là lời nói, chữ viết hoặc các yếu tố
khác cấu thành nội dung quảng cáo như hình ảnh, âm thanh, khiến người tiếp
nhận quảng cáo nhận thức biết về hàng hóa, dịch vụ và đối thủ cạnh tranh.
Những trường hợp ám chỉ, suy diễn sẽ không được coi là thuộc phạm vi so sánh

Do đó quảng cáo này vi phạm các quy định về nội dung của quảng cáo.
Tóm lại hành vi trên của thương nhân M là bất hợp pháp.
Xét nội dung thứ hai trong quảng cáo của thương nhân M, đó là việc
tặng quà với điều kiện phải đổi bằng sản phẩm đang sử dụng của doanh nghiệp
khác.
5
Trước hết, ta khẳng định đây là một chương trình khuyến mại. Điều 88
Luật thương mại 2005 quy định:
“ Khuyến mại là hoạt động xúc tiến thương mại của thương nhân nhằm
xúc tiến việc mua bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ bằng cách dành cho khách
hàng những lợi ích nhất định”.
Hãng M đã dành cho khách hàng cơ hội được tặng miễn phí hàng ngàn
chai nước tương của hãng với điều kiện rất đơn giản. Khách hàng chỉ cần mang
chai nước tương của bất kỳ hãng nào (ngoại trừ những chai nước tương của hãng
M) với điều kiện nước tương còn ít nhất 1/4 chai cùng tờ rơi của hãng có điền
đầy đủ thong tin đến các điểm đổi hàng của hãng M sẽ nhận ngay một chai nước
tương mới của hãng M. Ta thấy:
- Hình thức khuyến mãi ở đây là tặng hàng hóa cho khách hàng dùng thử.
- Để được tặng hàng hóa, khách hàng phải chấp nhận đổi hàng hóa cùng
loại do doanh nghiệp khác sản xuất mà họ đang sử dụng.
Như vậy thương nhân M đã vi phạm quy định của pháp luật cạnh tranh,
đó là M đã có hành vi khuyến mãi nhằm cạnh tranh không lành mạnh, hành vi
đó được quy định cụ thể tại khoản 4 Điều 46 Luật cạnh tranh 2004: “Tặng hàng
hoá cho khách hàng dùng thử nhưng lại yêu cầu khách hàng đổi hàng hoá cùng
loại do doanh nghiệp khác sản xuất mà khách hàng đó đang sử dụng để dùng
hàng hóa của mình;”
Đối với hành vi này, đối tượng tham gia khuyến mãi chỉ là các khách
hàng đang giao dịch, đang sử dụng hàng hóa của đối thủ cạnh tranh. Nói cách
khác, doanh nghiệp đã thực hiện lôi kéo khách hàng đang tiêu thụ sản phẩm
cùng loại của doanh nghiệp khác bằng cách tặng hàng hóa cho họ dùng với